T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/761
KARAR NO\t: 2025/1408
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/01/2024 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2022/324 Esas, 2024/17 Karar
DAVA\t\t: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 30/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 30/10/2025
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında daha önce yaşanan aynı nitelikteki olaya ilişkin Yargıtay 11'inci Hukuk Dairesi'nin 26/01/2018 tarih ve E.2017/3766, K.2018/704 sayılı kararında belirttiği üzere; 31/12/2005 tarihine kadar müvekkili ... A.Ş.'nin altyapısının bir bölümünü teşkil eden ve ilgili mevzuat uyarınca ... Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. ile müvekkili arasında akdedilen protokoller çerçevesinde ...'a verilen sınırlı hakkın, ilgili mevzuata ve taraflar arasında akdedilen protokollere açıkça aykırı bir biçimde kullanılması suretiyle, müvekkili şirkete ait elektronik haberleşme altyapısı veya şebekesi içerisine ... tarafından kablo çekilmesi sonucunda, sektörel düzenleyici otorite olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından gerçekleştirilen düzenlemeler çerçevesinde belirlenen diğer işletmecilere sağlanan şartların ... A.Ş.'ye de uygulanması neticesinde tahakkuk eden bedellerin ... A.Ş.'den tahsilini, bu bağlamda yaptırılan tespit raporuna göre müvekkili şirket altyapısında haksız müdahalede bulunan ... aleyhine ...'ın ilgili hükümlerine göre hesaplanan 689 metre 96'lık fiber optik kablo ve 729 metre 24'lük fiber optik kablo olmak üzere toplamda 729+689=1418 metre fiber optik kablonun çekilmiş olduğu tespit edildiğini, yapılan hesaplamalar neticesinde toplam 32.148,00-TL cezai bedelin tahsili için müvekkili şirket tarafından ...'a ihtarname gönderildiğini ancak bir sonuç alamadıklarını bunun üzerine Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edilmesi sonucu takibin durduğunu beyanla icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından Şirketleri aleyhine açılan işbu davalara konu olan Protokolde geçen “kapasitenin” şirketlerinin kablolarının tesis paylaşımı kapsamında kullandığı “göz-metre ve kullanım payı” olduğunu, şirketleri ile ... arasında imzalanan Ana Protokolün 7’nci maddesinde ... tarafından şirketlerine, ücretsiz olarak sağlanan ortak yerleşim ve tesis paylaşımında şirketleri ... A.Ş., cihaz ve ekipmanlarının ... tesislerinde kapladığı alana vurgu yapılarak ve taraflar arasında imzalanan ek protokolün C-4’üncü maddesinde ifade edilen “kapasite” açılımı “göz-metre ve kullanım payı” olarak ifade edildiğini, şirketleri ... A.Ş.nin yasa ile kendisine verilen kablo tv hizmetini yürütebilmesi için ... A.Ş.’den devraldığı Kablo tv altyapısının en önemli unsurlarından olan koaksiyel kablolarda, ...’un menhollerindeki bölümlerinde işletme ve teknolojinin bir gereği olarak yenileme/değiştirme yapabilme hakkına ancak bunun değişiklik yaptığı kablonun boyu ve çapında “göz-metre ve kullanım payı”nda artış olmaması kaydı ile hak sahibi olduğunu, ... tarafından şirketlerine söz konusu durumu ihlal ettiğine dair herhangi bir delil ileri sürülemediğini ve bu durum ispat edilemediğini, şirketlerinin fiber optik kablolarla daha yüksek miktarda veri iletimi yapması, “Kablo Tv Ana Devir Protokolü ve Kablo Tv Ana Devir Protokolüne Ek Protokol” kapsamında kapasite artırımı anlamına gelmediğini, şirketlerini ... A.Ş.’ nin, göz-metre ve kullanım payı artırımı yapmadan mevcut koaksiyel kablolarını, fiber optik kablolarla değiştirmesi ilgili kanunlara taraflar arasındaki protokole, kuruluş kanununa ve şirketlerinin görev sözleşmesine aykırılık oluşturmadığını, ... tarafından Şirketleri aleyhine pek çok yerleşim yerinde aynı iddialar ile dava açıldığını, söz konusu dava dosyalarının şirketleri lehine kesinleştiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda 11.01.2024 tarihli kararda özetle; \"...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava, davalının 2005 yılı sonrasında davacının izni ve bilgisi dışında alt yapıyı haksız olarak işgal ettiği iddiasına dayalı olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı ... A.Ş'nin (...) 2005 yılında özelleştirilmesinin ardından kanun ile ... Uydu Haberleşme Kablo Tv ve İşletme A.Ş. (... A.Ş.) kurulmuş ve taraflar arasında uydu hizmetleri ve kablo tv altyapısının devrine ilişkin protokoller düzenlenmiş, 18.05.2005 tarihinde Ana Protokol, 11.11.2015 tarihinde ise Ana Protokole ilave olarak Ek Protokol imzalanmıştır. Ana protokoldeki konuyla ilgili düzenlemelere bakıldığında \"Taşınmazlar\" başlığı altında yer alan 4. maddesi ile \"Ortak Altyapı Tesislerinden Geçen Kablo Tv Şebekesi\" başlığı altında yer alan 6. maddesi önem arz etmektedir. Bu düzenlemelere göre; kablo tv hizmet ve altyapısıyla ilgili taşınmazlardan müstakil tapulu taşınmazlar ... A.Ş.'ye devredilecektir. Müstakil tapulu olmayıp Kablo Tv hizmetleriyle ... tarafından sunulan diğer hizmetlere ilişkin müştereken kullanılan alanlar, boru ve kanallar, kablo tv altyapısının faydalandığı diğer ortak yerleşim ve tesis paylaşım alanları ...'un mülkiyetindedir. Kablo tv sistemlerine 31.12.2005 tarihinden sonra yapılacak ilaveler ile bu tarihten sonra yapılacak talepler için ortak yerleşim ve tesis paylaşımı, ilgili mevzuat hükümlerine göre diğer işletmecilere sağlanan şartlarda sağlanacaktır. 31.12.2005 tarihine kadar kablo tv uygulaması olan illerde veya il/ilçe ve yerleşim alanlarında mevcut şebekenin genişletilmesi amacıyla ... A.Ş'ye sağlanacak kablo tv altyapısı için ortak yerleşim ve tesis paylaşımı ... A.Ş.'nin görev sözleşmesi süresince ücretsiz olacaktır. Ek Protokolün Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımı ile Altyapı İşletme Esasları başlığı altında düzenlenen (C) maddesi incelendiğinde de; ... A.Ş, yeraltı kablo güzergahları, menholler, bina ve diğer ... Tesislerindeki sistemlerine müdahale için görevlendirdiği kendi veya sorumluluğu altındaki firma elemanlarının isim, sorumluluk konusu, nerede çalıştırılacağı vb. bilgileri güncel olacak bildirilecektir. Mevcut ve yeni yapılacak mahallerde, kablo tv altyapı çalışmaları için, ... A.Ş. personeline, ...'un yeraltı şebeke bilgilerine ulaşma imkanı sağlanacaktır.
Protokol hükümlerinden anlaşıldığı üzere, davalı ... A.Ş. müstakil tapulu olmayan ve ...'un mülkiyetinde olan müştereken kullanılan alanlar, ortak yerleşim ve tesis paylaşım alanlarında kablo tv sistemlerine 31.12.2005 tarihinden sonra yapacağı ilaveler için tesis paylaşımından diğer işletmelere sağlanan şartlarda yararlanacaktır. ... A.Ş. görevlendirdiği personel ve yapılacak iş hakkında da ...'a bilgi verecektir. Dosya kapsamında bulunan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ve değişik iş dosyası incelendiğinde, davalı ... A.Ş.'nin 31.12.2005 tarihinden sonra ortak yerleşim ve tesis alanlarında kablo tv ile ilgili olarak yeni kablo çekildiği tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; dosya kapsamında yer alan 04.07.2020 tarihli Bilirkişi Raporunda izinsiz yeraltı tesisatı yapımının oldukça detaylı olarak metrajlandırıldığı, buna göre; biri 689 metre 96’lık, ikisi toplam 724 metre 24’lük olmak üzere toplam 3 adet toplam uzunluğu 1.418 metre olan fiber optik kablonun çekildiği, menhollerde herhangi bir fiziksel zararın tespit edilmediği, Düzenleyici ve Denetleyici Kurum olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yayınlanan 29.07.2015 tarih ve 2015/DK-ETD... sayılı Kurul Kararı ile onaylanan ... Referans Tesis Paylaşımı ve Aydınlatılmamış Fiber Teklifinin (...) EK-3'ünün 4.2 maddesinde \"Ayrıca, izinsiz kurulduğu/kullanıldığı belirlenen sistem/cihaz/kablolara ilişkin, tespitin yapıldığı tarihteki aylık kullanım ücretleri esas alınarak 2 (iki) yıllık ücret ceza olarak işletmeciden tahsil edilecek ve tespit tarihinden itibaren yürürlükteki ücretler uygulanacaktır. Anılan sistem/cihaz/kabloların izinsiz kullanımının tekrarı halinde, söz konusu cezalar ikiye katlanarak tazmin edilecektir.\" hükmünün esas alınarak cezai bedelin toplam 34.067,14 TL olarak hesaplandığı, davacının dava değerini 34.148,00TL olarak belirlediği, tüm dosya kapsamına göre yapılan işlemin 2005 yılından sonra olduğu, bu tarihten sonra davalının diğer kullanıcılar gibi değerlendirileceği, davalının davacıya herhangi bir bildirimde bulunmadığı...\" gerekçesiyle
\"...Davanın kabulü ile, Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 32.148,00-TL asıl alacak üzerinden devamına,
Asıl alacağın %20'si olan 6.429,60-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu tespit raporunda ve dosyaya sunulan bilirkişi raporunda işbu dava dosyasında müvekkili şirket tarafından protokol hükümlerine aykırı şekilde izinsiz çalışma yapıldığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından kanun ve protokol hükümlerine uygun hareket edildiğini, ana protokol gereği herhangi bir izin alınması durumunun söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin yasa ile kendisine verilen kablo tv hizmetini yürütebilmesi için ... A.Ş.'den devraldığı kablo tv altyapısının en önemli unsurlarından olan koaksiyel kablolarda ...'un menhollerindeki bölümlerinde işletme ve teknolojinin bir gereği olarak değiştirme yapabilme hakkına ancak bunun değişiklik yaptığı kablonun boyu ve çapında göz metre ve kullanım payında artış olmaması kaydı ile hak sahibi olduğunu, ... tarafından müvekkilinin söz konusu durumu ihlal ettiğine dair herhangi bir delil ileri sürülemediğini ve bunun ispat edilemediğini, davacının müdahalelerinin meni ve eski hale getirilmesi ile tazminat taleplerine ilişkin iddiasının haksız ve hukuka aykırı olup meri mevzuat hükümlerine ve taraflar arasında imzalanan protokol hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, mülkiyeti davacıya ait alt yapı tesislerine yasa ve protokole aykırı şekilde hat döşendiği, haksız müdahalede bulunulduğu iddiasıyla toplamda çekilen 1418 metrelik fiber optik kablonun kullanımına ilişkin haksız işgal tazminatının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) Somut olayda uyuşmazlık davalı ... A.Ş. tarafından davacıya ait altyapı sisteminde fiber optik altyapı kablosunun izinsiz olarak çekilip çekilmediği, davalı tarafından davacının mülkiyetinde bulunan altyapı ve tesislere haksız müdahalelerin olup olmadığı, varsa bu müdahaleler nedeniyle davacının alacak hakkının olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
2-) Davalı vekili yapılan çalışmaların mevzuat kapsamında kabul edilebilir deplase çalışmaları ve mevcut eski kabloların yerine Kablo tv şebekesi üzerinde yeni kablolarla değiştirilmesi işlemi olduğunu ifadeyle davanın reddini talep etmiştir. Dosyada kablo çekim öncesine ait söz konusu güzergahtaki mevcut kablo altyapısını gösteren herhangi bir plan ya da projenin olmadığı görülmekle birlikte ispat külfeti üzerinde olan davacı tarafından devir sırasında mevcut olan güzergahlara ilişkin herhangi bir proje ibraz edilmediğinden tespit raporlarında belirtilen yer altı güzergahlarına ilaveler yapıldığına ilişkin bir kanaate erişilemeyeceği eş söyleyişle dosya mevcuduna göre davacının 31/12/2005 tarihinden sonra kablo tv sistemine karşı ilave yaptığını ispatlayamadığı kanaatine erişilmiştir. (emsal için bknz. Yargıtay 11. H.D. 2023/5041E. 2023/7096 K. Sayılı ilamı)
3-) Gelinen aşamada ise taraflar arasında imza altına alınan protokol ve ek protokol uyarınca 31/12/2005 tarihinden önce mevcut olan güzergahtaki alt yapı tesislerini ücretsiz olarak kullanabilecek olup, anılan tarihten sonra kablo tv sistemine yapılacak ilaveler diğer işletmecilere sağlanan şartlarda sağlanacaktır. Bu durumda davacı 31/12/2005 tarihinden sonra kablo tv sistemine karşı davalının ilave yaptığını ispatlayamadığı sürece, davalının 31/12/2005 tarihinde mevcut olan güzergahtaki alt yapı tesislerini ücretsiz olarak kullanmasını engelleyemeyecektir. (bknz. Yargıtay 11. H.D. 2022/4718 E. 2023/3684 K. Sayılı ilamı)
4-) Bu minvalde kablo çekimi öncesine ait söz konusu güzergahta mevcut kablo altyapısını gösteren herhangi bir plan ya da projenin dosyada mübrez olmadığı görüldüğünden davalı tarafından yer altı güzergahlarına ilaveler yapıldığına ilişkin bir kanaate erişilemeyeceği, fiber optik kablolarla daha yüksek miktarda veri iletimi yapılmasının Kablo Tv Ana Devir Protokolü ve Kablo Tv Ana Devir Protokolüne Ek Protokol kapsamında kapasite artırımı anlamına gelmeyeceği, koaksiyel kablolara kıyasla fiber optik kabloların çaplarının daha düşük olduğu, davalı tarafından davaya konu altyapıya ait eskiyen ve kapasitesi artık yeterli olmayan kabloların deplase çalışması yapıldığı, atıl kalan eski kabloların kullanım dışı bırakıldığı, dolayısı ile yeni bir hat veya ek kablo döşeme işlemi olmadığı, eski hattın yenilenmesi ve güçlendirilmesine yönelik işlem yapılmış olduğu, menhollere fiziksel olarak herhangi bir zarar verilmediğinin alınan bilirkişi raporuyla sabit halde olduğu görülmekle somut olayda mevcut kullanım durumu itibariyle davalının haksız kullanımından bahsedilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne hükmedilmesi isabetli bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce davanın esastan reddine yönelik yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanununun uyarınca alınması gerekli 615,40-TL karar harcından peşin alınan 345,98-TL harcın mahsubu ile bakiye 269,42-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte olan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk masrafı 1.560,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davalıdan alınan istinaf karar peşin harcının davalıya iadesine,
IV-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan, 1.169,40-TL başvuru harcı, 272,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.441,40-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362-(1)/g maddesi uyarınca kesin olmak üzere 30/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.