T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1102 Esas 2025/1692 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2023/1102
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/1692
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t:ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 04/04/2023
NUMARASI\t\t:2021/690 Esas 2023/213 Karar
DAVA\t: İtirazın İptali (Kasko Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 30/11/2021
KARAR TARİHİ\t: 18/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 18/12/2025
\tTaraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait aracın davalı tarafından kasko sigorta poliçesinin düzenlendiğini, poliçe süresi içerisinde sigortalanan aracın hırsızlık olayı sonucu tam zıyaa uğradığını, meydana gelen zararın ödenmesi için davalı hakkında icra takibi yaptıklarını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu belirterek, Ankara 3. İcra Dairesinin 2021/5112 esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davalı tarafından davacıya ait ... plaka sayılı araç için kasko sigorta poliçesinin düzenlendiği, Etimesgut İlçe Emniyet Müdürlüğünün plaka tanıma sisteminde kayıt bulunmadığına dair yazı cevapları, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin hızlı geçiş sistemi kayıtlarına ilişkin yazı cevabı, soruşturma dosyası, hasar dosyası kapsamında davacının aracın bırakıldığını öne sürdüğü tamirhane sahibinin yazılı beyanı dikkate alındığında, davacı sigortalının rizikonun gerçekleştiği hususunu hayatın olağan akışına uygun olacak şekilde ispat edemediği, kamyon nitelikli aracın Ankara ilinde plaka tanıma sisteminde kaydının ve Şanlıurfa ilinde bulunan istasyondan çıkış yaptıktan sonra tekrar giriş kaydının bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, TTK'nin 1409 ve devamı maddeleri ile Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları hükümleri ve 6100 sayılı HMK'nin 190/1. maddesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde riziko sonucu zararın meydana geldiği hususunun sigortalı tarafından ispat edilmesinin gerektiği, bu hali ile aracın hırsızlık sonucu çalındığına ilişkin ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafından dava dilekçesinde öne sürülen hırsızlık olayının gerçekleştiğinin ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda, hırsızlık olayının 05/04/2019 tarihinde polis merkezine bildirildiğini, mahkemece TUVTÜRK'den müzekkere cevabı beklenmeksizin karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacıya ait aracın çalındığı hususunun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/12102 sayılı dosyası kapsamı ile sabit olduğunu, hukuki değerlendirme içeren bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hiçbir suretle kabul anlamına gelmemek üzere davacının ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiği varsayılsa dahi yapıldığı iddia edilen ihlallerin zararın artmasına sebebiyet verecek nitelikte olmadığını, zararın sigortacıya veya güvenlik güçlerine geç ihbar edilmiş olmasının ya da hiç ihbar edilmiş olmasının zararı teminat dışına çıkarmayacağı, ayrıca davacı lehine AAÜT'nin 13/(4) maddesine göre maktu vekalet ücreti olan 9.200,00 TL'ye hükmedilmesi gerekirken hatalı şekilde 15.096,43 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; kasko sigorta poliçesi kapsamında tam zıya nedenine dayalı olarak zararın ödenmesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tDosya kapsamında yer alan ... Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... plaka sayılı aracın 14/02/2019 ila 14/02/2020 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığı anlaşılmıştır.
\tDosya kapsamında yer alan Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/12102 soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; davacının 05/04/2019 günü polis merkezine müracaat ederek adına kayıtlı ... ve ... plaka sayılı kamyonların 20/03/2019 günü ... Oto isimli iş yerinde tamir yapılmak üzere 2576 sokağa bıraktıklarını, 30/03/2019 günü kamyonların durumlarını kontrol etmek için gittiklerinde ikisinin de yerinde olmadığını, çalındığını anladıklarını beyanla şikayetçi olduğu, kolluk tarafından olay mahallinde kamera kaydı bulunup bulunmadığının araştırıldığı, kamera kayıtlarının bulunmadığının tespit edildiği ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan araştırmaya rağmen, olayın fail ya da failleri yakalanmadığı gibi kimliklerin de tespit edilemediğinden 08/05/2019 tarihinde daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.
\tDosya kapsamında yer alan sigorta tahkikat raporu incelendiğinde;\" Çalındığı iddia edilen ve sigorta şirketine müraacatta bulunan ... ile ... plakalı araçların çalındığına dair yaptığımız araştırma neticesinde araçları bıraktıklarını iddia ettikleri ... Otomotiv yetkilisi ...'un beyanı, gerekse oto hırsızlık görevlilerinin görüşü neticesi araçların çalıntı olamayacağı anlaşılmış, çalındığı iddia edilen araçların 2019 yılı içerisinde Ankara genelinde herhangi bir PTS ( Plakalı Takip Sistemi) görüntüsünün olmaması bu görüşümüzü güçlendirmektedir. Ruhsat sahibinin ekonomik durumu ve bulunduğu iş yeri göz önüne alındığında konu daha net anlaşılmakta olup, sigorta şirketi nezdinde açılan dosya olumsuz olarak değerlendirilmiş ise de, taktir sayın siz yetkililerindir.\" şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.
\tTahkikat raporu ekinde yer alan ... Otomotiv sahibi ...'un 19/062019 tarihli beyanı incelendiğinde; ...'in ... aracını yaklaşık 2019 yılının ikinci ayında tamirciye getirdiklerini, bahsi geçen araç tamir aşamasındayken ... plakalı aracını getirdiğini, diğer aracı tamirde olması nedeniyle ... plaka sayılı aracı kabul etmediklerini, ... aracı teslim almadıklarını, ayrıca kendisine sorulan ... plakalı aracı ise hiç görmediğini, iş yerinde kamera sistemi bulunmadığını beyan ettiği görülmüştür.
\tDavacı tarafça zararının karşılanması amacıyla 10/06/2019 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurulduğu, başvurusunun sonuçsuz kalması üzerine 14/04/2021 tarihinde davaya konu Ankara 3. İcra Dairesi'nin 2021/5112 esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takibe geçtiği görülmüştür.
\tDavaya konu Ankara 3. İcra Dairesi'nin 2021/5112 esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacı tarafından hasar bedeli tazminatı adı altında 73.454,00 TL ve fer'ileri olmak üzere toplam 94.352,67 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafın 30/04/2021 tarihinde borca ve fer'ilerine itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği ve davacı tarafça 30/11/2021 tarihinde yasal süresi içerisinde eldeki itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.
\tDosya kapsamında yer alan bilirkişi tarafından tanzim olunan 25/06/2022 tarihli raporda özetle; Aracın çalınması / hırsızlık hasarı nedeniyle davacı sigortalının asıl alacağı ve temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar işlemiş faizi dikkate alınarak toplam alacağın 169.507,69 TL olduğu, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 94.352,67 TL talepte bulunduğu,
hasarın / zararın oluşumuna ilişkin sigortalının beyanının aksine dava dosyasında somut belge bulunmadığı, ancak hasar sonrasında sigortalının yapması gereken işlemleri yapmadığı, hırsızlık hasarının meydana gelmesinden önceki gelişmeler ve sonrasındaki gelişmeler dikkate alınarak ispat külfetinin hangi tarafta olduğuna ilişkin hukuki değerlendirme yapılmasının Mahkemenin görüşünde olmakla birlikte Bilirkişi Kurulunca ispat külfetinin yer değiştirerek davacı sigortalıya geçtiği ve davacı sigortalının iddiasını kanıtlayamadığının bildirildiği görülmüştür. \t
\tTaraflar arasında davalının kasko sigortacısı olduğu davacıya ait aracın çalınması sonucu tam hasara uğradığı, hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
\tUyuşmazlık, davacı sigortalı aracın çalınıp çalınmadığı, rizikonun teminat kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi noktasında toplandığı görülmüştür.
\tMal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyiniyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.
\tKasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötüniyet ve müziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
\t6762 sayılı TTK.nun 1282. maddesi uyarınca sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olup, aynı Yasa’nın 1281. maddesi hükmüne göre kural olarak, rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin savunmanın, sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının savunduğu şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması halinde sigortacı ödemekten kurtulabilir. Ayrıca, riziko başlı başına teminat dışında kalmıyor olsa bile, yapılan ihbar yanlışlığının doğrudan zarar sorumlularına rücu hakkını etkisiz kılma sonucunu ortaya çıkardığını sigortacının kanıtlaması halinde de sigortacının sorumluluktan kurtulması mümkündür.
\tİlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartlarının A.5 maddesi ve TTK. 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığının ispat külfeti sigortalıya geçer.
\tSomut olayda, davacı kendisine ait sigortalı aracını bakımı için ... Oto isimli servise götürdüğünü, aracı 20/03/2019 tarihinde servisin bulunduğu sokağa bıraktığını, daha sonra aracın durumunu öğrenmeye gittiğinde 30/03/2019 tarihinde aracın çalındığını öğrendiğini akabinde, 05/04/2019 tarihinde (yani hırsızlık olayını öğrendiğini iddia ettiği tarihten beş gün sonra ) Emniyete giderek hırsızlık olayını ihbar ettiğini iddia etmiştir.
\tBahsi geçen ... Otomotiv yetkilisi ... ise, davaya konu ... plaka sayılı aracı görmediğini, ilgili aracın tamir edilmek maksadıyla kendisine gelmediğini, tamiri için teklif yapılan aracın ... plakalı araç olup, bu aracın da tamir için kabul edilmediğini beyan etmiştir.
\tDavacının 05/04/2019 tarihli suç duyurusu üzerine savcılık tarafından evrakta daimi arama kararı verildiği görülmüştür.
\tDavacı tarafça her ne kadar davacıya ait ... plaka sayılı aracın çalındığı iddia olmuş ise de tüm dosya kapsamı dikkate alındığında söz konusu aracın çalındığı hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilemediği, davacı sigortalının rizikonun gerçekleştiğini usulüne uygun delillerle ispat edemediği anlaşılmakla, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
\tYine, davacı vekilince istinaf aşamasında dosyaya sunulan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/8156 E 2023/11728 K sayılı ilamına konu edilen ... plaka sayılı araca ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonunun verdiği kararın düzeltilerek onandığı ve bu hususun hırsızlık olayını ispatı olacağı ileri sürülmüş ise de; davamıza konu aracın ... plakalı araç olup, yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği üzere ilgili aracın oto yetkilisi tarafından hiç görülmediği yani aracın çalındığının iddia edildiği mahale gittiğine ilişkin dosyada hiçbir somut delil bulunmadığı, bahsi geçen Yargıtay ilamına konu olan ... plaka sayılı aracın başka bir araç olup, oto yetkilisi tarafından söz konusu aracın tamir için getirildiği ancak kabul edilmediğinin beyan edildiği, bu bağlamda bu aracın çalınmış olduğunun kabulü halinde dahi diğer aracın çalındığının kendiliğinden kabul edilmiş sayılması gerektiği sonucuna ulaşılamayacağından, bu yöndeki davacı taraf itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.
\tÖte yandan davacı tarafça mahkemece TUVTÜRK kayıtlarının gelmesi beklenmeksizin karar verildiği ileri sürülmüş ise de, mahkemece karar verildikten sonra TUVTÜRK'e yazılan müzekkere cevabının UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklendiği, cevabi yazıya göre dava konusu aracın son muayene tarihinin 2017 tarihi olduğu, bu bağlamda müzekkere cevabının beklenmesinin sonuca etkisi olmayacağı görülmüştür.
\tHal böyle olunca, davacı tarafça kendisine ait ... plaka sayılı aracın çalınması suretiyle rizikonun gerçekleştiğini usulüne uygun deliller ile ispat edemediği, mahkemece yapılan araştırmalar sonucu dava konusu aracın 07/03/2019 günü saat 04.51 'de Toprakkale istasyonundan giriş yapıp 07/03/2019 günü saat 09.46 'da Şanlıurfa istasyonundan çıkış yaptıktan sonra Ankara iline giriş ve çıkış kaydının bulunmadığının ,aracın son muayenesinin de 2017 tarihinde yapıldığının tespiti karşısında, ilk derece mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
\tDavacının, vekalet ücretine yönelik istinaf isteminin incelenmesine gelince; mahkemece, maddi tazminat istemli davada davanın reddine karar verildiği, karar tarihinde yürürlükte buluna AAÜT'nin 13/(4) maddesi uyarıca maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücretinin bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunacağı, hal böyle olunca, mahkemece davacı aleyhine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 9.200,00 TL maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacı aleyhine nispi vekalet ücreti takdir edilmesi isabetsizdir.
Davacının istinaf sebebi, ilk derece mahkeme karar tarihi itibari ile vekalet ücretinin hatalı hükmedildiğine yöneliktir. İstinaf sürecindeki tarife değişikliğinin davacının kanun yoluna başvurmasında aleyhe sonuç doğurmayacağı gözetilerek istinafa gelen tarafın sıfatı dikkate alınarak davacı aleyhine kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti takdir edilmiştir. Aksi yorum istinaf tarihi itibari ile haklı olan sebebin istinaf yargılamasının uzaması nedeniyle haksız hale gelmesi sonucunu doğuracaktır.
\tTüm bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun vekalet ücreti yönünden kabulü ile sair hususlar yönünden reddine, ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun vekalet ücreti yönünden KABULÜNE,
2-Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/04/2023 tarih ve 2021/690 Esas 2023/213 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi gereğince vekalet ücreti yönünden KALDIRILMASINA,
B)1-Davacının davasının REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.139,55 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 959,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5- Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/(4) madde uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
C)1-İstinafa başvuran davacı tarafından yatırılan 179,90 TL istinaf maktu karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
2-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/12/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -