T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1613
KARAR NO\t: 2025/1970
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/07/2024
NUMARASI\t: 2023/573 Esas - 2024/302 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;dava dışı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş. 314011852 numaralı 22.10.2021 tanzim 21.10.2021 - 20.12.2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi'nin davacı tarafından sigortalısı olduğunu, dava dışı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş. firması tarafından ABD'de yerleşik ...firmasına 22.10.2021 tarihli ... numaralı mal faturası kapsamında CIF teslim şartı ile 12 adet 30,77 metrekare ısıcam emtiasının satıldığını, brüt 1660 kilogram olan konu emtianın 3 ahşap sandıktan oluşan 1 kap olarak ambalajlandığını, emtianın İstanbul'dan ABD'ye nakliyesi için davalılardan ... firması ile anlaşıldığını, konu sevkiyata ilişkin 28.10.2021 tarihli İ.... numaralı konşimento, 22.10.2021 tarih ve ... numaralı gümrük beyannamesi ve 28.10.2021 tarih ve ... numaralı navlun faturası düzenlendiğini, navlun sözleşmesi ve konşimentolar düzenlendiğini, tarafların emtianın ... adlı konteyner gemisi ile nakliyesinin gerçekleşeceği hususunda mutabık kaldıklarını, emtianın üretici firma olan ... Cam. Paz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd, Şti.'nin Dilovası/Kocaeli adresinden Ambarlı Limanı/İstanbul'a kamyon ile aktarıldığını, Ambarlı Limanı'nda ... numaralı 40HO konteyner içerisine parsiyel olarak istif edildiğini, 31.10.2021 tarihinde ise ... nolu konteyner, Kumport Terminalı/Ambarlı Limanı'ndan ... adlı konteyner gemisine yüklenerek New York Limanı'na sevk edildiğini, 07.12.2021 tarihinde konu 1 kap emtia nakliyeci firma olan ...'ın ABD acentesi olan ... Air. İnc. ... vardığını, 16.12.2021 tarihinde emtia kabının antrepoda devrildiğini, fotoğraflarının çekildiğini, 17.12.2021 tarihinde hasarlı halde emtiaların 79581521 numaralı irsaliye ile alıcı ....'nin adresine kamyon ile sevk edildiğini, belge üzerinde “hole forkhole crushed / forklift çatalı deliği ve ezilme” şeklinde hasar notu bulunduğunu, alıcı ilgilisi tarafından bu belge üzerine el yazısı ile “2 pes broken glass + 3 pes damage / 2 adet cam kırılmış + 3 adet hasarlı” şeklinde hasar notu düşüldüğünü, alıcı tarafından hasar fotoğraflarının çekildiğini, 17.12.2021 tarihinde alıcı ...tarafından sigortalı ... Sistemlerine “malzemenin özel bir cam olmasından dolayı denizaşırı ülkelerden getirilmesi gerektiği, yerel malzemenin sağlanamadığı, malzeme, nakliye ve navlunun önemli bir maliyet olduğu, teslim süresinin çok önemli olduğu, malzeme maliyetinin her hafta arttığı, teslimat yapılamadığı için müşteri kaybedileceği, yeni malzemenin en kısa sürede sevk edilmesi” hususunda yazı gönderildiğini, 22.12.2021 tarihinde ... ... Taş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... Taşımacılık ve Tic, Ltd. Şti'ye ihtarname gönderilmiş olduğunu, ihtarnamede .... numaralı konşimento ile ... numaralı konteyner içerisinde Türkiye'den ABD'ye taşınan ısıcam emtiası taşıma esnasında zarar gördüğünü, oluşan zararın ve bundan dolayı oluşabilecek masrafların tarafınıza rücu edileceğini bilgilerinize sunarız yazdığını, meydana gelen hasarın dava dışı sigortalının poliçesi kapsamında değerlendirilerek davacı tarafından karşılandığını, poliçenin bağlı olduğu 287602060 numaralı abonman sözleşmesinde herhangi bir hasarda ... ... Ltd. Şti. ve ... ... grup şirketlerine rücu edilemeyeceğini, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımalarında sigortacının rücu hakkı saklı özel şartı yer aldığını, ödenen bedelin tahsil edilmesi amacıyla davacı tarafından davalılar aleyhine İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, dava dışı sigortalı tarafından oluşan hasar nedeni ile ilgili yapılan bildirime istinaden davacı nezdinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, hasarın tespiti için ekspertiz çalışmalarına başlanıldığını, yapılan ekspertiz çalışmalarında 2 adet camın kırıldığını, 3 adet camın hasarlı olduğunu, hasarın nakliyeci ...'ın New York'ta bulunan ... tahliyesinde meydana geldiğini, hasar karşılığının ise 14.278,96 USD olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporunun sevkiyattaki taraflar ve rücu yorumu bölümünde abonman poliçesinde bulunan özel şartlara istinaden alt taşıyıcı konumundaki ... ... Taşımacılık Ltd. Şti. firmasına rücu edileceğinin belirtildiğini, söz konusu hasarın poliçe ana teminatı I.C.C. gereğince hasarın teminat dahilinde bulunduğunun değerlendirilmesi üzerine davacının dava dışı sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. ve A.Ş.'ye 04.01.2022 tarihinde 14.278,96 USD tazminatı ödendiğini, davaya konu olayda taşıma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi adına İST/NYC/00980 numaralı konşimento düzenlenerek davalı ile söz konusu emtianın ... gemisi ile 1 adet konteyner içerisinde taşınacağı hususunda anlaşma sağlandığını, konşimento ile davalı ... fiili taşıyan sıfatına haiz olduğunu, uyuşmazlığa konu emtia hasarın taşıma süreci esnasında meydana geldiğini, 6102 sayılı TTK 875. maddesi kapsamında taşıyanın sorumlu olduğunun sabit olduğunu, ambalaj hasarından davalının sorumlu olduğunu, davalının ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğine ilişkin bir beyanda bulunamayacağını, davalının sorumluluk sınırlaması olarak SDR'den yararlanamayacağını, davacının halefiyet ilkesi gereği rücu hakkı bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptalini, İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalılar tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... ... Taşımacılık Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu satışın bizzat davacının sunduğu belgelerden CIF satışı olduğunu, bu satış türünde malın gemiye yüklenmesinden itibaren varsa bir tazminat talep hakkının alıcıya geçtiğini, davacının satıcının halefi olduğunu beyan ettiğini, dolayısıyla dava açma hakkına haiz olmadığını, davanın süresinde açılmadığından zaman aşımı definde bulunduklarını, davalıya usule uygun hasar bildiriminin yapılmadığını, davacının dilekçesinde ekspertiz raporunun hazırlanmasının usule uygun bildirim olduğunun beyan ettiğini, bu raporun davalıdan habersiz bir şekilde düzenlendiğinin açık olduğunu, gıyabında düzenlenen raporun davalıya usulüne uygun bir ihbar bildirimi olacağı varsayımı abesle iştigal olduğunu, TTK madde 1145 taşıtan ile yükleten eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda bulunmakla yükümlü olduğunu, davacının sigortalısı ... Sistemleri firmasının sigorta ettiren ... ... firması olduğunu, davalının ... Sistemleri firması ile hiçbir bağı bulunmadığını, taşıma işinin davalıya ... ... firmasından geldiğini, ... ... firmasının davalıya ilettiği talimatında mal cinsi için alüminyum sistem yazdığını, cam ürün olduğuna dair bir bilgilendirme yapmadığını, ...'dan davalıya verilen talimatta yükün alüminyum cephe sistemleri olduğunun 2 kere bildirildiğini, satıcının taşıtanın yükletenin davalıya ürünün cam olduğunu bildirilmediğini, ürünün davalıya taşımadan önce gösterilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ürün taşıma esnasında zarar görmüş olsa dahi davalıya tam ve doğru beyanda bulunulmadığının sabit olduğunu, davalının kendisine iletilen yanlış, gerçek dışı beyanlar nedeniyle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yükün taşıma esnasında zarar görmediğini, davacının yükün hasarsız olarak yüklendiğini ispatlaması gerektiğini, davacının yükü sigorta ettireni ile davalıyı dahil etmeyerek yaptığı görüşmeler neticesinde yaptırdığı ekspertiz raporunun tek taraflı düzenlendiğinden kabul edilemeyeceğini, ekspertiz raporunun hazırlanma yöntemi son derece adalet ve hakkaniyetten uzak olduğunu, rapora rapor içeriğine değerlendirmelerine ve tespitlerine itiraz ettiklerini, ...'ya dava açılamayacağını kabul etmediklerini, davalıya talimatı veren firmanın ... olduğunu, davacının düzenlettiği ekspertiz raporunun tanzimi esnasındaki görüşmelerde davalıya verdiği bilgiyi gizlediğini, gerçek ve samimi beyanda bulunmadığını, ihbar dilekçeleri gereği davanın ihbarını talep ettiklerini, davanın reddine yönelik beyanlarının saklı kalmak kaydı ile davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, davacının bu hususta ekspertiz raporundan dolayı alacağın likit olduğunu iddia etmekte ise de bu raporun davalının gıyabında yapıldığını, davalıya tebliğ edilmediğini, beyan ve itiraz hakları saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için hasardan davalının sorumluluğu yönünde bir kanaat oluşması halinde TTK madde 1186 gereği sınır söz konusu olduğunu belirterek, davacının davasının reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Gemi İnşaatı Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; pasif husumet itirazında bulunduklarını, davalının ... gemisinin donatanı olmadığını, davalının taşımanın yapıldığı tarihte dava konusu taşımanın yapıldığı iddia edilen ... isimli geminin donatanı olmadığını, tescil belgelerinden anlaşılacağı üzere ... isimli geminin donatanı taşıma tarihinde ... Denizcilik A.Ş. olduğunu, ... isimli gemiyi 04.04.2011 tarihinde Kaşif Denizcilik A.Ş. davalıdan satış yolu ile iktisap ettiğini, Kaşif Denizcilik'in ise ... Konteyner Taşımacılık A.Ş. tarafından 2021 yılında devir alındığını, açılmış bulunan davanın davalı ile hiçbir ilgisi olmadığını, davada davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, davanın sehven davalıya yöneltildiği kanaatinde olduklarını, davalıya işbu huzurdaki davada husumet yöneltilemeyeceğini, dava şartı noksanlığından davanın usulden reddinin gerektiğini, hiçbir surette hasarı kabul anlamına gelmeme ve ikrar teşkil etmemek kaydıyla eşyanın zıyaı veya hasarı sebebi ile tazminat isteme hakkı bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceğini, davacının iddia olunan alacağı zaman aşımına uğradığını, davacının rücu iddiasına dayanak sigortalısına ödemesi dosyada mübrez ödeme dekontu 04.01.2022 tarihli sabit olduğunu, davanın ise 22.12.2023 tarihinde ikame edildiğini, doksan günlük sürenin dolduğunu, davacının huzurdaki davayı yasal süresi içinde ikame etmemiş olduğundan davanın usulden reddine karar verilmesini gerektiğini, usulüne uygun bir hasar bildirimi yapılmadığını, konşimento kayıtlarına göre taşıyan ve donatan yük hasarından sorumlu tutulamayacağını, ekspertiz raporu delil niteliğine haiz olmadığını, taşıyana yönelik olarak sorumluluk sınırlandırılması gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile davanın usulden reddini, Mahkemenin aksi kanaatte ise esastan reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Taşımacılık Ve Denizcilik Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının söz konusu taşımada navlun sözleşmesini taşıtan konumunda olan ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. isimli taşıma işleri komisyoncusu (freight forwarder) ile akdedildiğini, navlun faturasının davalının Amerika acentesi olan ... America İnc. tarafından ... İnc'e kesildiğini, konşimentonun taraflarının ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. ile ... İnc. olduğunu, davacının sigortalısı olan ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş. ile davalının bir bağının bulunmadığını, davacının taleplerinin dayanaktan yoksun olduğunu, usule ve esasa aykırı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, hiçbir surette hasarı kabul anlamına gelmemek ve ikrar teşkil etmemek kaydıyla eşyanın zıyaı veya hasarı sebebi ile tazminat isteme hakkının bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceğini, davacının iddia olunan alacağının zaman aşımına uğradığını, davacının rücu iddiasına dayanak sigortalısına ödemesi dosyada mübrez ödeme dekontu ile sabit olduğu üzere 04.01.2022 tarihli olduğunu, davanın ise 22.12.2023 tarihinde ikame edildiğini, doksan günlük sürenin dolduğunu, davacının davayı yasal süresi içinde ikame etmemiş olduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinin izahtan vares olduğunu, iddia edilen hasara ilişkin süresi içerisinde hasar ihbarının yapılmadığını, konşimento üzerindeki kayıtlara göre davalının iddia edilen hasardan sorumlu olmadığını, denizyolu taşıması gereği gibi ve özenle yapıldığını, davalının kendisine kapalı ve mühürlü olarak teslim edilen konteyneri gerekli özeni ve dikkate göstererek taşıdığını, yükü tahliye limanında taşıma sırasında herhangi bir zarar görmeden indirdiğini, aksini ispatlar herhangi bir belge bulunmadığını, konteyner taşımasının doğası gereği kapalı ve mühürlü konteyner içerisindeki yükün durumunu bilemeyecek durumdaki davalının konteyner içerisindeki yükün hasarlanması iddiasıyla sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından süresinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi sebebiyle taşımanın gereği gibi ve özenle taşındığı kabul edilmesi gerektiğini, dava dosyasındaki belgelere göre davacının bunun aksini ispat edemediğini, bir an için konteyner içerisindeki malın hasarlı olduğu düşünülse de bunun taşıma sırasında değil taşıma öncesi/yükleme veya taşıma sonrası/boşaltma sırasında meydana geldiğinin anlaşıldığını, eksper raporunda da hasarın ...'nun ABD'deki antreposunda olduğu yazdığını, davalının sorumluluk alanı dışında bu hasarın meydana geldiğinin görüleceğini,...& ... kayıtları yükün taşıma öncesi konteynere yünlendiğini ve konteynerin kapalı ve mühürlü olarak gemiye yüklendiğini, yükleme ve boşaltma işlemlerinden taşıyanın sorumlu olmadığını, davalının sorumluluğunun New York Limanı'na yükü taşımakla sona erdiğini, sonrasında antrepoya götürülme ve antrepoda bir hasar olduğu var sayıldığında, bu hasardan davalının sorumlu olmayacağını, TTK 1185'deki ihbar yükümlülüğüne uymayan davacı bakımından iddia edilen hasardan davalının sorumlu olmadığının izahtan vares olduğunu, davanın reddini talep ettiklerini, hasarın niteliği taşıma esnasında gerçekleşmediğini gösterdiğini, iddia edilen zarardan davalının sorumluluğunun bulunmadığını, dosyaya tarafça ibraz edilen ekspertiz raporu tek taraflı bir inceleme sonucu tanzim edildiğini, davalıya herhangi bir hasar ihbarının bulunulmadığını, hasar tespitine katılımı sağlanmadığını, davacı tarafından süresi içerisinde usulüne uygun olarak yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, iddia konusu hasarın taşıma sırasında oluşmuş olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, yük alıcısı tarafından ihtirazı kayıtsız ve hasarsız olarak teslim alındığını, hiçbir şekilde kabul anlamında yorumlanmamak kaydı ile Mahkeme tarafından ihtilaf konusu hadise ile ilgili olarak davalının sorumluluğu yönünde bir kanaat oluşması halinde dahi hükmedilecek tazminat bedelinin TTK madde 1186 uyarınca sınırlandırılmaya tabi tutulması gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın öncelikle usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddinini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"...Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472. maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret AŞ CIF teslim şartı ile ile ihrac edilen Isıcam emtiasının, İstanbul'dan New York ABD' ye ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret AŞ firmasının dosyaya celp edilen Gümrük Beyannamesi uyarınca gönderen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ..... Bankası'na ait 04/01/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 14.278,96 USD hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... Sistemleri İnşaat Sanayi Ticaret AŞ firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Dosyada bulunan 22/10/2021 tarihli davayı konu emtianın satım faturası, dosyaya celp edilen gümrük beyannamesi davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 29/12/2021 tarihli Ekspertiz Raporu ve dava dilekçesinde belirtildiği hali ile davaya konu emtianın CIF teslim şartı ile dava dışı sigortalı tarafından satışının yapıldığı anlaşılmıştır. CIF teslim şekli deniz taşımalarında kullanılan Incoterms terimi olup, CIF teslim şeklinde eşya gemiye yüklendiğinde, satış sözleşmesine göre satıcı eşyayı teslim borcunu yerine getirmiş olup, eşyanın gemiye teslimi ile birlikte hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçmektedir. Dolayısıyla eşyanın gemiye yüklenmesinden sonra meydana gelen hasar/zıya bakımından sigortalanabilir menfaat de alıcıya aittir. Ancak mal bedeli tahsil edilinceye kadar satıcının yük üzerinde menfeati devam ettiğinden satıcı lehine sigorta poliçesi düzenlenmesi mümkün ve geçerlidir. Bu durumda dosya özelinde dava dışı sigorta ... Sistemleri firmasının sigortalanabilir bir menfaati bulunup bulunmadığı bu hali ile davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme ile aktif husumet ehliyetini kazanıp kazanamayacağı, davaya konu emtia satım bedelini tahsil edip etmediğine bağlı bulunmakla, bu nedenle dava dışı sigortalıya ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, düzenlenen bilirkişi raporu ile; davaya konu hasarlı mal bedelini ihtiva eden fatura bedelinin tamamının 15/03/2022 tarihi itibarıyla tahsil edilmiş olduğu, dava dışı malın alıcısı tarafından tanzim edilmiş herhangi bir iade faturası veya borç dekontu veya dava dışı malın alıcısına yapılan herhangi bir ödeme kaydına rastlanılmadığı, dava dışı sigortalı şirketin 04/01/2022 tarihinde davacı sigorta şirketinden tahsil etmiş olduğu 14.278,96 USD hasar tazminat bedelini dava dışı malın alıcısına yansıttığına ilişkin banka dekontu, borç dekontu, iade faturası, yahut ikame mal gönderildiğine ilişkin iskonto faturasının defterlerde görünmediği gibi bilirkişi tarafından talep edilmesine karşılık dosyaya ve incelemeye esas olmak üzere bilirkişiye sunulmadığı tespit olunmuştur. Bu hali ile dava dışı sigortalı ... Sistemleri firmasının davaya konu hasarlandığı belirtilen emtia bakımından bir zararı bulunmadığı dolayısıyla sigortalanabilir bir menfaatinin bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Her ne kadar davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen İBRANAME başlıklı belge ile dava dışı sigortalı tarafından Borçlar Kanunu 183 maddesi uyarınca alacak hakkı ile dava hakkını davacı sigorta şirketine temlik ettiği belirtilmişse de açıklandığı hali ile dava dışı sigortalı nezdinde davaya konu emtia hasarı bakımından bir zararın oluşmadığı, buna göre alacağın temliki suretiyle dahi davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyetini kazanamayacağı anlaşılmakla neticede aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ekspertiz raporu ile tespit edilen 14.278,96 USD hasar bedeli 04.01.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş'ne ödemesi gerçekleştirilmiş olup, halefiyet ilkesi gereği söz konusu hasardan sorumlu olan davalı taşıyanlara müvekkili sigorta şirketi tarafından rücu edildiğini, müvekkil şirket tarafından ekspertiz raporu ile tespit edilen 14.278,96 USD hasar bedelinin 04.01.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş.'ne ödemesi gerçekleştirildiğini, ortaya çıkan zararı tazmin eden müvekkil sigorta şirketinin sigortalısının yerine geçerek onun sahip olduğu tüm haklara halefi olarak aynı şekilde sahip olma hakkı mevcut olduğunu, müvekkil şirketin dava dışı sigortalısının tüm zararlarını tazmin etmiş olduğunun ayrıca bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, dolayısıyla TTK'nın 1472 ve 1481. maddelerine dayanarak halefiyet ilkesi gereği zararın ortaya çıkmasına sebep olan davalılara karşı müvekkil şirketin, bu zararın tazmini için rücu hakkına haiz olduğu gibi aktif husumet ehliyetine de haiz olduğunu, mahkemece bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazların yeterince incelenmediğini, dosyadaki eksikliklerin giderilmesi ve dosyanın esas bakımından incelenmesi için gerekli olan konunun uzmanı (Sigorta ve deniz hukukçusu olan bilirkişiler) bilirkişilerden görüş alınmasına ilişkin de taleplerinin değerlendirilmeyip, itirazlarının dikkate alınmadığını ve aktif husumet yokluğu nedeni ile haksız ve yerinde olmayan hukuka aykırı bir hüküm tesis edildiğini beyanla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/573 E. 2024/302 K. ve 09/07/2024 tarihli haksız ve hukuka aykırı kararının, eksik inceleme ve eksik değerlendirmeler ile dolu bilirkişi raporunun da bulunduğu dikkate alınarak istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava; deniz taşıması sırasında oluştuğu iddia olunan hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödediği bu bedeli davalılardan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir .İlk derece mahkemesince aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.Dosya kapsamından davacının sigortalısı olan ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş Sigortalı tarafından ABD'de yerleşik ...firmasına 22.10.2021 tarihli 177.787,47TL bedelli fatura kapsamında CIF teslim şartı ile 13 adet 30,77 metrekare \"ısıcam\" cinsi emtianın satışının gerçekleştirildiği, dava dışı ... ... Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sigortalı malın satıcısı ... Sistemleri ve İnşaat San. Tic. A.Ş adına 03.11.2021 tarihinde 3.175 USD karşılığı 30.307,92 TL bedelli \"navlun ücreti\" açıklamalı fatura tanzim edildiği, asıl taşıma şirketinin davalı ...Taşımacılık Ltd. Şti. olup, bu şirket tarafından dava dışı ... ... Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi adına 28.10.2021 tarihinde 2.711,08 USD karşılığı 25.704,55 TL bedelli navlun bedeline ilişkin fatura tanzim edildiği,gümrük kayıtlarında CİF teslim şartı ve mal mukabili olduğunun belirtildiği, sigortalı ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş tarafından ...firmasına satılan 3 ahşap sandıktan oluşan 1 kap \"ısıcam\" cinsi emtianın... nolu konteyner içerisinde ... isimli gemiyle Ambarlı limanından New York /ABD'ye taşınmasına ilişkin olarak dava dışı ... ... Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi tarafından göndericisi ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş, alıcısı ..., sevkiyat acentası ... ... and ... Ltd. NY olan ... numaralı kombine taşımacılık veya limandan limana konşimento düzenlendiği, aynı konteyner hakkında davalı ...Taşımacılık Ltd. Şti. Tarafından göndericisi ... ... Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi, alıcısı ... ... and ... Ltd. NY olan ... numaralı konşimento düzenlendiği,07.12.2021 tarihinde taşımaya konu emtianın davalı ...Taşımacılık Ltd. Şirketinin ... acentesi olan ... Air. İnc. ... ulaştığı, 17.12.2021 tarihinde 2 adet camın kırıldığı ve 3 adet camın hasarlı olduğuna ve hasarın nedeninin forklift çatalı deliği veya ezilme olduğuna ilişkin alıcı ilgisi Taner Perkin tarafından imzalı ve el yazılı not tutulduğu, 21.12.2021 tarihinde dava dışı ... Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından dava dışı ... ... Tas. Ve Tıc. Ltd. Şti.ye ihtarname gönderilerek oluşan zararın ve bundan dolayı oluşabilecek masrafların rücu edileceğinin bildirildiği, 22.12.2021 tarihinde dava dışı ... ... Tas. Ve Tıc. Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti'ye ihtarname gönderilerek oluşan zararın ve bundan dolayı oluşabilecek masrafların rücu edileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Eldeki uyuşmazlıkta davacı tarafça, fiili taşıyıcı olduğu belirtilerek davalı ... ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti'ne, taşınan emtianın bulunduğu konteyneri tedarik eden olduğu belirtilerek davalı ... Taşımacılık Ve Denizcilik Anonim Şirketi'ne, taşımayı yapan ... isimli geminin donatanı olduğu belirtilerek davalı ... Gemi İnşaatı A.Ş. aleyhine takip başlatılarak davalılar tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı belirtilmiştir.
Davacı sigorta şirketi tarafından davaya konu deniz taşıması 22.10.2021 tarihinde \"nakliyat emtea abonman alt sigorta poliçesi\" ile ziya ve hasarlara karşı sigortalanmış bulunmaktadır. Bu sigorta poliçesinin sigortalısı satıcı/gönderen şirkettir. Davacının sigortalısı tarafından hasarın bildirilmesinin ardından davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan 29.12.2021 tarihli ekspertiz raporunda, hasarın nakliye aşamasında emtianın düşürülmesi sırasında oluşmuş olabileceği kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından 04.01.2022 tarihli banka dekontu ile sigortalı hesabına ödenmiş ve buna ilişkin ibraname ile her türlü talep ve dava hakkı davacı sigorta şirketine temlik ve devredilmiştir.
Davacı tarafından davalılar hakkında İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra takip dosyasında \"... nolu hasar dosyasına ıstınaden rucuen tazmınat alacagı - ... Gemisi\" sebebine dayalı olarak 14.278,96 USD alacağın tahsili istemiyle 16.12.2022 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı tarafça, sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle İİK 67.maddesi uyarınca eldeki dava açılmıştır.
Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin esas alınması gerekir. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.Taşımaya konu malların teslim şekli konşimentoda, gümrük kayıtlarında ve satış faturasında CIF olarak belirtilmiştir.\tCIF teslim şeklinde, mallar nakliye aracına uygun şekilde yükletildikten ve taşımada oluşabilecek hasarlar için emtia alıcı adına sigorta ettirilip ücreti ödendikten sonra aynı satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından ilke olarak taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkı bulunmamaktadır. Ancak, malların CIF satış yöntemi ile teslimi benimsenmiş olmakla birlikte, ödeme noktasında taraflar genel kuraldan ayrılarak ödemenin mal mukabilinde yapılmasını kararlaştırılabilir. Bilindiği üzere mal mukabili satımda, satılan malın teslim yerine ulaşması ve malın alıcısına teslim edilmesinden sonra satım bedeli ödenmektedir. Bu tür bir satışta, satıcının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar devam edeceğinden taşıma sırasında hasar meydana gelmesi halinde de sorumlulara müracaat hakkı bulunmaktadır. Görüldüğü üzere mal mukabili ödemelerde mal teslimi ile ürün bedeli ödeneceğinden taşıma sırasındaki risk ihracatçı üzerindedir. Mahkemece davaya konu emtianın satım bedelinin tahsil edilip edilmediği, hasarlı ürünler nedeniyle alıcı tarafından tanzim edilen bir iade faturası ve borç dekontu olup olmadığı hususlarında dava dışı sigortalıya ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmış, bilirkişi incelemesi neticesinde, satıma konu ürünlerin bedelinin tamamının dava dışı malın alıcısı olan ...firmasından 15.03.2022 tarihi itibariyle tahsil edildiği, hasar bedeline yönelik olarak alıcı tarafından tanzim edilmiş herhangi bir iade faturası, borç dekontu veya dava dışı alıcıya yapılan herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı, dava dışı sigortalı firma tarafından hasar tazminatı bedelinin dava dışı alıcıya yansıtılmasına ilişkin banka dekontu, borç dekontu, iade faturası, iskonto faturası bulunduğuna dair dosyaya herhangi bir belge ibraz edilmediği tespit olunmuştur.Somut olayda meydana gelen hasarın kimin kusuruyla meydana geldiğinin uyuşmazlık konusuna bir etkisi olmayıp, tartışma konusu husus, davacının TTK 1472 maddesi gereği halefiyet yoluyla ya da Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 183 vd. Maddeleri gereği alacağın temliki nedeniyle aktif husumetinin bulunup bulunmadığı hususlarıdır. Dava dışı sigortalının satıma konu ürünlerin tüm bedelini dava dışı alıcıdan tahsil etmiş olmasına göre mal üzerinde herhangi bir hakkı bulunmamaktadır. Bu durumda sigortalının zarar sorumlusuna karşı rücu hakkı mevcut olmadığı gibi temlik edebileceği bir hakkı da bulunmadığından davacı sigorta şirketinin TTK 1472 maddesi gereği veya TBK 183 vd. Maddeleri gereği hasar bedelinin tazminine yönelik eldeki davada aktif husumeti yoktur. Bu nedenle mahkemece davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.