T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1352 - 2026/5
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1352
KARAR NO\t: 2026/5
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 09/05/2024
NUMARASI\t: 2023/504 Esas - 2024/285 Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 20/09/2023
KARAR TARİHİ\t: 09/01/2026
KR. YAZIM TARİHİ\t: 09/01/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli 8 İcra Md. 2019/113757 sayılı icra dosya numarası belirtilmiş olan takibe dayanak olarak gösterilen taşımacılık işinde müvekkiline yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığından işbu takibin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilin alacaklıya karşı herhangi bir borcu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açma zarureti hasıl olduğunu, alacaklı tarafın, öncelikle İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2019/21377 Esas sayılı dosyası ile ... Uluslararası Nakl. ve Tic. A.Ş., ... Lojistik ve Dış Tic. A.Ş, Görsel Taşımacılık Lojistik Hiz. Tic. LTD. ŞTİ., Sınırlı Sorumlu Kocaeli Derince Nakliyecileri Motorlu Taşıyıcılar Koop ve Davacı Müvekkil ... aleyhine 39.573,00 TL asıl alacak, 4.694,35 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.267,35 TL üzerinden icra takibine geçildiğini, müvekkili ve diğer borçlu Kooperatifin iş bu icra takibinde yetkiye ve borca itiraz ettiğini ve dosyanın Kocaeli İcra Dairelerine bu iki borçlu yönünden gönderilerek, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/113757 E. sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, dosya borçlusu olan diğer müvekkili adına taraflarınca yine borca itiraz edilmiş ve takibin durdurulduğunu, müvekkili ...'ın, daha önce itiraz ettiği ve yeniden itiraz edilmesi gerektiğini bilmediği için itiraz sürelerini kaçırdığını ve kendisi üzerinden takibin kesinleştiğini, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü dosyasında diğer borçluların da borca itiraz ettiklerini ve takibin onlar yönünden de durduğunu, davalı Sigorta Şirketinin Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/470 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açmış ve diğer müvekkili Kooperatife iş bu davanın ihbar edildiğini, davacı ...'ın da Kooperatif üyesi olup, taşımayı yapan aracın maliki olduğunu, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesince yargılama sırasında dava konusu emtianın davalı Sigorta Şirketinin iddia ettiği şekilde zarar görüp görmediği, zarar görmüş ise zarar miktarı, zararın emtianın değerini etkileyip etkilemediği, Sigorta şirketi tarafından talep edilebilecek tazminat tutarı, dosya kapsamında bulunan ekspertiz raporunun hasarın niteliği ve zarar miktarı konusunda yeterli olup olmadığı, bu haliyle hükme esas teşkil edip edemeyeceği, ekspertiz raporundaki zarar miktarının kadri marufunda olup olmadığı, zararın meydana geliş şekline ilişkin bir değerlendirme yapılmasının mümkün olup olmadığı hususlarının tespiti amacıyla rapor düzenlenmek üzere Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne istinabe yoluyla gönderilmiş, düzenlenen 10/09/2021 tarihli raporda özetle; söz konusu zeytin ağacının peyzaj ve ticari açıdan ekonomik özgülemeye müsait olmayacağı sadece odun olarak değerlendirilebileceği kanaatine varıldığı bildirilmiş olduğunu, yapılan yargılamada; dava konusu sigorta poliçesine konu olan emtianın taşıma öncesinde belirlendiği üzere Bodrum istikametine devam ederken telefon araması üzerine Arifiye'de bulunan depoya taşındığı, poliçeye konu ürünlerde hasar tespitinin güzergah dışı yer olan Arifiye'de yapıldığı, bu nedenle hasarın taşıma sürecinde mi yoksa öncesinde mi meydana geldiği hususunun tespitinin mümkün olmadığı, taşınan ürünlerin \"özel nitelikte\" sayılabilecek canlı bitki olduğu, ürünler yükün niteliğine uygun şekilde istiflenmediğinden zararın hangi sebeple meydana geldiğinin tespitinin mümkün olmadığı, bu nedenle hasarın sabit olmadığı anlaşıldığından, davacı yönünden rücu koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karar ekte de sunulduğu üzere Sigorta şirketi tarafından istinaf edilmediğinden kesinleşmiş olduğunu, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü takibinde de borca sebep olarak Allianz Sigorta A.Ş. ... numaralı poliçe ile sigortalı emtiaya taşıma sırasında verilen hasar gereği ödenen bedelin TTK m.1472 ve 2018 NE 999/1 hasar dosyası gereğince doğan rücu alacağına istinaden başlatıldığının belirtildiğini, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü icra dosyasının devamı olan iş bu dosyanın da aynı hukuki dayanak ile açıldığını, davalı Sigorta şirketinin takip dayanağında belirtmiş olduğu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, alacaklı tarafın takibe dayanak olarak göstermiş olduğu ekspertiz raporunun, alacaklı tarafı haklı çıkarmaya yönelik olup gerçeği yansıtmadığını, ekspertiz raporuna bakıldığı zaman da görüleceği üzere zeytin ağaçlarının bedeline yakın miktarda hasar belirlemesi yapıldığını, hasar miktarının belirlenmesinde göz önünde bulundurulan kriterlerin ise raporda belirtilmediğini, bu haliyle herhangi bir somut ve makul dayanağı olmadan, söz konusu hasardan sadece taşıyıcının sorumlu tutulduğu işbu raporun kabulünün mümkün olmadığını, bu konuda davalı tarafından açılan Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/470 Esas, 2022/850 Karar sayılı dosyasındaki gerekçeli kararda ve bu karara dayanak Bilirkişi raporunda zararın hangi sebeple meydana geldiğinin ve taşınan zeytin ağacının odun vasfında olduğu açık bir şekilde izah edildiğini, ayrıca, zeytin ağacının yanları açık konteyner ile taşınmış olup, bu kapsamda araca yükleme yükümlülüğünün gönderen tarafa ait olduğunu, müvekkilin yükleme ile ilgili sorumluluğu bulunmadığını, ilgili yasanın 878. maddesinde de meydana gelebilecek zararlardan taşıyıcının sorumluluğunun olmadığı haller belirtilmiş olup, işbu kanun maddelerine göre de müvekkilin herhangi bir sorumluluğunun olmadığının açık olduğunu, tüm bunlarla birlikte alacaklı taraf söz konusu taşıma işleminin gerçekleştiği esnada, daha önce planlanan teslimat adresi Bodrum olduğu halde son anda yapılan güzergah değişikliği ile teslimat adresini Arifiye/Sakarya olarak değiştirdiğini, bu haliyle yapılan güzergah değişikliğinin mahal vereceği işbu zararın müvekkiline rücu edilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki takibe dayanak olarak gösterilen belgelerden olan ve 16/08/2018 tarihli ekspertiz raporunun sonuç ve kanaat başlıklı kısmında seferin değişmesi ile ilgili bir takım belirlemeler dahi yapıldığını, yapılan taşıma işleminin konusunun canlı bitki olduğu hususu da göz önüne alındığında son anda yapılan güzergah değişikliğinin hasarın oluşmasında önemli bir etken olduğunun da açık olduğunu, izah edilen tüm hususlar dahilinde ve aynı konuda Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/470 Esas, 2022/850 K.sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen karardan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin iddia edilen hasarda kusurunun bulunmadığı, taşınan emtianın Odun vasfında olduğu, iddia edilen zararın hangi sebeple meydana geldiğinin tespitinin mümkün olmadığı açık bir şekilde belirtilmiş olduğundan ve müvekkilinin borcu bulunmaması nedeniyle iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, taraflarınca işbu davanın ikame edilebilmesi yahut karşı tarafla anlaşılabilmesi amacıyla zorunlu olan arabuluculuğa başvurulmuş fakat söz konusu başvuru davalı taraftan sebep anlaşamama ile sonuçlandığını, diğer bir taraftan hali hazırda söz konusu icra dosyasının bulunması sebebiyle davalı tarafça yapılacak haksız bir işlemin; davacı müvekkilini hem maddi hem de manevi olarak zor duruma düşürecek olup bu haliyle geri dönülemez sonuçlara yol açabileceğini, taraflarınca izah edildiği üzere davacı müvekkilinin daha fazla geri dönülemez maddi ve manevi zararının oluşmasının önüne geçebilmek amacıyla tedbir kararı verilerek söz konusu araçlar üzerinde bulunan yakalama kararı ile bankalar üzerinde bulunan hacizlerin davanın esası hakkında karar verilinceye kadar kaldırılması gerektiğini, nitekim taraflarınca talep edilen tedbir kararı verilmediği takdirde araçların yakalanarak satışa götürüleceğini ve fiyatlarının altında haksız olarak satılacağını; her ne kadar işbu davada haklı çıkacak olsak da söz konusu aracın geri alınmasının mümkün olmayacağını beyan ile davacı müvekkilinin daha fazla maddi ve manevi zarar görmemesi amacıyla ilk etapta taraflarınca talep edilen tedbir kararının verilmesini, davanın kabulü ile Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/113757 E. sayılı dosyasından başlatılan ilamsız takip neticesinde davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine, müvekkili hakkında başlatılan icra takibinde müvekkili adına kayıtlı araç ve banka hesaplarına haciz konulmuş, araçlar hakkında yakalama kararı çıkartıldığından ticari hayatı bitme noktasına gelen müvekkili yönünden takibin tedbiren durdurulmasına, yakalama kararlarının kaldırılması konusunda tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin ... sayılı nakliyat abonman sözleşmesi ile sigortalı Kanat Transport Lojistik ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait sefer ile aynı sözleşmeye bağlı ... numaralı nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı Plantsa Botanik A.Ş.'nin İspanya'da bulunan CENTRE DE JARDİNERİA SİLS S.A firmasından satın alınan canlı zeytin ağacı trlu 602861/1 nolu 40 flat konteyner içerisinde üzeri ağ örtülü şekilde İspanya/Barcelona limanı'ndan MİLAN TRADE3R adlı gemiyle Bursa/Gemlik/Roda limanı'na, limandan da konteyner içerisinde 41 ... 366 - 41 ... 543 plakalı araçla önce Bodrum'a teslim edilmek üzere sevk edildiği, daha sonra Bodrum alıcı şantiyesinde yer olmaması sebebiyle Sakarya/Arifiye' de bulunan Arcan Fidancılık Botanik A.Ş 'ye sevk edildiğini, alıcıya teslimi esnasında ağaç dallarında kırılma, örselenme meydana geldiğini, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasarın 39.573,00-TL olarak belirlendiğini ve bu tazminat bedeli 03.10.2018 tarihinde müvekkili şirket tarafından hak sahibine ödenmediğini, yapılan ödemeye müvekkili sigorta şirketi, TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarında halef olduğunu, ekspertiz raporları bağımsız eksperler tarafından düzenlenen raporlar olduğunu, sigortacılık kanunu ile de ekspertiz raporlarının delil niteliğinde olduğunun kabul edildiğini, sigortacılık kanunu 22. madde hükmüne göre maddi hasarla sonuçlanan trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlendiğini, \"eksperler tarafından düzenlenen raporların delil niteliğinde olduğu’ şeklindeki ifade ile ekspertiz raporunun kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmünde olduğu belirtildiğini, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda müvekkili şirket tarafından yapılan ödemeye ilişkin hesaplamalar ile birlikte meydana gelen hasardan davalıların sorumlu olduğunun tespit edildiğini beyan ile söz konusu hasardan davalının sorumlu olduğunu, işbu davanın reddi gerektiğini, davacının takibe konu alacaktan sorumlu olduğu mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle de tespit olunacağını, davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... Davanın KABULÜ İLE; Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2019/113757 Esas sayılı dosyasından takibe konu borçtan dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; önce Bodrum'a teslim edilmek üzere sevk edilen bahse konu araca yüklü zeytin ağacının daha sonra Bodrum alıcı şantiyesinde yer olmaması sebebiyle Sakarya/Arifiye'de bulunan Arcan Fidancılık Botanik A.Ş.'ne sevk edildiği, alıcıya teslimi esnasında ağaç dallarında kırılma, örselenme meydana geldiğini, müvekkil şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasar 39.573,00-TL olarak belirlenmiş ve bu tazminat bedeli 03.10.2018 tarihinde müvekkil şirket tarafından hak sahibine ödendiğini, yapılan ödemeye müvekkil sigorta şirketi TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, ekspertiz raporları bağımsız eksperler tarafından düzenlenen raporlar olup sigortacılık kanunu ile de ekspertiz raporlarının delil niteliğinde olduğu kabul edildiğini, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda müvekkil şirket tarafından yapılan ödemeye ilişkin hesaplamalar ile birlikte meydana gelen hasardan davalıların sorumlu olduğu tespit edildiğini, davacı borçlunun kusurlu ve haksız olarak sorumlu bulunduğu meydana gelen hasar miktarından ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu olduğunun tartışmasız kabulü gerekmekle, müvekkil tarafından açılan icra dosyası rücuen tazminat talepli olup delillerde de görüleceği üzere davacının sorumluluğu mevcut olduğu fakat yerel mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporu eksik incelemeye dayalı olup bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, yerel mahkeme tarafından yapılan yargılama aşamasında alınan rapor somut verilerden uzak ve denetlenebilir nitelikte bir rapor olmayıp, hukuka ve hakkaniyete aykırı sonuçlara sebebiyet veren bilirkişi raporunun hükme esas alınması hatalı bulunduğunu beyan ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 Tarih - 2023/504 Esas - 2024/285 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Kocaeli 8. İcra Dairesi 2019/113757 esas sayılı dosyasından taşıma ilişkisinden kaynaklı rücuan hasar tazminatının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalının, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2019/113757 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davacının ödeme emrine süresinde itiraz edememesi üzerine borcunun bulunmadığından kaynaklı eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.
Davalı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.
Gönderen ile taşıyıcının zararın meydana gelmesindeki sorumluluklarının 6102 sayılı TTK'nın 863-(1) maddesi uyarınca; değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan hükümde, açıkça eşyayı \"taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek\" borcu gönderene yüklenmiştir. Bu durumda eldeki davada davalının, taşıyıcı olan davacıdan sorumluluğu oranında rücuen tazminat hakkı vardır.
Mahkemece, dava dışı sigortalı tarafından emtianın Arcan Fidancılık Sakarya adresine yönlendirilmesi nedeniyle, güzergah değişikliğine ilişkin her hangi bir zeyilname düzenlenmediğinden, taşımanın poliçe de belirtilen güzergah dışına çıkılarak ve poliçede plakası belirtilen farklı bir yarı römorkla yapılmış olduğundan hasarın poliçe kapsamı dışında kaldığına ilişkin değerlendirmesi, poliçenin 0001042000023627 numaralı abonman nakliyat sigorta sözleşmesine göre düzenlenmesi, sefer açıklamasının yurdun muhtelif illerinde yapılacak sevkiyatlar olarak belirlenmesi nedeniyle hatalı bulunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince Bakırköy 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2020 tarih 2020/470 Esas 2022/850 karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda yükün \"doğal niteliğine uygun olmayan yükleme-istifleme-branda altında konteyner taşıması\" sebebi ile meydana gelen zarardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağının kabul edildiği, davalının bu dosyada taraf olduğu, Bilirkişi raporu hükme esas alınarak Bakırköy 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2020 tarih 2020/470 Esas 2022/850 karar sayılı ilamıyla rücu koşullarının oluşmadığından bahisle asıl taşıma işini üstlenen ... Lojistik .. Aş aleyhine açılan itirazın iptali davasının reddine karar verildiği, Kararın davacı Allıanz Sigorta Aş tarafından da istinaf edilmediğinden kesinleştiği, Sigorta şirketi kesinleşen davanın tarafı olduğundan kesinleşmiş mahkeme ilamı iş bu davada davacı fiili taşıyan ... lehine güçlü delil teşkil ettiği değerlendirilmiş ve bu rapor hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda 2 adet zeytin ağacının Gemlik limanından Adapazarı'na 41 ... 366 ve 79 ... 613 plakalı araçla karayolunda taşınması hususunda dava dışı sigortalı Plantsa Botanik Aş ile ... Lojistik ... Aş arasında taşıma ilişkisinin bulunduğu 30.05.2018 tarih ve 013696 seri numaralı taşıma irsaliyesinden anlaşılmakta olup bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taşıma işleri komisyoncusu olan dava dışı Kocaeli Derince Nakliyecileri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin üyesi olan davacı ... sevk ve idaresindeki 41 ... 366 plakalı çekici ve 41 ... 543 plakalı yarı römorkla dava konusu emtia taşınmıştır. Dava dışı kooperatif tarafından 30.05.2018 tarih ve 003780 nolu taşıma irsaliyesi düzenlenmiştir. Dava konusu 2 adet zeytin ağacının Gemlik limanından Bodurum'a 41 ... 366 / 79 ... 613 plakalı araçla taşınması sırasında yükte meydana gelecek hasar davalı sigorta şirketi tarafından ***958-1 numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanmıştır.
Bakırköy 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2020 tarih 2020/470 Esas 2022/850 karar sayılı dosyasında alınan raporda 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu kuralının değerlendirildiği bir rapor alınmadığı görülmektedir. Taşıyıcının nezaret yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, bu kapsamda kusurunun bulunup bulunmadığı, TTK.m.878/1-b gereğince Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama bulunup bulunmadığı, TTK.m.878/1-d gereğince hasarın, eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bu kapsamda TTK.m.878/4 gereğince Taşıyıcı olan davacının, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü bulunup bulunmadığının değerlendirilmediği görülmektedir. Bu kapsamda hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi, Mahkemece yapılan araştırmada yetersizdir.
O halde Mahkemece yapılması gereken iş, Mahkemece aralarında ziraat mühendisi, lojistik uzmanı ve sigorta işinde uzman bilirkişilerden rapor alınarak 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu kuralının değerlendirildiği, gönderinin emtiayı doğru yükleyip yüklemediği, taşıyıcının nezaret yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, bu kapsamda kusurunun bulunup bulunmadığı, TTK.m.878/1-b gereğince Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama bulunup bulunmadığı, TTK.m.878/1-d gereğince hasarın, eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bu kapsamda TTK.m.878/4 gereğince Taşıyıcı olan davacının, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü bulunup bulunmadığının değerlendirildiği bir rapor alarak gönderenin ve davacı taşıyıcının kusur oranlarını belirlemek, davacının kusurunun bulunduğu değerlendirildiği oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 tarih, 2023/504 Esas ve 2024/285 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.09/01/2026
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*