T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1787
KARAR NO\t: 2025/1959
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/06/2022
NUMARASI\t: 2020/395 Esas - 2022/472 Karar
DAVA: Malın İadesi veya Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/02/2020
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/11/2025
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... ... Ltd. Şti.'den 198.000-TL bedelle 3 adet forklift satın aldığını,faturalarının kesildiğini, şase numaraları bulunduğundan Noterde satış işlemlerinin yapıldığını ve İTO'dan \"İş Makinası Tescil Belgeleri\" ile müvekkili adına tescil edildiğini, forkliftlerin mülkiyetlerinin bu şekilde müvekkiline geçtiğini, ancak bakımlarının ve bazı işlemlerinin yapılması için forkliftlerin satıcıda bırakıldığını, fakat sonrasında forkliftler teslim edilmeyince yapılan araştırmada, forkliftlerin davalıya fatura edilerek telsim edildiğini öğrendiklerini, müvekkili adına tescilli forkliftlerin bu şekilde satılamayacağını; Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 28 ve 36. maddelerine göre satışın Noterde yapılması gerektiğini ve forkliftlerin iadesi için davalıya gönderilen ihtara uymadıklarını ileri sürerek, tescil plaka nosu, tescil sırası, markası ve şasi seri noları bildirilmiş 3 adet forkliftin müvekkiline iadesine, aynen iade mümkün olmadığı takdirde güncel piyasa bedellerinin şimdilik 198.000-TL'nin ihtar tarihi 11/04/2019 ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH : Davacı vekili 01/10/2021 tarihli dilekçesiyle, dava tarihi itibariyle bilirkişi raporunda forkliftlerin değerinin dava tarihi itibariyle 333.201-TL olarak belirlendiğini, buna göre taleplerini 135.2021-TL artırarak, toplam 333.201-TL'nin tahsilini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili, müvekkilinin 3 adet forklifti, dava dışı ...'den 10/07/2018 tarihli faturalarla her biri 68.750-TL'den satın aldığını, sonrasında ticareti gereği forkliftleri 3. kişiye sattığını, iş makinelerinin özellikle forklift piyasa ticari teamülleri gereği faturayla alınıp satıldığını, noterde satış yapılmadığını,bu hususta tanık dinletileceğini; müvekkilinin davacı ile ... arasındaki hukuki ihtilafa konu edilerek mağdur olduğunu; davanın danışıklı açıldığını, davacı ile ...'den kaynaklı birçok dava açıldığının öğrenildiğini; davanın ...'ye ihbarını istediklerini; nispilik ilkesine göre, davacı ile ... arasındaki sözleşmenin müvekkilini bağlamadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, forkliftlerin davalıya satıldığı ve sonrasında zilyetliği dava dışı 3. kişiye devredildiğinden, forkliftlerin aynen iadesi talebinin kabul edilmediği; davacının forkliftlerin piyasa değerinin tahsiline ilişkin terditli talebi bakımından, forkliftlerin davacının elinden rızasıyla çıktığı, ...'nin TMK nın 988 maddesi anlamında emin sıfatıyla zilyet ve davalının da iyi niyetli 3. kişi konumunda olduğu; davacının forkliftlerin devrine ilişkin sözleşmeyi davalıyla yapmadığı, forkliftlerin zilyetliğini satıcı ...'de bıraktığı, sonrasında ...'nin forklifleri davalıya satarak devrettiği; ...'nin zilyetlik yetkisini kötüye kullandığını, davacının bedele ilişkin taleplerinin muhatabının iyiniyetli 3. kişi davalı değil zilyetliğin bırakıldığı emin sıfatıyla zilyet ... olduğu ve davalının kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, ...'nin yetkilisi ...’un İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/367 esas sayılı dosyasında davaya konu olay sebebiyle ceza aldığını; davalı şirketin forklift alım satımı işleriyle uğraştığını, basiretli tacir olarak tescile tabi forkliftlerin tescil ve sahiplik belgelerini araştırmadan aldığını, kanunda emredici hüküm varken teamüle göre karar verilemeyeceğini, forkliftlerin ticaret siciline kayıtlı olduğunu, sicile kayıtlı ve şasi numarası, plakası ile sıra numarası belirli bulunan iş makinelerinin TBKnın 17maddesi uyarınca kanuni şekil şartına tabi olduklarını, KTKnın 20/1-d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 36/2maddelerine göre forkliftlerin tescille devredilebileceğini; davalının forkliftleri kime sattığını gizlediğini; davalının zilyetlik iddiası olmamasına rağmen mahkemece iddia ve savunmanın ötesinde karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına, 333.201-TL'nin ihtarın tebliğ tarihi olan 11/04/2019 tarihinden ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, davacının kendi adına tescilli olan üç adet forklifti haricen ihbar edilenden satın alan davalıdan forkliftlerin iadesi;aksi halde dava tarihindeki rayiç değerinin tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı, (1. forklift) davaya konu 217016080 şasi no'lu, 302741 motor nolu, ... plaka nolu, 2017 model ... marka; (2. forklift) 217016084 şasi no'lu, 302813 motor nolu, ...plaka nolu, 2017 model ... marka; (3. forklift) 217016079 şasi no'lu, ... motor nolu, ... plaka nolu, 2017 model ... marka forkliftleri 28/06/2018 tarihinde noterde ayrı ayrı akdedilmiş \"iş makinesi satış sözleşmesi\" ile ihbar olunan ... ... Ltd. Şti.'den her biri için 66.000-TL bedelle satın almıştır.Noter senetlerinde mülkiyet belgesi olarak ayrı ayrı seri numaraları belirtilmiş 11/06/2018 tarihli iş makinesi tescil belgesinin gösterildiği; sözleşmelerin bilgi için İstanbul Ticaret Odası'na ve Küçükyalı Vergi Dairesi'ne bildirildiği, satıcının forkliftler için davacıya 01/07/2018 tarihli 66.000-TL bedelli 3 adet fatura kestiği; 1. forklift için İstanbul Ticaret Odası'nın davacı adına 13.135 tescil sıra nolu, seri ... seri nolu, ... plaka nolu; 2. forklift için İstanbul Ticaret Odası'nın davacı adına 13.133 tescil sıra nolu, seri ... seri nolu, ... plaka nolu ve 3. forklift için İstanbul Ticaret Odası'nın davacı adına 13.127 tescil sıra nolu, seri A554505 seri nolu, ... plaka nolu, 02/07/2018 tarihli \"iş makinası tescil belgesi\" düzenlediği görülmüştür.Davalı savunmasında, her üç forklifti ... ... Ltd. Şti.'den üç adet 10/07/2018 tarihli faturayla tanesi 68.750-TL'den satın aldığını, bedelin banka havalesiyle peyder pey ödediğini, ticari hayatta forkliftlerin faturayla alınıp satıldığını; söz konusu forkliftleri daha sonra 3. kişiye sattığını faturalar ile sattığını belirtmiştir. Davalının forkliftleri faturalar ile sattığı sunduğu faturalardan anlaşılmaktadır.Davacının davaya konu olay nedeniyle şikayeti üzerine başlatılan İstanbul Anadolu CBS'nin 2019/61124 soruşturma sayılı dosyasında, 02/07/2019 tarihli iddianameyle satıcı ... ... Ltd. Şti yetkilisi ... hakkında İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan davada, mahkemenin 2019/367 esas, 2021/282 karar sayılı ve 01/07/2021 tarihli kararıyla, sanığın katılan (davacı) şirkete forklift sattığı, ancak sanığın bakımını yaptıktan sonra teslim edeceğini söylemesi üzerine forkliftlerin sanığa bırakıldığı, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak sanığın forkliftleri başkasına (davalıya) sattığı gerekçesiyle sanığın TCK'nın 155/2. maddesinde düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan dolayı cezalandırıldığı; başvuru üzerine İstanbul BAM 34. CD'nin 2021/2849 E., 2024/399 K. sayılı ve 21/03/2024 tarihli ilamıyla, karardaki bir maddi hata düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir. İş makineleri 2918 sayılı KTK nın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin satış tarihlerinde yürürlükte bulunan 29/a ve 42. maddeleri uyarınca, özel ve tüzel kişilerin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi Odalarına tescili zorunlu araçlardandır. Aynı Yönetmeliğin 36/2. maddesinde, tescilli, son fıkrasında tescili silinmiş veya tescil edilmediğinden tescil belgesi bulunmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için sahiplik belgesi esas alınarak noterce yapılacağı düzenlenmiştir (Yargıtay 4. HD'nin 2012/3863 E., 2012/5564 K. sayılı ve 03/04/2012 tarihli ilamı). Yine bu kapsamda iş makinelerinin devir ve tescil işlemlerinin TOBB Yönetim Kurulu tarafından, 17/10/2008 tarihinde yürürlüğe konulmuş İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esaslar'a göre yapılması gerektiği; anılan esasların 11. maddesinde, iş makinelerinin satış ve devirlerinin noterlerce yapılmasının zorunlu olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 19. HD'nin 2014/5484 E., 2014/7753 K. sayılı ve 21/04/2014 tarihli ilamı).Eldeki davada, davacının noterde sözleşme yaparak ve ticaret siciline tescil ettirmek suretiyle ... ... Ltd. Şti.'den satın 3 adet forkliftin zilyetliği bakımları yapılacağından satıcıda bırakılmıştır. Söz konusu forkliftlerin satıcı tarafından davalıya faturayla satılarak teslim edildiği hususunda uyuşmazlık yoktur.Davalı da her üç forklifti dava dışı kişiye faturayla sattığını yani forkliftlerin elinde olmadığını beyan etmiştir. Davalı şirket forklift-iş makinesi alım satım işiyle iştigal etmekte olup, basiretli tacir olarak forkliftlerin kanun ve yönetmelikler uyarınca hangi yöntemle alınıp satılacağını bilmesi gerekmektedir. Davalının forkliftlerin piyasada çoğunlukla faturayla alınıp satıldığı savunması ve davalı tanıklarının bu yoldaki beyanları da, kanun ve yönetmelik hükümleri karşısında sonuca etkisi bulunmamaktadır.Mülkiyeti davacıda olan üç adet forkliftin, davalı tarafından satıcıdan sadece faturayla satın alma işlemi geçersiz olup, davalı iyiniyetli de kabul edilemeyecektir.Davalının forkliftleri elden çıkarttığı anlaşılmakla forkliftlerin dava tarihindeki rayiç değerlerinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerekir.Alınan bilirkişi raporunda, her üç forkliftin dava tarihi itibariyle rayiç değeri toplam 333.201-TL olarak tespit edilmiştir. Davacı da 198.000-TL olan talebini ıslah ederek toplam 333.201-TL'nin tahsilini istemiştir. Davacının davalıya gönderdiği 11/04/2019 tarihli ihtar, ödeme talebi içermediğinden temerrüde esas kabul edilmemiştir.Davalı, ıslah dilekçesine karşı süresinde sunduğu cevap dilekçesinde, ıslahtaki talebin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de davacı;elde ki davada mülkiyet hakkında dayandığından ;mülkiyet hakkına dayalı taleplerde zamanaşımı sözkonusu olmadığından davalının zamanaşımı defii yeri görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden karar verilerek, davanın alacak talebi bakımından kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/06/2022 tarih 2020/395 Esas - 2022/472 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; \t\"Davanın kabulüne; 333.201-TL nin 198.000-TL sine dava tarihi olan 27/02/2020 tarihi, 135.201-TLsine 01/10/2021 ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,\"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;\"Alınması gereken 22.760,96-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 3.381,35-TL ve 2.308,65-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.690-TL'nin mahsubu ile kalan 17.070,96-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 5.744,40-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti, 391,45-TL tebliğ gideri olmak üzere toplam 1.191,45-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 53.312,16-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,\" Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine\"Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından sarf edilen 85,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'da temyizi kabil olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 27/11/2025