T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
GEREKÇE TARİHİ: 15/12/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davacı ... in kullandığı ... plakalı motosiklete, davalı .. ın sevk ve idaresindeki davalı ... e ait ... plakalı aracın çarptığını, ... plakalı aracın .... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, kazanın oluşumunda davacının hiçbir kusuru bulunmadığını, tüm kusurun davalı sürücü ... .. da olduğunu, meydana gelen kazada davacının hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, kazadan dolayı Antalya 26. Asliye Ceza Mahkemesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası üzerinden ceza yargılaması yapıldığını ve kesinleştiğini, kaza sonrası davacı .. un Antalya Tıp Fakültesi’nde yoğun bakım ünitesi dolu olduğu için ... Hastanesi'ne sevk edildiğini, 2 ay yoğun bakım ünitesinde, 2 ay da normal serviste toplam 4 ay yattığını, yoğun bakım ünitesinin parasını devletin karşıladığını, ancak 2 ay serviste yatılan sürenin bedelini kendisinin ödediğini, bu süreçte ağır ameliyatlar geçirdiğini, kaza sonrası koku alma yetisini tamamen yitirdiğini, sağ kolunu birçok ameliyat geçirmesine rağmen kullanamadığını, kafatasında derin kırık ve çatlaklar oluştuğunu, ilerleyen süreçte de ameliyat olması gerektiğini, kaza öncesi çok başarılı bir öğrenim hayatı olan davacının kaza sonrası eğitim ve öğrenim hayatında çok zorlandığını, davalı sürücünün kusurlu hareketi ile davacı .. in ağır fiziki ve ruhsal acılar çekmesine neden olduğunu, yine davacı .. in anne, babası ve kardeşi olan diğer davacıların yaşanan bu hadise sonucunda derin bir üzüntü yaşadıklarını, davacıda meydana gelen kalıcı hasar nedeniyle manevi olarak çok yıprandıklarını, davalı sigorta şirketine müracaat edildiğini, ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, ancak netice olarak anlaşma sağlanamadığını beyanla, fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı ... için, şimdilik yapmış olduğu hastane giderleri ve tedavi masrafları için 10.000,00 TL maddi tazminatın ve ileride uzman bilirkişi raporları ile belirlenecek maluliyete dayalı olarak meydana gelen zarar için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın, 40.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı anne ... için 10.000,00 TL, davacı baba .... için 10.000,00 TL ve davacı kardeş .... için 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; 22.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile kendisinin herhangi bir ilgisi bulunmadığını, olay günü bitişik kapı komşusu olan davalı ... ın halı saha maçına gideceği için akşam sıralarında kapısını çaldığını ve arabasını istediğini, kendisinin de arabayı verdiğini, davalı .... ın kendisini ve annesini telefonla arayarak kaza yaptığını söylediğini, sahibi olduğu aracın sigorta ve kasko poliçelerinin kaza tarihi itibariyle mevcut olduğunu, kazada yaralanan davacı ... ve ailesini tanımadığını, olay tarihinde kazada yaralanan davacının kasksız ve ehliyetsiz olduğunu, babalarının motosikletini alarak trafiğe çıktığını, asıl kusurlunun motosikletin sahibi olduğunu, olay nedeniyle psikolojik olarak yıpranan aile içinde huzuru bozulanın kendisi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…uygulanması gereken yönetmelik hükmünün yukarıda belirtilen emsal içtihat doğrultusunda kaza tarihi itibariyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre tespit edilmiştir. Davacının kaza tarihinde Sağlık Meslek Lisesi son sınıf öğrencisi olduğu belirtilmiş olup, mahkememizce mezun olduğu takdirde elde edebileceği gelire ilişkin araştırmalar yapılmıştır.Davacı kaza tarihinde henüz reşit olmamış olup, Devlet kurumunda çalışıp çalışmayacağı belli olmayıp henüz Sağlık Meslek Lisesinde son sınıf öğrencisi olması dikkate alındığında mahkememizce mezun olduğunda öncelikli olarak asgari ücretle çalışmaya başlayacağı dikkate alınarak asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama hayatın olağan akışı ve tüm dosya kapsamına uygun bulunmuştur.Davacının kaza tarihinde sürücü belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Müterafik kusura ilişkin yapılan değerlendirmede… Kask takıp takmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede; Davacının kask takıp takmadığı hususu somut olayda tespit edilemediği, davacının aleyhine uygulanabilecek yeterli ispatın bulunmadığı anlaşıldığından bu hususta müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce davacının talep edilen belgeli ve belgesiz tedavi giderleri ile maluliyete ilişkin olarak talep edilen ve bilirkişi tarafından asgari ücret tutarı üzerinden hesaplanan maddi tazminattan sürücü belgesi olmaması nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak ve tedavi giderleri yönünden taleple bağlı kalınarak davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; … tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın meydana geldiği tarih, olayın oluş şekli, davacının müterafik kusuru, davacının kaza tarihindeki yaşı, davalı sürücünün kusuru, manevi tazminatın amacı, hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak…” gerekçeleri ile; “Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; 1-Davacı ... ’in maddi tazminat isteminin kısmen kabul, kısmen reddi ile; 261.675,42 TL daimi iş göremezlik tazminatı ve taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan belgeli ve belgesiz tedavi gideri olmak üzere toplam 271.675,42 TL’nin davalılar ... ve ... ’dan kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... A.Ş. yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla 18/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... ’in fazlaya ilişkin daimi iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, 2-Davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, 3-Davacı ... için 16.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL ve ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ’dan kaza tarihi olan 23/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 4- Davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine,” karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğunu, manevi tazminatın takdirinde dayanak olarak davacı ... ’in müterafik kusurundan bahsedilmiş olup bu hususun gerçeği yansıtmadığını, ceza dosyasına göre müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, mahkemenin asgari ücreti baz alarak yapılan hesaplamanın kabul edilmesinin doğru olmadığını, davacı ... ’un sağlık meslek lisesi son sınıf öğrencisi olduğunu ve mezun olduğunda hemşire olarak çalışacağını, hemşirelerin gelirinin asgari ücretten fazla olduğunu, bilirkişi raporunda doğru bir şekilde emsal ücret baz alınarak hesaplanan ve ıslah ettikleri bedel üzerinden davanın kabul edilmesi gerektiğini, maddi tazminat alacaklarına yapılan %20 oranındaki müterafik kusur indiriminin hatalı olduğunu, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusurunun olmadığını, davalı ... vekili lehine reddedilen dava değerine göre hatalı vekalet ücretine hükmedildiğini, zira hükmedilecek miktarın kabul edilen manevi tazminat tutarını geçemeyeceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslah mahiyetindeki bedel artırım dilekçesi ile talep edilen tüm alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğuna ilişkin hiç bir ifade ve ibare olmadığını, davanın tamamının öncelikle zamanaşımı sebebi ile reddedilmesi gerektiğini, poliçe teminatı kapsamında olmayan alacak kalemlerinin de hem dava dilekçesi ile hem de ıslah mahiyetindeki bedel artırım dilekçesi ile talep edilmesinin ve mahkemece kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi aleyhine hükmedilen tazminatlara ıslah mahiyetindeki bedel artırım tarihinden itibaren faiz işletilmesinin kabul edilemeyeceğini, olayda zarar gören davacıların müterafik kusurunun mevcut olduğunu, kazanın oluşmasındaki kusurun tamamının davacı ... ’de olduğunu, dava dilekçesinde davacının kafatasında derin kırık ve çatlak olduğunun iddia edildiğini, bu iddianın da kaza sırasında davacının kask takmadığını doğruladığını, ayrıca sürücü belgesinin dahi olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda, kaza tarihi ve uzamış ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin zamanaşımı itirazının reddine, dava dilekçesinde açıkça alacağın belirsiz olmasından bahisle taleplerinin belirsiz alacak davası olduğu ifade edilmekle davalı sigorta şirketinin bedel arttırım dilekçesi ile arttırılan kısım yönünden zamanaşımı itirazlarının yerinde olmamasına, davalı sürücü ...’nın ceza dosyası kapsamındaki tüm ifadelerinde davacı ...’un kask taktığı yönündeki beyanı dikkate alındığında mahkemenin bu yönden müterafik kusur indirimi uygulamamasının yerinde olmasına, davacı ...’un kazaya karışan aracın sürücüsü olduğu gözetildiğinde mahkemece hatır taşıması indirimi uygulanmamasının doğru olmasına, davanın haksız fiil alacağına yönelik oluşu ve davacı tarafından davadan önce sigorta şirketine başvurulduğu anlaşılmakla mahkemece faiz başlangıç tarihinin doğru belirlenmesine göre davalı sigorta şirketinin bu hususlara ilişkin istinaf başvurularının reddi gerekmiştir.
Davalı sigorta şirketince, dava konusu kazada davalı sürücünün mahkemece tayin edilen kusur oranına itiraz edilmiştir.
Kaza tespit tutanağına göre; davalı sürücü ...’nın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu, aracını yolun soluna kaydırıp, ön ilerisinde aynı yönde seyretmekte olan sürücü belgesiz davacı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı motosiklete arka sağ kısmından çarpması olayı ile ilgili davalı sürücü ... ’nın KTK’nın 46/2b maddesini (şerit değiştirmeden önce girilecek şeritte sürülen araçların emniyetli geçişini beklemek kuralını) ihlal ettiği gerekçesi ile asli, davacı sürücü ...’un ise aynı kanunun 46/2a (aksine bir işaret bulunmadıkça gidiş yönüne göre yolun sağından … trafik durumuna göre hızının gerektiği şeritten sürmemek) maddesini ihlal ettiğinden bahisle tali kusurlu bulunduğu belirtilmiştir.
Öte yandan kazaya ilişkin görülen ceza yargılamasında keşif yapılmak suretiyle hazırlanan trafik bilirkişi raporu ile davalı sürücü ....’nın seyir halinde iken dikkatli ve kontrollü bir şekilde seyrini sürdürerek trafiği kullananlar için tehlike oluşturmadan şerit değiştirmek istediğinde taşıt trafiğinin tümü için tehlike veya engel oluşturmadan kontrollü bir şekilde şerit değiştirmesi gerekirken bu kurallara riayet etmemesi sebebi ile asli kusurlu, davacı sürücü ...’un ise yolun sağ şeridinde seyir halinde olması gerekirken dikkatsiz, tedbirsiz ve hızlı bir şekilde yolun sol şeridinde seyretmesinden dolayı tali kusurlu olduğu yönünde görüş bildirdiği görülmüştür.
Mahkemece hükme esas alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nin 08/06/2018 tarihli raporu ile ise sürücü ....’nın yola gereken dikkatini vermemesi, sürüşünü mevcut şartlara ve far ışığı altındaki görüşüne göre ayarlamaması ve aracını seyir şeridinde güvenli bir şekilde sevk ve idare edebilme becerisi gösterememesi nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu gerçekleşen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...’un ise kendi aracına arka sağ kısmından çarpılması neticesi meydana gelen olayda kazanın oluşu üzerine etken hatalı herhangi tutum ve davranışı görülmediği gerekçesi ile kusurunun olmadığı yönünde görüş belirtildiği, mahkemece iş bu raporun hükme esas alındığı anlaşılmıştır.
Ne var ki, mahkemece gerek kaza tespit tutanağı gerekse ceza yargılaması sırasında alınan kusura ilişkin bilirkişi raporu ile çelişki oluşturacak şekilde görüş mütalaa eden rapora itibar edilerek ve çelişki giderilmeden sonuca gidilmesi yerinde bulunmamıştır.
Şöyle ki, davalı sürücü hem soruşturma aşamasında, hem de kovuşturma aşamasında verdiği ifadelerde davacı ...’un kullanımında olan motosikletin farlarının yanmadığını ifade etmiştir. Öte yandan kazadan sonra çekilen fotoğraflarda motosikletin çarpmadan sonra durduğu hız göstergesinin 120 olarak görüldüğü belirtilmiştir. Diğer yandan kaza tespit tutanağında davalı aracının sol tarafa doğru kaydığı belirtilmiş, davalı sürücü kollukta verdiği ifadesinde sağ şeritten sol şeride sollama yaptıktan sonra kazanın meydana geldiğini ifade etmiş, keşifteki ifadesinde ise sol şeritte seyir halindeyken farları yanmadığı için önünde seyreden motosikleti görmediğini ifade etmiştir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede mahkemece öncelikle ceza dava dosyasının aslı da dosya arasına alınmak suretiyle yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda davacı motosikletin kaza esnasında farlarının yanıp yanmadığı da değerlendirilmek suretiyle çarpmanın meydana geldiği nokta da gözetilerek bu hususun görüş mesafesine etkisi ile yine motosikletin hızının 120 km/hz olduğu da irdelenmek suretiyle dosya kapsamında bulunan raporlar arasındaki çelişkinin Karayolları Fen Heyeti’den alınacak rapor ile giderilmesinden sonra sonuca gidilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde çelişki giderilmeksizin davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun kabulü yerinde görülmemiştir.
Öte yandan davacı vekili, davacı ....’un sağlık meslek lisesi son sınıf öğrencisi olduğunu, mezun olduğunda hemşire olarak çalışacağını ve gelirinin hemşire geliri düzeyinde olacağını belirtmiştir.
Dosya kapsamında bulunan geçici mezuniyet belgesinden davacı ...’un ....Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nden 02/08/2017 tarihinde mezun olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının beyan ve itirazları doğrultusunda hemşire mesleğine ait gelir araştırması yapılmış ve sonuçları doğrultusunda dosya ek rapor hazırlanmak üzere aktüerya bilirkişisine verilmiştir.
Ne var ki, yapılan inceleme dosya kapsamı ile uyumlu olmamıştır. Şöyle ki, sağlık meslek lisesinden mezun olunması halinde sağlık teknisyeni olarak çalışılabilmekte olunup, davacı ....’un sağlık meslek yüksekokulu veya sağlık bilimleri fakültesi okuduğuna dair bir bilgi ve iddia dosya kapsamında bulunmamaktadır.
O halde mahkemece, öncelikle davacının sağlık meslek lisesinden mezun olması halinde sağlık teknisyeni olarak çalışabileceği gözetilerek bu meslek grubu için İl Sağlık Müdürlüğü, Tuik veya ilgili sendikalar veya kuruluşlardan gerekli araştırmaların yapılması, gelen yazı cevapları doğrultusunda dosyanın yeniden aktüerya bilirkişisine verilerek davacının daimi iş göremezlik tazminatının hesaplanması gerekirken yazılı olduğu şekilde inceleme ve hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.
Bunun yanı sıra yukarıda değinildiği gibi davacının kask takmadığı gerekçesi ile müterafik kusur indirimi uygulanmaması yerinde olmuş ise de, sürücünün ehliyetsiz olması sürüş ve trafik akışı kusurlarından olmayıp, mahkeme tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilecek hususlardan olmadığı, müterafik kusur indirimi yapılabilmesi için kazanın oluşumunda ehliyetsiz araç kullanımının etkisinin olması gerektiği, dosya kapsamında buna dair bir delil bulunmadığı anlaşıldığında müterafik kusur indirimi yapılması da doğru görülmemiştir.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin manevi tazminat davalarında ücret başlığını taşıyan 10/3 maddesi ile davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücretin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlemesine yer vermiştir.
Mahkemece davacıların manevi tazminat talebi kısmen kabul edilmiş olup, davalılar lehine hükmedilen manevi tazminatın reddedilen manevi tazminat miktarını aştığı anlaşılmakla karar bu yönüyle de hatalı bulunmuştur.
Sonuç olarak, davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davacılar vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf itirazlarının kaldırma nedenlerine göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekili ve davalı ....A.Ş vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2021 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacılara ve davalı ....A.Ş.'ye İADESİNE,
5-Davacılar vekili ve davalı ....A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
9-Davalı ....A.Ş. tarafından tehiri icra talebi kapsamında Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen 08/03/2022 tarihli ve ... numaralı .... bankası ... /Antalya'ya ait 535.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi. 04/12/2025\t\t