T.C. .... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .../... -.../....
\tT.C.
... \t\t\t
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ\t T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
.... HUKUK DAİRESİ \t\t K A R A R
DOSYA NO\t: .../...
KARAR NO\t: .../...
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ... ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: .../...
KARAR NO\t:.../...
KARAR TARİHİ\t: ....
İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ\t: ...(...)
\t\t...(Davacı)
\t\t...(....)
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 1 -...
VEKİLİ\t: Av. ..
DAVALI\t: 2 -...
VEKİLİ\t: Av. ....
DAVALILAR\t: ...
\t 3 -....
\t 4 -....
\t 5 -....
İHBAR OLUNAN\t: ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
B.A.M. KARAR TARİHİ \t: ...
KARAR YAZIM TARİHİ\t: ...
Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: 09.10.2012 tarihinde davalı ... ye ait ve davalı ....' nın kullandığı .... plakalı araç ile müvekkilin kullandığı ....plakalı araca çarpması neticesi müvekkil yaralanmış ve yanında bulunan nişanlısı ....' in vefat ettiğini, ... ....Ağır Ceza Mahkemesinin .../... .. sayılı dosyasında alınan kusur raporuna göre, davalı ....nın kırmızı ışık ihlali yapması nedeniyle asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ceza dosyasının kesinleştiğini, ..... plakalı araç .... tarafından ..... numaralı poliçe ile sigortalanmış olduğunu, kazada davalı ....'nın %70, müvekkilin ise %30 kusurlu olduğu ... ... Ticaret Mahkemesinin ../... sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiş olduğunu, kaza neticesi müvekkile ait ... plakalı aracın pert olduğunu, hurdası düşüldükten sonraki fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 8.500 TL araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etttiklerini, vefat eden .....' in davacının nişanlısı olduğunu, evlilik hazırlığı yapmakta olduklarını, müteveffanın vefatıyla müvekkil onun desteğinden yoksun kaldığını, nişanlısının ölümü müvekkilde derin üzüntüye de neden olduğunu, bu nedenlerle davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak sadece maddi tazminattan, diğer davalıların maddi ve manevi tüm tazminatlardan sorumlu olmaları kaydıyla davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... vekili cevap dilekçesinde: kazaya karışan araç sürücüsü müvekkil kuruma şoförlük hizmet alımı sözleşmesi kapsamında hizmet veren ...... Şti'nin personeli olduğundan müvekkil kurum hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, ...' ne ihbarını talep ettiklerini, ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının, ölen kişiden yaşarken destek aldığını ispatlaması gerektiğini, davacı tarafça talep edilen manevi tazminat miktarı son derece fahiş olduğunu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunmakta olduklarını, müvekkil kuruma ait ..... plakalı araç kaza tarihinde .... .....sayılı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve yine ... ..... sayılı kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, maddi ve manevi tazminat sigorta kapsamında olduğundan bu konuda bir karar verilirse bu bedel sigorta şirketi tarafından karşılanmasını, talep etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde, davacı talepleri için sigorta şirketine karşı başvuru yapmamış olduğunu, yasa hükmü sigorta şirketine ön başvuru yapmadığından dava şartı açılan bu davada olmadığını, sigorta şirketine karşı açılan bu davada, \"dava şartı\" olmadığından tarafımıza yönelik davanın reddi gerektiğini, usul açısından zamanaşımı iddiasında bulunduklarını, dava zamanaşımına uğramış olduğunu, aracın hasarlı - pert total olduğuna dair tazminat miktarını kaza tarihi itibarı ile davacının zararı biliyor olmasına ve kazanının 09/10/2012 tarihinde meydana gelmiş olmasın göre, bu talep zaman aşımına uğramış olduğunu, davacı, müteveffanın nişanlısı olup kaza tarihinde 27 yaşında olduğunu, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı davada dinlenen tanıklarının beyanlarına göre davacının nişanlısının ölmeden önce kendi ailesiyle birlikte yaşamakta olduğunu, ihtiyaçlarını kendi ailesi karşılamakta olduğunu, davacı nişanlının, desteğin ölüm tarihi itibari ile destek tazminatını gerektiren bir kazanç kaybı olmadığını, kaza sebebiyle görülmekte olan ceza dosyasında kusura dair trafik polisinden alınan ilk raporda sürücünün tali, yaya olan müteveffanın asli kusurlu olduğu belirtilmiş olduğunu, sonrasında Adli Tıp Kurumundan alınan raporda ise sanığın kusuru olmadığı belirlenmiş ve bu rapor hükme esas alınarak sanığın beraatine karar verildiğini, hukuk mahkemesi hâkimi ceza mahkemesinde belirlenen kusur oranıyla bağlı değilse de, ceza mahkemesinde belirlenen ve kesinleşen maddi vakıalar, hukuk hâkimi yönünden de bağlayıcı olduğunu, ceza dosyasının kesinleşmesi beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat yönünden trafik sigortasının sorumluluğunun olmadığını, davanın usul, esas ve zaman aşımı yönünden reddi ile davacı aleyhine dava masrafı ve vekil ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabul- kısmen reddi ile; davacının destekten davanın kısmen kabul- kısmen reddi ile;davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, davacının araç zararı için maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 5.950,00-TL alacağın davalı .... (..........) yönünden dava tarihi olan 02/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar ... ve ... Yönünden kaza tarihi olan 09/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ....'nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına)avacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 10.000,00-TL manevi tazminatın davalılar .... Ve ...'dan kaza tarihi olan 09/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
Davalı .... vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, KTK. 97. Maddesine uygun Sigorta şirketine karşı başvuru yapılmadığından\"dava şartı\" olmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının, .... .... Ağır Ceza Mah. .../.... e-.../...K sayılı kararın verildiği 10/04/2014 tarihinde en geç sorumluyu öğrenmiş olduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, olaya ilişkin ceza davasının bekletici mesele yapılıp sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığını, aracın kazadan kaynaklanan onarım masrafı 8.500,00 TL'nin fahiş olduğunu,ayrıca davacının araç hasar bedelinden kendi kusuru oranında indirim yapılması gerektiğini, yeni takılan parçaların araca değer kazandırıp kazandırmadığı tespiti yapılmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.
Davacı vekili istinafa başvuru dilekçesinde, müvekkilinin kusur durumu ile otobüs sürücüsünün kusur durumu belirtilerek kusur durumundan yapılacak inidirim düşülerek 8.500,00-TL tazminat talebinde bulunulduğunu, mahkemece yeniden inidirim yapılarak karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı .... vekili istinafa başvuru dilekçesinde, yerel mahkeme hükme esas alınan kusura ilişkin rapor yetersiz ve olayın oluşuna uygun olmadığını,ayrıca hükmedilen manevi tazminat yüksek olduğunu,davacının bu haliyle bile kusuru bulunduğunu,\tYargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında ve Yargıtay’ın pek çok kararlarında sıkça belirtildiği gibi, manevi tazminat bir “zenginleşme aracı” da olmadığını, ancak yerel mahkemenin takdir ettiği manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararını istinaf etmiştir.
Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava trafik kazasından ötürü maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalının öncelikle zamanaşımına ilişkin istinaf istemi bakımından, 6098 sayılı TBK 72 maddesi gereği, haksız fiilden kaynaklı tazminat davalarında zaman aşımı süresi tazminat yükümlüsünü öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve eylem tarihinden itibaren 10 yıldır. Ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zaman aşımını öngördüğü bir fiilden kaynaklanıyorsa, ceza zaman aşımı uygulanacaktır.
KTK'nın 109. maddesinin 2. fırkasındaki düzenleme ile ceza kanununda öngörülen daha uzun zaman aşımı süresinin tazminat talebiyle açılacak davalar için de geçerli olabilmesi, sadece eylemin ceza kanunlarına göre suç sayılması koşuluna bağlanmıştır. Zira sonuçta haksız eylemin cezayı gerektiren bir fiil teşkil etmesi durumunda o fiil için öngörülen ceza zaman aşımı süresi hukuk yargılamasında da uygulanacaktır.
Böyle bir durumda uygulanması söz konusu olan ceza davası zaman aşımı süresi ise fiilin gerçekleştiği tarihe göre uygulama alanı bulacak olan ve halen yürürlükteki 5237 sayılı TCK'nın 66. (mülga 765 sayılı TCK'nın 102. Maddesine) göre belirlenecektir.
Yukarıdaki bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 09/10/2012 tarihinde davalı ....'nın kullanadığı araç ile davacı ...'ın kullandığı aracın çarpışması sonucu yaşanan trafik kazasında ...vefat etmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte olan 5237 sayılı TCK'ya göre, taksirle ölüme neden olma suçu bakımından zamanaşımı süresi 15 yıl olup, davaya konu (09/10/2012 ) trafik kazasından kaynaklanan zararın tazminine ilişkin dava, bu süre dolmadan önce (02/05/2017) açılmış; ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin bu husustaki takdirinde isabetsizlik bulunmadığından davalının “zamanaşımından davanın reddi gerektiği” yönündeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Davacı, nişanlısının vefatı nedeniyle, destekten yoksun kaldığını iddia etmiştir. Davacı nişanlının, desteğin ölüm tarihi itibariyle kendi ailesinin yanında yaşadığı, henüz 23 yaşında olduğu, sigortasız tekstil işçiliği yaptığı yapılan kolluk araştırmasında desteğin ölüm tarihi itibari ile destek tazminatını gerektiren ispat edilmiş bir kazanç kaybı yoktur. Zira nişanlılık süreci 6 ay kadar sürdüğü dikkate alındığında, dinlenen tanık beyanlarından desteğin, davacı nişanlıya yaptığı yardımların eylemli ve sürekli olduğunu ispatlayamadığı gibi ölümünden sonrada devam edeceği anlaşılmamıştır. Açıklanan nedenlerle davacı davasının yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmekle, davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 17. HD. 2015/13218 esas ve 2018/9634 karar sayılı ilamı)
Her ne kadar 6704 sayılı yasa değişikliği ile 2918 sayılı yasanın 97 .maddesi kapsamında trafik kazası nedeniyle zarar görenin dava açmadan evvel sigorta şirketine yazılı müracaatı dava şartı haline getirilmiş ve davacılar vekili davalı sigorta şirketine karşı davadan evvel müracaat şartını yerine getirmemiş ise de, HMK'nın 115/2. maddesinde; \"dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkün ise mahkeme tarafından bu hususta taraflara kesin süre verir ve verilen kesin süreye rağmen eksiklik giderilmezse davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilir.\" hükmü yer almakta olup dava devam ederken davacının 20.02.2018 celse ara kararı gereğince, müracaat şartını yerine getirdiği anlaşılmakla dava şartı eksikliğinin giderilmiş olması nedeniyle davalı sigorta vekilinin bu husustaki istinaf isteminin yerinde olmadığı görülmüştür.
Davalı ....'ın kusura ilişkin istinaf istemi yönünden ise, dava konusu kazaya ilişkin olarak, ... ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../.... esas sayılı dosyasından verilen kararda, ölenin yakınlarıın açtığı davada da eldeki davada yerel mahkemece kabul edilen aynı kusur oranının kabul edildiği, bu karara yönelik istinaf isteminin .... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi .../... ..../... kara sayılı ilaıı ile esastan reddedilmekle anılan davada, davalı olan Burulaş bakmından kesin hüküm oluştuğu anlaşılmakla, kusura ilişkinn istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Diğer yandan, alınan bilirkişi raporu ile davacının, davaya konu kaza sonucu pert olan aracının hesaplanan bedelinden sovtaj bedelinin düşümü sonrası 8.500,00.-TL olan zararından kusur oranlarına göre (Davacı %30,Davalı Sürücü %70 kusurlu olmak üzere ) 5.950 TL maddi tazminata hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş olup, buna ilişkin tarafların istinaf istemlerinin ayrı ayrı reddi gerekmiştir.
Manevi tazminata ilişkin istinaf istemleri bakımından da, 6098 sayılı TBK 56/1 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel bütünlüğü zarar gören, manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın öngördüğü telafi şeklidir. Davacının, ölene olan yakınlığı, meydana gelen kazada kusur durumu ,olay tarihindeki paranın alım gücü ile tarafların ekonomik sosyal durumu göz önüne alındığında davacı lehine takdir edilen manevi tazminat az olup, davacının bu nedenle istinaf isteminin kabulü ile, aynı nedenle davalıların manevi tazminata ilişkin istinaf isteminin reddine, davacı lehine 20.000 TL manevi tazminata hükmetmek üzere düzelterek karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih ve .../...-.../... sayılı kararı yönelik HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince davalılar ....ekili ve ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
1-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı .... tarafından yatırılması gereken 1.089,54.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 103,00-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 986,54-TL istinaf karar harcının davalı ....den alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... tarafından yatırılması gereken 1.089,54.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 272,39-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 817,15-TL istinaf karar harcının davalı ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
B)... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih ve .../...-.../... sayılı kararı hakkındaki davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,
1-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
-Davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin REDDİNE,
-Davacının araç zararı için maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; 5.950,00-TL alacağın davalı ... (Eski Ünvanı: ...) yönünden dava tarihi olan 02/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar ... ve ... Yönünden kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına)
-Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; 20.000,00-TL manevi tazminatın davalılar .... Ve ... mirasçılarından kaza tarihi olan 09/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
a) Alınması gereken 1.772,64.-TL(davalı ...'nin 406,44-TL'den sorumlu olmak kaydıyla) harcın peşin olarak yatırılan 589,18.-TL'den mahsubu ile bakiye 1.183,46-TL karar harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
b) Davacı tarafından yapılan 1.695,30.-TL yargılama giderinin davanın kabul / ret oranına göre hesap olunan 1,275,04.-TL'si ile davacı tarafça peşin olarak yatırılan 589,18.-TL peşin harç ve 31,40.-TL başvurma harcı toplamı 1.895,62.-TL'nin(...'nin 1.009,14-TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
c)Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca, 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca, 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılar ....mirasçıları ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
d)Davalılar .... ile ....' nin vekil ile temsil edildiği anlaşılmakla maddi tazminatın ve destekten yoksun kalma tazminatın reddedilen kısmı yönünden A.A.Ü.T 13/2. Maddesine göre 2.550,00 TL ve 1000 TL olmak üzere toplam 3.550 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
-Davalı ... Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ....'ne verilmesine,
e) Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine,
3-İstinaf başvuru aşamasında davacı tarafça yapılan 109,50.-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,
4-İstinaf başvuru aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği üzerilerinde bırakılmasına,
5-Karar tebliğ, işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 14/03/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
....
....
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...