T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/1281
KARAR NO\t: 2026/ 76
KARAR TARİHİ\t: 15/01/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 05/12/2019
KARAR TARİHİ : 31/05/2024
NUMARASI\t\t : 2019/1146 Esas - 2024/444 Karar
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
DAVA\t : Eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye iş bedeli ile uğranılan zararlar ve manevi tazminatın tahsili
HÜKÜM\t: Kararın kaldırılması- gönderme
İSTİNAF EDEN\t: Davacı vekili - Davalı vekili
Taraflar arasındaki \" Eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye iş bedeli ile uğranılan zararlar ve manevi tazminatın tahsili\" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında Renault CMFB AXLE ANTIROLL BAR adlı ürünün üretimi anlaşması hazırlandığı, sözleşme bedeli olarak 1.200.000 TL + KDV (570.000 TL kısmı TÜBİTAK Bedeli) üzerinden anlaşıldığı, projenin TÜBİTAK tarafından onaylandığı, 570.000 TL destek ödenek verilmesi kararı verildiği, müvekkil firma tarafından üretimi sağlanacak olan Ar-Ge çalışması ürünü olan makinenin maliyetinin TÜBİTAK desteğinini aşacağından bu destekle birlikte 200.000 TL daha ilave ödeme yapılacağı Leasing sözleşmesi öncesinde taraflarca kararlaştırıldığı, davalı şirket tarafından da 15.01.2018 tarihinde ön kabul verilip üretime başlandığı, Renault CMFB AXLE ANTIROLL BAR adlı üretim hattı üzerinde 19.01.2018 tarihinde müvekkil firmanın da katıldığı bir toplantıda tespit yapıldığı, tespit tutanağındaki eksikliklerin davalı Rözmaş'taki kurulumun ardından tamamlandığı, fakat pres makinesindeki tekrar edilebilirlik sorununun mevcut tasarımla giderilemediği için tasarım değişikliği önerildiği, yeniden tasarım yapılmış, üretime hazır hale getirilmiş ise de 28.02.2018 tarihinde davalı firma tek taraflı olarak çalışmayı durdurup sözleşmeyi feshettiği, davalının sözleşmeyi haksız yere feshettiği, bu nedenle müvekkilinin uğradığı zararların tazmini ve bakiye makina bedeli alacağı için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL alacak, 500 TL maddi tazminat, 100.000 TL manevi zararın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket, müvekkili şirket ile yaptığı anlaşmanın hiçbir şartına uymadığı gibi makineyi de ayıplı olarak teslim ederek, şirketlerinin Renault gibi bir dünya markası ile yaptığı anlaşmayı yerine getirememesine yol açmış olmasına rağmen, hiçbir hukuki temeli bulunmayan, sadece zarar verme maksadı taşıyan bu davayı açtığından bahisle davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...davanın Kısmen Kabulüne, 660.000,00 TL dava konusu makinenin çalışması için bakiye bedel nedeniyle belirlenen maddi tazminatın dava tarihi olan 05/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararına karşı istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya aykırılık teşkil eden Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin maddi tazminat yönünden verilmiş kısmen kabul kararının kaldırılmasına, manevi tazminat yönünden verilmiş red kararının kaldırılmasına, davanın maddi ve manevi tazminat yönünden kabülüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; gerekçeli kararda ve bilirkişi raporlarında, mahkemeye sunulan dilekçelerinin incelenmediğini ve itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkil tarafından, davacı şirkete yapılmış olan 600.000 TL tutarındaki ödemenin hükme esas alınmadığını ve usule aykırı olarak 660.000 TL üzerinden hüküm tesis edildiğini, davanın tümüyle reddi gerektiğini, gerekçeli karara konu olması gereken tutar 660.000 TL değil 60.000 TL olduğunu, makinenin ayıplı olduğu ve kullanılamaz durumda olduğu açıkça sabit olmasına rağmen, davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin iddialarının dava konusu makinenin çalışır vaziyetti olmadığı ve ayıplı olduğu bilirkişi raporları ve tanık anlatımları ile sabit olduğunu, davacı taleplerinin hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğu, davacının iddialarının somut dayanaktan yoksun olduğunu, yerel mahkemeye sunulan dilekçeleri ve davacının da ikrarında olan ödemenin göz ardı edildiğini, davacının iddialarının kabul edildiği varsayıldığında dahi davalı müvekkil tarafından yapılan 600.000TL tutarındaki ödeme göz ardı edilerek 660.000 TL üzerinden hüküm kurularak hesap hatası yapıldığını, davacının almış olduğu ödemeler hesaplamada dikkate alınarak tümü bilirkişi raporunda ortaya konulan 660.000TL'den düşülerek hüküm kurulması gerekirken bu hususun göz ardı edildiğini beyanla, usul ve yasaya aykırı verilen yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf cevap dilekçesinde ; davacının istinaf başvurusunun reddine, usul ve yasaya aykırı verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
\t\t\t
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, \" Eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye iş bedeli ile uğranılan zararlar ve manevi tazminatın tahsili \"istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK,
3. Değerlendirme
Dava, eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye iş bedeli ile uğranılan zararlar ve manevi tazminatın tahsili taleplerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davacı, davalı ile imzalanan 31/05/2017 tarihli Renault CMFB AXLE ANTIROLL BAR adlı ürünün üretimi anlaşması ( Ar-Ge çalışması kapsamında ) yapıldığı, sözleşme bedeli olarak 1.200.000 TL + KDV ( 570.000 TL kısmı TÜBİTAK Bedeli ) olarak belirlendiği, projenin TÜBİTAK tarafından 21/12/2017 tarihinde 3170555 numara ile onaylandığı, davalı şirket tarafından da 15/01/2018 tarihinde ön kabul verilip üretime başlandığı, hat üzerinde tespit yapıldığı, tespit tutanağındaki eksikliklerin davalı Rözmaş'taki kurulumun ardından tamamlandığı, fakat pres makinesindeki tekrar edilebilirlik sorununun mevcut tasarımla giderilemediği için tasarım değişikliği önerildiği, yeniden tasarım yapılmış, üretime hazır hale getirilmiş ise de 28/02/2018 tarihinde davalı firma \"müşteri ile ilişkileri bozulduğu ve sözleşmelerinin iptal olduğunu\" gerekçe göstererek tek taraflı olarak çalışmayı durdurup sözleşmeyi feshettiği, davalının tek taraflı ve haksız olarak sözleşmeyi feshedene kadar müvekkilinin icap eden her türlü değişiklik ve geliştirmeleri sağladığı, verilen iş takvimine uyulamamasının da projede üretiminde meydana gelen olan ve çözülen sorunlardan kaynaklandığı, bu durum davalı yanca biliniyorken ve kendi iç ilişkisi iken müşterileriyle arasının bozulmasından müvekkillerini sorumlu tutmalarının hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla haksız fesihten kaynaklı uğradığı zararların tazmini kapsamında şimdilik 500 TL alacak, 500 TL maddi tazminat, 100.000 TL manevi zararın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı, davacı şirketin anlaşmanın hiçbir şartına uymadığı gibi makineyi de ayıplı olarak teslim ederek, şirketlerinin Renault gibi bir dünya markası ile yaptığı anlaşmayı yerine getirememesine yol açmış olmasına rağmen, hiçbir hukuki temeli bulunmayan, sadece zarar verme maksadı taşıyan huzurdaki davayı açtığından davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Mahkemece, davanın davanın kısmen kabulü ile; 660.000,00 TL dava konusu makinenin çalışması için bakiye bedel nedeniyle belirlenen maddi tazminatın dava tarihi olan 05/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin reddine,kabulüne karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Taraflar arasında imzalanan 31/05/2017 tarihli Renault CMFB AXLE ANTIROLL BAR adlı ürünün üretimi anlaşmasının TBK'nın 470. Maddesinde düzenlenen eser sözleşmesi olduğu, eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, iş sahibinin amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır. İmalâtın ayıplı olması halinde iş sahibinin hakları 818 sayılı BK 360 maddesinde (TBK 475. madde) sayılmıştır. Buna göre eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir.
Öte yandan, götürü bedel eser sözleşmelerinde iş bedeli hesaplanırken eserin eksik ve ayıpları gözetilerek tüm işe göre oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanarak hak edilen iş bedeli bulunmalıdır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut dosya incelendiğinde; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Rözmaş Çelik San. Ve Tic. A.Ş.'nin Gebze Organize San. Bölgesi 900 sokak No: 903-Gebze adresinde bulunan Renault CMFB Rear Axle Antirol Bar Üretim Hattı'nın yapılan inceleme neticesinde tamamlanmadığı, sözleşmede belirtilen şartlarda otomasyon sisteminde çalıştırılmadığı, İstenilen ürünlerin sadece kafa şişirme bölümünde manuel besleme ile denemesinin yapılabildiği, ancak bu bölümünde 10-12 üretim sonrasında üretilen ürünlerin şartnamede belirtilen özellikleri taşımadığı,üretim hattının komple bir bütün olarak çalışması gerektiği, bu Kali ile değerinin sözleşmedeki değerinin %55 olan 660.000,00 TL olduğu, bu ürünlerin ayıplı olarak üretildiği belirlenmişse de, yapılan imalatın bütünü itibariyle kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olup olmadığı, başka deyişle, ayıbın eserin tümden reddini gerektirecek nitelikle olup olmadığı, bu kapsamda da feshin haklılığı yönünde değerlendirme yapılmadığı, bu haliyle verilen hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; davalı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın bir bütün halde davalı iş sahibince kabule zorlanamayacak derecede ayıplı olup olmadığı değerlendirilmeli, bu yönde daha önce rapor sunan bilirkişi heyetinden veya gerektiğinde başka bir bilirkişi kurulundan istinaf ve yargıtay denetimine elverişli açıklayıcı ve gerekçeli ek rapor veya raporla tespit edilip sonrasında hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
1-GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 31/05/2024 tarih, 2019/1146 E - 2024/444 K sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Taraflarca yatırılan istinaf nispi ve maktu karar harçlarının istek halinde iadesine,
4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 15/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t *\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır