T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1200
KARAR NO\t: 2025/2126
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/01/2021
NUMARASI\t: 2018/815 Esas - 2021/70 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/12/2025
Davalı Abdulcebar bakımından davanın kabulüne ,diğer davalılar bakımından reddine ilişkin verilen kararın davacı ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; Şırnak Uludere ilçesinde kurulu vaziyetteki beton santrali ve parçalarının Adıyaman Gömükan ilçesindeki şantiyeye nakil için davalı sigorta şirketi ile 11.8.2018 tarihli nakliyat sigorta poliçesi ile 15.8.2018 tarihinde zeylname düzenlendiğini, primlerin ödendiğini, nakliyenin bir kısmının davalı ..... Ltd Şti nin üstlendiğini, bu davalıya ait çekici ve römorku davalı ...'in kullandığını, 15.8.2018 tarihinde 20 ton ağırlığında olan ve \"bunker\" olarak adlandırılan parçanın sağlam olarak davalı şirket aracına yüklendiğini, aynı gün Şırnak karayolunda virajda karşı yönden gelen araca çarpmamak için manevralar yaptığı sırada yolun bozuk olması, göçük ve çukurların olması nedeni ile bunkerin yol kenarına devrilmesi sonucu hasara uğradığını, 15.8.2018 tarihinde poliçeyi düzenleyen acentaya haber verilip 16.8.2018 tarihinde ... firmasına ihtarname çekildiğini, herhangibir cevap verilmediğini, sigorta şirketince 15.10.2018 tarihli cevabi yazıda poliçenin kamyon klozu hükümlerine göre düzenlendiği,...\" ateş, yıldırım, dere taşması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması, yolların çökmesi ve kamyon veya treylerin devrilmesi, yanması ve çarpışması neticesinde taşınan malın uğrayacağı ziya ve hasarlardan sorumluluğunun teminat altına alındığı hasarın poliçe teminat dahilinde olmadığının bildirildiğini, kendilerinin nakliye riski için sigorta sözleşmesi yaptıklarını, poliçe içeriğinin kamyon klozu olmasının teknik bir tabir olup TTKnın 1423 md, 28.10.2007 tarihli Sigorta sözleşmelerinde bilgilendirmeye ilişkin yönetmelik 5. Madde, 1.5.2008 tarihli sigorta sözleşmelerinde bilgilendirmeye ilişkin Yönetmeliğin Uygulanması hakkındaki 2008/12 sayılı genelgesine aykırı olarak sigorta şirketinin kendilerini poliçe ve zeyilname içeriği olarak aydınlatma, poliçenin niteliği ve kapsamı hakkında bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, emtianın tüm rizikolara karşı sigorta yaptırıldığını, sigorta poliçesinin amaca uygun düzenlenmemesinde sigorta şirketinin kusurlu olup bu nedenle meydana gelen zarardan sigorta şirketinin de sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlasını saklı tutarak 10.000-TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın kaza tarihinden avans faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
TALEP ARTIRIM:Davacı vekili dava değerini 37.585,28-TL olarak artırmıştır.
CEVAP: 1-Davalı ... Sigorta vekili, dava konusu taşımanın teminat altına alındığını, ancak hasarın araç sürücüsünün de katılımı ile hazırlanan görgü tutanağında yolun virajlı olması nedeni ile yokuş üzeri ilerlerken ... plakalı yarı römorkta yüklü olarak bulunan beton santrali parçalarının kayarak yolun sağına devrilmesi sonucu oluştuğunu, araçta herhangi bir hasar olmadığını, trafik kazası niteliğinde olmadığını, kazanın yükün kara yoluna değecek, düşecek, dökülecek, kayacak şekilde yükleme yapılmasından meydana geldiğini, 15.8.2018 tarihli poliçe ve zeyil kapsamında teminat bölümünde açıkça \"Kamyon klozu (YAB Hariç) \" dendiğini, altında (yükleme, aktarma ve boşaltmaya atfedilecek rizikolar hariçtir) düzenlemesi bulunduğunu, hasarın teminat dışı kaldığını,olayın trafik kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, Nakliyat ... SGŞ 6.madde \" malların dağılıp saçılması, kızışması ve kuruması sigortanın dışındadır.Meğer ki zıya ve hasarlar sigortalanmış bir rizikodan ileri gelmiş olsun\" hükmü bulunduğunu, Ekspertiz raporu ile de bunker konveyörü ve konveyor paletleri kısmen ezik ve pimlerin saçılması sonucu bağlantılarından koptuğu, tamburların tamamının yuvalarından çıkarak olay mahalline saçıldığının tespit edildiğini, poliçe özel şartlar gereği hasarın teminat kapsamında olduğu düşünülse dahi genel şartlar gereği teminat kapsamında olmadığını, aksi durumda zararın hasar ile uyumlu olup olmadığının tespiti gerektiğini, dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini bildirerek davanın reddini dilemiştir.2-Davalı ... vekili; 20 ton ağırlığında bunker isimli parçanın tır aracına davacı çalışanlarınca yüklendiğini, olayın Uludere- Şırnak karayolunun 20-30 km de yokuş çıkarken viraja girdiği sırada emtianın devrilmesi sonucu meydana geldiğini, davalı sürücü müvekkilinin kusuru olmadığını, emteanın dorse aracının aşacak ebatta olup araca kaynak yapılarak monte edilmesi gerektiğini, ancak kaynak yapılmış olsa dorsenin de devrileceğini söz konusu alacağın, taşımanın yapıldığı yolun son derece dar ve inişli çıkışlı olduğunu, taşımanın escort araç nezaretinde yapılması gerektiğini, davacının ihmali ile zararın oluştuğunu, kendisinin tüm özeni göstermesine rağmen sonuçtan kurtulamadığını, kusurunun olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-Davalı ... Loj.. Ltd. Şti. Vekili; davacının kendileri ile iletişime geçmeden şirket çalışanlarından biri olan şoför ile konuşarak taşımayı ucuza getirmeyi amaçladığını, taşımadan olay nedeniyle haberleri olduğunu, taşıma için düzenlenen irsaliye, sözleşme, taşımacı sigortası vs nin sunulamadığını, öncelikle husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, şoförün ek gelir amacıyla böyle bir taşımayı kabul etmiş olabileceğini, yükün yoldaki manevra ile devrildiğinin anlaşıldığını, yüklemenin gerektiği şekilde yapılmadığını ve sorumluluğun davacıya ait olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; bunker adlı beton santrali parçasının taşıma esnasında düşerek hasar gördüğü, zararın emtianın araca hatalı yüklenmesinden kaynaklandığının tespit edildiği, toplam hasar tutarının KDV li olarak 250.568,54-TL olduğu, davalı ... şirketinin taşımadan olay sonrası bilgisi olduğunu ileri sürdüğü, davacı tarafça davalı şirket ile arada sözlü olarak sözleşmenin kurulduğu ileri sürülmüş ise de arada taşıma sözleşmesi olduğuna dair taşıma senedi, taşıma irsaliyesi, navlun faturasının sunulamadığı, tanık beyanında bu konuda bir açıklama olmadığı, taşımayı şoförün ferdi olarak üstlendiği, hasarın poliçede teminat altına alınmadığı, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı, zararın meydana gelmesinde yüklemeyi hatalı yapan davacının %85, yüklemeye nezaret etmeyen davalı şoförün %15 kusuru olduğu, şoför kusuruna denk gelen kısımla ilgili davacının talep arttırımında bulunulduğu gözetilerek davanın ... yönünden kabulü ile 37.585,28-TL maddi tazminatın 15.8.2018 tarihinden faizi ile bu davalıdan tahsiline, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; davalı ... şirketinin bilgileri dışında taşımanın bireysel olarak davalı ... tarafından yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu hususun ... tarafından doğrulanmadığını, tanık .. .in beyanında ... şirketine ait ...çekici plakalı, ... plakalı römork seyir halindeyken şeklinde ifade verdiğini, taşımayı yapan araçların davalı şirkete ait olduğunu beyan ettiğini,profosyonel bir lojistik firma olan ... şirketinin haberi olmadan araçlarının taşımada kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yüklemenin bu şirketin gözetimi ve denetimi altında yapıldığını, araç malikinin de sorumluluğu olduğunu, KTK nın 85. Maddesi uyarınca sürücünün sorumlu tutulmasının yasaya aykırı olduğunu, TTK nın 856.maddesi uyarınca taşıyıcıya teslim ile taşıma sözleşmesinin kurulduğunu,teslimin sözleşmenin varlığına karine olduğunu, tanığın Tır şoförüne bunun götürebilir misin diye sorulduğunda götürebilirim dediğinin bildirmesi nedeniyle yüklemenin davalı şirket gözetimi altında olduğunu, TTK nın 875/1 md uyarınca teslimden teslim edilene kadar sürede taşıyıcının sorumlu olduğunu, davacı şirkete %85 kusur verilmesinin doğru olmadığını,davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğunu, poliçenin düzenlendiği gün hasar olduğundan yeteri kadar incelenip itiraz edilemediğini, zarardan davalıların birlikte sorumlu olması gerektiğini bildirerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2-Davalı ... vekili; hasarın hatalı yükleme nedeniyle meydana geldiğini, kendisinin aracı yavaş kullandığını, verilen kusur oranını kabul etmediğini, Adli Tıp tan kusur raporu aldırılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava,yurt içi taşıma sırasında oluşan hasar bedelinin tahsili talebine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.Yine TTK.nın 876. maddesi uyarınca \" ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.\" düzenlemeleri bulunmaktadır.Davacıya ait hazır beton santralinin bir parçası olan ...isimli 20 ton ağırlığındaki beton santrali parçasının davalı ... şirketine ait çekici ve dorseye yüklendiği, sürücünün davalı ...olduğu, taşıma sırasında yolda sürücünün beyanına göre karşı yönden gelen araca çarpmamak için direksiyonu çevirdiğinde emtianın araçtan kayarak düşmesi neticesi hasarın meydana geldiği, yüklemeyi yapanın davacı olup, her ne kadar davacı tarafça taşıma konusunda davalı ... şirketi ile anlaşıldığı ileri sürülmüş ise de, bu iddianın davalı şirketçe kabul edilmediği, olaydan sonra taşımadan haberleri olduğunun bildirildiği, davacı tarafından taşıma senedi, sevk irsaliyesi veya davalı şirket tarafından taşımanın yapıldığına ilişkin bir belge sunulmadığı, sigorta poliçesi ve zeyilnamede kamyon klozu altında \" yükleme, aktarma ve boşaltmaya atfedilebilecek rizikolar hariçtir\" açıklaması bulunmaktadır. Poliçede \" Sigorta malların nakledilmek üzere kamyon veya treylere yüklendiği anda başlar ve nakil vasıtasının poliçede gösterilen mahalle varışı ile sona erer\" kaydı bulunmaktadır:Sigorta şirketi tarafından hasarın kara yolu taşıması sırasında taşıma aracı üzerinden devrilmesi nedeniyle oluştuğu, bunun Kamyon Klozu hükümleri uyarınca teminat dışı kaldığı bildirilerek hasar ödeme talebi red edilmiştir.Davalı sigorta şirketi hasarın teminat dışı olduğunu savunmuş ise de; Emtia Nakliyat SGŞ nın deniz taşımasına ilişkin 1,8,17,18,19,20 maddeleri kaldırılmak ve kamyon ve treylerle yapılacak sevkiyata tatbiki mümkün olan hükümleri saklı kalmak kaydı ile düzenlenmiştir. Genel Şartların 2, 3, maddelerinde teminat dışı haller düzenlenmiş olup 4.madde de sigorta sözleşmesine konulacak özel şartlar ile teminat altına alınabilecek haller, 5 maddede (yasa dışı ticaret, kaçakçılık vb haller) doğrudan veya dolaylı zararları teminat dışında olduğu haller, 6.madde de malların dağılıp saçılması, kızışması ve kuruması sigortanın dışındadır; meğer ki ziya veya hasarlar sigortalanmış bir rizikodan meydana gelmiş olsun denilmektedir. Taşımanın gabari dışı taşıma olduğu bilirkişi raporunda tesbit edilmiş olup, gabari dışı taşımada davalı taşıyıcının işletme güvenliğini sağlamak asli yükümlülüğüdür. Ağır yüklü gabari dışı taşımada yükü araca sabitlemek taşıyıcının yükümlülüğündedir. Davalı sürücü de yükün araca kaynak yapılması gerektiğini savunmuş ise de yükleme davacı tarafça yapılmış olsa da yükün sabitlenmesi, takozlanması, aracın yol şartlarına uygun kullanılması ve yüke uygun araç seçimi taşıyıcının yükümlülüğündedir. Taşıma işinin uzman tarafı taşıyıcı taraf olduğundan olayda ağır kusurun taşıyıcıda olması işin doğası gereğidir.Nitekim havaleli yükün yokuş çıkarken devrildiği davalı sürücü tarafından da ifade edilmiştir. Poliçede; \"deniz yoluyla yapılacak emtia nakliyatına mahsus umumi şartların 1,8,17,18,19,20 maddeleri kaldırılmak ve kamyon ve treylerle yapılacak sevkiyata kabili tatbik olacak hükümleri saklı kalmak kaydıyla ateş, yıldırım, seylap, dere taşması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması, yolların çökmesi ve kamyon veya treylerin devrilmesi, yanması, çarpması ve çarpışması neticesinde taşınacak malın uğrayacağı ziya ve hasarları muafiyetsiz temin eder.\" denilmiştir. Taşıyıcı tarafından gereği gibi sabitlenmeyen havaleli yükün virajda aracın savrulması doğal bir sonuç olup, çekim gücü etkisiyle savrulan araçtan yükün yere düşmesi yolda karşılaşılabilecek bir riziko olup açıkça teminat dışına çıkarılmadıkça nakliyat sigorta poliçesi kapsamındadır. Davalı sigorta şirketi; hasarın malın dağılıp saçılması, kızışması ve kuruması nedeniyle meydana gelen hasarların teminat dışı olduğunu savunmuş ise de; davacı sigortalının zararı; emtianın saçılıp dağılmasından kurumasından kızışmasından meydana gelmediği; nakliye sırasında savrulan araçtan yere düşmesi nedeniyle meydana geldiğinden bu savunma kabul edilebilir değildir. Yol ve taşıma şartlarına uygun yüklenip sabitlenmeyen araçtan tümüyle yere düşen bunkerde meydana gelen maddi zarar teminat dahilindedir. Davalı sigorta şirketi hakkında ki davanın hasarın teminat dışında olduğu gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.Taşıma yapılan araçlar davalı taşıyıcı şirket adına kayıtlı olup; davalı ... şirketi taşıma işleriyle iştigal etmektedir. Araçların işleteni sıfatını haizdir. Davalı şirket taşımayı çalışanı olan davalı sürücünün habersizce yaptığını savunsa da sürücü çalışanın çalıştığı şirketin aracıyla kendi adına taşıma yapması olağanın dışında bir durumdur. Ayrıca taşımanın 7 ayrı araçla yapıldığı, sadece bunker parçasının kazaya uğradığı tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde davalının sorumluluktan kurtulma amaçlı sadece beyanına itibar ederek şirket ile aralarında taşıma sözleşmesinin kurulmadığının kabulü de doğru olmamıştır. Davalı şirketin de davalıya karşı sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davalı sürücü Adli Tıp kurumundan kusur incelemesi yaptırılması istenilmekte ise de hasarın virajda savrulmasında başka kusur verilecek kimse olmadığından bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Yüklemeye nezaret etmediğinden bilirkişi kurulu tarafından sürücüye %15 oranda kusur izafe edilmiştir. Araç sürücüsü davalı kazaya engel olamadığını savunmuştur. Ancak somut durumda işletme güvenliğini sağlayacak,araçtaki gabari dışı yükün niteliğini bilerek aracı kullanmak ,gerekiyorsa özel izin almak ve eskort nezaretinde sevkiyatı yapmak davalı taşıyıcının yükümlülüğünde olmasına rağmen somut olaya uygun düşmeyecek şekilde davacı sigortalıya %85 oranda kusur izafe edilmesi de doğru olmamıştır. Taşıma akdinin niteliğine göre davalı taşıyıcının işletme güvenliğini sağlamamak, yükün niteliği ve yol şartlarına uygun araç kullanılmadığından gerçekleşmesi nedeniyle daha ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir.Dairemizce istinaf incelemesi yapılan benzer dosyalardan davalı taşıyıcıya %70 oranda bir kusur verilmesi somut olaya uygun düşecektir.
Bilirkişi raporunda hasar bakımından eksper raporunda ki bedellerin kadrimaruf olduğu belirtilmiş ise de; davalılar ancak gerçek zarar ile sorumlu tutulabilirler. Bilirkişi raporunda eksper raporunda bunker satıcısından yeni fiyat alındığı, kaza tarihinde 5 yaşındaki bunkerin her yıl için %20 oranda amortisman değeri düşülerek hasara uğrayan bunkerin değerinin 32.000-EURO olduğu ,onarım bedelinin ise 28.300-EURO toplam onarım bedelinin kadrimaruf bulunduğu belirlenmiştir.Onarım bedeli gerçek değere çok yakındır.Bu halde emtianın pert sayılıp sayılmayacağının da değerlendirilmesi gerekir. Bu halde heyetin makine mühendisinden veya bir başka teknik bilirkişiden bu kadar ağır hasarlı emtianın onarımının ekonomik olup olmayacağı, pert sayılıp sayılmayacağı varsa sovtaj hesaplaması yapılarak gerçek zararın tesbiti gerekir.Açıklanan nedenlerle; dava tazminata ilişkin olup taşıyıcının sorumluluğuna dayalı açıldığından belirsiz alacak davası koşullarını taşıdığı, dosya içinde fiziken mevcut olmayan ancak bilirkişi tarafından incelendiği anlaşılan eksper raporunun dosyaya istenilerek tamamlanması, makine mühendisi bilirkişiden ek rapor veya yeni bir bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmek üzere kararın kaldırılmasına dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/815 Esas - 2021/70 Karar sayılı 26/01/2021 tarihli kararının, HMK'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;\"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine\"İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı davalı ... tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (davacı 641,86-TL, davalı ... 544,50-TL) istek halinde kendilerine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/12/2025