T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:10/07/2025
DAVANIN KONUSU: TAZMİNAT
İSTİNAF TALEP TARİHİ:08/09/2025
İSTİNAF KARAR TARİHİ:15/01/2026
KARARIN YAZIM TARİHİ:15/01/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca davacının sözleşmede üstlendiği ücret ödeme edimini zamanında ve eksiksiz yerine getirdiği halde davalının davaya konu dükkanı mütabık kalınan tarihte davacıya teslim etmeyerek davacının hak kaybına uğramasına sebep olduğunu, sözleşmenin 4.1 maddesinde bağımsız bölümün alıcıya tablo ikide yer alan teslim başlangıç tarihinde teslim edilmeye başlanacağı ve teslimlerin en geç teslim başlangıç tarihinden itibaren 120 gün içinde tamamlanacağının kararlaştırıldığını, teslim tarihinin sözleşmede 31/12/2020 olarak belirlendiğini, davalının öngörülen tarihte bağımsız bölümün inşaatını tamamlayıp davacıya teslim etmediğini, böylece davalının kira kaybından kaynaklı zarara uğradığını belirterek, rayiç kira bedellerine karşılık şimdilik 1.000,00 TL'nin teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı, davaya cevap vermemiştir.
YEREL MAHKEME KARARI : Antalya 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas , ... karar sayılı 10/07/2005 tarihli kararı ile; \"davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince usulden reddi ile, Mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin olduğunun tespitine, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davalı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesi ile; davacının gerçek kişi tacir olup olduğu, satın aldığı taşınmazın niteliği,defter tutma usulü,dava konusu dükkanı ticari amaçla satın aldığı, bağımsız vergi numarası bulunduğu gözetilmeksizin görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nun 355. Maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda;
Dava; taşınmaz satış vaadi sözleşmesine konu dükkanın kararlaştırılan teslim tarihinde inşaatının tamamlanıp davacıya teslim edilmediği iddiasına dayalı kira kaybı tazminatı istemlidir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; \"davacının dükkan vasfındaki dava konusu bağımsız bölümü kar elde etme amacıyla satın aldığı, bağımsız bölümde herhangi bir ticari faaliyette bulunmadığının anlaşıldığı, eldeki davanın eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının ticari amaçla hareket ettiğine dair delil ve bilginin bulunmadığı, davacının tüketici olmadığı, yatırım amacıyla hareket ettiği düşünülse bile bu durumun davacıyı tacir yapmayacağı, mülkün kira geliri elde etme amacıyla satın alınmasının mümkün olduğu, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunduğu\" yönündeki gerekçeyle \"davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince usulden reddi ile, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin olduğunun tespitine, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,\" şeklinde karar verilmiş, karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; açılan davanın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı, davaya bakma görevinin ilk derece mahkemesine ait olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.
Türk Ticaret Kanunun 5.maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aittir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.
Somut olayda;mutlak ticari davanın koşulları bulunmadığı gibi eldeki dava, özel kanunlarda sayılan ve Ticaret Mahkemesinde görülmesini gerektirir davalardan da değildir. Buna göre Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girebilmesi için davanın, nispi ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı üzerinde durulması gerekir. Davalının ticari şirket olması sebebiyle tacir konumunda bulunduğu tartışma dışıdır.Ancak ilgili kurumlarla yapılan yazışmalar neticesinde davacının tacir olmadığı belirlenmiştir. Bu yüzden eldeki dava, nispi ticari dava niteliği de taşımamaktadır. Dava konusu taşınmazın dükkan vasfı taşıması nedeniyle davacının ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket ettiğinden söz edilemeyecek olup, tüketici konumunda bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davaya bakma görevi genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesine aittir.
Yapılan açıklamalar ışığında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkemece tesis edilen kararda herhangi bir hukuka aykırı yön görülmediğinden davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün istinaf sebeplerinin HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından davalı tarafından peşin yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 116,60 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irad kaydedilmesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalının üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunan davalıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 15/01/2026
...