T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2025/640 \t\t (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS
KARAR NO\t: 2026/79 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t(...)
ÜYE\t\t: ... \t(...)
ÜYE\t\t: ... \t(...)
KATİP\t\t: ... \t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 04/03/2025
ESAS-KARAR NO\t: 2024/29 E - 2025/140 K
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 06/02/2026
YAZILDIĞI TARİH\t: 24/02/2026
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t\t
\tİDDİANIN ÖZETİ
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07/11/2014 tarihli Distribütörlük sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme süresi 1 yıl olup taraflardan birinin 2 ay önceden ihbarda bulunmadığı takdirde sözleşmenin birer yıllık periyotlar halinde kendiliğinden uzayacağının kararlaştırıldığını, 2015 yılında herhangi bir ihbar yapılmadığından sözleşmenin 07/11/2016 tarihine kadar uzadığını, bu süreçte müvekkilinin davalının yetersiz olan bayilik ağını yapılandırarak ürün tanıtımı, dağıtımı, pazarlaması, satış sonrası hizmet gibi hizmetlerin sağlanması görevini yerine getirdiğini, 1,5 yıl içinde 43 yeni bayi kazandırdığını, KKTC'de dahi bayilik açıldığını, işlerin takibi bakımından internet erişimli bir yazılım kurulduğunu, buna rağmen davalı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, doğrudan müvekkili tarafından yapılan satışlarda kendisine verilmesi gereken komisyonların ödenmediğini, ... Makine ve Sanayi A.Ş. ile 03/05/2016 tarihinde 249.750,00TL'lik doğrudan yapılan satış için ödenmesi gereken komisyon payını ödememek için davalının önce 05/05/2016 tarihli ihtarname gönderdiğini, bu ihtara cevap verme imkanı tanımadan daha sonra 10/05/2016 tarihli fesih ihbarnamesi gönderdiğini belirterek şimdilik 1.000,00 TL komisyon ve 1.000,00 TL kar mahrumiyetinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında 07/08/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile kar mahrumiyeti talebini 59.186,38TL'ye yükseltmiştir.
\tSAVUNMANIN ÖZETİ
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aynı hukuki ilişki nedeniyle müvekkilinin dava tarihi itibariyle davacıdan alacaklı olduğunu, takas mahsup talebinde bulunduklarını, davacının sözleşmeyi defalarca ve ısrarla ihlal ettiğini, ödemeleri aksattığını, banka teminat mektubunu talebe rağmen sunmadığını, Bursa bayisi ... Teknoloji firmasının yetkilisi ... olmasına rağmen ... ile işlem yapıldığını, bu bayinin rakip firmanın ürünlerini satması nedeni ile pazar kaybına neden olduğunu, davacının satış sonrası servis taleplerini karşılamaması nedeni ile servis hizmetinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, davacının sözleşme gereği satışlarını bayiler aracılığı ile yapması gerekirken doğrudan yaparak sözleşmeye aykırı davrandığını, davacının özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde bayi ve servis hizmetini vermediğini, bu hali ile sözleşmeye aykırı davrandığını, feshin haklı olduğunu, komisyon ödemesine ilişkin sözleşmede hüküm bulunmadığını, davacının ağır ihlalleri nedeniyle sözleşme feshedildiğinden kar mahrumiyeti istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ\t\t
\tMahkemece 15/09/2020 Tarih, 2016/771 Esas, 2020/269 Karar sayılı ilamı ile, davalının sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ispatlayamadığı, bu nedenle davacının kar mahrumiyeti talebinin yerinde olduğu, sözleşmede komisyon alacağına dayanak olacak bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 07/12/2023 Tarih, 2021/267 Esas, 2023/1662 Sayılı kararı ile, makul sürenin tespiti ve takas mahsup def'inin değerlendirilmesi için ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığı, kaldırma kararı üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının komisyon alacağına ilişkin talebinin sözleşmede bu yönde hüküm bulunmaması nedeni ile reddine, davacının kar kaybı talebinin kaldırma ilamında belirtilen şekilde yapılan hesaba göre 44.389,79 TL olduğu, ancak davalı yanın takas savunmasında bulunduğu, Ankara 10. İcra Dairesi'nin 2016/14119 esas sayılı icra takibine konu davalı alacağının dava tarihi itibari ile muaccel olduğu ve takas savunmasının yerinde olduğu, takas yapılması halinde davacının bakiye alacağı bulunmayıp dava tarihi itibari ile davalının alacaklı olduğunun belirlenmesi karşısında kar kaybı talebinin takas nedeni ile reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ\t\t
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi ek raporunda yoksun kalınan kar kaybının 44.389,79 TL olarak tespit edildiğini, alacağın varlığının ispatlandığını, ancak mahkemece alacak hiç yokmuş gibi haklı davanın reddedildiğini, raporla tespit edilen alacağa hükmedilmesi gerektiğini, hüküm fıkrasında takas mahsuba yönelik bir karar kurulmadığını, davalının takas olunan miktarı istemesine engel olmadığını, alacak sabit olmakla davalı lehine vekalet ücretine hükmedilerek yargılama giderlerinin müvekkilinin üzerinde bırakılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
\tDavalı vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; feshin haklı nedene dayandığını, kar mahrumiyeti talebinin esastan reddedilmesi gerektiğini, makul süre hesap edilmesi gerekirken bilirkişinin bakiye kalan süre üzerinden hesaplama yaptığını ileri sürerek davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
\tUYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
\tUyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı nedene dayalı olarak feshedilip edilmediği, davacının kar mahrumiyeti talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tDava, sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği iddiasına dayalı komisyon ücreti ve kar mahrumiyeti talebine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.\t
\tDairemizin 07/12/2023 Tarih, 2021/267 Esas, 2023/1662 Sayılı kaldırma kararında;\t
\t\"Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık davalı tarafından distribütörlük sözleşmesinin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır. Dosyaya sunulan sözleşme, ihtarnameler, yazışmalar ve ayrıntılı inceleme ve değerlendirme içeren bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde davalının fesih nedeni olarak ileri sürdüğü nedenlerin yerinde olmadığı, feshin haksız olduğu anlaşılmıştır.
\tSözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği kabulünden sonra davacının kar mahrumiyeti talebi yönünden kabul edilen miktarın yerinde olup olmadığının tespiti gerekir.
\tYargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/10/2011 Tarih, 2009/12597 Esas, 2011/12996 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, kâr mahrumiyeti hesabında zararın artmasına sebebiyet verilmemesi bakımından makul süre için (davacının emsal işi bulma süresi) tazminatın hesabı gerekir. Hesaplanan tazminat miktarından da davacının yükümlendiği işlerle ilgili olarak o makul süre içinde yapması gereken giderlerin, diğer bir deyişle davacının tasarruf ettiği masrafların tesbit edilerek indirilmesi gerekir. Bu itibarla mahkemece öncelikle önceki bilirkişi heyetine uzman bilirkişi ilavesiyle açıklanan hususlar dikkate alınmak suretiyle rapor alınarak davacının olumlu (kâr mahrumiyeti) zararının tesbiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
\tKabule göre de, davalının cevap dilekçesinde aynı hukuki ilişki nedeniyle kesinleşen icra takipleri, karşılıksız kalan çek ve ticari defter kayıtlarına göre cari hesap alacağının takas mahsubunu talep etmiş, ancak, mahkemece, davalının takas- mahsup talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması da usul ve yasaya aykırıdır.\" gerekçelerine yer verilmiştir.
\tKaldırma kararı sonrasında mahkemece önceki bilirkişi heyetine elektrik elektronik bilirkişisi ilavesiyle alınan 10/09/2024 tarihli ve 30/12/2024 tarihli ek raporlarda özetle; davacının dava konusu işin ikamesini bulmasının 6 aydan fazla süreceği, fesih tarihi itibariyle sözleşmenin olağan sona erme süresine 181 gün kaldığı, dolayısıyla davacının 181 günlük sürenin tamamı için yoksun kalınan kar kaybı talebinde bulunabileceği, yine kaldırma kararına göre bundan davacının harcamaktan kurtulduğu emek mesai ve masraf düşüldüğünde davacının davalıdan talep edebileceği yoksun kalınan kar kaybı zararının 44.389,79 TL olarak hesaplandığı, kaldırma kararı gereğince takas-mahsup yönünden inceleme yapıldığında, huzurdaki bu davaya konu 44.389,79 TL'lik yoksun kalınan kar tutarı davalının alacaklı olduğu Ankara 10. İcra Dairesi'nin 2016/14119 esas sayılı dosyasından mahsup edildiğinde davalının söz konusu dosyadaki alacağının takip tarihi itibariyle toplam 153.992,63 TL olacağı ve takibin bu tutar üzerinden devam ettirilmesi gerekeceği yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.
\tMahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle Dairemizin kaldırma kararında açıklandığı üzere davalının sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayanmamasına, kaldırma kararı doğrultusunda alınan ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporları gereğine tespit edilen makul süre ile sözleşme bitiş tarihinin aynı olduğu kabulü doğrultusunda davacının harcamaktan kurtulduğu masraflar dikkate alınmak suretiyle davacının talep edebileceği kar mahrumiyetinin hesaplanmış olmasına, davacının talep edebileceği kar mahrumiyeti miktarının davalının davadan önce başlattığı ve kesinleşen icra takibine konu alacak miktarından az olması nedeniyle yapılan takas nedeniyle davacının talep edebileceği kar mahrumiyeti alacağının bulunmamasına göre taraf vekillerinin istinaf başvurusunun aşağıdaki bent dışında reddine verilmiştir.
\tMahkemece verilen ilk kararda komisyon alacağının reddine, kar mahrumiyeti talebinin kabulüne karar verilmiş olup işbu karar sadece davalı tarafça istinaf edildiğinden komisyon alacağının reddine ilişkin kararın kesinleştiği, kaldırma kararı sonrasında mahkemece kar mahrumiyeti talebinin takas nedeniyle reddine karar verildiği, hüküm fıkrasında komisyon alacağı talebinin esastan, kar mahrumiyeti alacağının takastan reddine şeklinde hüküm kurulması gerekirken infazda tereddüt yaratacak şekilde davanın takas nedeniyle reddine şeklinde hüküm kurulması doğru olmadığından tarafların istinaf itirazlarının kabulü ile yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından HMK 353/1-b-2 maddesine gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;
2-Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/29 Esas, 2025/140 Karar ve 04/03/2025 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
3-Davanın;
a)Davacının komisyon alacağına yönelik talebinin Esastan Reddine,
b)Davacının kâr mahrumiyetine yönelik alacağının takas nedeniyle Reddine,
c)Alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, peşin alınan 34,16 TL ve ıslahla alınan 993,67 TL'den mahsubu ile bakiye 412,43 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine, (daha önce harç tahsil müzekkeresi düzenlenmiş ise dikkate alınmasına)
d)Davalı ... Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e)Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
f)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
\t\t\tİstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
4-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere, 06/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. \t\t\t\t
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"