T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1574
KARAR NO\t: 2025/2000
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/06/2025
NUMARASI\t: 2021/420 Esas 2025/594 Karar
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/06/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/12/2025
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı ve davalı ...Nakliyat ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından Nakliyat Abonman/Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... ... Kiralama AŞ'nin ilgili bulunduğu, alüminyum ergilme ve tavlama firını emtiasının davalı taşıyana sağlam olarak teslim edilmesine rağmen Mersin Limanı'ndan Mersin'de bulunan alıcısına sevki esnasında, davalı taşıyıcının kusuruyla meydana gelen trafik kazası sonucu hasara uğradığını, yapılan inceleme sonucu hasarın nevi ve miktarının kesin olarak belirlendiğini ve müvekkili şirketçe sigortalısına sigorta tazminatı ödendiğini, davalıların işbu hasar nedeniyle sorumluluklarının bulunduğunu, müvekkilinin sigortalısından alacak talep hakkını temellük ettiğini, davalılar aleyhine İstanbul 1. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından takibe itiraz edildiğini belirterek 86.401,68-USD hasar bedelinin ödeme tarihi olan 18/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta AŞ vekili; davacının hasar tarihini bildirmediği bir nakliyat hasarı sebebi ile 18/12/2019 tarihinde sigortalısına yaptığı bir ödeme için taşıyana ve taşıyan sigortacısı olarak müvekkiline 18.06.2021 tarihinde bu davayı açtığını, hasar tarihi davacının sigortalısına ödeme yaptığı 18.12.2019 tarihinden daha önce olduğunu, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...Ltd Şti vekili; Mersin mahkemelerinin yetkili olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın halefiyet devrini gösteren belgeler sunulmaksızın açıldığını, davacının dava ehliyeti bulunmadığını, sonradan sunulacak belgelere muvafakat etmediklerini, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen hasar bedelinin neye ilişkin olduğu belirli olmadığı gibi talep edilen tutarın da fahiş olduğunu, yüklemenin ... isimli firma tarafından gerçekleştirildiğini, hasarın yüklemeyi yapan firmanın özensiz davranışları sonucunda meydana geldiğini, ... firması tarafından tüm taşımanın organize edildiğini, taşımayı yaptıran Sertel firması tarafından ...'nin görevlendirildiğini, müvekkilinin aracına yüklemenin ve sabitlemenin bu firma tarafından yapıldığını, müvekkili şirketin özen yükümlüğünü gereği gibi yerine getirdiği aşikar olup kusuru bulunmadığını, ancak kusuru olduğu varsayımında dahi uyuşmazlık konusunun sigorta poliçesi ile ... Sigorta tarafından teminat altına alındığından davacının taleplerinin ... Sigorta'ya yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Davalı ... Sigorta AŞ yönünden 13/04/2022 tarihli ara kararla davanın tefriki ile mahkemenin 2022/290 Esas sırasına kaydı yapılan davada davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen 01/06/2022 tarih ve 2022/290-478 sayılı kararın Dairemiz'in 13/10/2022 tarih ve 2022/1803-1434 sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmesi üzerine mahkemenin 2022/861 Esas sırasında devam eden yargılamada 22/03/2023 tarihinde verilen birleştirme kararı sonucunda davalar birlikte görülmüştür. Mahkemece; kazanın meydana gelmesinde ... plaka nolu araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, meydana gelen kazada alüminyum ergitme fırının ve tavlama Taiwan menşeli fırının hasarı 02/03/2020 tarihli eksper raporu ile tespit edilip değerlendirildiği, emtianın pert hale geldiği, tespit edilen toplam hasar tutarı 86.401,68-USD'nin kadri marufunda olduğu, hasarın davalı ... ...Ltd. Şti sorumluluğunda olan flat rack tipi yarı açık konteynerin araç üzerine sabitleme yetersizliği sonucu meydana geldiği, davalının TTK'nın 875. maddesi gereğince taşıma ve işletme güvenliğini sağlamada özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, zararın taşıyıcının sorumluluk sınırının altında kaldığı, davalı taşıyanın zarardan sorumlu olduğu, diğer davalı ... Sigorta AŞ yönünden ise sadece abonman sözleşmesinin bulunduğu, belirli bir taşımaya ilişkin hasardan önce bildirim ve bu bildirim sonucu düzenlenen spesifik poliçe bulunmadığı, sigortacının böyle bir rizikodan sorumlu tutulamayacağı, dava dosyasına mübrez “Nakliyat Abonman Poliçesi Kombine Poliçe Eki” başlıklı 01.05.2019/01.10.2020 vade tarihli 7720854 poliçenin yurtiçi/yurtdışı sevkiyatlarla ilgili prim tahsiline ilişkin poliçe niteliğinde olduğu gerekçesiyle davacının davalı ... Sigorta AŞ yönünden açtığı davanın reddine, Davalı ... ...Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın kabulü ile 86.401,68-USD'nin 18/12/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. \t
İSTİNAF\tSEBEPLERİ : 1-Davacı vekili; davalı ... Sigorta AŞ'nin olay tarihini kapsar bir şekilde düzenlenen poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunduğunu, mahkemenin red kararının hatalı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini,vekalet ücreti hesaplanırken karar tarihindeki kurun dikkate alınması gerektiğini, davanın tümüyle kabulü gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2-Davalı ... ...Ltd Şti vekili; müvekkili ile diğer davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin de hasardan sorumlu olduğunu, bilirkişi raporunda davalı sigorta şirketinin de sorumlu olduğunun tespit edildiğini, mahkemenin hüküm verirken davacı sigorta şirketi ve sigortalısı ... ... Kiralama AŞ arasındaki nakliyat emtia sigorta poliçesi ile müvekkilinin ve sigortacısı davalı ...'nın arasındaki taşıyıcı sorumluluk sigortası poliçesini birbirine karıştırdığını, müvekkili ile ... arasında abonman sigorta poliçesinin bulunmadığını, mahkemece dosyadaki mübrez poliçeler uyarınca davacı yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermesi gerekmesine rağmen dosyadaki poliçeleri karıştırarak davanın müvekkili yönünden kabulüne ve yine davalı ... yönünden reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, ... sigorta yönünden abonman sigorta poliçesi aranmayacağını, davalı ...'nın bu yönde bir talebinin dahi olmadığını, taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçelerinde sigortalı tarafından herhangi bir bildirim yapılmasına gerek bulunmadığını, sorumluluk sigortalarında genel bir teminat sağlandığını, abonman sigorta poliçelerinin emtia poliçeleri olduğunu ve emtia sahiplerinin yaptırdığını, taşıyıcıların ise sadece nakliye sorumluluk poliçeleri yaptırdığını, mahkemenin kararında USD cinsi alacağı avans faizi işletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine faizin başlangıç tarihinin hatalı gösterildiğini, mahkemece alacağı 18/12/2019 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiş ise de 18.12.2019 tarihinde sadece 12.500-USD ödeme yapıldığını, geri kalan kısmın ise 20/03/2020 tarihinde yapıldığını, kaldı ki müvekkilinin hiçbir şekilde temerrüde düşürülmediğini, dolayısıyla ödeme tarihi itibarıyla faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, davacının emtia sigorta poliçesinin spesifik poliçe olmadığını, sadece prim tahsili için düzenlendiğini, bu nedenle rizikonun teminat kapsamında olmadığını, halefiyet koşulları oluşmadığını, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, somut olayda spesifik poliçe düzenlenmediği için ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, ayrıca sigorta şirketi tarafından hak sahibi olmayan kiracı ... AŞ'ye tazminat ödemesi yapıldığını, sigortalı ... ... Kiralama AŞ'nin kiracıya tazminat ödenmesine muvafakatı bulunmadığını, bu nedenle ödemenin lütuf ödemesi niteliğinde olduğunu, dosyaya sunulan muvafakat yazısının ... ... Kiralama AŞ’ye ait olup olmadığının açık bir biçimde ortaya konulmadığını, bahsi geçen belgenin her zaman düzenlenebilecek nitelikte bir belge olduğunu, bahsi geçen belgede ... ... Kiralama AŞ'nin unvanı ve adresinin uyuşmadığını, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını hasarın sürücüden kaynaklanmadığını, bilirkişi raporuyla akdi taşıyıcının kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, hasarın sabitlemeden kaynaklandığının bilirkişi raporunda da belirlendiğini, alıcı firmanın emtianın yüklenmesi için akdi taşıyıcı MTSye talimat verdiğini, müvekkili şirketin aracına yükün ... tarafından yüklendiğini, istiflendiğini ve sabitlendiğini, müvekkilin sadece nakliyeden sorumlu olduğunu, davacı tarafından talep edilen ve verilen hasar bedelinin neye ilişkin olduğunun belli olmadığı gibi talep edilen ve hükmedilen tutarın fahiş olduğunu, davacının hiçbir şekilde muvafakatnameye dayanmadığını, sigorta poliçesini ise iki haftalık süre içerisinde sunmadığını, delil listesinde dahi yer almayan muvafakatnamenin ise 27.10.2023 tarihinde dosyaya sunulduğunu, iddianın genişletilmesine muvafakatlerinin bulunmadığını, bu nedenle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, yargılama sırasında usuli itirazların hiçbirinin dikkate alınmadığını, yetki itirazının ve zamanaşımının değerlendirilmediğini,\tdavanın müvekkili yönünden kabul edilirken sigorta şirketi yönünden reddedilmesinin çelişkili olduğunu, mahkemenin poliçeleri karıştırarak hatalı karar verdiğini, halefiyet koşullarının oluşmadığını, sovtaj bedeli ve çekme hakkının doğru bir şekilde hesaplanmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir
GEREKÇE : Dava, nakliyat emtia sigortası kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet olabilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa, bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.Somut olayda; dava dışı ... ... Kiralama AŞ tarafından dava dışı ... AŞ'ye ... kiralanmak üzere ... ... firmasından satın alınan, Tayvan'dan Mersin Limanı'na deniz yolu ile gelen, Mersin Limanı'ndan yine Mersindeki alıcısına teslim edilmek üzere kara yolu ile taşıması davalı ... ...Ltd Şti tarafından yapılan emtianın 18/07/2019 tarihinde ... plakalı araçla nakliyesi esnasında dorseden düşerek hasara uğradığı, davacı sigorta şirketi tarafından Sertel ...AŞ'ye 18/12/219 tarihinde 12.500-USD, 20/03/2020 tarihinde ise 73.901,68-USD hasar ödemesi yapıldığı, davacının sigortalı ... ... Kiralama AŞ adına düzenlediği nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında, davalı taşıyıcı ile onun sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta AŞ'den zararın rücuen tazminini talep ettiği anlaşılmaktadır.Davalı ... ...Ltd Şti tarafından zamanaşımına dayalı olarak istinaf nedeni ileri sürülmüş ise de TTK'nın 855. maddesine göre somut olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi bir yıl olup, dava sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle halefiyete dayalı olarak açıldığından zamanaşımı süresi sigortalının başvuru hakkının oluştuğu tarihten itibaren başlayacaktır. Somut olayda hasarın 18/07/2019 tarihinde meydana geldiği, 22/06/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, 18/06/2021 tarihinde ise eldeki davanın açıldığı, icra takibi ile zamanaşımı süresinin kesilerek işlemeye başladığı, davanın bu nedenle zamanaşımı dolmadan açıldığı anlaşılmakla davalı ... ...Ltd Şti'nin zamanaşımına ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Aynı davalı tarafından yetki ilk ilk itirazında da bulunulmuş ise de HMK'nın 7. Maddesinde davalının birden fazla olması halinde davanın bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği düzenlenmiş olup, davalı sigorta şirketinin adresi itibariyle mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmakla davalının yetkiye yönelik itirazı yerinde değildir. Mahkemece, davalı sigorta sigorta şirketi yönünden reddine, davalı taşıyıcı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olup, istinaf önüne gelen uyuşmazlık, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, yapılan ödemelerin lütuf ödemesi niteliğinde olup olmadığı, zararın miktarı, temerrüt ve hasardan sorumluluk noktasında toplanmaktadır.Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... ... Kiralama AŞ ile akdedilen 7720854 nolu 01/05/2019 - 01/05/2020 tarihleri arasındaki dönemi teminat altına nakliyat abonman poliçesinin 6. maddesinde sigortalıya taşımalarla ilgili ihbar yükümlülüğü getirilmiş olup, sevkiyat listesinde yer almayan sevkiyatların teminat kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir. Bahsi geçen sigorta poliçesinde sigorta teminatı sigortalının ihbarına bağlı tutulduğundan, bildirim sonucunda düzenlenen spesifik poliçe olmadığı sürece abonman poliçe düzenlenmesi emtianın sigorta teminatı altında olduğu anlamına gelmemektedir. Davacı sigorta şirketi tarafından spesifik poliçe ibraz edilmediğinden hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu ve kanuni halefiyetin gerçekleştiği hususu ispat edilememiştir. Ne var ki akdi halefiyetin varlığı halinde de davacının aktif husumeti kazanması mümkün olduğundan, bu yönde inceleme yapılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacı sigorta şirketi tarafından hasar ödemesi sigortalı ... kiralama şirketi yerine ... kiracı ... AŞ'ye yapılmış ise de ... ... Kiralama AŞ tarafından ödemenin ... kiracı ... AŞ'ye yapılmasına muvafakat ettiği dosyaya sunulan yazı içeriğinden anlaşılmaktadır. Yine ... ... Kiralama AŞ tarafından sunulan yazıda muvafakatleri doğrultusunda üçüncü kişiye ödenen 84.401,68-USD yönünden davacı sigorta şirketini ibra ettikleri, bu miktar yönünden talep ve dava haklarını davacı sigorta şirketine devir ve temlik ettikleri belirtilmiştir. Bu durumda hasara uğrayan malın alıcısı konumunda olan ve mal üzerinde menfaati bulunan ... ...Kiralama AŞ tarafından hasara uğrayan emtia nedeniyle dava ve talep haklarının davacı sigorta şirketine temlik edildiği belirtilmekle, davacı sigorta şirketinin 84.401,68-USD yönünden akdi halefiyetinin gerçekleştiği, bu tutarda ... ...Kiralama AŞ'nin haklarına halef olduğu ve aktif husumeti bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Her ne kadar davacının muvafakatnameye dayanmadığı, ayrıca muvafakatnamenin süresinde sunulmadığı ileri sürülmüş ise de aktif husumet çerçevesinde değerlendirilmesi gereken ve itiraz niteliğinde olan bu husus yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece re'sen de dikkate alınabileceğinden davalı ... ...Ltd Şti'nin muvafakatnameye yönelik ileri sürdüğü itiraz sebepleri yerinde değildir.\tDava dışı ... Uluslararası Taş..AŞ tarafından dava konusu emtia için ... kiracı ... AŞ adına düzenlenen 32.850-USD tutarlı navlun faturasından, davalı ... ...Ltd Şti tarafından ise dava dışı ...'ye düzenlenen 19/07/2019 tarihli 6.490-TL tutarlı fatura ile konşimentolardan dava dışı ...'nin akdi taşıyıcı olduğu, davalı ... ...Ltd Şti'nin ise emtianın Mersin'de Liman'a tahliyesi sonrasında Mersindeki alıcı firmaya teslimi üstlenen fiili taşıyıcı olduğu, hasarın emtianın fiili taşıyıcının sorumluluğunda iken meydana geldiği, yine davalı ... Sig AŞ'nin davalı fiili taşıyıcı ... ...Ltd Şti'nin taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olduğu ve davalıların pasif husumete sahip oldukları anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Yine TTKnın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. \tTTK'nın 863/1 maddesinde \"sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.\" hükmü düzenlenmiştir. TTK'nın 878. maddesi gereğince hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlamaya ya da eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılmasına bağlandığı hallerde taşıyıcı sorumluluktan kurtulmaktadır. Somut olayda yükün nakli sırasında davalı taşıyıcıya ait aracın aracın otoban bağlantı yolundan sağa dönüş yaparken römork üzerinde açık konteyner üzerinde bulunan emtianın konteynerle birlikte savrularak yolun sol tarafında düşmesi ve bariyerlere çarpması sonucunda hasarlandığı tespit edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede konteynerin taban kısmının dört köşesinde bulunan kapalı özel alana, “twistlock” adı verilen ve konteynerlerin köşe noktalarında bulunan köşe bağlantı elemanları içerisine geçerek konteynerleri birbirine bağlayan mekanik parçanın kullanılmadığı veya kullanılmışsa bile twistlock'un kilitlemesinin yapılmadığı veya twistlock'un kilit mekanizmasının arızalı olması gibi nedenlerle, emtianın taşındığı flat rack tipi konteynerin dorse üzerine sabitlemesi kaybolduğundan, aracın dönüşü sırasında oluşan momentum etkisiyle önce tüm konteynerin araç üzerinden yola düştüğü, bu düşme esnasında da oluşan ivme ile araç üzerindeki iki kap emtianın konteyner üzerindeki sabitleme spanzetlerini ve zincirleri kopararak bariyerlere çarpması sonucu hasarın meydana geldiği tespit edilmiştir. Anılan düzenlenmelere göre akdi/üst taşıyıcı konumunda olan dava dışı ... ...AŞ'nin yükleme, istifleme ve sabitleme sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak bilirkişi heyeti tarafından da belirtildiği üzere, konteynerlerin dorse üzerine yüklendikten sonra twistlock'ların kaldırılarak konteyner köşe noktalarındaki alana girmesinin sağlanması, sonrasında da bunların kilitlenmesi, konteyner bu şekilde sabitlenerek taşıma güvenliğinin sağlanması fiili taşıyanın sorumluluğundadır. Davalı fiili taşıyıcının sorumluluğunda olan konteynerin dorse üzerindeki sabitleme amaçlı kilitleme işlemini yapmadığı anlaşılmakla hasara davalı fiili taşıyıcının özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarının neden olduğu sonucuna varılmaktadır. Hasara konu emtianın fatura değeri 300.000-USD olup taşımaya iki konteyner halinde alındığı, hasarın EISU7103166 nolu konteynerde bulunan \"Methanol Decomposing Furnace\" ve \"Nitrogen Generator\" ünitelerinde meydana geldiği, hasarlı parçaların tedariki ve onarımı için üretici firmadan 87.802-USD teklif alındığı tespit edilmiştir. Bilirkişi incelemesinde hasarlanan ünitelerin pert olduğu, tamirinin ekonomik olmayacağı değerlendirilerek 1.400,32-USD sovtaj düşümü ile hasar bedeli 86.401,68-USD olarak belirlenmiştir. Emtianın ağırlığı dikkate alındığında gerçek zarar tutarının TTK'nın 882. maddesinde düzenlenen sorumluluk sınırının altında kaldığı (10.440X8,33=86.965,20-SDR) anlaşılmaktadır. Ancak davacı sigorta şirketinin sigortalının haklarına 84.401,68-USD yönünden halef olduğu anlaşılmakla davalı taşıyıcının bu miktar üzerinden sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken 86.401,68-USD yönünden karar verilmesi doğru olmamıştır.Mahkemece davalı ... Sigorta AŞ yönünden spesifik poliçe düzenlenmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davalı ... Sigorta AŞ davalı fiili taşıyıcı ... ...Ltd Şti'nin taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olup sorumluluğu mahkemenin kararında belirtilen poliçenin aksine 16/11/2018 - 16/11/2019 dönemini kapsayan taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanmaktadır. Davalı sigorta şirketinin davalı taşıyıcının sorumluluk sigortacısı sıfatıyla sorumluluğu bulunduğu halde bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bahsi geçen poliçe hasar tarihi itibariyle geçerli olup olay başına 2.500-Euro muafiyet öngörülmüştür. Buna göre değerlendirme yapıldığında hasar tarihteki Euro/Dolar paritesine (1,1230) göre 2.500-Euro karşılığı 2.807,50-USD'nin 86.401,68-USD hasar bedelinden düşülmesi ile davalı sigorta şirketi 83.594,18-USD ile sorumludur.
Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekir (Yarg. 11. HD. 11.09.2017 gün 2016/11810 E. 2017/4156 K.). Davacı sigorta şirketinin 18/12/2019 tarihinde sadece 12.500-USD'lik hasar ödemesi yaptığı halde alacağın tümüne bu tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi doğru olmamıştır. Yine 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince sözleşmede daha yüksek akdî veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanması gerekirken, alacağa bu hükme aykırı olarak avans faizi işletilmesi de yerinde görülmemiştir.Davacı vekili, vekalet ücretinin karar tarihindeki kur üzerinden belirlenmesi gerektiğini ileri sürmekte ise de; yabancı para alacağına ilişkin davalarda, dava değeri dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir. Aksinin kabulü, dava değerinin yargılama sırasında değişmesi sonucunu doğurur. Bu nedenle yabancı para alacağına ilişkin davalarda vekalet ücreti hesabında hükmolunan alacağın dava tarihindeki kur karşılığı ve karar tarihindeki tarife hükümleri dikkate alınır. Davacının, karar tarihindeki kur üzerinden hesaplama yapılmasına ilişkin talebi yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; alacaktan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulmaması, davacının aktif husumeti akdi halefiyet yoluyla 84.401,68-USD alacakla sınırlı kazandığının dikkate alınmaması, alacağa 3095 S.lı Kanun'un 4/a maddesine aykırı olarak avans faizi uygulanması, temerrüt faizinin tüm alacak için ilk ödeme tarihinden işletilmesi doğru olmadığından, davacı ve davalı ... ...Ltd Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından 83.594,18-USD alacağın 12.500-USD kısmına 18/12/2019 tarihinden itibaren, 71.094,18-USD kısmına 20/03/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline,ilave olarak 807,50-USD alacağın 20/03/2020 tarihinden itibaren 3095 S.lı Kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilerek davalı ... ...Ltd Şti'den tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı ve davalı ...Nakliyat ... Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2025 Tarih 2021/420 Esas 2025/594 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; \t\"Davanın kısmen kabulüne; 84.401,68-USD (davalı ... Sigorta AŞ 83.594,18-USD alacaktan sınırlı sorumlu olup alacağın 12.500-USD kısmına 18/12/2019 tarihinden itibaren, 71.094,18-USD kısmına 20/03/2020 tarihinden itibaren) 12.500-USD kısmına 18/12/2019 tarihinden itibaren, 71.901,68-USD kısmına 20/03/2020 tarihinden itibaren 3095 S.lı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının dolar cinsinden bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek oranda faiz işletilerek davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine\" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; \"Alınması gereken 49.812,58-TL karar ve ilam harcından (davalı ... Sigorta AŞ 49.336-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı tarafından mahkeme veznesine peşin yatırılan toplam 12.828,94-TL'nin mahsubu ile kalan 36.983,64-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ 36.507,06-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 12.968,94-TL peşin harçların davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından sarf edilen 12.000-TL bilirkişi ücreti, 575,30-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 12.575,30-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 12.284,20-TL'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ 12.161,35-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davalı ... ...Ltd Şti tarafından yapılan 572-TL posta-tebligat ve 50-TL tanık ücreti olmak üzere toplam 622-TL yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 14,40-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine takdir olunan 115.382,04-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ 114.335,55-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davalılar lehine takdir olunan 24.256,24-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara (17.279,60-TL'si her iki davalı, 6.976,64-TL'si ... Sigorta AŞ'ne) verilmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 31,49-TL'sinin davacıdan, 1.328,51-TL'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ 1.315,22-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine\" İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı ... ...Ltd. Şti. tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (Davacı 615,40-TL; davalı ... ...Ltd. Şti. 12.827,18-TL) karar kesinleştiğinde ve istek halinde kendilerine iadesine,Davacı tarafından yapılan 172,20-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 168,20-TL'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ 166,50-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davalı ... ...Ltd. Şti. tarafından yapılan 67,80-TL istinaf yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 1,55-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 04/12/2025
\t\t\t\t