T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
\tT.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\tANKARA\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
\t7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2022/239
KARAR NO\t: 2025/82
...
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali - Alacak / Kooperatif Ortaklığı
DAVA TARİHİ\t: 11/04/2022
KARAR TARİHİ\t: 06/02/2025
KARAR Y.TARİHİ \t: 07/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan \"Genel Kurul Kararının İptali ve Alacak\" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
\t1. Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların 04/10/1995 tarihinden itibaren davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin 91 ortağına konut yapmak üzere aldığı ...., 1.524.736 m² yüzölçümü, kadastro ... parsel sayılı taşınmazda 53.851 m² hissesi olduğunu, bu hissenin bulunduğu alanın .... alanı ilan edildiğini, davalı kooperatifin 14/09/2006 tarihli sözleşme ile bu alanda inşa edilecek konutlardan brüt 120 m² büyüklüğünde ... dairenin anahtar teslimi olarak kooperatife verilmesi karşılığında ... parseldeki hissesini... devrettiğini, davalı kooperatifin 15/05/2016 tarihli genel kurul gündeminde bulunmayan “Kooperatifin ...ile devam eden mahkeme sürecinde gelişecek hukuki duruma göre üyelerden 26.000,00.TL. mahkeme harcı alınması yetkisinin yönetim kuruluna verilmesi” teklifinin üyelerden ... tarafından verilen önerge sonucunda yasaya aykırı olarak gündeme alındığını, oylanıp oyçokluğuyla kabul edildiğini, 03.06.2018 günlü genel kurul gündeminde bulunmayan “Kooperatif üyelerdinden üye başına alınan 26.150,00.TL toplanan paralar, mahkeme seyrine göre iade edilmek üzere toplandığından,... Site yönetimi ve ... tarafından istenilen paraların, mahkeme harcı için toplanılan paralardan mahsup edilmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesi” teklifinin ... divan başkanlığına verdikleri 01.06.2018 yazılı önerge ile yasaya aykırı olarak gündeme alındığını oylanıp oyçokluğuyla kabul edildiğini, bunun 1163 sayılı kanunun 46. Maddesindeki hükmüne aykırı olduğunu, Kooperatifçe .... E. sayılı dosyasında açılan 14.09.2006 tarihli sözleşmenin iptali ve tazminat taleple kısmi davada taşınmaz değeri belirlendiğinde davayı ıslah ederek bedelin artırılması için ortaklardan 15.05.2016 günlü genel kurulda toplanmasına karar verilen 26.000,00.TL'sinin müvekkillerinin ellerinin sıkışık olması, taksitle ödeme taleplerinin kabul edilmemesi nedeniyle yatıramadıklarını, ancak kooperatifçe açılan davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini, bu paranın yatırılmasına gerek kalmadığını, aynı dosya içerisinde bulunan belgelerden kooperatif için yapılan ... dairenin iskan ruhsatlarının alındığını, 29.04.2006 tarihinde ... Noteri huzurunda kooperatife düşen dairelerin kur'a çekiminin yapıldığını, ancak kooperatifin kusuru ile daireleri belediyeden teslim almadıklarını ve ortaklara dairelerin teslimini zamanında yapmadıklarını, davacılara konutlarının zamanında teslim edilmediğini, yapılan suç duyurusunda takipsizlik kararı verildiğini, davacılarca tapuların verilmesi için davalı kooperatife ... ihtar çekildiğini ve aylık 1.600,00.TL. kira kaybının ödenmesini istediklerini, davacıların bu ihtarına karşılık davalı kooperatifin ... çektiği 05.08.2019 günlü ihtarda ...e açılan ihraç kararının iptali davasında verilen kararın kesinleşmediğinden daire tapusunun devredilemeyeceğinin bildirildiğini, kooperatifin belediye ile yaptığı sözleşmede dairelerin teslimi için kesin teslim süresi, gecikme tazminatı, kira ödeme şartı koymamasının kooperatifin ağır kusuru olduğunu, 14.09.2006 tarihinde sözleşme yapıldığı halde dairelerin 01.10.2018 ve 04.03.2019 tarihlerinde kooperatif tarafından teslim alındığını, kooperatifin kusuru nedeniyle müvekkillerinin zarar gördüğünü, dairelerin geç teslimi nedeniyle kira kayıpları oluştuğunu, tapuların devrinden önceki dönem için ... yönetimine aidat, yakıt ve gecikme faizi ödemek zorunda kaldığını, kooperatif tarafından ....de yanlış açılan davaların harçlarını ödemek zorunda kaldığını, yanlış açılan bu davanın 26.000,00.TL. tutarındaki ıslah harcını ödemedikleri için kooperatif ortaklığından 28.05.2017 tarihinde çıkarıldıklarını, İhraç kararının ... Noterliği huzurunda dairelerin ortaklara kura işleminin gerçekleştiğini, davacı ...'a ...numaralı daire, ...'a...numaralı daire çıktığını, kooperatifin davacılarla aynı konumda bulunan diğer ortaklara daire tapularını devrettiği halde ıslah harcı ödemelerini gerekçe göstererek davacılara devretmediğini belirterek; davalı kooperatifin yok hükmündeki 15.05.2016 ve 03.06.2018 günlü kararlarının iptaline, davacılara verilmesi gereken iki adet dairenin diğer kooperatif ortaklarına dairelerinin teslim ve tapu verilme tarihinden dairelerin tapu kaydının müvekkillerini devir edildiği tarihe kadar geçen süre için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kira kaybı nedeniyle oluşan zarar tutarı 15.000,00.TL.nın noter ihtar tarihi 10.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, davacıların dairelerinin tapusunu devralmadan önceki döneme ait aidat borcu (biriken yakıt, aidat vs. giderler) ve bu borç için ödenen gecikme faizi toplamının kooperatif kusuru nedeniyle ... site yönetimine ödemeleri nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00.TL.nın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tII-SAVUNMALAR\t
\t2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın görev nedeniyle reddi gerektiğini, 15.05.2016 tarihli Genel Kurul tutanağı incelendiğinde, davacıların, 26.000,00 TL mahkeme harcı toplanmasına ilişkin önergenin görüşülmesi sırasında ret oyu kullandıklarını ve bu hususu Genel Kurul tutanağına şerh verdiklerini, genel kurula katılıp muhalefet oyu kullanan üyenin Genel Kurul tarihinden itibaren 30 gün içinde Genel Kurul kararının iptalini dava konusu etmesi gerektiğini, Genel Kurul görüşmelerine başlanmadan önce yazılı ya da sözlü önerge verilmesinin yasaya aykırı bir yönü bulunmadığını, davacıların, Genel Kurulda alınan bütün kararlara ve öneri verilmek sureti ile alınmış olan dava konusu karara da muhalefet şerhi koyduklarını, ayrıca davacı tarafın 15.05.2016 tarihli Genel Kurulda üyelerden toplanmasına karar verilen 26.000,00 TL mahkeme harcına ilişkin ödeme yükümlülüğünü de yerine getirmediklerini, dolayısıyla bu paranın Kooperatifin başka bir ödemesinde kullanılması yönünde alınmış olan karara itiraz etmesi ve bu yöndeki kararın iptalini istemesinin, hakkın kötüye kullanımı olup talebin bu yönden de reddi gerektiğini, davacıların Genel Kurul kararına bağlanmış bulunan hiçbir ödemeyi yerine getirmediklerini, davacılar hariç üyelerden toplanan 26.150.TL'nin hiçbir şekilde harcanmadığını ve kooperatife isabet eden dairelerin tapu ve diğer masraflarında kullanılmak üzere genel kurul kararı alındığını ve dairelerin tapu ve diğer masrafları karşılandıktan sonra artan miktarın genel kurul kararı ile hak sahibi üyelere dağıtıldığını, dolayısıyla davacı tarafın bu konuda ileri sürdüğü hususların hiçbirisi gerçek durumu yansıtmamakta olup yapılan her işlemin kooperatif menfaatine yapıldığını, kooperatifin herhangi bir kusuru bulunmadığını, 29.04.2016 tarihinde ...tarafından çekildiği belirtilen kuralar sonucunda hiçbir dairenin müvekkili kooperatif dâhil hiçbir hak sahibine teslim edilmediğini, zira o tarihte daha inşaatların devam ettiğini, öte yandan müvekkili kooperatife dairelerin geç teslim edilmesi nedeniyle kooperatifin ve kooperatif üyelerinin uğramış olduğu kira kaybı tazminatına ilişkin olarak ...tarihleri arası kira tazminatına hükmedildiğini, bu alacağın tahsili için ...sayılı dosyası ile icra takibine geçilmiş olup takibin devam ettiğini, davacıların kira tazminatı istemesine yönelik taleplerinin yerinde olmadığını belirterek, davanın öncelikle zamanaşımı ve görev yönünden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Tarafların ileri sürdüğü, üzerinde anlaştıkları ve çekişme konusu olmaktan çıkan her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Uyuşmazlık; davalı kooperatif tarafından alınan 15/05/2016 tarih ve 03/06/2018 tarihli Genel Kurulda alınan ve esasen gündemde olmadığı iddia edilen maddeler bakımından yokluk nedeni ile geçersiz olup olmadığı, davacılara özgülenen dairelerin geç teslim edilip edilmediği, geç teslimin sözkonusu olması halinde uğranılan kira mahrumiyeti zararının tazmini gerekip gerekmeyeceği ile zararın varlığının kabulü halinde tutarının ne olduğu, davacılara özgülenen dairelerin kendilerine devrinden önceki döneme ait aidat ödenen aidat ve işlemiş faizlerinden davalı kooperatifin sorumlu olup olmadığı, bu yöne ilişkin davacı talebinin haklı olup olmadığı, borcunun ödenmesi nedeni ile uğranılan bir zararın bulunup bulunmadığı, varsa zararın davacılarca talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. Davalı kooperatifin 15.05.2016 tarihli genel kurul gündeminin 5. Maddesinin incelenmesinde; gündemin konusunun 2016 yılı tahmini bütçesi ve iş programının görüşülmesi, 2016 yılı ödentilerinin tespit edilmesi ve yönetim kuruluna verilecek yetkilerin görüşülerek karara bağlanması olduğu, genel kurulca yönetim kurulu başkanı tarafından yıllık 600,00 TL üye aidatı ve aylık %2 gecikme faizi alınmasının önerilerek oybirliği ile kabul edildiği, ardından yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek huzur haklarının görüşülerek karar verildiği, daha sonra üyelerden ... verdiği önerge üzerine kooperatifin kredi almasına ve kredi ile ilgili her türlü iş ve işlemleri yapmaya, ipotek almaya ve ipotek vermeye yönetim kuruluna tam yetki verilmesinin oylanarak kabul edildiği, daha sonra da işbu davada iptale konu edilen ve üye ... tarafından önerilen...ile devam eden dava için üeyelerden 26.000,00 TL mahkeme harcı alma yetkisinin yönetim kuruluna verilmesi önergesinin oylanarak 6 ret oyuna karşılık 45 kabul oyuyla oyçokluğuyla kabul edildiği görülmüştür.
6. Davalı kooperatifin 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7. Maddesinin incelenmesinde; gündem konusunun 01.06.2018 tarihinde ... mahkemesinin kooperatif ile ilgili vereceği karara göre durumunun değerlendirilmesi olduğu, .... tarafından imzalı “Kooperatif üyelerinden üye başına 26.150.-TL. toplanan paralar, mahkeme seyrine göre iade edilmek üzere toplandığından ... yönetimi ve .... tarafından istenen paraların mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi konusunda yönetime yetki verilmesini öneriyoruz” şeklinde verilen önergenin genel kurulca oylanarak kabul edildiği, alınan kararlara davacıların muhalefet şerhi koydukları görülmüştür.
7. 21.10.2018 tari genel kurul gündeminin 8. Maddesinin incelenmesinde; kura sonucundan sonra konut sahiplerine konutlarını görmesi için anahtarlarının teslim edileceği, konutların tapuları devir edilmeden ortakların konutlar üzerinde tasarruf haklarının bulunmadığı bilgisinin verildiği, ...huzurunda kur'a çekilmesi işlemlerinin yapılmasının oylamaya sunularak oybirliğiyle kabul edildiği görülmüştür.
8. Davacılar tarafından davalı kooperatife ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihraç kararının iptali davasında, ıslah harcının mahkemece davanın reddine karar verilmesi nedeniyle ortaklardan para toplama amacının ortadan kalktığı ve davacıların ihracına neden olan parasal yükümlülüğü yerine getirmelerine gerek kalmadığı, mahkemenin gerekçeli kararına uyulmasının talep edildiği, aylık 1.600,00.TL. kira bedeli ile dairelerin tapu ve anahtarlarının 3 gün içinde verilmesinin ihtar edildiği görülmüştür.
9. Davalı kooperatif tarafından davacılara .... Noterliği'nden ayrı ayrı keşide edilen 05.08.2019 tarihli ihtarnamenin incelenmesinde; dairenin devrinin söz konusu olmadığı, istinaf kararına göre işlem yapılacağı, dairenin anahtarını almak istemeleri halinde .....numaralı telefonu arayarak gelip teslim alabilecekleri, talep edilen ve ... dosyasının harcı ile ilişkisi olmayan borcun ödenmediği, daire anahtarlarını zamanında gelip almamış olmaları nedeniyle kira talep hakkının olmadığının bildirildiği görülmüştür.
..., sayılı kararının incelenmesinde; davacı ....na karşı açılan davanın konusunun sözleşmenin feshi ve tazminat istemine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın reddine dair karar verildiği görülmüştür.
... Kooperatifine karşı açılan davanın konusunun; 28/05/2017 tarihli kooperatif genel kurulunun 6 nolu genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne, davalı kooperatifin 28/05/2017 tarihli genel kurulunun 6. Maddesi ile alınan davacıların kooperatiften ihracına ilişkin genel kurul kararının iptaline dair karar verildiği, verilen bu kararın 11/09/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
12. Mahkememizce kooperatif uzmanı bilirkişiden alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; iptale konu 15.05.2016 ve 03.06.2018 tarihli genel kurul kararlarının iptali davalarının 4 ve 6 yıl sonra açılmaları nedeniyle iptal kabiliyeti yönünden değerlendirme yapılamadığı, davalı kooperatifin 15.05.2016 tarihli genel kurul gündeminin 5. Maddesinde alınan genel kurul kararının yok hükmünde olup olmadığı yönünden ilk olarak; gündem konusunun tahmini bütçe, ödentilerin görüşülmesi ve yönetim kuruluna verilecek yetkilerin görüşülmesi olduğundan, 26.000,00.TL. muhtemel mahkeme karar harcının alınması konusunun bu gündem maddesi kapsamında görüşülebilecek konular kapsamına girdiğinin kabul edilmesi halinde; bu hususta gündeme madde ilavesine gerek kalmaksızın önerge verilerek oylama yapılabilecek bir husus olduğundan alınan kararda batıl bir yön söz konusu olmayacağı; ikinci olarak; davalı kooperatifte, kararın alındığı tarihte asgari net ücretin 1.300,99 TL olduğu dikkate alındığında, öncesinde ortaklara duyurulmadan genel kurul gündemine sokulan 26.000,00 TL'nin ayrı bir gündem maddesi olarak genel kurul gündemine konulması gerektiğinin düşünülmesi halinde ise gündemde olmayan konular görüşülemeyeceğinden kararın yasaya aykırı olmakla birlikte Yargıtay uygulamasına göre batıl bir karar olmayacağı; üçüncü olarak, üyelerden 26.000,00 TL mahkeme harcı alınması yetkisinin yönetim kuruluna verilmesinin, anasözleşmenin 23/I-6. Maddesi hükmüne aykırı olacağı, yine bu kapsamda genel kurulca yönetim kuruluna yetki verilmesi şeklinde belirtilmiş ise de; esasında toplanacak 26.000,00 TL'nin miktarınıın genel kurulca belirlenmiş olması nedeniyle yetki devrinin söz konusu olmadığının kabul edilmesi halinde ise batıl bir karar olmayacağı; davalı kooperatifin 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7.Maddesinde alınan kararın yok hükmünde olup olmadığı yönünden ; verilen önergenin daha önce ...karşı açılan dava için toplanmasına karar verilen paraların gündem konusu ile ilişkili olduğu, daha öncesinde bu hususta mahkeme harcı için para toplanmasına karar verildiğinden, mahkeme dosyası için toplanan paralarla ilgili önerge verilmesinde ve kararın içerik olarak batıl yönü bulunmadığı; davacılara kooperatifçe devredilen 2 adet daire için mahrum kalınan kira alacağı talebinin yerinde olup olmadığı, kira alacağının doğması halinde ne kadar olduğu yönünden; davacıların borcu olduğu anlaşılmakla kira mahrumiyeti talep edemeyecekleri, 05/08/2019 ihtarname öncesinde konut anahtarı için talepte bulunduklarına ve diğer ortaklara konut anahtarının hangi tarihte teslim edildiğine dair bir tutanak vs bir belgeye rastlanmadığından davacıların hangi dönem için kira talep edebilecekleri hususunda net bir kanaat elde edilemediği, tapu devrinden önce ödenen aidat ve işlemiş faizlerinden davalı kooperatifin sorumlu olup olmadığı, bu yöne ilişkin davacının talep hakkı olup olmadığı, haklı ise yapılan ödeme tutarının ne kadar olduğu yönünden; tüm ortakların ... yönetimine birikmiş site aidatı ödediği/ödemesi gerektiği anlaşılmakla, ayrıca kooperatifin konutların hangi tarihte teslim edileceğine ilişkin ortaklara verilmiş bir taahhüdüne rastlanmadığı, yine bu giderlerin tüm ortaklara ödenmiş olduğu, ortaklar arası eşitlik ilkesi gereği davacı ortağın da bu duruma katlanması gerekeceği, bu bedelin kooperatif tüzel kişiliğinden talep edilemeyeceği bildirilmiştir.
13. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre davalı kooperatifin diğer kooperatif üyelerine özgülemiş olduğu bağımsız bölümleri hangi tarihte teslim ettiği, davalı kooperatifin davacılara özgülemiş olduğu ya da özgülemesi gerektiği bağımsız bölümlerin talep edilen/edilebilecek dönemlere ilişkin olarak kaç TL’ye kiralanabileceğinin belirlenmesi, davacıların kaç TL kira mahrumiyetinden ötürü alacaklı olabileceği, davacıların talep etmiş olduğu davacılara özgülenen dairelerin kendilerine devrinden önceki dönem ait aidat borcunun ödenmesi nedeni ile uğranılan zararın tazmini yönündeki istem kalemlerine ilişkin olarak davalı kooperatife ne kadar ödendiğinin belirlenmesi ile diğer kooperatif üyelerinden aynı yönde ödeme alınıp alınmadığının belirlenmesi kapsamında gayrimenkul değerleme uzmanı ve kooperatif uzmanı bilirkişiden alınan raporun sonuç kısmında özetle; davacı ...'ın kira mahrumiyetinin 36.938,30 TL olacağı, davacı ...'ın kira mahrumiyetinin 36.938,30 TL olacağı, Mahkemece 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7. Maddesinde alınan kararın iptalinin düşünülmesi halinde, kooperatifçe davacıların da dahil olduğu ortakların daireleri için yapılan ödemeleri talep edip edemeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde bulunduğu, Kooperatifçe ... yönetimine, davacı ...'a ait ...nolu daire için birikmiş aidat ve yakıt bedeli olarak 3,280,32,TL. ödeme yapıldığı, Davacı ...'a ait ...daire için ; birikmiş aidat ve yakıt bedeli olarak 3,075,97,TL. Ödeme yapıldığı; davacının iddia ettiği 8/11/2018 tarihi ile dairelerin fiili teslim tarihi olan 08/08/2019 tarihleri arasında oluşabilecek değer kaybının ... nolu daire için 13,500,00 TL; ... bağımsız bölüm numaralı mesken için 13.500,00 TL olacağı; davacının iddia ettiği 08.11.2018 tarihi ile 10.06.2019 arasında oluşabilecek kira değer kaybının; ...bağımsız bölüm numaralı mesken için 10.600 TL olacağı bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve\tGEREKÇE \t
14. Dava, kooperatif genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti, kira mahrumiyeti alacağı ile haksız olarak ödenen aidat borcu ve gecikme faizi bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.
15. Somut olayın değerlendirmesine geçilmeden önce 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince organlarından olan Genel Kurul tarafından alınan kararların hükümsüzlüğüne ilişkin düzenlemelere değinmekte yarar görülmektedir.
16. Öncelikle kooperatif kararlarında da yokluk söz konusu olabilecektir. Kooperatif işlem ve kararlarında yokluğu, kooperatif organlarının, işlem yapma hukuki gücüne sahip olmamaları veya işleme ilişkin yasal bir faaliyet söz konusu değilken, yasal faaliyet mevcutmuş gibi işlem yapmaya kalkışmaları nedeniyle, işlemin hukuken varlık kazanmaması şeklinde tanımlanabilir.
17. Buna karşın kooperatifin organlarının, hukuki işlem yapma gücüne sahip olmalarına veya işlemle ilgili yasal faaliyete karşın, hukuka aykırı işlem yapmaları mümkündür. Bu durumda, kooperatifin işleminde yokluğun gerçekleşebilmesi olanağı yoktur. Belirtilen durumda ancak işlemin hukuka aykırılığı söz konusudur. Kooperatifin işleminin hukuka aykırı olabilmesi, işlemin hukuki varlığına bağlıdır. Dolayısıyla, işlemin hukuka aykırılığı, işlemin yokluğundan bu yönüyle ayrılmaktadır.
18. Kooperatif işleminin hukuka aykırılığı, işlemin ana unsurlarında olabileceği gibi, ikincil unsurlarında da olabilir. Hukuka aykırılık, işleme uygulanacak normun niteliğine göre de farklı olabilir. Emredici normdaki aykırılık, sonuçları itibariyle, diğer aykırılıklardan ağır olacaktır. Kesin hükümsüzlükte, işlemin ana unsurlarında ve emredici norma aykırılıkta, mutlak butlan söz konusudur.
19. Kooperatif işleminde mutlak butlan (kesin hükümsüzlük), işlemin, başta Kooperatifler Kanunu, Ticaret Kanunu ile ilgili kanunların emredici hükümlerine aykırı bulunmasıdır (BK 27). Bu nedenle, kooperatifin işlemi, hukuki varlık kazanmamıştır, yaygın ifadeyle ölü doğmuştur. Mutlak butlanla geçersiz kooperatif işlemi, hukuki sonuç doğurmayacaktır. Genel kurala göre, işlemdeki mutlak butlanın, mahkemece tespiti gerekir.
20. Diğer yandan, kooperatif işlemindeki hukuka aykırılık, işlemin ana unsurlarında değil, ikincil unsurlarında ise, kanunun emredici hükümlerine aykırılık söz konusu olmayacaktır. Genel kurala göre, kooperatif işleminin ikincil unsurlarına aykırılık, nispi butlandır ve işlemin iptali nedenidir. Bu nedenle, nispi butlanla sakat kooperatif işleminin, mahkeme kararıyla iptali gerekir. İşlem, mahkeme kararıyla iptal edilmedikçe, hukuken geçerli bir işlem gibi, hukuki sonuçlarıyla uygulanacaktır (...
21. Nitekim 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesinde genel kurul kararlarının iptali ve şartlarına ilişkin düzenleme yapılmış olup sözkonusu maddde uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin red oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Aynı madde hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir.
22. Bununla birlikte batıl olan genel kurul kararları kooperatif ortakları ve üçüncü kişiler için hiçbir hak ve borç doğurmaz. Bu gibi kararların iptali 1 aylık hak düşürücü süreye tabi olmayıp her zaman istenebilir. Genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu iddia eden ortakların genel kurul toplantılarında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması da şart olmayıp genel kurul toplantılarına katılmayan ortakların bile böyle bir iddia ile dava açmaları mümkün bulunmaktadır.
23. Anılan Yasa'nın 46/3. madde hükmüne göre, gündemde olmayan konular, kooperatife ortak olanların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunması ve genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınabilir.
24. Yapılan açıklamalar neticesinde uyuşmazlık konusu ele alındığında; davacıların her bir istemine yönelik aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır.
25. Davacıların üyesi olduğu davalı kooperatifin 15.05.2016 tarihli Genel Kurulda alınan 5. maddesi ile yine 03.06.2018 tarihli Genel Kurulda alınan 7. maddesinin yokluğunun tespiti istemine ilişkin olarak aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılması gerekmiştir.
26. Her iki genel kurulda alınan kararın yokluk yaptırımına tabi olduğu iddiası, sözkonusu kararların genel kurul gündeminde yer almaması olduğu anlaşılmaktadır.
27. Davalı kooperatifin 15.05.2016 tarihli genel kurulunda gündemin 5. maddesinde; ... devam eden mahkeme sürecinde üyelerden 26.000,00.-TL mahkeme harcı alınması için yönetim kuruluna yetki verilmesine, 45 üyenin kabul 6 üyenin ret oyu ile karar aldığı anlaşılmıştır.
28. 15.05.2016 tarihli genel kurulun 5. maddesinin gündem konusunun, \"2016 yılı tahmini bütçesi ve iş programının görüşülmesi, 2016 yılı ödentilerinin tespit edilmesi ve yönetim kuruluna verilecek yetkilerin görüşülerek karara bağlanması\" olduğu, genel kurulca da önce yönetim kurulu başkanı tarafından önerilen yıllık 600,00.-TL üye aidatı ve aylık % 2 gecikme faizi alınması önerilerek oybirliği ile kabul edilmiş, akabinde yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek huzur haklarının görüşülerek karar verilmiş, daha sonra üyelerden ... verdiği önerge üzerine kooperatifin kredi almasına ve kredi ile ilgili her türlü iş işlemleri yapmaya, ipotek almaya ve ipotek vermeye yönetim kuruluna tam yetki verilmesinin oylanarak kabul edilmiş, ardından işbu davada iptale konu edilen ve üye ... ile devam eden dava için üyelerden 26.000,00.-TL mahkeme harcı alma yetkisinin yönetim kuruluna verilmesi önergesinin oylanarak 6 ret oyuna karşılık 45 kabul oyuyla oyçokluğu ile kabul edilmiştir.
29. 5 numaralı gündem maddesinin konusunun, tahmini bütçe, ödentilerin görüşülmesi ve yönetim kuruluna verilecek yetkilerin görüşülmesi olduğundan; 26.000,00.-TL muhtemel mahkeme karar harcının alınması konusunun bu gündem maddesi kapsamında görüşülebilecek konular kapsamında girdiği, bu hususta gündeme madde ilavesine gerek kalmaksızın önerge verilerek oylama yapılabilecek bir husus olduğu, bu nedenle alınan kararda yokluk yaptırımını gerektirir işlemin kurucu unsurlarından bir eksiklik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
30. Davalı kooperatifin 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7. maddesinin incelenmesinde; gündem konusunun 01.06.2018 tarihinde ... mahkemesinin kooperatif ile ilgili vereceği karara göre durumunun değerlendirilmesi olduğu, .... tarafından imzalı “Kooperatif üyelerinden üye başına 26.150,00.-TL toplanan paralar, mahkeme seyrine göre iade edilmek üzere toplandığından ... yönetimi ve ... tarafından istenen paraların mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi konusunda yönetime yetki verilmesini öneriyoruz” şeklinde verilen önergenin genel kurulca oylanarak kabul edildiği, alınan kararlara davacıların muhalefet şerhi koydukları anlaşılmıştır.
31. Davacı yan esasen genel kurulda alınan 7. maddenin gündemde bulunmadığını ve bu nedenle gündemde olmayan bir konu hakkında karar alınması nedeni ile yoklukla malul olduğunu ileri sürmüştür. Söz konusu genel kurul gündeminin 7. maddesinin içeriğinin “01.06.2018 tarihinde ... Mahkemesinin kooperatifimiz ile ilgili vereceği karara göre durumun değerlendirilmesi” şeklinde olduğu, gündemle ilgili olarak sunulan yazılı önergede ise “Kooperatif üyelerinden üye başına 26.150,00.-TL toplanan paralar, Mahkeme seyrine göre iade edilmek üzere toplandığından ... Yönetimi ve ... tarafından istenilen paraların Mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi konusunda Yönetim Kuruluna yetki verilmesini öneriyoruz” şeklinde olduğu anlaşılmaktadır. Önerenler olarak üç üyenin imza atmış olduğu görülmektedir.
32. Verilen önerge, daha önce .... Büyükşehir Belediyesi tarafından istenen paralar için kullanılması olduğu, gündem konusu ile ilişkili olduğu, zira 5.05.2016 tarihli genel kurulun 5. maddesi ile bu hususta mahkeme harcı için para toplanmasına karar verildiğinden, \"01.06.2018 tarihinde ... kooperatifimiz ile ilgili vereceği karara göre durumun değerlendirilmesi\" şeklindeki gündem maddesi ve kapsamında mahkeme dosyası için toplanan paralarla ilgili önerge verilmesinde ve karar içeriğinde batıl bir yön bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
33. Öte yandan her iki genel kurul kararlarının gündemde bulunmadığı ve yoklukla malul olduğu iddiası bakımından Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre gündemde olmayan bir hususun genel kurulda görüşülmesinin yokluk hukuki sonucunu doğurmayacağı ancak iptal edilebilirlik yaptırımına tabi olduğu, son olarak ise davacının aradan geçen süreç nazara alındığında iyiniyetli olarak da kabul edilemeyeceğinden bu yöndeki istemlerinin reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
34. Davacılara özgülenen dairelerin geç teslimi nedeni ile uğranılan kira mahrumiyeti zararının tazmini istemi yönünden aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır.
35. Davacı yan, kurada çıkan dairelerin diğer ortaklara nazaran geç teslim edilmesi nedeniyle kira kaybı alacağını talep etmektedir.
36. ...uygulamalarına göre; bir ortağın konutunu alamaması nedeniyle kira mahrumiyeti talep edebilmesi için; diğer ortaklara konutların teslim edilmesine karşın davacı ortağa konutunun teslim edilmemiş olması; kooperatifin eşitlik ilkesine aykırılığı giderici işlem yapmamış olması ve davacı ortağın kooperatife aidat borcunun bulunmaması, tüm akçalı yükümlülüklerini yerine getirmiş olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
37. Dosya kapsamında bulunan 21.10.2018 tarihli genel kurul gündeminin 8. maddesinde; kura sonucundan sonra konut sahiplerine konutlarını görmesi için anahtarlarının tutanak ile teslim edileceği, konutların tapuları devir edilmeden ortakların konutlar üzerinde tasarruf haklarının bulunmadığı bilgisi de verilerek ... Noteri huzurunda kura çekilmesi işlemlerinin yapılması oylamaya sunularak oybirliğiyle kabul edilmiştir.
38. Davacılar tarafından davalı kooperatife .... yevmiye numaralı ihtarnamede; ihraç kararının iptali davasında, ıslah harcının mahkemece davanın reddine karar verilmesi nedeniyle ortaklardan para toplama amacının ortadan kalktığı ve davacıların ihracına neden olan parasal yükümlülüğü yerine getirmelerine gerek kalmadığı belirtilerek, mahkemenin gerekçeli kararına uyulmasını talep edildiği ve aylık 1.600,00.-TL kira bedeli ile dairelerin tapu ve anahtarlarının 3 gün içinde verilmesinin ihtar edildiği görülmüştür.
39. Davalı kooperatif tarafından davacılara ...Noterliği'nden ayrı ayrı keşide edilen 05.08.2019 tarihli ihtarnamede ise; dairenin devrinin söz konusu olmadığı, istinaf kararına göre işlem yapılacağı, dairenin anahtarını almak istemeleri halinde gelip teslim alabilecekleri, talep edilen ve ....dosyası harcı ile ilişkisi olmayan borcun ödenmediği, daire anahtarlarını zamanında gelip almamış olmaları nedeniyle kira talep hakkının olmadığının ihtar edildiği görülmüştür.
40. Öncelikle davacılarca yokluğunun tespiti talep edilen 15.05.2016 tarihli genel kurulun 5. Numaralı gündem maddesine dahil olarak görüşülen 26.000,00.-TL tutarlı mahkeme harcına yönelik olarak alınan kararın yokluk yaptırımına tabi olmadığı yukarıda değerlendirilmiş ve sözkonusu kararın iptalinin de sözkonusu olmadığı zira buna yönelik daha önce de açılmış bir dava ve alınmış bir karar bulunmadığı anlaşılmakla geçerli bir genel kurul kararı bulunduğunun kabulü gerekmekte olup bu anlamda kooperatif üyelerinin uymakla yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira diğer kooperatif üyelerince sözkonusu karara uyulmuş olduğu dosya kapsamında toplanan delillerden de anlaşılmaktadır.
41. Diğer yandan Mahkeme harcı için toplanmasına karar verilen 26.150,00.-TL tutarındaki ödemenin daha sonra alınan 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7. Maddesi gereğince ... Yönetimi ve ... tarafından istenilen paraların Mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi yönünde karar alındığı, sözkonusu genel kurul kararının yokluğunun tespiti isteminin de yukarıda yer verilen gerekçelerle kabul edilmediği, yine maddenin iptal edilmediği nazara alındığında sözkonusu ödemenin kooperatif üyelerince bu arada davacılarca yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
42. Ancak davacılarca 03.06.2018 tarihli Genel Kurulun 7. maddesi gereğince ... Yönetimi ve ... Belediyesi tarafından istenilen paraların Mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi konusunda alınan kara ilişkin olarak 04.09.2019 tarihinde her bir davacı ayrı ayrı 15.800,00.-TL tutarında ödeme yapmış olduğu anlaşılmaktadır.
43. Bu durumda yukarıda da açıklandığı üzere davacılar ancak bu tarihten sonra kura sonucu kendilerine düşen dairelerin teslimi hususunda talepte bulunabileceğinin kabulü gerekmektedir. Davacılar 10.06.2019 tarihli noter ihtarnamesi ile taşınmazların kendilerine teslimini talep etmiş, davalı kooperatif ise yukarıda değinilen cevabi ihtarnamesinde anahtarların kendilerine teslim edilebileceği tapu devrinin ise ancak davacıların ihracına yönelik yargılama sürecinden sonra yapılabileceğinin bildirildiği, akabinde 08.08.2019 tarihinde de davacılara fiilen dairelerin teslim edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu anlamda davacıların kooperatife ödemekle yükümlü oldukları üyelik borçlarını ödenmesinden önce her hangi bir hak talebinde bulunmalarının kabulünün sözkonusu olamayacağı, 10.06.2019 tarihinde talepleri üzerine de davalı kooperatif tarafından teslim konusunda her hangi bir itiraz ileri sürülmeksizin teslime hazır olunduğunun bildirildiği ve teslim edildiği nazara alındığında davacıların bu yöndeki istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
44. Davacıların kendilerine düşen taşınmazların tapusunun devrinden önce ... Yönetimine ödenen aidatların kooperatiften talep edilmesi yönündeki istemine ilişkin değerlendirme aşağıdaki şekilde yapılmıştır.
45. Davacılar, dairelerinin tapusunu devralmadan önceki döneme ait birikmiş site aidatı, kayıt vs giderler borcu ve bu borç için ödenen gecikme faizi toplamının kooperatif kusuru nedeniyle ... yönetimine ödemeleri nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
46. Davacıların ... tarafından istenen paraların mahkeme harcı için toplanan paralardan mahsup edilmesi konusunda yönetime yetki verilmesi hususundaki 03.06.2018 tarihli genel kurul gündeminin 7. maddesinin yokluğu istemine yönelik yapılan değerlendirme (30 vd. numaralı paragraflarda yapılan değerlendirme) sonucu, yokluk koşullarının bulunmadığı ve iptale yönelik de bir karar bulunmadığı dikkate alındığında sözkonusu genel kurul kararı gereğince üyelerin mali yükümlülüğü yerine getirmesinin kabulü gerekmektedir.
47. Bu kapsamda söz konusu giderlerin tüm ortaklarca ödenmiş olduğu yine dosya kapsamında yer alan belgeler ve bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Ortaklar arası eşitlik ilkesi gereğince davacı ortakların da bu giderlere katlanması gerekeceğinin kabulü karşısında davacıların bu yöndeki istemlerinin kabulü mümkün görülmemiştir.
48. Ayrıca bu hususta davacıların bir zarara uğradığı iddiası bulunması halinde yani ödenmemesi gereken bir ödeme yapıldığı ve bu nedenle kooperatifin zarara uğratıldığı yönündeki bu iddia kapsamındaki istemin kooperatif tüzel kişiliğinden talep edilemeyeceği, ancak şartları bulunması halinde, yöneticilerin sorumluluğu gereğince kooperatif yöneticilerinden talep edilebileceği değerlendirilmekle bu yöndeki talebin de reddine karar verilmesi gerekmiştir.
49. Yapılan açıklamalar neticesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacı yanca iptali talep edilen 15.05.2016 ve 03.06.2018 tarihli genel kurul kararlarının yokluğu iddiasının dayanağının, gündemde olmayan maddenin genel kurulda görülüşmesine yönelik olduğu ancak, sözkonusu maddelere ilişkin gündemlerin genel kurulda görüşülen konuyu kapsadığı, ayrıca ... yerleşik içtihatlarına göre gündemde olmayan bir hususun genel kurulda görüşülmesinin yokluk hukuki sonucunu doğurmayacağı ancak iptal edilebilirlik yaptırımına tabi olduğu, alınan kararlarda batıl bir yön bulunmadığı nazara alındığında bu yöndeki istemlerinin reddi gerektiği; ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve konut anahtarını talep ettiklerini dosyada mevcut bilgi belgelerle ispat edemeyen davacı yanın, kira mahrumiyeti talep edemeyeceğinden bu yöndeki istemin de reddi gerektiği; son olarak, tüm ortaklarca ödenen site aidatlarına, ortaklar arası eşitlik ilkesi gereğince davacı ortakların da katlanması gerekeceği, bu bedelin kooperatif tüzel kişiliğinden talep edilemeyeceği, şartları oluşması halinde dahi bu bedellerin sorumluluk davası çerçevesinde ilgililerinden talep edilebileceği kanaatine varılarak bu yöndeki istemlerin de reddi gerektiği anlaşılmakla; davacı yanın, 15.05.2016 tarihli ve 03.06.2018 tarihli genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti ve iptali taleplerinin reddine, kira mahrumiyeti zararının tazmini istemi ile haksız ödendiği iddia edilen aidat borcu (biriken yakıt, aidat vs giderler) ve bu borç için ödenen gecikme faizinin tahsilini istemlerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
\tVI-HÜKÜM\t
\t1-15.05.2016 tarihli ve 03.06.2018 tarihli genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti ve iptali taleplerinin REDDİNE,
\t2-Kira mahrumiyeti zararının tazmini istemi ile haksız ödendiği iddia edilen aidat borcu (biriken yakıt, aidat vs giderler) ve bu borç için ödenen gecikme faizinin tahsilini istemlerinin REDDİNE,
Karar ve İlam Harcı
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.-TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın düşümü sonrası bakiye 534,70.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
4-Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
6-Genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti ve iptali bakımından; davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalı yana ödenmesine,
7-Kira mahrumiyeti ve haksız ödendiği iddia edilen aidat borcu bakımından; davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 20.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalı yana ödenmesine,
\tDair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... istinaf yasa yolu açık olmak üzere 06/02/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/02/2025
Başkan ...
E-İmza
Üye ...
E-İmza
Üye ...
E-İmza
Katip ...
E-İmza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur\"