T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t ... Esas - ... Karar
\tT.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\tKONYA\t\t\t\t\t\t\t\t\t. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
VEKİLİ\t:
DAVA\t: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü ve bölge müdürlükleri tarafından yapılan ihalelere girilmekte ve davacının uhdesinde kalan ihalelere ilişkin imzalanan sözleşmeler neticesinde, davacının edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, bu konuda davalı taraf ile davacı arasında herhangi bir anlaşmazlık veya dava bulunmadığını, davanın temelindeki anlaşmazlık sözleşme damga vergisine ilişkin değil ihale karar pulu olarak adlandırılan ihale karar damga vergisinin vergi mahkemesi tarafından kendilerine iadesi neticesi davalı idarenin bunu kabullenememesine ilişkin olduğunu, davalı taraf sürekli bir şekilde ihale karar pulunun ödenmesi konusunda sözleşmede hüküm olduğunu öne sürerek hak ediş kesintisi yaptığını, oysa ihale karar pulu sözleşme yapılmadan önce alınan bir bedel olduğunu, yani sözleşme yürürlüğe girmeden önce alınan bir ücret sözleşme olması sebebiyle daha ortada sözleşme mevcut olmadığını, yani sözleşme yapılmadığı içinde sözleşme hukuku devreye henüz girmediğini belirterek, ... damga vergisi uygulaması bakımından resmi daire veya kamu tüzel kişisi sayılamayacağını, bu kapsamda, davacı şirketin muhatabı durumunda bulunan ...’ın resmi daire veya kamu tüzel kişisi olmadığı, aksine Damga Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan ve resmi daire kabul edilemeyecek işletmelerden olduğu, ... tarafından yapılan ihalelerde davacı şirketin ihale karar damga vergisi (İhale karar pulu) açısından ne mükellef ne de sorumlu sıfatını taşımadığının izahtan vareste olduğunu, nitekim gerek danıştay ve gerekse vergi mahkemeleri istikrar kazanan birçok kararında tüzel kişiliğe sahip kamu iktisadi kuruluşlarının 488 sayılı damga vergisi kanununun 8 inci maddesine göre damga vergisi uygulaması açısından resmi daire sayılmayacağını hükme bağlandığını, (danıştay vergi dava daireleri kurulunun 11.04.2018 tarih ve ... esas, ... karar sayılı kararı) bu sebepten ihale karar pulunu ...'ın kendisinin ödemesi gerektiğini, yani davacıdan ihale karar pulunun alınmaması gerektiğini belirterek, davalı ... Genel Müdürlüğünün davacı şirketin 2024 Temmuz ayı hak edişinden haksız olarak kestiği 597.362,08 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada, ... 9. Bölge Müdürlüğüne husumet yöneltmesinin hatalı olduğunu, 9. bölge müdürlüğünün tüzel kişiliği olmayıp sadece davalı \"Kurum Genel Müdürlüğü'nün\" tüzel kişiliği olduğunu, bu itibarda husumet itirazında bulunduklarını, davalı Kurum Kamu İhale Kanunu ve sair mevzuat kapsamında \"Hizmet Alımı Yapılması\" amacıyla ihaleler düzenlendiğini, bu ihaleler için Kamu İhale Mevzuatı kapsamında bütün hukuki gereklilikler sağlandığını, davacı şirket de davalı Kurumun birçok ihalesine katıldığını, ihale şartlarına göre teklifini hazırlamış ve teklife uygun olan ihaleleri kazandığını, davacı bu ihaleler sebebiyle davalı Kurum ile bir çok sözleşme imzalandığını, davalı Kurum tarafından yapılan ... İKN numaralı ihale sonucunda davacı ile sözleşmeler imzalandığını, davacı, \"ihale bedellerine dahil olan\" damga vergilerini önce ihale kapsamında davalı Kurumdan tahsil ettiğini, sonrasında kısmi inceleme yapan ve tarafı olmadığımız vergi davalarında (Ankara . Vergi Mahkemesi ... , ... , ... Esas) bu vergilerin haksız şekilde iadesini sağladıklarını, bunun üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı davalı Kuruma vergi cezası uygulandığını, davalı Kurum tarafından açılan vergi davaları sonrasında (Ankara . Vergi Mahkemesi ... ve ... Esas, Ankara . Vergi Mahkemesi ... Esas) bu vergilere ait cezalar iptal edildiğini, fakat Vergi Mahkemesinin Kamu İhale Mevzuatını göz önüne almadan sınırlı inceleme yapması sebebiyle bu vergiler davalı Kurum tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalı Kurumun mükerrer ödediği bu vergiler ve dava masrafları sebebiyle bloke edilerek mahsup edildiğini, bu sebeple de davacı şirketin davalı Kurumdan alacak hakkı olmadığını, bu vergiler İhale Karar Pulu Damga Vergisi olduğunu, karar pulu damga vergisinin dayanağı, 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu olduğunu, 488 Sayılı Kanuna göre kâğıtlardan damga vergisi alınmakta ve ekli 1 sayılı cetvelde yazılı kâğıtlardan damga vergisi alınacağı hüküm altına alındığını, davalı Kurum, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalelerde, Kamu İhale Kurumunca verilen ihale karar numarası ile KİK karar defterine kayıt edilen ihalelerden, ihaleyi kazanan şirketler ile yapılan sözleşmelerde karar pulu damga vergisi yükümlülüğü şirketlere devredildiğini, kabul etmemekle birlikte velev ki alacak hakkı olduğu kabul edilse dahi takas mahsup definde bulunduklarını, davacının kendi çalışanı ... Konya . İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen alacak (işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan/ kıdem tazminatı) davası neticesinde 255.956,53 TL davalı Kurum tarafından ödeme yapıldığını, kıdem tazminatı gibi işçinin İş Kanunundan kaynaklanan hak ve alacağı ile ilgili ödeme yükümlülüğü yasal mevzuat, ihale dokümanları ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda yüklenici firmalarda olduğunu, bu nedenlerde davacının davalı Kuruma ödeme yapması gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise; haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın bütün ferileri ile birlikte esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Ankara . Vergi Mahkemesi'ne, Ankara . Vergi Mahkemesi'ne, Erzurum Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Kamu İhale Konusunda Uzman Bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı kurum tarafından davacı şirketten haksız olarak kesildiği iddia edilen bedelin tahsili amacı ile açılan alacak davasıdır.
Somut olayda, taraflar arasında ... ihale kayıt numaralı 01/08/2023 ile 30/06/2025 tarihleri arasında geçerli Hizmet Alım Sözleşmesi bulunduğu, davacının, davacıdan ihale karar pulunun alınmaması gerektiğini belirterek, davalı ... Genel Müdürlüğünün davacı şirketin 2024 Temmuz ayı hak edişinden haksız olarak kestiği 597.362,08 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ettiği, davalının ise Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalelerde, Kamu İhale Kurumunca verilen ihale karar numarası ile KİK karar defterine kayıt edilen ihalelerden, ihaleyi kazanan şirketler ile yapılan sözleşmelerde karar pulu damga vergisi yükümlülüğü şirketlere devredildiğini, kabul etmemekle birlikte velev ki alacak hakkı olduğu kabul edilse dahi takas mahsup definde bulunduklarını, davacının kendi çalışanı ... Konya . İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen alacak (işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan/ kıdem tazminatı) davası neticesinde 255.956,53 TL davalı Kurum tarafından ödeme yapıldığını, kıdem tazminatı gibi işçinin İş Kanunundan kaynaklanan hak ve alacağı ile ilgili ödeme yükümlülüğü yasal mevzuat, ihale dokümanları ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda yüklenici firmalarda olduğunu, bu nedenlerde davacının davalı Kuruma ödeme yapması gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini savunduğu savunduğu görülmüştür.
Somut olayda taraflar arasında ... ihale kayıt numaralı 01/08/2023 ile 30/06/2025 tarihleri arasında geçerli Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 7. maddesinde; ''Sözleşmeye dahil olan giderler başlığı altında Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi , sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir. '' hükmü bulunmaktadır.
Mahkememizce ihale konusunda uzman bilirkişiden talimat kanalı ile 24/09/2025 tarihli rapora alınmış, raporda özetle sonuç olarak; Uyuşmazlığın odak noktası olan ihale karar damga vergisi (597.362,08 TL), sözleşme imzalanmadan önce davacıdan alınmış ve ... tarafından Vergi Dairesi'ne beyan edilmiştir. Davacı, bu tutarı Vergi Mahkemeleri'nde \"vergiyi mükellefin ... olduğu\" gerekçesiyle iade almış; ancak mahkeme kararları vergi aslını onaylarken cezayı kaldırmıştır. Bu iade, davalının \"sebepsiz zenginleşme\" iddiasını doğurabilecektir. Çünkü sözleşme hükümleri gereği, davacı vergiyi teklif bedeli içinde zaten tahsil etmiştir; iade ise ...'a mükerrer ödeme yükü getirmiş ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ...'tan tahsil edilmiştir. Danıştay içtihatları (örneğin Danıştay . Dairesi E:... , K:... ), ... gibi KİT'lerin resmi daire sayılmayabileceğini, ancak kamu tüzel kişisi olarak ihale kararlarının vergiye tabi olduğunu ve yüklenicinin müteselsil sorumlu olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, davalının hak edişten kesinti yapması, sözleşme Madde 7 ve idari şartname hükümlerine dayalı olarak mevzuata ve sözleşme hükümlerine uygun görünmektedir; çünkü davacı, edimlerini yerine getirse de vergiyi sözleşme bedeli içinde \"önceden tahsil etmiş\" konumdadır:
Davacının alacağının olup olmadığına gelince, davacı, sözleşme edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini kanıtlamış olsa da (davalı tarafından kabul edilen bir anlaşmazlık yok), kesinti yapılan tutar, sözleşme dışı bir başka ihaleye (... ) ilişkin vergi iadesinden kaynaklanmaktadır. Sözleşme, hak ediş ödemelerini edimlerin tamamlanmasına bağlasa da Madde 7 gibi hükümlerle genel giderlerin (vergiler dahil) yükleniciye ait olduğunu belirterek, ...'ın mahsup hakkını (takas def'i) meşru hale getirip getirmediği Mahkemenin taktirindedir. Bu kapsamda Türk Borçlar Kanunu Madde 125'e göre, karşı alacağı olan taraf mahsup edebilir; burada ...'ın Vergi Dairesi'ne dava dosyası tekmil mündericatı üzerinde yukarıda arz olunduğu şekliyle yaptığımız
inceleme ve değerlendirme sonucunda ve belirtilen gerekçelere binaen; mahkemenin görevlendirmesi gereğince denetime elverişlilik ve tespit açısından; 25.07.2023
tarihli \"4'üncü Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre ile Hizmet Alımı Yolu ile İşletilmesi İşi\"ne (... ihale kayıt numaralı, 17. Kısım 9. Bölge Müdürlüğü-Konya) ilişkin sözleşmenin 7.maddesinde öngörüldüğü üzere davacının talep ettiği 597.362,08 TL'lik alacağın oluşmayacağı belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığın konusu olan ihale karar damga vergisi (597.362,08 TL), sözleşme imzalanmadan önce davacıdan alınmış ve ... tarafından Vergi Dairesi'ne beyan edilmiş olması, Mahkememizce hükme esas alınan 24/09/2025 tarihli raporda da ; 25.07.2023 tarihli \"4'üncü Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre ile Hizmet Alımı Yolu ile İşletilmesi İşi\"ne (... ihale kayıt numaralı, 17. Kısım 9. Bölge Müdürlüğü-Konya) ilişkin sözleşmenin 7.maddesinde öngörüldüğü üzere davacının talep ettiği 597.362,08 TL'lik alacağın oluşmayacağı belirtilmesi ve taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcından, 10.201,46 TL harcın mahsubu ile kalan 9.586,06 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddedilen dava değerinin 597.362,08 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 95.577,93 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2025
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.