T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/11/2023
DAVANIN KONUSU:ALACAK
İSTİNAF TALEP TARİHİ:21/06/2024
İSTİNAF KARAR TARİHİ:03/02/2026
KARARIN YAZIM TARİHİ:13/02/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Otel için yapılan bağlantı kalite kontrol ruhsatı başvurusu kapsamında 20.07.2022 ve 06.09.2022 tarihlerinde alınan atık su numunelerinin mevzuata aykırı biçimde yalnızca mutfak hattından alındığını, oysa numunelerin tüm atık su hatlarının birleştiği noktadan alınması gerektiğini, bu hatalı numune alımına dayanılarak davacı aleyhine toplam 73.863,72 TL tutarında kirlilik önlem payı cezası tahakkuk ettirildiğini, sonradan doğru noktadan alınan numunelerde tüm parametrelerin uygun çıktığını, davacının kusurunun bulunmadığını beyanla, hukuka aykırı şekilde tesis edilen cezaların iptali ile ödenen tutarların yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı kurumun tabi olduğu mevzuat usul ve esaslar uyarınca limit değerleri üstünde deşarj yaptığı sabit olduğundan dolayısıyla tahakkuklandırılan KÖP külfetine katlanması gerektiğinden haksız yöneltilen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YEREL MAHKEME KARARI:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 06/11/2023 tarihli kararı ile; \"... davalı kurum tarafından atıksu numunelerini yönetmelik çerçevesinde alınması gereken yerden alındığı, numunelerin alım işleminin sonrasında yapılan incelemelerin ilgili yönetmelik kapsamında usulüne uygun olduğu ve davacıya taahhakuk ettirilen köp cezasının yerinde olduğu\" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ:Davacı vekili 21/06/2024 tarihli istinaf dilekçesinde; asıl ihtilafın alınan numunenin yanlış yerden alınması nedeniyle KÖP cezası düzenlenmesinden kaynaklandığını, bu hususun mahkemece irdelenmediğini, davalı kurumun en başta doğru yerden numune almış olması halinde analiz sonuçlarının uygun çıkacağını, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava, kirlilik önlem payına(köp) ilişkin tahukkuk işlemine yönelik alacak davasıdır.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
... Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin;
16. maddesinde;\"Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) (1) Debisi 1 m3/gün den fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarının ve atıksu debisi 50 m3/gün üzerinde olan konvansiyonel parametre ihtiva eden işletmelerin kanalizasyon şebekesinden yararlanması ...’ ın yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları endüstriyel atıksu kaynaklarına ...' ça verilecek \"Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı\" nda belirlenir. Ruhsatta belirtilen koşullar dışında, kanalizasyon şebekesinden yararlanmak yasaktır. Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 37’ de tanımlanmış olan hususlarla ilgili \"çevre izni\" ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış kurum ve kurullarca verilir.
(2)Atıksu karakterini tespit edebilmek için, tesis çıkışından atıksu kaynağının faaliyet ve özelliklerine göre İdarece tespit edilecek şekilde numune alınır ve analiz gerçekleştirilir. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamamış ise, söz konusu kuruluşa deşarj limitlerini sağlayıncaya kadar KÖP uygulanır. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise, söz konusu kuruluşa \"Bağlantı Kalite KontrolRuhsatı\" verilir.
(3)Yeni kurulacak veya henüz ruhsat almamış endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynakların, Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak üzere ...' a başvurması mecburidir.
(4)Kanalizasyon şebekesine bağlıendüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar,tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler.
(5)Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı ile ilgili usul ve esaslar Yönergesinde belirtilmektedir.
(6)Ruhsat işlemlerinin tamamlanması ve onayı için belirlenmiş bulunan ruhsat ve kontrol harçları Tarifeler Yönetmeliğinde belirlenmiştir.
(7) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı işlemleri için işletmeden alınan tüm numunelerin analiz ücretleri ilgili işletmedentahsil edilir.
(8)Başvuru sahibi atıksu kaynağı, verilen süre içinde ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ...' a onaylatmak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak biçimde çalıştırmakla yükümlüdür.
(9) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alan işyerleri, ruhsatta belirtilen koşulları sağlamakla yükümlüdürler. Ruhsat sahibi olmak, koşulların sağlanmaması ile oluşacak cezai ve hukuki müeyyidelerden kurtulmayı temin etmez. Denetlemelerde aksi uygulamalar tespit edildiğinde ilgilisi uyarılır. Gerekirse ruhsat iptali yoluna gidilir ve endüstriyel atıksu üreten bölümün faaliyetinin durdurulması yetkili kurumdan talep edilir.
21. Maddesinde de; (1) Atıksu kaynağı, İdarenin isteğidoğrultusunda, ruhsata tabi tüm deşarjları için, deşarj yerinde, kolayca ulaşılabilen ve numune almaya müsait bir kontrol bacası inşaa eder. Kontrol bacasının yapısal özellikleri ...' ca belirlenir.(2) Ön arıtma veya arıtma tesisi yükümlülüğü olan atıksu kaynakları, ani dökülme ve deşarjların tespiti ve daha anlamlı numune alma işlemini sağlayabilmek üzere tesis çıkışında, deşarj veya kanala bağlantı öncesi bir kontrol veya dengeleme tankı yapmak ve işletmek zorundadırlar. Madde 13' te tanımlanan seyreltme yasağı bu tanklar içinde geçerlidir. Kontrol veya dengeleme tanklarının hacim vb. yapısal özellikleri yönergede belirlenir.(3) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatına tabi tüm atıksu deşarjlarının debi miktarlarına göre kontrol ve izleme tablosu aşağıdadır.
Debi Miktarına Göre Numune Alma ve İzleme Tablosu Debi (m3/gün)... tarafından endüstriyel tesis denetime esas asgari numune alma sıklığı ... tarafından konvansiyonel parametreye sahip işletme denetime esas asgari numune alma sıklığı≤ 50Dört ayda bir-51-200İki ayda bir Altı Ayda bir 201-1000Ayda bir Dört Ayda bir1001-10000On beş günde birÜç Ayda bir> 10000Haftada ikiİki Ayda bir\"
Aynı yönetmeliğin 25. Maddesinde; (1) Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarKirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.
(2)Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.
(3)Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ yeuygun olmadığının tespiti halinde veya ...' ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder.
(4)BKKR başvurusu için yapılan tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak zorunda olup ruhsatını almayan kanalizasyon şebekesine bağlı debisi 50 m3/gün üzeri olan konvansiyonel parametreler içeren kirletici kaynaklarruhsat alıncaya kadar Kmax değeri 2 olacak şekilde, endüstriyel atıksu kaynakları ise Kmax değeri Tablo III’ teki değerler üzerinden kirlilik önlem payı öderler. Konuyla ilgili detaylar Yönergesinde belirtilmektedir.
(5)Kirlilik Önlem Payı ile ilgilihesap yöntemi aşağıdadır.a)KÖP=AxTxBxKxQ Bu formülde;KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.B = ... Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün) K = (C-Ct)olarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.CtBurada;C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.b)Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır.
(6)Kirletici kaynak tarafından gerekli tedbirlerin alınması süresince tahakkuk ettirilecek KirlilikÖnlem Payı'na ilişkin Kmax katsayıları Tablo III’ te verilmiştir. Buna göre;22K< Kmax ise; K=KK> Kmax ise; K=K max alınarak KÖP hesaplanır.
(7)Ön Arıtma veya Arıtma Tesisi yapmış olan firmalar için aşağıdaki formüle göre KÖP tahakkuku yapılır. Kirlilik Önlem Payı tahakkuku için Ka=(Ca-Ct)/Ct katsayısı esas alınır.Burada;KÖP=A x T x B x Q x Ka Ka = Ca-CtCtCa: Arıtma tesisi çıkışından uygunsuzluğa esas olan en yüksek Ca-Ctoranını veren parametrenin iki analizin ortalama konsantrasyon değeridir. CtKa< Kamax ise; Ka=Ka Ka> Kamax ise; Ka=Kamax olarak alınır.
(8)-a)Arıtma tesisinin yetersiz kaldığı veya arıtma tesisi revizyonun yapıldığı halde bir veya birkaç kirlilik parametresinin yönetmeliğin Tablo II' deki limit değerlerin altına indirilemediği durumlarda, İdarenin de uygun görmesi halinde, eşdeğer kirlilik yükü hesabı yapılmak suretiyle firmanın atıksu deşarjına izin verilebilir. Deşarj izni, KÖP uygulanmak suretiyle gerçekleşen atıksu debisi yerine eşdeğer debi dikkate alınarak yapılır. Eşdeğer debi hesabı aşağıdaki formülasyon kullanılmak suretiyle yapılır.Ct x Qt = Ca x QBu formülasyonda eşdeğer debiyi Qt ifade etmektedir. Dolayısıyla; Eşdeğer Debi: Qt = Ca x Qşeklinde hesap edilir. Ctb) ... Genel Müdürlüğü atıksu sisteminin herhangi bir kısmında eşdeğer debi uygulamasından dolayı olumsuz şartların oluşması durumunda, İdare tarafından bu uygulama sonlanır.c)Uygulamanın iptalinden dolayı işletmeler herhangi bir hak talep edemezler ve Tablo II’ deki deşarj limitlerini sağlamakla yükümlüdürler.
(9)Kirlilik önlem payı ile ilgili uygulama esasları Yönergesinde belirtilmektedir.\" şeklinde hükümler bulunmaktadır.
Somut olayda; davacı otelin 23/06/2022 tarihinde Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) almak için davalı kuruma müracaat ettiği, 02/11/2022 tarihinde alınan numune sonucuna göre davacıya 20/12/2022 tarih ve 100747 sayılı BKK ruhsatının verildiği, yukarıda açıklanan yönetmeliğe göre rutin numune alınmasına devam edildiği, 20/07/2022 tarihinde alınan numunenin limitler üzerinde çıkması üzerine firmaya 01/08/2022 tarih ve ... sayılı yazı ile; davalı tarafından davacıya uyarıda bulunulduğu, 06/09/2022 tarihinde numune alınmaya gidildiği, bu numunenin sonucunun limitlerin üzerinde çıkması sebebiyle 15/09/2022 tarihinde tekrar davacıya uyarı yazısı yazılarak KÖP hesaplanacağının belirtildiği, numune alma işleminin mevzuata uygun olduğunun bilirkişiler tarafından belirlendiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli ve konuda uzman bilirkişiler tarafından düzenlendiği, mahkemece söz konusu bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından; HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 304,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydedilmesine, (Harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına)
3-Davacıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irad kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 03/02/2026
...