T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 20....Esas - 20....
\tT.C.
\tSAKARYA
\tASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 20...
KARAR NO\t: 20...
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACILAR \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
VEKİLİ\t:
DAVA\t: Tazminat (Kooperatif Ortaklığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 26/12/2023
KARAR TARİHİ\t: 17/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 13/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Ortaklığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: Davacıların davalı kooperatifin ortakları olduğunu ve üyelik şartlarını taşıdıklarını, kooperatifin 19.05.2021 Tarihli 17 sayılı ve 09.06. 2021 Tarihli 23 sayılı yönetim kurulu kararları ile ortakları araçlarını kısa bir süre içerisinde 2+2 koltuk düzeninden 2+1 koltuk düzenine geçirmeleri konusunda zorladığını ve çok kısa bir süre içerisinde davacıların araçlarını 2 + 1 koltuk düzenine uygun hale getirmedikleri gerekçesi ile fiilen çalışma imkanını kaldıracak ve üyeler arasında eşitsizlik doğuracak şekilde yolcusu olmayan farklı tur sıra listesi düzenleyerek davacıların kooperatifin sağladığı çalışma imkanından faydalanmalarının engellendiğini, yapılan uygulamanın üyeler arasında eşitlik ilkesine ve ana sözleşmeye ve yasaya aykırı olduğunu, Bu yönetim kurulu kararlarına karşı açılan ve Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 20....esas sırasında görülen davada 20.... sayılı kararla 17-23 sayılı yönetim kurulu kararlarının mutlak butlanla batıl olduklarının tespiti ile iptaline karar verildiğini, bu dosya kapsamında (hüküm öncesinde) Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7.HD. nin 07.10.2021 Tarihli 2021/1615E-1660K. sayılı kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler kanununun 23.maddesindeki eşitlik ilkesi vurgulanmak sureti ile davacılar lehine ihtiyati tedbir kararı verilerek yönetim kurulu kararlarının uygulanmasının durdurulduğunu, davalı kooperatifin tedbir kararını uygulamadığını, ihtiyati tedbir kararın uygulanmaması sebebiyle Sakarya Ticaret Mahkemesi’nin 2021/89 D.İş.sayılı dosyasında Kooperatif Yönetim Kurulu üyeleri hakkında HMK.398.maddesi gereğince cezalandırılmaları için şikayette bulunulduğunu, Yönetim kurulu kararlarının iptali konulu yargılama (Sakarya ...AHM dosyası) devam ederken davacıların kendileri için özel olarak oluşturulan B turu sıralarına gitmedikleri gerekçesiyle “Yönetim kurulu tarafından belirlenen iş sıralaması kurallarına uymayanların ortaklıktan çıkarılabileceği\" şeklindeki Kooperatif Ana sözleşmesinin tadil edilen 14/7 maddesi gerekçe gösterilerek davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun 14.07.2021 Tarihli 25 Numaralı Yönetim Kurulu kararı ile davacıların kooperatif üyeliğinden çıkartıldıklarını, davacıların genel kurul nezdinde yapılan itirazın 06.12.2021 tarihinde kooperatif genel kurulu toplantısında görüşülerek oyçokluğu ile reddedildiğini, bu genel kurul kararının iptali istemiyle Sakarya Ticaret Mahkemesinin 20....Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, 1163 sayılı yasanın 16/5 maddesinde açıkça belirtildiği üzere üyelikten ihraç kararları kesinleşmeden üyeliğin sonlanmamasına ve tüm hakların aynen devam etmesine rağmen yönetim kurulunca davacıların üyelik kayıtlarının Koopbis sisteminden silinip araçların D1 taşımacılık belgesi ve taşıt kartlarının iptal edilerek kooperatif ile bağlarının kesildiğini, davacıların kooperatif üyesi olarak çalışmalarının engellendiğini, yukarıda bahsi geçen ihtiyati tedbir kararına da uyulmadığını, Sakarya Asliye Ticaret mahkemesinin 20....esas sayılı dosyası kapsamında 03/06/2022 tarihli yeni bir tedbir kararı verilerek davacıların kooperatif üyeliklerinin aktif hale getirilmesinin ve taşıt kartlarının çıkarılmasının öngörüldüğünü, kooperatif yöneticileri hakkındaki (202.... d.iş) disiplin hapsi cezasının kesinleşmesi ve 202... esas sayılı dosyadaki 03/06/2022 tarihli tedbir karar sonrasında davacıların 06-08-08/06/2022 tarihinden itibaren kooperatifte tekrar çalışmaya başlayabildiklerini, bu tedbire yapılan itiraz üzerine mahkemece (ATM) 07/09/2022 tarihli karar ile anılan (03/06/2022 tarihli) tedbirin kendiliğinden kalkmış sayıldığının belirlenmesi üzerine kooperatifin aynı gün davacıların çalışmalarını tekrar sonlandırdığını, Asliye Ticaret mahkemesinin tedbirin kalktığının tespiti kararına karşı yapılan istinaf üzerine Sakarya BAM 7 Hukuk Dairesinin 20....esas 20....karar sayılı kararı ile mahkemenin 07/09/2022 tarihli kararını kaldırılarak 03/06/2022 tarihli tedbirin geçerli olduğuna hükmettiğini, Davalı kooperatifin 07/09/2022 tarihli işlemine (davacıların üyeliklerinin ve çalışmalarının sonlandırılması kararına) karşı Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 20...esas sayılı dosyasında açılan davada 20/09/2022 tarihinde yeni bir tedbir kararı verildiğini ve icra marifetiyle davacıların taşıt kartlarının tekrar çıkartılabildiğini, bu dosyanın yargılaması neticesinde mahkemenin 20.... karar sayılı kararı ile kooperatifin 07/09/2022 tarihli işleminin iptal edildiğini, bu kararın istinaf incelemesinde olduğunu, Davalının bu kararlara rağmen davacıları çalıştırmadığını, bu kez yine 20.... esas sayılı dosya kapsamında davacıların çalıştırılması yönünde 28/12/2022 tarihli tedbir kararının verildiğini, bu kararın da kooperatifçe hiç uygulanmadığını, 28/12/2022 tarihli tedbir kararının mahkemece 20....esas sayılı dosyadaki nihai karar gerekçe yapılarak 21/11/2023 tarihinde kaldırıldığını, Yukarıda bahsi geçen Sakarya ... Asliye Hukuk mahkemesi kararından sonra davalının 2+1 koltuk düzeni konusunu bu kez genel kurula taşıyarak 29/07/2022 tarihli genel kurul kararını alarak aynı süreci tekrar başlattığını ve bu genel kurul kararına istinaden yönetim kurulunun 24/08/2022 tarihli 66 sayılı kararı aldığını, bu kararların iptali için Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 20....esas sayılı dosyasında açtıkları dava kapsamında anılan kararların yürütmesinin tedbiren durdurulduğunu, ancak mahkemece yargılama neticesinde 27/09/2023 tarihli 2023/522 karar sayılı kararla 2+1 koltuk düzeni konulu (14 nolu) genel kurul kararının iptali isteminin reddedilerek yürütmenin durdurulması tedbirinin de kaldırıldığını, 66 sayılı yönetim kurulu kararının ise iptal edildiğini, bu kararın istinaf incelemesinde olduğunu, Netice olarak davacıların araçlarının 19/06/2021 tarihinden 07/06/2022 tarihine kadar ve sonrasında 07/09/2022 tarihinden 14/06/2023 tarihine kadar yasaya aykırı çekilde çalıştırılmadığını, 19/06/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasındaki döneme ilişkin tazminat talepli davanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 20... esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, 01/01/2022 ile 07/06/2022 tarihleri arası ve 07/09/2022 ile 14/06/2023 (bu tarih arabuluculuğa başvuru tarihidir) tarihleri arasında ki dönem için eldeki bu davayı açtıklarını, dava öncesinde yapılan zorunlu arabuluculuk başvurularının sonuçsuz kaldığını, Belirterek; 01/01/2022 ile 07/06/2022 tarihleri arası ve 07/09/2022 ile 14/06/2023 tarihleri arası dönemlerde davacıların kooperatif bünyesinde çalıştırılmamaları sebebiyle, her bir davacı için ayrı ayrı (belirsiz alacak olarak) 50.000,00 TL kazanç kaybı tazminatının 01/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı tarafın savunmaları: Davalı kooperatifin diğer firmalar ile rekabet edebilme ve sektördeki gelişmelere ayak uydurabilme ve müşterinin taleplerini karşılayabilme adına 2+1 koltuk düzenine geçtiğini, davacılar dışındaki üyelerin buna uyduğunu, davacıların ise kooperatifi zor duruma sokacak şekilde 2+2 araç hususunda ısrar ettiklerini, bu sebeple Kooperatif Yönetim Kurulunun 19/05/2021 tarih ve 17 sayılı yönetim kurulu kararı ile 09/06/2021 tarih ve 23 sayılı yönetim kurulu kararını aldığını, davacıların bu kararlara uymadığını ve bu sebeple üyelikten çıkarıldığını, çıkarma kararına karşı mahkememizin 2022/22 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, tedbir kararları üzerine davacıların çalıştırılması için B turu ihdas edildiğini ancak davacıların çalışmadığını, iddia ettikleri zarara kendilerinin sebep olduğunu, Kooperatif ait araçların 2+1 koltuk düzeninde çalışması hususunda 29/07/2022 tarihli genel kuruluna alınan karara karşı açılan davanın ise reddedildiğini, davacıların şikayeti üzerine açılan soruşturma dosyasında Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının raporunda da 2+1 koltuk düzeninin haklı görüldüğünü, davacıların iyiniyetli olmadıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında anlaşmazlık olan hususlar:
a-Davalı kooperatifin belirtilen kararları ile davacıların kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haklarının kullanılmasının davalılarca engellenip engellenmediği,
b-Davacıların bu sebeple kazanç kayıplarının bulunup bulunmadığı, varsa kazanç kayıplarının miktarı,
c-Davalı kooperatifin bu zarardan sorumlu olup olmadığı,
d-Zarar yönünden hangi tarihten itibaren hangi oranda faiz talep edilebileceği. hususlarınadır.
Davalı Kooperatif'ten ilişkili tüm mali kayıtlar getirtilmiş, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi de verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Taraf vekillerinin bilirkişi ek raporuna yönelik itirazları dosyanın kapsamı, yapılan incelemenin kapsam ve mahiyeti, alınmış olan rapor ve ek raporun içeriği ile itirazların mahiyeti nazara alınarak reddedilmiş, bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuştur.
Davacılar vekili bilirkişi raporu sonrasında dava değerini arttırmış ve her bir davacı için 816.107,91-TL tazminatın 01.01.2022 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, talebini ayrı ayrı harçlandırmıştır. Değer arttırım dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiştir.
Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için taraflar arasında yaşanan uyuşmazlıklar ve hukuki süreçler aşağıda izaha çalışılmıştır.
a) Davacılar ...Şti'nin davalı kooperatifte çalışan (....plakalı, ..., ...plakalı) araçlarının 2+2 koltuk düzeninde olduğu ve 2021 yılında alınan 19/05/2021 T./17 ve 09/06/2021 T./23 nolu kooperatif yönetim kurulu kararları ile bu davacıların mevcut araçlarını 2+1 düzenine geçirilmesinin istendiği ve davacıların araçlarını 2+1 düzenine geçirmemeleri sebebiyle çalışma koşullarının ve seferlerinin yönetimce değiştirildiği, bu kararlara karşı iptal talepli açılan davanın Sakarya ...Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi’nin 20...Esas (yeni) sayılı dosyasında (bu dava önceden mahkememizin 20....E-...K.sayılı dosyasıdır) davacılar lehine sonuçlandığı ve bu karar karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Sakarya BAM 7 Hukuk Dairesinin 20....Esas 20....Karar sayılı kararı ile verilen \"Davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun 19/05/2021 tarih ve 17 sayılı kararının yoklukla malul olduğunun tespitine, 09/06/2021 tarih ve 23 sayılı yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespitine,\" ilişkin kararın Yargıtay 6. HD 20....Esas 20...Karar sayılı 17.02.2025 tarihli ilamı ile onandığı, bu dosya kapsamında Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince eşitlik ilkesine değinilerek verilen 07.10.2021 Tarihli 20.... esas 20....Karar sayılı tedbir kararının disiplin hapsi (Mahkememizin 20... d.iş sayılı kararı) zorlamasıyla uygulanmasına kadar davacıların kooperatifin seferlerine dahil edilmedikleri, ayrıca mevcut uyuşmazlığın davacıların kooperatiften ihraç edilmelerine kadar uzandığı, ihraç kararının iptali sebebiyle açılan davanın Mahkememiz 20....esas sayılı dosyasında görülerek kabul ile sonuçlandırıldığı ve bu kararın istinaf olmaksızın kesinleştiği, bu haliyle davacıların kooperatif üyeliklerinin Kooperatifler Kanunun 16/5 maddesi uyarınca devam ettiği, davacılarca çalışamadıkları süreye (19.06.2021 ile 31/12/2021) ilişkin tazminat talepli ilk davanın mahkememizin 2022/156 esas sayılı dosyasında açıldığı , bu davada yapılan yargılama neticesinde verilmiş olan 202...karar sayılı 09/10/2024 tarihli kararımız ile kısmen kabul edildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun derdest olduğu (Sakarya BAM .. HD 20...esas), davacıların çalışamadıkları sonraki dönemlere ( 01/01/2022 ile 07/06/2022 tarihleri arası ve 07/09/2022 ile 14/06/2023 tarihleri arası dönemlere) ilişkin olarak ise tazminat talepli eldeki bu davanın açıldığı,
b)Yargıya intikal etmiş olan bu süreçte yine davacıların araçlarını 2+1 koltuk düzenine geçirmelerine yönelik olarak 29/07/2022 tarihli genel kurul kararının ve 24/08/2022 tarihli 66 sayılı yönetim kurulu kararının alındığı, bu kararların iptali talepli olarak bu kez mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında iptal davası açıldığı ve mahkememizce verilen 27/09/2023 tarihli 20... karar sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun Sakarya BAM ... HD nin 20.... esas 20.... Karar sayılı 19/06/2025 tarihli kararı ile kabul edilerek mahkememiz kararının \" kaldırıldığı ve dosyanın mahkememizin 20... esasına kaydedildiği ve yargılamanın derdest olduğu,
c)Mahkememizin 20... esas sayılı ihraç kararının iptali talepli dava dosyası kapsamında \"Mahkememizin 20.... değişik iş sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde kooperatif yönetim kurulu üyeleri hakkında verilen disiplin cezası kararının kesinleşmesinden sonra kooperatif yönetim kurulu üyelerinin vekilleri sundukları 02/06/2022 tarihli dilekçelerle davacıların 06-07-08 Haziran 2022 tarihi itibariyle yeni turlara dahil edildiğini ifade etmişler ise de davacıların belirtilen seferlere katılabilmesi için D1 yetki belgesinin çıkartılıp çıkartılmadığı hususu bildirilmemiştir. Bu son gelişme karşısında da davacıların belirtilen yeni turlarda çalışmaya başlayabilmeleri ve disiplin cezasına konu olan 07/10/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının yerine getirildiğinden söz edilebilmesi için davacıların D1 belgelerini alabilmeleri ve ayrıca kooperatif nezdinde kayıtlarının canlandırılması zaruridir.\" gerekçesiyle 03.06.2022 tarihinde verilen tedbir kararı ile davacıların üyeliklerinin aktif hale getirilerek taşıt kartlarının çıkarılmasına karar verildiği, bu tedbir kararına itiraz üzerine mahkememizce duruşmalı yapılan incelemede 07.09.2022 tarihli ara karar ile bahsi geçen 03/06/2022 tarihli tedbirin kendiliğinden kalkmış olduğu hususun tespitine karar verildiği,
d) Bu 20.... esas sayılı 07/09/2022 tarihli ara karardan (tedbirin kendiliğinden kalkmış olduğunun tespiti kararından) sonra davalı Kooperatifin 07.09.2022 Tarihinde .... ve .... plakalı araçların 08.09.2022 Tarihinde de ... plakalı aracın D1 yetki belgesine bağlı taşıt kartlarını iptal ettiği ve yukarıda (a) paragrafında bahsi geçen (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 07.10.2021 Tarihli 20....esas 20....Karar sayılı tedbir kararını da etkisiz kılar şekilde) davacıların kooperatifteki çalışmalarını sonlandırdığı,
e) Mahkememizin 20....esas sayılı 07/09/2022 tarihli kararının istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 08/12/2022 tarihli 20....Esas 20....Karar sayılı kararı ile \"İlk derece mahkemesinin 03/06/2022 tarihli ara kararında da belirtildiği üzere, davacılar hakkındaki ihraç kararının kesinleşmesine kadar 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinde güvence altına alınan ortaklık hak ve yetkilerinin kullanılabilmesi için davacılara D1 yetki belgesinin verilmesi zorunludur. Esasen davalı koopertafin ihraç kararının kesinleşmesine kadar bu belgeyi iptal etmesi doğru değildir. Ayrıca, 4721 sayılı TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağının gereği olarak, davalı kooperatifin ihraç kararının kesinleşmesine kadar, davacıların bu konuda bir ihtiyati tedbir kararı almasına gerek kalmaksızın davacılara ortaklık hak ve yetkilerini kullanma imkanı vermesi zorunludur. Bu nedenle, 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinin emredici hükmü gereğince, davacıların ortaklık hak ve yetkilerinin kullanılması için D1 yetki belgesinin iptal edilmemesi gerekirken bu yetkinin iptali üzerin verilen ilk derece mahkemesinin 03/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının mahiyeti itibariyle 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinin uygulanmasını öngören bir tespit kararı niteliğinde olduğu kabul edilmeli, uyuşmazlığın sadece 6100 sayılı HMK'nın 389. vd. maddeleri ile sınırlı incelenmesi ve süresinde tedbir kararının uygulanmasının istenmemesine dayanılarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesini işlevsiz kılınması ve davacıların mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğuracağı dikkate alınarak, şekilci bir yaklaşımla, davacıların süresi içerisinde tedbir kararının uygulanmasının istememesine dayanılarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin davalı kooperatifin anılan hükme (m.16/5) açıkça aykırı olan uygulamasının devamına neden olacağı ve bu durumun da kanunun açık hükmüne ve dürüstlük kuralına aykırı olacağı gözetilerek davalının itirazının reddine karar verilmelidir. Kaldı ki, ilk derece mahkemesince taraflara yüklenen hak ve borçlar açıkça belirlendikten sonra, farklı uygulama yapılmasının da hukuki güvenliği zedeleyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.\" gerekçesiyle tedbire itiraz üzerine verilen 20....esas sayılı 07/09/2022 tarihli ara kararımız kaldırılarak 20....esas sayılı 03/06/2022 tarihli tedbir ara kararına yapılan itirazın reddine karar verildiği,
f) Bir önceki paragrafta bahsedilen istinaf sürecinde açılan mahkememizin 20....esas sayılı dosyası kapsamında davacıların ....- ....- ...plakalı araçlarının davalının D1 yetki belgesinden düşürülmesi ve taşıt kartlarının iptaline yönelik 07-08 Eylül 2022 tarihli yönetim kurulu işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve davacıların araçlarının kooperatifin D1 yetki belgesine tekrar kayıtlarının yapılmasına dair 20/09/2022 tarihli yeni bir tedbir kararının verildiği, bu kararın Sakarya .... İcra Müdürlüğünün 20...esas sayılı dosyası kapsamında icraya konulduğu, kooperatif adresinde 21/09/2022 tarihinde yapılan icra işlemi sırasında yönetim kurulu üyelerine ulaşılamamakla birlikte mahalde bulunan kooperatif çalışanı nezdinde tutanak düzenlenerek tedbir kararının 22/09/2022 tarihi mesai bitimine kadar icrası ve belgelendirilmesi için süre tanındığı, davacılar vekilinin 23/09/2022 tarihli talebi üzerine T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Xlll. Bölge Müdürlüğüne de kararın icrası için icra müdürlüğünce müzekkere yazıldığı, bu müzekkere üzerine şikayetçilere ait ....ve ....ve ...plakalı araçların SS 37 Nolu Sakarya ......firmasının D1 yetki belgesine kayıtlarının 06/10/2022 tarihinde yapılarak taşıt belgesi ve taşıt kartlarının düzenlendiği, ancak davacıların kooperatif bünyesinde halen çalıştırılmadıklarının tespit edildiği, 20....esas sayılı dosya kapsımında yapılan yargılama neticesinde dava konusu 07/09/2022 tarihli işlemlerin iptaline karar verildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun Sakarya Bam ...HD nin 20....Esas 20....Karar sayılı ilamı ile reddedildiği, istinafın bu kararının Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 20...Esas 20...Karar sayılı kararı ile onandığı,
g) 2022/791 esas sayılı dosyamızda verilen (D1 yetki belgesine tekrar kayıt konulu) tedbir kararı sonrasında yine mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında davacılar vekilinin yenilediği tedbir talebi üzerine 28/12/2022 tarihli ara kararla davacıların kooperatif üyeliklerinin devamı süresince davalı S.S... Nolu Sakarya ....nezdinde üyeler arasında eşitlik gözetilerek çalıştırılmalarına yönelik yeni bir tedbir kararı verildiği, bu tedbire yönelik itirazın reddedilmesi üzerine istinaf başvurusunda bulunulduğu ve Sakarya BAM .. HD nin 23/06/2023 tarihli 20....Esas 20....Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddedildiği, Davalı kooperatif vekilinin 26/10/2023 tarihli dilekçesi üzerine mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında verilen hüküm ve gerekçesine istinaden değişen durum ve koşullar sebebiyle mahkememizce verilen 28/12/2022 tarihli tedbir ara kararının kaldırılmasına dair 21/11/2023 tarihli 20....esas sayılı karar verildiği, bu ara karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Sakarya BAM .. HD nin 27/09/2024 tarihli 20....Esas 20...Karar sayılı kararı ile usulden reddedildiği,
h)Mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında davalı Kooperatif yönetim kurulunun 16/02/2022 tarihli 49 sayılı kararının iptalinin dava edildiği ve yapılan yargılama neticesinde kısmen kabule ilişkin 20....esas sayılı kararın verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Sakarya BAM .. HD nin 20....esas 20...Karar sayılı kararı ile reddedildiği, istinaf kararının ise Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 20...Esas 20... karar sayılı ilamı ile onandığı,
i)Davacıların kooperatifin muhtelif genel kurul kararları aleyhinde mahkememizin 20.... esas, 20....esas , 20....esas (20....ile birleştirilmiştir) sayılı dosyalarında açmış oldukları davalarının derdest olduğu,
j)Davacıların kooperatifin iştiraki olan limited şirket tarafından üçüncü kişiye yapılan taşınmaz (petrol istasyonu) satışını mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında tapu iptal ve tescil davasına konu ettikleri, yargılama sırasında (mahkememizce 2024/441 Esas sayılı dosyada verilen tedbir kararına aykırılık suçundan 20....d. İş sayılı dosyasında verilen disiplin hapsi yaptırımının zorlaması ile) taşınmazın davalı şirkete geri dönmesi üzerine esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği,
k)Davacılarca Mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında açılan yeni bir dava ile (toplam 43 ortağı bulunan kooperatifin 37 üyesinin üyeliğe kabulüne yönelik kararların yok hükmünde olduğunun tespiti talebiyle dava açıldığı ve yargılamanın derdest olduğu,
l)Davacılarca Mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında Kooperatifin 15.10.2025 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yokluğunun tespitinin istendiği ve yargılamanın derdest olduğu,
m)Davacıların kooperatif üyeliğinden tekrar çıkarılmalarını konu edinen 15/10/2025 tarihili Genel Kurulun 15 numaralı kararına karşı davacılar vekilince Mahkememizin 2025/865 esas sayılı dosyasında dava açıldığı ve derdest olduğu,
n)Bu esas davalar dışında ihtiyati tedbir kararlarına aykırılık iddiasıyla tedbire aykırılık suçunden çeşitli değişik iş dosyalarının bulunduğu,
Anlaşılmaktadır.
Eldeki dava yukarıda bahsedilen süreçte davacıların kooperatifte fiili olarak çalışmalarının engellendiği gerekçesiyle (01/01/2022 ile 07/06/2022 tarihleri arası ve 07/09/2022 ile 14/06/2023 tarihleri arası dönemlere ilişkin) çalıştırılmamasından kaynaklı zararlarının tazminine ilişkindir.
Davacıların ve davalı kooperatifin incelemeye esas kayıtları getirtilmiş, yerinde inceleme yetkisi de verilerek bilirkişi heyetinden davacıların belirtilen sürelere ilişkin maddi zararlarının olup olmadığı yönünde rapor alınmıştır. İlk alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlar üzerine ek rapor alınmış, maddi hataların düzeltildiği ek rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuştur. Bilirkişilerce yapılan inceleme oldukça kapsamlı ve tüm tespitler somut verilere dayalıdır. Başkaca bir inceleme ve değerlendirme yapılması mümkün değildir. Raporda A turu ve B turu ayrımı yapılmıştır. A turu davacıların çalışmalarının engellendiği tur düzenidir. B turu ise davalı kooperatif tarafından davacılara dayatılan 12/11/2021 tarihli tur çizelgesidir. Mahkememizin 20....d. İş sayılı dosyasında tespit edildiği üzere B turu olarak tarif edilen 12/11/2021 tarihli tur çizelgesi gerçeğe uygun olmayıp davacıların B turu seferlerine gelmediklerine dair düzenlenen tutanaklar da tarafsız kayıtlarla uyuşmamaktadır. Ayrıca davacılara B turu olarak gerçekte tanımlanan bir otobüs seferinin bulunmadığı, davacılara bu kapsamda tanımlandığı savunulan sınırlı sayıdaki otobüs seferlerinin dahi davacıların tura gelip gelmeyeceği belirli olmadan saatler öncesinde değiştirildiği açıktır. Bu sebeple B turundan elde edilmesi muhtemel gelir A turundan beklenen kazançtan mahsup edilmemiş, Asıl olan A turuna göre yapılan hesaplamalar esas alınmıştır.
Davacıların kooperatiften ihraçlarına yönelik kooperatif genel kurul kararına karşı Mahkememizin 2022/22 esas sayılı dosyasında dava açıldığı, ihraç kararının kesinleşmediği, (Bu tazminat yargılaması sırasında Mahkememizin 20....esas sayılı dosyasında ihraç kararlarının iptaline karar verilmiş ve bu karar istinaf olmaksızın kesinleşmiştir) bu haliyle davacıların kooperatif üyeliklerinin Kooperatifler Kanunun 16/5 maddesi uyarınca devam ettiği, dolayısıyla çalışmalarının engellenemeyeceği, dava konusu yapılan tarihleri arasına ilişkin tazminat talebinde haklı oldukları değerlendirilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda biletsiz yolcu ve emanet taşınmasından kaynaklı gelirlerin nazara alınıp alınmaması yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmıştır. Ancak biletsiz yolcu alınması ve kayıt dışı emanet eşya taşınmasından kaynaklanan gelirler yasal olmadığından bu kalemleri içeren hesaplamalar nazara alınmamış, kayıtlara yansıyan ve resmi olan veriler esas alınarak hüküm kurulmuştur. Buna göre davacıların her birinin belirtilen süreçte kazanç kaybı 578.727,15 TL olarak belirlenmiştir.
Davacılar vekili başta her bir davacı için 50.000,00 TL şer olarak belirlediği belirsiz alacak talebini değer arttırım dilekçesi ile her bir davacı yönünden 816.107,91 TL olarak belirlemiştir. Bu haliyle talebin kısmen kabulüne karar verilmiş, davaların birbirinden ayrı davalar olduğu gözetilmiş, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri kabul ve red oranlarına göre her bir davacı açısından ayrı ayrı belirlenmiştir.
Davacı taraf faiz başlangıcı için hesaplamaya esas dönem başı tarihi olan 01.01.2022 tarihini istemiş ise de çalıştırmama eyleminin ve buna bağlı zararın devamlılık göstermesi ve haksız eylem niteliğinde olması itibariyle -başka türlü bir hesaplamanın mümkün olmayacağı değerlendirmesi ile- dönem sonu olan 14/06/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davacı ....tarafından açılan davada
1-Davacı ....'nun davasının kısmen kabulüne, 578.727,15 TL nin 14/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmolunan değer üzerinden hesaplanan 39.532,85 TL nispi karar harcından peşin ve tamamlama olarak yatırılan toplam 13.937,87 TL nin mahsubu ile eksik 25.594,97 TL nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı ...tarafında peşin ve tamamlama karar harcı olarak yatırılan ve tamamen davalı sorumluluğunda kalan 13.937,87 TL nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
4-Davacı ....tarafından yapılan; 269,85 TL başvuru harcı, 69.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 817,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 70.087,35 TL yargılama giderinin kabul oranına göre belirlenen 49.061,00 TL'sinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına,
5-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 92.596,34-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı Özgür'den alınarak davalıya verilmesine,
B) Davacı ...tarafından açılan davada
1-Davacı ....'in davasının kısmen kabulüne, 578.727,15 TL nin 14/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmolunan değer üzerinden hesaplanan 39.532,85 TL nispi karar harcından peşin ve tamamlama olarak yatırılan toplam 13.937,87 TL nin mahsubu ile eksik 25.594,97 TL nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı ....tarafından peşin ve tamamlama karar harcı olarak yatırılan ve tamamen davalı sorumluluğunda kalan 13.937,87 TL nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
4-Davacı ....tarafından yapılan ve başvuru harcından ibaret olan 269,85 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 194,30 TL sinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına,
5-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 92.596,34 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı Salih'ten alınarak davalıya verilmesine,
C) Davacı ...Şirketi tarafından açılan davada;
1-Davacı Şirketin davasının kısmen kabulüne, 578.727,15 TL nin 14/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmolunan değer üzerinden hesaplanan 39.532,85 TL nispi karar harcından peşin ve tamamlama olarak yatırılan toplam 13.937,87 TL nin mahsubu ile eksik 25.594,97 TL nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı Şirket tarafından peşin ve tamamlama karar harcı olarak yatırılan ve tamamen davalı sorumluluğunda kalan 13.937,87 TL nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
4-Davacı Şirket tarafından yapılan 315,50 TL posta gider ile 269,85 TL başvuru harcından ibaret olan 585,35 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 421,45 TL sinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına,
5-Davacı Şirket kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 92.596,34 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen değer üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı Şirket'ten alınarak davalıya verilmesine,
D) Sair hususlar
1-Arabuluculuk dosyasından yapılan ve Hazineden karşılanan 3.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
2-Kararın HMK 321/2 maddesi gereği talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
3-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer asliye ticaret mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
17/12/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza