T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1514
KARAR NO\t: 2025/2143
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2021
NUMARASI\t: 2020/54 Esas - 2021/570 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 18/01/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Asıl davanın kısmen kabulüne ,birleşen davanın reddine ilişkin kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Asıl davada davacı vekili; dava dışı ... ...'nin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... Tekstil İth...ltd. Şti nin sigorta ettiren olduğunu, ... Kir tarafından satın alınarak ithal edilen 2018 model FR-12015501 seri nolu ...Evo Tre 16 Pc 180 Max tip Dijital Tekstil Baskı makinesi emtiasının ... Antrepo'dan sigortalı adresine sevk edildiğini, davalı tarafından yapılan foklift ile tahliye/boşaltma işlemi sırasında ağır kusurlu olarak emtianın forklift ile birlikte depo duvarına çarpması sonucu emtiada hasar meydana geldiğini, forklift operatörünün imzası olan hasar tutanağı tutulduğunu, ekspertiz incelemesi sonucu sigortalıya 361.887,15-TL ödendiğini, TTKnın 1472 maddesi uyarınca halefiyet gereği davalıya ve sorumluluk sigortacısı ... Sigorta'ya rücu ihtarı gönderildiğini, davalının cevap vermediğini, ... Sigorta tarafından yetersiz kapasiteli ekipman kullanımı nedeniyle teminat dışı olduğunun bildirildiğini, davalı hakkında Küçükçekmece 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin başlatıldığını belirterek davalının itirazın iptaline, müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Birleşen davada davacı vekili; aynı hasara ilişkin ödenmeyen KDV bedelinin de Küçükçekmece 4. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında talep edildiğini itiraz nedeniyle takibin durduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili; kazanın sebebinin şirketten forklift kiralayan sigortalı tarafından yükün ağırlığının eksik bildirilmesi olduğunu, forkliftin fazla yüklenmesi, taşıma alanının özellikleri, eğim açısı sonucu dengesinin ve fren sistemlerinin bozulması sonucunda hasarın meydana geldiğini, kusurun kendilerinde olmadığını, sigorta eksperi incelemesinde cihazın yalnız sol üst bölgesinde ezilme olduğunu, kurulumun teknisyen tarafından yapılması sonrası sorun çıkarsa cihazın İtalya'ya gönderilmesinin makul olacağı belirtilmesine rağmen cihazın test ve onarım için İtalya'ya gönderildiğini, bunun gereksiz olduğunu, birleşen dava yönünden yurt dışında tamir için KDV ödenmesininin gerekip gerekmediğinin araştırılması gerektiğini, kendilerine yansıtılmasının doğru olmadığını belirterek asıl ve birleşen davada davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI\t: Mahkemece; kazanın davalının görevlendirdiği forklift operatörünce emtianın işyerine taşınması sırasında makine genişliğinin ve otopark genişliğinin dikkate alınmadan forkliftle makineyi rampadan aşağı indirmek isterken makinenin altında bulunan paletin her iki kenarına sıkıştığı, paleti kurtarmak isterken aşırı gaza basması sonucu fokliftin zamanında fren yapıp duramaması ve palet üzerindeki makinenin duvara çarpması nedeniyle davalının % 50 kusurlu olduğu, emtianın ambalajında tahta palet üzerine hava yastığı olması gerekirken hava kabarcıklı naylon konulması nedeniyle % 50 kusurun ambalaj hatası nedeniyle dava dışı gönderen şirkete ait olduğu, TTK'nın 886. maddesindeki şartların oluşmadığı, ağır kusur ve kasti davranış olmadığı, taşıtın kusurundan taşıyıcı sorumlu ise de sigortalının da nezaret etme yükümlülüğünün bulunduğu, davacı tarafça 28/01/2019 tarihinde sigorta ettiren ... Tekstil firmasına 361.887,15 TL ödeme yapıldığı, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ile toplam hasar miktarının 361.887,15-TL olduğunun, yapılan hesaplamanın somut olaya ve dosya kapsamı hasar bilgilerine göre kadri marufunda olduğunun, davalının sorumlu tutulabileceği zarar tutarının 210.639,04-TL olduğunun tespit edildiği, neticeten davacının, kusur oranı ve sınırlı sorumluluk esasına göre rücu edebileceği tutarın 210.639,04-TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, Küçükçekmece 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalının itirazının 210.639,04-TL asıl alacak, 11.622,89-TL işlemiş faiz yönünden iptaline, fazla talebin reddine, icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olmadığından reddine, birleşen dosya bakımından ise davacının rücu edebileceği alacak tutarının hesaplandığı, talebin fazlaya ilişkin olduğu gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; ambalaj ve hasar arasında illiyet bağı kurulamayacağını, emtianın İtalya'dan hasarsız ve sağlam geldiğini, ambalajın yüke ve yola uygun olduğunu, davalının makineyi forklift ile tırdan tahliye ettikten sonra foklift ile duvara çarparak düşürdüğünü, hasarın taşımada değil tahliye ve boşaltmada meydana geldiğini, düşürmeye karşı ambalajdan bahsedilemeyeceğini, davalının TTK'nın 877. maddesi uyarınca asli ve tam zarardan sorumlu olduğunu, emtianın tırdan sağlam indiğini, forklift ile taşıma sırasında kaza olması nedeniyle davalının ağır kusurlu olduğunu, emtianın brüt ağırlığının 4.645 kg olduğunu 4.6.2018 tarihindeki kurdan hesaplandığında sınırlı sorumluluk miktarının 254.134,64-TL olduğunu, SDR hesabının karar tarihindeki TL üzerinden yapılması gerektiğini, faizin ne şekilde hesaplandığının açıklanmadığını, halefiyetin irdelenmediğini, hasar bedeli likit olduğundan icra inkar tazminatının reddi kararının doğru olmadığını, Birleşen dava yönünden 72.991,47-TL tamir bakım sonrası ithalatta ödenen KDV alacağının istendiğini, davanın gerekçesiz olarak reddedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, emtia nakliyat abonman sigortası kapsamında taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa, bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.... Kiralama AŞ tarafından ithal edilen baskı makinesi ile ilgili davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiği, emtianın dava dışı taşıyıcı tarafından İtalya'dan sigorta ettiren ... Tekstil ...Ltd Şti'nin işyerine kadar getirtildiği, makinenin dava dışı karayolu taşıyıcısına ait kamyondan boşaltma ve sigortalıya ait binanın alt katına forkliftle taşınması işinin ise davalı tarafından üstlenildiği, emtianın tırdan sağlam indiği, ancak forkliftle taşınması sırasında hasar gördüğü, hasara ilişkin forklift sürücüsü tarafından tutanak tutulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya yapılan hasar ödemesi nedeniyle ... Tekstil ...Ltd Şti tarafından13/03/2019 tarihli 434.878,62-TL bedel üzerinden ibraname ve temlikname başlıklı belge düzenlediği, davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının nakliye aracıyla gelen makineyi ... Tekstil ...Ltd Şti'nin iş yerinin alt katına taşımayı üstlenmesi nedeniyle taşıyan sıfatına sahip olduğu ve pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.Davalı şirketin sigortalının işyerine karayolu taşıyıcısı tarafından getirilen emtianın kamyondan tahliyesi ile iş yerinin alt katına taşınmasını üstlendiği, böylelikle emtianın bir noktadan başka bir noktaya taşınmasını taahhüt ettiği, ... taşıması tamamlandıktan sonra aktarma taşıması yapıldığı, dikkate alındığında uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından karayolunda gerçekleşmeyen bu taşımaya 6102 sayılı TTK'nın 4. Kitabında düzenlenen genel nitelikte taşıma hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 6102 sayılı TTK.nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.TTKnın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Yine TTK'nın 888. maddesinde, taşımanın fiili taşıyıcı tarafından gerçekleştirilmesi halinde, fiili taşıyıcının eşyanın zayi veya hasarı gibi kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zararlardan asıl taşıyıcı gibi sorumlu olduğu belirtilmiştir. TTK’nın 863(1) maddesi gereğince \"Sözleşmeden,durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderen eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak istifleyerek,bağlayarak ,sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı ,ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.\"Somut olayda davalı ;araçtan tahliye ;forklifte yükleme ve boşaltmayı sağlamayı üstlenmiştir.
Somut olayda hasarın 5000-kg lık foklift ile 3.850 kg lık ana makinenin tırdan alınıp sigortalının binasının alt katına taşınması sırasında otopark girişindeki dar alanda forkliftin rampanın yan duvarlarına sıkışması ve genişliğin aşağıya doğru artması nedeniyle sıkışmadan kurtarmak isterken dar alandan çıkan Forkliftin frenleri boşalarak hızla rampadan inerek duvara çarpması nedeniyle oluştuğu anlaşılmaktadır. Makine genişliğinin 500 cm olduğu, ilave palet çıktısının bulunduğu, indirilmek istenilen otopark giriş genişliğinin 500-505 cm olduğu, aşağı doğru genişliğin arttığı gözetildiğinde makinenin girişe sıkışacağının ve kurtarmak için zorlanması durumunda kurtulması halinde rampanın eğimi nedeni ile hızla aşağı ineceğinin öngörülmesi gerekmektedir. Kazanın forklift ile taşıma işini üstlenen operatörün tümüyle kusurlu olduğu sabittir. Emtianın niteliği ve taşıma yapılacak yer bilgisi davalıda mevcuttur. Bu nedenle hasardan davalı işletme güvenliğini sağlayamamak nedeniyle sorumludur. Mevcut ambalajıyla hasara uğrayan makine İtalya'dan Türkiye'ye ve Gümrüklü Antrepo'dan işyeri giriş kapısına kadar karayolu aracı ile getirilmiş ve yükün ağırlığı nedeniyle forklift ile taşınması gerekmektedir.Forklift kapasitesinin yüke uygun olduğu belirlenmiş ise de ; aracın girişte sıkışmadan kurtulması ile frenleri boşalarak karşı duvara çarparak duvarın çarpmanın etkisiyle yıkıldığı ve hasarın gerçekleştiği anlaşılmaktadır.Kazanın gerçekleşmesinde davacının sigortalısına kusur izafe edilemeyeceği ;hasarın ambalaj yetersizliği nedeniyle yol şartlarında hasara uğramasından değil , forkliftin işletme güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle meydana geldiği anlaşılmaktadır.Yine dosya kapsamından aynı makinenin yine davalı tarafından yerine taşındığı anlaşılmaktadır. Taşımada ;orjinal ambalajıyla işyeri kapısına kadar getirilen makinenin 4 ton ağırlığında bir makinenin rampadan forkliftle birlikte kayarak hasara uğraması nedeniyle taşıma sürecinde bir rolü bulunmayan sigortalıya kusur izafe edilmesine ilişkin bilirkişi kanaati yerinde olmayıp ,işletme güvenliğini sağlayamayan davalının hasardan tümüyle sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Diğer yandan emtianın hasara uğramasına davalıların kasten veya pervasızca bir davranışının neden olduğu hususu davacı tarafından kanıtlanamadığı gibi ,kazada forklift sürücüsünün %100 kusurlu olması da davalı taşıyıcının ağır kusurlu sayılmasını gerektirmez.Olayda TTK'nın 886. maddesinin uygulama yeri bulunmamakta olup, davalıların sorumluluğu bakımından TTK'nın 882. maddesinde düzenlenen sınırlı sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmalıdır. Bu kapsamda emtianın brüt ağırlığı 3850 kg olup, karar tarihinde SDR kuru 12,3906-TL'dir. Mahkemece hasarın meydana geldiği tarihteki SDR kuru esas alınarak hesaplama yapılmış ise de TTK nın882 maddesi uyarınca sınırlı sorumluluğun karar tarihine göre belirlenmesi gerekmektedir. Karar tarihindeki SDR kuru esas alınarak yapılan hesaplamada davalının sorumluluğu (3.850X8,33X12,3906=) 397.372,73-TL ile sınırlıdır.Makinenin onarım bedeli 331.108,88-TL, onarım için makinenin İtalya'ya gönderilmesi ve getirilmesi ile birlikte toplam zarar 361.887,15-TL'nin bilirkişi tarafından kadri marufunda olduğu tespit edilmiştir. Bunun dışında ürünün onarımından sonra Türkiye'ye getirilmesinde dava dışı sigortalının 72.991,47-TL maliyete katlandığı, bu miktarın da sigortalıya ödendiği dosyaya sunulan ibraname ve vergi alındı belgelerinden anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı sigorta şirketinin katlanmak zorunda kaldığı 434.878,62-TL hasar bedelinden davalının sınırlı sorumluluğuna isabet eden 397.372,73-TL asıl alacağın asıl ve birleşen davada davacıya ödenmesi gerekmektedir.\tDavacı sigorta şirketi tarafından Küçükçekmece 2.İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada 10.5.2019 tarihine kadar işleyen faizi 19.720-TL hesaplayıp talep etmiştir.Tazminatın 28/01/2019 tarihinde ödendiği dikkate alındığında 10.05.2019 tarihine kadar 102 gün (361.887,15x19.50:100:360=)19.994,26-TL hesaplanmış olup talebi aşmaktadır.Bu halde ; asıl dava bakımından davalının bilirkişi kurulu tarafından kadrimaruf olduğu tesbit edilen hasar miktarı ve işlemiş faiz toplamı 381.607,52-TL ile sorumlu tutulması gerekirken forklift aracının rampa aşağı giderken fren boşaltması nedeniyle meydana gelen hasar nedeniyle %50 oranda kusur nedeniyle fazla istemin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Davalının sınırlı sorumluluğu ilk derece mahkeme karar tarihi itibariyle hesaplanma -sına göre; birleşen davada bakiye talep edebileceği miktar 397.372,73-361.887,15 =35.485,58-TL olup davalı ödeme ödeme tarihi 18.03.2019 tarihinden takip tarihi 10.07.2020 tarihine kadar ( 1 yıl 3 ay 22 gün ,19,50,--18,25,--13,5,10 oranlardan) 7.786-TL işlemiş faize hak kazanmıştır. Toplam 35.485,58+ 7.786= 43.271,58-TL alacak bakımından itirazın kısmen iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.\tÖte yandan; icra inkar tazminatı için alacağın likit ve belirlenebilir nitelikte olması gerekmektedir. Somut olayda davacının alacağı tazminat kabilinden olup miktarı ancak yargılama ile belirlenebileceğinden likit ve belirlenebilir nitelikte olmayan alacak için icra inkar tazminatı koşulları oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle ;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından kararın kaldırılarak yeniden karar verilmesine; asıl davada itirazın iptaline ,birleşen davada itirazın kısmen iptaline ,fazla istemin reddine, asıl ve birleşen davalarda davacının icra inkar tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/09/2021 Tarih 2020/54 Esas - 2021/570 Karar sayılı kararın HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; \t1-Asıl davanın kabulüne davalının Küçükçekmece 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasında 361.887,15-TLsi asıl alacak olmak üzere toplam 381.887,52-TL alacak bakımından itirazın iptaline asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,50 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine,2-Birleşen davada davalının Küçükçekmece 4 İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada itirazın 35.485,58-TL asıl alacak, 7.786-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.271,58-TL alacak bakımından iptaline, asıl alacağa takip tarihinden %10 ve değişen oranlarda avans faizi işletilerek takibin devamına, fazla istemin reddine,İlk derece yargılaması bakımından ;\"Asıl davada: alınması gereken 26.086,73-TLkarar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 4.608,87-TL, icra veznesine yatırılan 1.908,04-TL toplamı 6.516,91-TL peşin harcın mahsubuyla kalan 19.569,82-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye ödenmesine, Davacı tarafça ödenen 6.571,31-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafça yapılan tebliğ ve bilirkişi gideri 7.743,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı vekili için takdir olunan 61.102-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,Birleşen davada: alınması gereken 2.955,88-TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 1.074,99-Tl, icra veznesine yatırılan 445,03-TL toplamı 1.520,02-TL peşin harcın mahsubuyla kalan 1.435,86-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye ödenmesine, Davacı tarafça ödenen 1.579,32-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine taktir olunan 43.271,58-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı lehine taktir olunan 12.370,86-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 660-TL'sinin davacıdan, 660-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine, Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine\"İstinaf yoluna başvuran asıl ve birleşin davada davacı tarafından yatırılan 118,60-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan 109-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 85-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 25/12/2025