T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1788
KARAR NO\t: 2025/2055
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2025
NUMARASI\t: 2024/340 Esas - 2025/891 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/12/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından, ...-5 no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Limited Şirketi'ni dava konusu olaya ilişkin olarak taşıttığı emtianın nakliye sırasında hasarlanması rizikolarına karşı sigortalandığını, sigortalı firma tarafından Kırgızistan’da yerleşik ... SERVİS firmasına 14.10.2021 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında 7 kap (1 SET Brüt; 12.074,00 Kg.) ... ... emtiasının satıldığını, söz konusu emtianın Türkiye’den Kırgızistan’a kadar olan karayolu nakliyesini, üst taşıyıcı ...Ltd. Şti. sorumluluğunda, fiili taşıyıcı davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... (çekici+dorse) plakalı araç ile parsiyel yük olarak gerçekleştirildiğini, taşıma sırasında söz konusu aracın, 11.11.2021 tarihinde Kazakistan'ın Aktobe Bölgesi ... taş yolunda seyir halinde iken yolun karlı ve buzlu olması sebebiyle direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi sonucu yoldan çıktığını, meydana gelen kaza sonucunda araç içerisindeki 1 adet ... ... emtiasının dorseden düştüğünü, yol üzerine devrilerek hasara uğradığını, söz konusu hasar sebebi ile; müvekkili şirketin sigortalısına, 9.488,82-USD tazminat ödemesi yaptığını, ekli ödeme dekontuna istinaden anılan ödeme ile müvekkili şirketin, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, ayrıca ekte sunulan temlikname uyarınca da temlik hükümlerine dayanılarak dava konusu tutarın davalıdan talep edildiğini, ödenen tazminat tutarı sonrası takip öncesinde ...'ya yapılan başvuru neticesinde ... tarafından toplam 5.732,17-USD ödeme yapıldığını, işbu ödeme haricindeki alacak tutarına ilişkin bir ödeme yapılmamış olup dava konusu İstanbul 29. İcra Dairesi ...Sayılı icra takibinin başlatıldığını, işbu icra takibinde asıl alacak tutarı 3.756,65-USD olarak belirlendiğini, işbu kısmi itiraz sonucunda borçlu ... yönünden 2.000,00-USD asıl alacak için takip kesinleştirilmiş ve haciz işlemlerinin uygulandığını, en nihayetinde 05.04.2024 tarihinde 2.000,00-USD asıl alacak ve ferilerinin borçlu ... tarafından icra dosyasına ödendiğini, başlatılan takip sonrasında borçlu davalı ... şirketi tarafından kısmi itirazda bulunulduğunu, borçlunun İstanbul 29. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazın iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi avans faizi işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Türkiye'den Kırgızistan'a kadar olan karayolu nakliyesinin, üst taşıyıcı ... Ltd. Şti. sorumluluğunda, fiili taşıyıcı olarak müvekkili şirket ... Ltd. Şti. sorumluluğunda ... (çekici+dorse) plakalı araç ile parsiyel yük olarak gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin aracı şoför ...ın sevk ve idaresindeyken 11.11.2021 tarihinde Kazakistan'ın Aktobe bölgesi ... taş yolunda seyir halinde iken 305. Km'sine geldiğinde yolun karlı ve buzlu olması sebebiyle aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkmış olup, araç içerisindeki 1 Adet ... emtia yol üzerine düşüp hasara uğradığını, söz konusu kazaya ilişkin takip öncesinde davacı şirket, müvekkil şirketin sigortası ... Anonim Şirketi'ne başvurmuş olup, başvuru neticesinde müvekkili şirketin sigortası tarafından toplam 5.732,17- USD ödeme yapıldığını, davacı şirket işbu ödeme haricindeki alacak tutarına ilişkin bir ödeme yapılmamasından dava konusu İstanbul 29. İcra Dairesi ... E. Sayılı icra takibinin başlatıldığını, açılan icra takibi sonrası asıl alacak tutarı 3.756,65- USD olarak belirlendiğini, başlatılan takip sonrası borçlu olunan dosya kapsamında tarafımızca haklı olarak kısmi itiraz yapılmış olup, müvekkili şirketin sigorta şirketi olan ... ile yapılan nakliye aracılığı (F.F.L) sigorta poliçesine göre, poliçenin 8 numaralı muafiyet başlığı adı altında \"Poliçe Hamilinin muafiyet tutarı Nakliyeci Sorumluluğu ... Poliçesi Ek Şartlarının 3. bendi çerçevesinde düzenlenir.\" kısmının yer almadığını, ekte yer alan sigorta poliçesinin ilk sayfasında görüleceği üzere muafiyetin 2.000,00-USD olarak yer almakta olduğunu, müvekkili şirketin sigorta şirketi olan ... Anonim Şirketi ile anlaşmaya bağlı olarak, mevcut olaydaki gibi herhangi bir kaza anında müvekkili şirketin 2000.00-USD'e kadar sorumlu olacağını, huzurdaki davada ise aynı şekilde davacı şirket söz konusu kalan bakiye için icra takibi başlatmış olup, müvekkili şirket tarafından sorumluluk kapsamını aşan 2000.00-USD harici tutar için haklı olarak itiraz edildiğini, işbu kısmi itiraz sonucunda borçlu müvekkili şirket yönünden 2.000,00-USD asıl alacak için takip kesinleştirildiğini, 05.04.2024 tarihinde 2.000.00-USD asıl alacak ve ferileri, borçlu müvekkili kapsayan miktarda, müvekkili şirket tarafından İstanbul 29. İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasına ödeme yapıldığını, davanın, davacının hiçbir alacağının bulunmaması sebebi ile aktif husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı zamanaşımı süresi geçtikten sonra davasıyı açtığını, dava konusu kaza 11.11.2021 tarihinde meydana gelmiş olup davanın ise 30.05.2024 tarihinde açıldığını, taşıma uluslararası karayolu ile yapılan taşıma olup ... konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, göndericisi ... Ltd. Şti. (Türkiye) ve alıcısı ...Servis (Kırgızistan) olan 7 kap ... ... emtiasının, Kırgızistan'a taşınması için ...Ltd. Şti. ile anlaşıldığını,...Ltd. Şti. ise fiili taşıma yapılması için müvekkili şirketin ... Ltd. Şti. ile anlaşma yapıldığını, emtia akdi taşıyıcı ...Şti personeli tarafından üzerine sadece PE film sarılı halde (ambalaj yapılmaksızın) ahşap palet üzerinde satıcı şirketten (Türkiye'den), ... plakalı araca 22.10.2021 tarihinde yüklenmiş ve 11.11.2021 tarihinde yolun buzlu olması nedeniyle araç kazaya uğramış olduğunu, müvekkili ... A.Ş'nin diğer davalı ... Ltd.Şti'ni 12.11.2020-2021 vadeli ... numaralı Nakliye aracılığı (FFL) sigorta poliçesi ile sigortaladığını, poliçede 2.000.-Euro muafiyet olduğunu, hasar tarihinden sonra müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucu müvekkili şirketin 2.000.-Euro muafiyetin üzerinde kalan kısım olan 5.732,17.- USD hasar bedelini ödeyerek yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ekte sunulan ibranameden görüleceği üzere davacı ... Sigorta A.Ş.'nin bu ödeme ile ... A.Ş'ni bu hasar nedeniyle tamamen ibra ettiğini beyan ve kabul ettiğini, bu hasar nedeniyle müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun kalmadığını, zamanaşımı itirazının kabulü ile davanın reddine, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Somut olayda, davacı tarafından davalılar aleyhine İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, takip talebinde ve ödeme emrinde 3.756,65USD asıl alacak talebiyle icra takibi başlatılmıştır. İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının yukarıda yapılan incelemesinden görüleceği üzere; takip talebi ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve Türk Lirası karşılığı gösterilmediği gibi yabancı para alacağının harca esas Türk Lirası karşılığı da yazılmamıştır. Anılan yasa hükümlerinin emredici nitelikte olduğu, takip talebinde ve ödeme emrinde, emredici yasa hükümlerine uyulmadığı anlaşılmakla, açıklanan nedenlerle 2004 s. İİK 58/3. maddesi hükmü uyarınca geçerli bir ilamsız bir icra takibi bulunmadığından özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/2. ve HMK 115.madde hükümleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, ayrıca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kendisini İcra Hukuk Mahkemesi yerine koyarak takip hukukuyla alakalı bir sebepten hukuk usulüne aykırı şekilde davanın usulden reddine karar vermesi açıkça hukuka aykırı olup mahkemede açılan davanın hukuki niteliğine son derece aykırı bir şekilde İİK kaynaklı yani takip hukukuyla alakalı olan bir sebepten ötürü davanın usulden reddine karar vererek hukuka aykırı, mesnetsiz ve haksız bir hüküm kurduğunu, red sebebine dayanak yapılan husus Asliye Ticaret Mahkemesinin görev ve sorumluluk alanıyla ilgili olmayıp iddia edildiği gibi bir kamu düzenine aykırılık varsa, ki olmadığı da çok açık olup, bu durum takip hukukundan kaynaklanmakta olup yalnız icra hukuk mahkemesine şikayet yoluyla yapılacak başvuruyla denetlenebileceğini, İİK'dan kaynaklı hak ve yükümlülükler yalnızca takip hukukuyla alakalı olup genel mahkemelerin genel hükümlere tabi şekilde yapacağı itirazın iptali davası yargılamasında takip hukukundan kaynaklı iddia ve talepler değerlendirilemeyeceği gibi davalıların da hiçbir aşamada hükme bağlanan sebeple ilgili itiraz ve talepleri olmadığını, buna rağmen yerel mahkemenin bu hususu kendi görevi olmamasına rağmen değerlendirip işbu hukuka aykırı kararı vermesi açıkça hukuka aykırı olduğunu, uyap sisteminden bizzat otomatik olarak oluşturulan ve müdahele edilmesine imkan bulunmayan takip talebi ve ödeme emri kaynaklı hataların davacı şirkete yükletilemeyeceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE : Dava, uluslararası kara nakliyesi sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalısına ödeme yapan sigortacı tarafından hasar bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, takip talebinde yabancı paranın Türk Lirası karşılığının gösterilmesinin zorunlu olup olmadığı noktasındadır.
Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçluları hakkında İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında hasar bedelinin tahsili sebebine dayalı olarak 3.756,65 USD alacağın tahsili istemiyle icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı taraf itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmış, ilk derece mahkemesince de takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur. Anılan değişikliğin gerekçesinde, yapılan yeni düzenlemede alacaklının yabancı para alacağının Türk Parası karşılığını takip talebinde göstermesi yanında bu alacağının hangi tarihteki kur üzerinden tahsilini istiyorsa bunu da açıkça göstermesi ve yine yabancı para alacağına ilişkin faiz alacağına ilişkin talebini belirtmesi esası getirildiği ifade edilmiştir.Yabancı para alacağın karşılığı Türk Lirası’nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasaca zorunlu kılınmıştır. Kamu düzeni ile ilgili bulunan bu hususun mahkemece re’sen gözönüne alınması gerekir (HGK’nun 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E, 1999/301 K. sayılı kararı).İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır. Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. Bu sebeple, davalılar hakkında açılan işbu dava yönünden \"usulüne uygun bir icra takibinin bulunması\" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir(Yargıtay 11. HD'nin 01.10.2025 Tarih ve 2025/943E. - 2025/5833 K. sayılı kararı).Davacı tarafça, Uyap tarafından otomatik olarak oluşturulan ve müdahale edilmesine imkan bulunmayan takip talebi ve ödeme emri kaynaklı hatanın kendilerine yüklenemeyeceği ileri sürülmüş ise de, söz konusu eksikliğin Uyap sisteminden kaynaklandığına ilişkin dosyada herhangi bir yazı ve delil bulunmadığı ve ayrıca bu hususta bir başvuru yapıldığı da iddia ve ispat edilmemiştir.6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 114/2. maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklı olduğu ve HMK'nın 115/2. Maddesinde de, mahkemece giderilmesi mümkün olmayan bir dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Usulüne uygun bir icra takibinin bulunması kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olup, HMK'nın 115/1. Maddesine göre ise, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın kendiliğinden araştırır. Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 30/12/2025
\t