T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1462
KARAR NO\t: 2026/180
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/05/2022
NUMARASI\t: 2019/768 E. - 2022/453 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya iş güvenliği malzemeleri satması nedeni ile ticari ilişki oluştuğunu, davalının irsaliyeli faturalar ve ambar tesellüm fişlerine rağmen, böyle bir ticaretin olmadığını ve malları teslim almadıklarını belirttiğini, 2016 yılından bu yana ticari ilişki bulunduğunu, 04.12.2018 tarihli, ... nolu irsaliyeli fatura,\t04.12.2018 tarihli, ... nolu irsaliyeli fatura, 04.12.2018 tarihli, ... nolu irsaliyeli faturaların ve fatura içeriğindeki malların ... firmasının ... seri numaralı ambar teslim fişi ile davalıya teslim edildiğini, ... firmasının ayrıca malları teslim aldığına dair her bir faturanın üzerine kaşesini basarak ve koli adetlerini teyit ederek belge düzenlediğini, ... firmasının bu malları ve irsaliyeli faturaları davalıya teslim ettiğini, faturalar ve faturaya konu malların davalı tarafından teslim alındığını, her bir irsaliyeli faturada nakliyeci ... firmasının 04.12.2018 tarihli teslim alındı kaşesi olduğunu, bu kaşelerin nakliyecinin malları teslim aldığını gösterdiğini, ... ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen tesellüm fişlerini sunduklarını, mevzuat gereğince irsaliyeli faturaların mal ile beraber seyahat etmek ve teslim edilmek zorunda olduğundan irsaliyeli faturaların da davalı firmaya teslim edildiğini, dava dışı ... ... Ltd. Şti.firmasının ticarete konu malların nakliyesini üstlendiğini ve malları teslim aldığına ilişkin ambar tesellüm fişlerinin de aradaki mal alım-satımını ispatladığını, mahkemece nakliyeci firmaya müzekkere yazıldığında, ticari emtianın davalıya teslim edildiğinin söyleneceğini, davacının davalı ile 2016 yılından beri gelen ticari ilişkisinde, 110.927,11-TL bakiye cari hesap alacağı kaldığını, bu alacak için Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının...Limited Şirketi borçlunun ..ltd.şti. olduğu, takibe konu alacağın 121.831,40TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dava, cari hesap ekstresinden kaynaklı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacı tarafın davalı tarafa iş güvenliği malzemeleri sattığını, bu nedenle ticari ilişki oluştuğunu, davalı tarafın faturalar ile ambar tesellüm fişlerine rağmen ticaretin olmadığını malları teslim almadıklarını belirttiklerini, davalının davacıdan mal aldığının ambar teslim fişleri ile belli olduğunu 04.12.2018 tarihli üç adet irsaliyeli faturalar ile fatura içeriğindeki malların ... firmasının ... deri numaralı ambar teslim fişi ile davalıya teslim edilmek üzere ... firmasına verildiğini, ... firmasının 4.12.2018 tarihli teslim alındı kaşesinin mevcut olduğunu, 2016 yılından itibaren gelen ticari ilişkide 110.927,11 TL bakiye alacağın kaldığını itirazın iptalini talep etmiştir.Davalı vekili süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Cari hesap alacak isteminden kaynaklı Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına ilişkin itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatı yönelik olduğu anlaşılmıştır.Dosyanın yapılan incelemesinde, arabuluculuk dava şartının sağlandığı, davacının 4.12.2018 tarihli, ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı irsaliyeli fatura ibraz ettiği, faturadan alıcının davalı olarak belirtildiği, dava dışı ... firmasını 4.12.2018 tarihli kaşe ve imzasının bulunduğu, davaya konu alacak talebinin cari hesap alacak talebine ilişkin olduğu, icra dosyasının celp edildiği, delillerin toplandığı, ... firmasına yazı yazıldığı, bu firmanın iki adet ambar tesellüm fişi sunduğu, bunlardan ... numaralı olanın tarihinin 16.10.2018 tarihi olduğu, ... numaralı olanın ise okunaksız olduğu, bu firmadan okunaklı belgelerin istenildiği ancak sunulan okunaklı bir belge olmadığı, dosyada mali müşavir ...'tan rapor ve ek rapor alındığı, davacının 2018 yılı ticari defterlerinin kapanış tasdiki olmadığından lehine delil niteliğinde bulunmadığı, davacının cari hesabının 110.927,11 TL alacak bakiyesi verdiği, davacı tarafın sunduğu 3 adet fatura toplamının 49.903,56 TL olduğu, tarafların 2016- 2017 yılı ba ve bs kayıtlarının sayı ve miktar yönünden uyumlu olduğu 2018 yılında davacının 5 adet BS, davalının 1 adet BA bildiriminin olduğu, bu bildirimin 7 aya ilişkin 20.949,73 TL 'ye ilişkin olduğu, davacının 4.12.2018 de düzenlediği 3 adet faturanın davalı tarafça bildiriminin yapılmadığı, davacının 2018 yılı mart ayında düzenlediği faturanında ba bildirim sınırı altında kaldığı, bildirim olmadığının anlaşıldığı, davacının 2016 ile 2019 yılına ilişkin ticari defterlerinin kaybolduğunu beyan ettiği, bu defterleirn incelemesinin yapılamadığı, davalının defterlerinin incelenmesi için yazılan talimatın, defter ibrazı olmadığından olumsuz döndüğü, alacak iddiasında ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı tarafın takibe konu cari hesap alacağını 2018 yılı ticari defterlerin lehine delil niteliğinde olmadığından ticari defterleri ile ispat edemediği, her ne kadar 2016-2017 yılı ba ve bs ler uyumlu olsa da 2018 yılındaki kayıtların uyumlu olmadığı, 2016 ve 2019 yılı ticari kayıtların ibraz edilemediği, dava dışı ... firmasının sunduğu ambar teslim fişinin okunaksız olduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadığından yemin hakkının hatırlatılmadığı, davasını ispat edemediği dikkate alınarak açılan davanın reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu. \" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının davaya cevap vermediğini, defterlerini sunmadığını, bu nedenle borçlu olduğunun açıkça gözüktüğünü, her ne kadar 2019 defterleri de kayıp olması sebebi ile ibraz edilememiş ise de, 2017 ve 2018 yılı defterleri taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin ortaya konulduğunu, alacağı ispatladıklarını,04.12.2018 tarihli 34.608.-TL, 04.12.2018 tarihli 4.008,96.-TL ve 04.12.2018 tarihli 11.286.-TL faturaların ... firmasına teslim edildiğini, ... firmasının da davalıya teslim ettiğini, bu durumun ambar sevk fişleri ile sabit olduğunu, mahkemece ... firmasına müzekkere yazıldığını, sevk fişleri görüntülerinin dosyaya sunulduğunu, mahkemece nakliyeci ... firmasından belgenin aslının talep edilmesinin dosyaya bir faydası bulunmadığını, mahkemece HMK'nın 220.maddesinin işletilmediğini, davalının HMK madde 220/3'e aykırı olarak defterlerini ibrazdan kaçındığını, HMK'nın 220/3.maddesi uyarınca defterini sunmamanın yaptırımının ise defterini sunan tarafın kayıtlarına itibar edilmesi olduğunui Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2016/4087 Esas ve 2017/261 Karar sayılı kararının bu yönde olduğunu, davalı tarafından ticari defterlerin ibraz edilmemesi durumunda davacının defterlerindeki kayıtların lehine delil teşkil edeceğinin kabul edildiğini, davalının ihtara rağmen ticari defterlerini sunmayarak davacının kendisinden olan alacağını sakladığını, davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde davalı firmadan olan alacaklarının açık bir şekilde görüldüğünü, davacının alacaklarının bilirkişi incelemesi ile de tespit edildiğini, nakliyeci ... firmasının bila tarihli dilekçesi ve dilekçesinde sunduğu teslim fişlerinin görüntüleri ile mal teslim olgusununun ispatlandığını, buna rağmen mahkemenin belge asıllarını celp etmeye çalışmasının HMK'ya uygun olmayan bir karar olduğunu,bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, ticari satıma ilişkin fatura ve açık hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı taraf; davalıya iş güvenliği malzemelerini satıp irasliyeli faturalar ve dava dışı ... firması aracılığı ile teslim fişleri ile teslim etmesine rağmen davalının açık hesap borcunu ödemediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davalı taraf davaya cevap vermemiş ve bu şekilde HMK'nın 128.maddesi gereğince dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiştir. Dosya kapsamında bulunan Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine, 110.927,11 TL asıl alacak, 10.904,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 121.831,40 TL alacak yönünden 28.06.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak cari hesap ekstresi ve cari hesap ekstresinde bahsi geçen faturaların gösterildiği, ödeme emrinin 01.07.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 02.07.2019 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır. HMK'nın 190. maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Davacı/ satıcı tarafından fatura düzenlenip, davacının ticari defterlerine kaydedilmesi tek başına davacının alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli değildir. Fatura konusu mal ve hizmetin verilip teslim edildiğinin de kanıtlanması gerekir. Bu açıdan somut olayda bu hususları davacı taraf ispat etmekle yükümlüdür. Davacı taraf, 04.12.2018 tarihli 34.608.-TL, 04.12.2018 tarihli 4.008,96.-TL ve 04.12.2018 tarihli 11.286.-TL bedelli faturalarının nakliyeci ... firmasına teslim edildiğini, ... firmasının da davalıya teslim ettiğini, bu durumun ambar sevk fişleri ile sabit olduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece dava dışı firmaya yazılan müzekkereye verilen cevapta davacı yanca belirtilen ambar teslim fişlerinin dilekçe içine yerleştirlerek bildirildiği, ancak okunaklı olmadığı, hangi fatura konusu malların kime ne zaman teslim edildiğinin anlaşılamadığı, davacı yanca da bunların okunaklı bir örneğinin sunulmadığı görülmektedir. Her ne kadar mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de eksik inceleme ile karar verildiği, işin esasına ilişkin delillerin tam olarak toplanmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki;Somut olayda ispat yükü üzerinde olan davacı malları teslim ettiğini ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan malların telimine ilişkin dava dışı ... firmasınca düzenlenen bir kısım teslim evraklarına dayanmıştır. HMK'nın 169. maddesine göre mahkeme, kendiliğinden veya talep üzerine taraflardan her birinin isticvabına karar verebilir. İsticvap, davanın temelini oluşturan vakıalar ve onunla ilişkisi bulunan hususlar hakkında olur. 170. maddeye göre, tüzel kişiler adına, temsil yetkisine sahip kimseler isticvap olunur. HMK'nın 171. maddesinde ise isticvabın hukuki sonuçları düzenlenmiştir. Bu tespit ve bilgilere göre, ...'tan gelen belgelerin anılan madde hükümleri uyarınca değerlendirilmesi, davalı şirket yetkilisinin isticvap edilmesi gerekirken bu kapsamda inceleme yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu durumda mahkemece, öncelikle dava dışı ... firmasından gelen belgelerin asıllarının istenilmesi, asıllarının gelmesi hâlinde belge içeriklerinin incelenmesi, asıllarının temin edilememesi hâlinde dahi ... firmasından gelen belgelere konu malların bu davaya konu edilen faturaların konusu mallar olup olmadığı, o malların teslim alınıp alınmadığı hususlarının sorulması için davalı şirket yetkilisinin isticvab edilmesi, isticvap davetiyesine HMK 'nın 171. maddesi uyarınca gerekli ihtarın eklenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yukarıdaki açıklamalar ışığında yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;\t
1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına,
2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
4-Kaldırılan ilk derece mahkemesi kararının icrasıyla ilgili olarak İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine,
5-Yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine dair;
HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.05.02.2026
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a hükmü uyarınca karar kesindir.