T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/2328 - 2026/80
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/2328
KARAR NO\t: 2026/80
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/10/2023
NUMARASI\t\t: 2023/40 E. - 2023/424 K.
DAVANIN KONUSU\t: YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/10/2023 tarih ve 2023/40 E. - 2023/424 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:Davacı vekili, müvekkilinin \"...\" ve \"...\" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın 2021/052142 sayılı ve “... ...” ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile kısmen kabul edilerek, başvuru kapsamından 35 sınıfta yer alan bir kısım hizmetlerin çıkarıldığını, oysa dava konusu başvuru kapsamında bırakılan hizmetler yönünden de iltibas koşullarının oluştuğunu, dava konusu başvurunun müvekkiline ait “...” ibareli seri markalar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, markalar arasında görsel, anlamsal ve fonetik benzerlik bulunduğunu, \"...\" markaları ile de iltibas koşullarının oluştuğunu, aynı ibarenin ticaret unvanı olarak kullanıldığından SMK'nın 6/6 maddesi gereğince de başvurunun tescili engeli bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin markaları tanınmış olduğunu, müvekkilinin markalarını kullandığını ispatladığını, dava konusu başvurunun kötü niyetli bulunduğunu ileri sürerek, YİDK’ın 2022-M-15632 sayılı kısmen ret kararının iptalin ile dava konusu başvurunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili, müvekkiline ait “... ...” ibaresinin 35 ve 37. sınıflarda tescil edildiğini, taraf markalarının tescil sınıflarının farklı olduğunu, müvekkili markasında ayırt edici özellik içeren ve orijinallik sağlayan “...” ibaresine yer verildiğini, markaların karıştırmaya yol açacak ölçüde benzer olmadıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, 2008/57885, 2008/57600, 2012 22417 sayılı davacı markaları geçersiz olduğundan iltibas değerlendirmesinde dikkate alınmayacağı, dava konusu başvuru sahibi davalının davacının başvuruya itirazına karşı görüşünde, davacının itirazına mesnet 2012/22417, 2003/15742, 2002/10629, 2003/05562, 2012/68206, 2008/57885, 2011/92872, 2006/56077, 2012/22398, 2008/57600, 2012/45463, 2012/31074 sayılı markalarının kapsamında bulunan tüm mal ve hizmetler yönünden kullanımın ispatlanmasını talep ettiği, cevap dilekçesinde ise kullanmama definde bulunmadığı, davacının işlem dosyasına sunduğu delillerle anılan markalarını kullandığını ispatlayamadığı, bu nedenle YİDK kararının iptali istemi yönünden iltibas bahsi geçen markaların iltibas değerlendirmesinde dikkate alınmayacağı, davacının kullanım ispatı talebinde bulunulmayan 2015/95303 sayılı ve “...” ibareli markası ile dava konusu başvuru arasında, başvuru kapsamında yer alan 35/1-4 sınıf hizmetler yönünden emtia benzerliği bulunsa da anılan davacı markası ile dava konusu başvuru arasında işaretler bakımından benzerlik bulunmadığından, iltibas koşullarının oluşmadığı, hükümsüzlük istemi yönünden ise dava konusu marka kapsamında yer alan 35/01-04 ile (09, 16, 18, 24. Sınıf emtia satışına yönelik) 35/05 alt sınıfı bakımından, dava konusu markanın ile davacının \"...\" asıl unsurlu markaları arasında emtia benzerliği şartı oluştuğu gibi \"...\" ibareli davacı markaları ile dava konusu markanın görsel, işitsel ve kavramsal olarak da benzer olduğu, dolayısıyla hükümsüzlük davası bakımından “35. Sınıf: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” hizmeti bakımından taraf markaları arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu, diğer taraftan davacının \"...\" ibareli markası davalı kurum nezdinde tanınmış marka siciline tescil edilmiş olmasının o markanın tanınmış olduğunu mahkemeler nezdinde tek başına kanıtlamayacağı gibi, tanınmış olsa bile bu tanınmışlığın sicil kaydı bulunduğu sürece devam edeceği anlamına da gelmeyeceği, zira tanınmışlığın statik değil, dinamik bir olgu olduğu, daha önce tanınmışlık mertebesine ulaşmış bir markanın, daha sonra tanınmışlık statüsünü kaybetmesi mümkün olduğu gibi, daha önce tanınmış olmayan standart bir markanın, daha sonra yoğun kullanım, tanıtım, promosyon vb yöntemler ile tanınmışlık mertebesine ulaşmasının da mümkün bulunduğu, bu çerçevede somut olayda yapılan değerlendirmede, \"...\" ibaresinin, iş bu davaya konu markanın t başvuru tarihi olan 31.03.2021 tarihi itibariyle tanınmışlık statüsünün devam ettiğinin ispat edilemediği, zira davacı yanın marka işlem dosyasına ibraz ettiği delillerin, \"...\" ibareli markalarının tescilleri kapsamlarında yer alan emtialar bakımından ciddi surette kullanıldığını ispatlamaya elverişli olmadığının kabul edildiği bir düzlemde, bu markaların tanınmışlık statüsünü koruduğunu söylemenin abesle iştigal olduğu, davacı yanın marka işlem dosyasına ibraz ettiği delilerin \"...\" ibareli markalarının, dava konusu marka tescil başvuru tarihi itibariyle tanınmışlık statüsünü koruduğunu ispatlamaktan uzak olduğu gibi, dava aşamasında da; davacı yanın, bu markalarının tanınmışlık statüsünü koruduğunu ispatlamaya yönelik olarak yeterli nitelik ve nicelikte delil etmediği, bu nedenle salt, davacıya ait ... nezdinde tanınmış marka tescil kaydı bulunması ve bilirkişi heyetinin, tanınmış marka tescil kaydı haricinde, belgeye dayalı olmayan, soyut değerlendirmeleri ile davacıya ait \"...\" ibareli markanın, dava konusu marka tescil başvuru tarihi itibariyle \"Giyim Sektörü\" bakımından tanınmış olduğu yönündeki görüşlerine itibar edilmediği, açıklanan nedenlerle SMK m.6/5 hükmü koşulunun somut olayda gerçekleşmediği, davacının SMK'nın 6/3, 6/6 ve 6/9 maddelerine dayalı iddialarının da yerinde bulunmadığı gerekçesiyle, YİDK kararının iptali isteminin reddine, markanın hükümsüzlüğü isteminin kısmen kabulü ile dava konusu 2021/052142 sayılı markanın \"Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).\" bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, müvekkilinin \"...\" ibareli markalarının tanınmış olduğunu, markalar arasında benzerlik bulunduğunun mahkemece de kabul edildiğini, dava konusu başvurunun tümden reddinin ve hükümsüzlüğünün gerektiğini, mahkemece markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesine rağmen YİDK kararının iptaline karar verilmesinin hatalı olduğunu, YİDK kararının iptali isteminin ret gerekçesinin açıklanmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı şahıs vekili, mahkemenin 11.10.2023 tarihli celsesine Kahramanmaraş ilinden katılmaları sebebiyle e-duruşma talebinde bulunduğunu, talebin mahkemece kabul edildiğini ancak duruşmadan önce ve duruşma sırasında celse uygulaması ve e-duruşma ekranlarında duruşmanın başlamadığını ve yokluklarında duruşma yapılarak karar verildiğini duruşma zaptında da e- duruşma taleplerinden hiç bahsedilmediğini, taraflarının herhangi bir gerekçe olmaksızın duruşmaya katılmadığının yazıldığını, bu durumun müvekkilinin savunma hakkını kısıtladığını, diğer taraftan hükme esas alın bilirkişi raporunun çelişkili ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini, tarafların markaları arasında iltibasa neden olacak bir benzerlik bulunmadığını, davacının mesnet markalarının harf markası olup ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, müvekkilinin başvurusunda yer alan \"...\" ibaresi ile yeterli ayırt ediciliğin sağlandığını, \"...\" ibareli başka tescilli markalarında bulunduğunu, davacının markalarını kullandığını ispatlayamadığını, tanınmışlık yönünden bilirkişi raporunda varılan sonucun hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE\t:Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Anayasa'nın 36. maddesindeki adil yargılanma hakkının hukuk yargılamalarındaki özel görünümlerinden biri olan hukuki dinlenilme hakkını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nun 27. maddesi “Hukuki Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 27. maddesinde “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; a)Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b)Açıklama ve ispat hakkını, c)Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir.” hükmünü içermektedir. Anayasa'nın 36. maddesi uyarınca herkes iddiada bulunma, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir. Anayasa'nın anılan maddesinde adil yargılanma hakkından ayrı olarak iddia ve savunma hakkına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalarını mahkeme önünde dile getirme fırsatı tanınması gerektiği anlamını da içermektedir (BKz. AYM , Mehmet Fidan, B. No: 2014/14673, 20/9/2017, § 37). Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine \"...ile adil yargılanma\" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılama hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa’nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığı birçok kararında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla adil yargılanma hakkının kapsamına dâhil edilen silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine Anayasa’nın 36. maddesi kapsamında yer vermektedir. Bu itibarla anılan ilkelerin adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğine dâhil olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Anılan ilkelere uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olması olanaklı değildir ( bkz. AYM. Ruhşen Mahmutoğlu, B. No: 2015/22, 15/1/2020, § 56).
HMK’nın \"Tarafların duruşmaya daveti\" başlıklı 147. maddesinde; \"(1) Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat ve sözlü yargılama için duruşmaya davet edilir. (2) Taraflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri, tahkikatın sona erdiği duruşmada sözlü yargılamaya geçileceği, sözlü yargılama için duruşmanın ertelenmesi hâlinde taraflara ayrıca davetiye gönderilmeyeceği ve 150. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, yokluklarında hüküm verileceği bildirilir.\" ve \"Sözlü yargılama\" başlıklı 186. maddesinde; \"(1) (Değişik:22/7/2020-7251/20 md.) Mahkeme, tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçer. Bu durumda taraflardan birinin talebi üzerine duruşma iki haftadan az olmamak üzere ertelenir. Hazır bulunsun veya bulunmasın sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir. (Ek cümle: 22/07/2020-7251/20 md.) Şu kadar ki, 150. madde hükmü saklıdır.\" ve \"Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla veya Başka Yerde Duruşma İcrası\" başlıklı 149. maddesinin birinci fıkrasında ise; \"Mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin, aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilir.\", Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmeliğin e-duruşma talebinin değerlendirilmesine ilişkin olarak düzenlenen 9. maddesinin 1. fıkrasında da; “e-Duruşma talebi hakkında hâkim, duruşma gününden en az bir iş günü önce kabul veya ret hususunda karar verir. Bu karar kesindir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Bu açıklamalar uyarınca somut olay irdelendiğinde, 11/10/2023 tarihli karar duruşmasından önce davalı şahıs vekili tarafından e-duruşma isteğinin mahkemeye bildirildiği, ancak mahkemece e-duruşma ve mazeret talepleri yönünden olumlu-olumsuz bir karar verilmeden ve teknik aksaklık yaşanıp yaşanmadığı tutanakta belirtilmeden yargılamaya devam ile tahkikat aşaması sona erdirilerek sözlü yargılama aşamasına geçilip davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin beyanı alındıktan sonra davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu halde; yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gözetildiğinde davalı şahıs vekilinin e-duruşma ve mazeret talepleri hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, bu karar verildikten sonra HMK’nın 186. maddesindeki düzenleme uyarınca sözlü yargılama aşamasına geçilmesi ve işin esası hakkında hüküm tesis edilmesi gerekirken e-duruşma ve mazeret talebi hakkında herhangi bir karar verilmeden HMK’nın 27. maddesinde belirtilmiş olan hukuki dinlenilme hakkına aykırı olacak şekilde davalı vekilinin yokluğunda sözlü yargılama aşamasına geçilerek hüküm verilmiş olması usul ve yasaya uygun olmamış, davalı şahıs vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmüştür.
Kabule göre de; HMK'nın 266. maddesi gereği, mahkeme çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/1410-2018/7017 E/K sayılı ilamında da kabul edildiği üzere, tanınmışlık olgusunun tespiti özel ve teknik bilgi gerektirmektedir. Somut olayda mahkemece alınan bilirkişi raporunda, dava konusu marka ile benzer görülen davacının \"...\" ibareleri markalarının giyim sektöründe tanınmış olduğu, dava konusu marka kapsamında yer alan 35. sınıf \"Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için
Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Danteller ve nakışlar (aplikeler), güpürler, fistolar, dar dokumalar, şeritler ve
kurdeleler, ekstraforlar, fitiller, giysiler için kumaştan yapılmış hazır harfler ve rakamlar, armalar, rütbe işaretleri, vatkalar.
Giysiler için düğmeler, kopçalar, halkalar, fermuarlar, ayakkabı ve kemer tokaları, perçinler, yapışkan bantlar, bağlar, toplu
iğneler, iğneler, dikiş iğneleri, dikiş makinesi iğneleri, tığlar ve örgü şişleri, iğne kutuları ve iğnelikler.” hizmeti
bakımından, SMK'nın 6/5 maddesi koşullarının oluştuğu açıklanmasına rağmen mahkemece karar yerinde açıklanan gerekçe ile teknik bir hususta bilirkişilerce bildirilen kanaatin aksinin kabulü doğru olmamıştır. Her ne kadar HMK'nın 282. maddesi uyarınca bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte hakim tarafından serbestçe takdir edilirse de, bu husus özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda hakimin kendi bilgisi ile uyuşmazlığı çözeceği anlamında yorumlanamaz. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin de bu yöndeki istinaf itirazları yerinde bulunmuştur.
Bu itibarla Dairemizce, davacı vekili ve davalı şahıs vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekili ve davalı şahıs vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/10/2023 gün ve 2023/40 E. - 2023/424 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA;
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
\t3-Davacı ve davalı ... vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
\t4-Davacı ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 269,85'er-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacı ve anılan davalıya iadesine,
\t5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\t6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
\t7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 16/01/2026 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2026
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.