T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/612
KARAR NO\t: 2025/1429
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 14/12/2023 (Karar)
NUMARASI\t: 2022/424 Esas, 2023/871 Karar
DAVA\t: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davacı şirkete ait ...'ın sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın ... Caddesi üzerinden gelip ... kavşağına geldiğinde kendisine yeşil ışık yandığı esnada ... Kavşağı istikametinden ... istikametine seyir halinde olan ... plaka sayılı davalı adına kayıtlı ve kendi sevk ve idaresindeki araca kırmızı ışık yanmasına rağmen geçiş yapıp devam etmesi üzerine müvekkiline ait aracın sağ arka yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, çarpma neticesinde müvekkili şirkete ait ...plaka sayılı...model ... marka araçta oluşan hasarın bedeli olan 87.408,28-TL'nin ilgili sigorta şirketi tarafından karşılandığını, kaza nedeni ile müvekkili şirkete ait araçta çok ağır bir değer kaybı oluştuğunu, ... model aracın piyasa değeri yaklaşık 700.000,00-TL olmasına rağmen hasar nedeniyle cari değerinin yaklaşık 550.000,00-TL olduğunu, davalı ....'un kullanmış olduğu ... plakalı aracın ZMSS ... poliçe numarası ile davalılardan ... Anonim Şirketi tarafından yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybı ile işgücü kaybının kaza / dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 56.000,00-TL olarak arttırdığı görülmüştür.
CEVAP:
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olaya karışan ... plakalı aracın ... poliçe numarası ile müvekkili şirket nezdinde Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin sigortalısının gerçekleşmiş olan kazadan dolayı herhangi bir kusuru olmamasına rağmen müvekkili şirketin davacının da dilekçesinde belirttiği üzere araçta meydana gelen hasarı ödediğini beyanla davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda 14.12..2023 tarihli hükümle; \"...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve araç mahrumiyetine ilişkin tazminat talepli olduğundan mahkememizce daha önce ZMMS genel şartlarında belirtilen formüle göre araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahtumiyetine ilişkin tazminat tespit edilmiş ve meydana gelen trafik kazasında Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 23/02/2023 tarihli kusur raporunda; davalı sürücü ....'un %100 kusurlu olduğu...\" gerekçesiyle
\"...Davanın kısmen kabulü ile, 50.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 07/07/2022 tarihinden, diğer davalı .... yönünden kaza tarihi olan 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-6.000,00-TL maddi tazminatın 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,...\" şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel merkezinin İstanbul olduğunu ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, usul ekonomisi ilkesi gereği yargılamanın tahkim yolunda yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının talep ettiği KDV tutarı ve iskonto indirimi tutarının yerinde olmadığını, davacının aracının onarıldığını, iskonto indirimi ve KDV tutarını talep etmesinde hukuki menfaati olmadığını, aracın onarılması sebebiyle davacının herhangi bir zararının da olmadığını, araç rayiç bedel hesaplamasında yakıt cinsi, km, model, hasar durumu vb. hiçbir özelik belirtilmeden emsal alınan araçların yalnızca bedelleri üzerinden belirtildiğini, hiçbir kriter belirtilmeden davacı tarafından yapılan rayiç bedel çalışmasının kabulünün mümkün olmadığını, kaza tarihinden itibaren avans faizi talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun trafik poliçesinden kaynaklandığından temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiğini, poliçe teminat tutarı tükendiğinden sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda somut olayın yeterince incelenmediğini, kazanın meydana geliş şeklinin dikkate alınmadığını, kazanın oluşumunda araç sürücüsü müvekkilinin herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığını, bu rapora istinaden karar verilmemesi gerektiğini, bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin ortalama 15 gün olabileceği kanaatiyle belirlenen makul tamir süresi içinde 6.000,00-TL aracın yokluğu nedeni ile uğranılan zararların olabileceğinin ifade edildiğini, hesaplama yapılırken tahmini tamir süresinin değil gerçek tamir süresi üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca makul tamir süresinin neye göre belirlendiğinin de açıklanmadığını ve denetime elverişli olmayan bu sürenin çok uzun süre olarak belirlendiğini belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybı ve aracın kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybı tazminatın kusurlu aracın zorunlu mali trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden ve araç maliki/sürücüsü olan diğer davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı sigorta şirketi ve davalı ...vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türü olup, sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır.
Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini sigorta limitleri dahilinde öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir.
Somut olayda maddi hasarlı trafik kazası sonrasında davacı şirket tarafından araçta oluşan hasar bedelinin tahsili yönünde yaptığı başvuru sonrasında düzenlenen dosyada mübrez 09.05.2022 tarihli (... Sigorta) kasko eksper raporu uyarınca oluşan hasar bedelinin ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunması nedeniyle ilgili aracın ZMMS sigortacısı olan ... A.Ş'ye rücu imkanı olduğunun belirtildiği, dava dilekçesi ekindeki fatura örneğine göre hasar bedelinin kasko sigortası olduğu anlaşılan ... Sigorta adına tanzim edildiği görülmekle birlikte cevap dilekçesi ekindeki mahsup fişlerine göre söz konusu hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden rücuen tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Hal böyleyken ZMMS poliçesine göre araç başına maddi hasara yönelik sigorta teminat limitinin davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği anlaşılmakla iş bu husus gözden kaçırılarak davalı sigorta şirketinin oluşan değer kaybından sorumlu tutulması isabetli bulunmamıştır.
2-) ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan rapor içeriğinin dosya kapsamı ve kaza tespit tutanağıyla uyumlu olduğu görüldüğünden, değer kaybı ve kazanç kaybına yönelik makine mühendisi bilirkişi tarafından yapılan hesaplama yöntemi ve tespite yönelik (aksi yönde istinaf itirazı da bulunmamakla) hukuka aykırı bir yön bulunmadığından davalılar vekillerinin bu hususlara dair itirazları yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353-(1)/b-1 maddesince esastan reddine, davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun (1.) bentte yazılı gerekçe dahilinde kısmen kabulüyle HMK 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine dair dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı .... vekilinin istinaf itirazlarının HMK 353-(1)/b-1 maddesince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf aşamasında alınması gereken 3.825,36-TL istinaf karar harcından başlangıçta alınan 956,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.869,01-TL harcın davalı ....'dan alınarak hazineye irat kaydına,
II-Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1- Davanın davalı sigorta şirketi yönünden reddine,
2-Davanın davalı .... yönünden yönünden kabulü ile 50.000 TL değer kaybı, 6.000 TL araç mahrumiyeti tazminatı olmak üzere toplam 56.000 TL'nin 16.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
3- Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 3.813,60 TL karar harcından başlangıçta alınan ve ıslahla yatırılan 1.028,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.785,10 TL harcın davalı ....'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketine verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 947,80-TL ıslah harcı, 1.250,00-TL bilirkişi masrafı, 1.578,00-TL adli tıp fatura bedeli, 563,50-TL posta, tebligat ve e-tebligat gideri olmak üzere toplam 4.500,70-TL'nin davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ve arta kalan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
8-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.600,00-TL'nin davalı ....'dan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
IV-Davalı ... Anonim Şirketi'nden alınan istinaf karar peşin harcının yatıran tarafa iadesine,
V-Davalı ... Anonim Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL başvuru harcı, 272,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.441,40-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketi'ne verilmesine,
VI-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VII-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan ... Anonim Şirketi tarafından tehiri icra talebi uyarınca varsa yatırılan teminatın iadesine,
VIII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 31/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.