T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/641
KARAR NO\t: 2025/1646
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/01/2022
NUMARASI\t: 2017/484 Esas - 2022/26 Karar
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/11/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Uluslararası nakliyat alanında faaliyet göstermekte olduğunu, Müvekkili şirket aleyhine 27/11/2013 tarihle dava dilekçesi ile ... Sigorta A.Ş tarafından ... ... Ürün. San. Ve Tic. A.Ş'nin kanuni halefi olarak rücuen alacak davasının açılmış olduğunu, söz konusu dava, ... Sigorta A.Ş'nin sigortalısı ... ... Hastane Ürünleri San. Ve Tic. A.Ş'ne ait emtiaların müvekkili şirkete ait araçlarla ... Sigorta A.Ş sigortalısının deposuna 09/01/2013 tarihinde teslimi sonrası mallarda hasar/zarar meydana geldiği iddiası ile ikame edilmiş olduğunu, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.12.2014 tarih ve 2014/770 E., 2014/520 K. sayılı kararı iledavanın kısmen kabulüne karar verilmiş olduğunu, Kısmen kabul kararına karşı dosya taraflarınca Yargıtaya gönderilmiş olup kısmen kabulün reddi için gerekli tüm yasal yollara başvurulmuş olduğunu, Kararın Yargıtay tarafından onanmış olduğunu, Yargıtay onama kararı ve kismen kabul kararı sonrasında ... Sigorta A.Ş. tarafından İstanbul 18. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup başlatılan icra takibi heticesinde müvekkil şirket tarafından ekte sunmuş oldukları ödeme belgesinden de anlaşılacağı üzere İstanbul 18. İcra Müdürlüğü'nün hesabına ... E. sayılı dosyasına istinaden hasar bedeli, icra dosyası için tahsil harcı ve avukatlık üdreti ödemesi olmak üzere toplam 42.441,20.TL. ödeme yapılmış ve dosya borcunun kapatılmış olduğunu, Söz konusu hasar/zararı meydana geldiği iddia edilen taşıma işlemi ... ( ...) Sigortanın 12632478 poliçe nolu taşıyıcı sorumluluk sigortası ve ... ( ... ) Sigortanın ... poliçe nolu ...-Sorumluluk Sigartası poliçeleri kapsamında olup, müvekkil şirket tarafından defaatle davalıya hasar ihbarında bulunulmuş olduğunu, Davalı ... ( ...); Sigorta nezdindeki hasar dosya numarasının 13008643 olduğunu, Tüm bu ihbarlara rağmen, davalı ... ( ...) Sigorta A.Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı için müvekkil şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.'ye ödeme yapılmış olduğunu, bu nedenle, müvekkil şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.'ye ödenen ve taşıyıcı sorumluluk ile ...-sorumluluk sigortası poliçeleri kbpsamında bulunan hasar/zararın tazmini için sayın mahkemeye müracaat zorlınluluğunun doğmuş olduğunu” beyan ederek davanın kabulüne, Taşıyıcı sorumluluk ve ...- Sorumluluk sigorta poliçeleri kapsamında olan, taşımadan kaynaklanan ve ... Sigorta A.Ş. 'ye ödenen 42.441,20.TL hasar/zarar bedelinin, ödenen icra harçları ile avukatlık ücretinin ödeme tarihi olan 03.08.2015 tarihinden itibaren isleyecek avans faizi ile davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ve eklerinin kendilerine tebliğ edilmediğini, davacı delillerinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, davacının delillerine karşı cevap ve karşı delil sunma haklarının da saklı tuttuklarını, davacının dava dilekçesindeki taleplerine karşı zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... numaralı \"... Sorumluluk Sigorta Poliçesi\" ile teminat altına alınan taşıma ... taşıma evrakına göre \"...\" plaka numaralı araç ile gerçekleştirilmiş olan uluslararası taşıma olduğunu, bununla birlikte, müvekkili sigorta şirketi tarafından gerçekleştirilen hasar incelemesi sırasında emtia alacısı ... ... Ürün. San. Ve Tic. A.Ş tarafından düzenlenmiş olan hasar tutanağının incelenmesi ile malları hasarlı olarak teslim eden araç plakasının \"...\" olduğunun görüldüğü, hasarın sigortalı davacının antreposundan alıcının adresine taşıması sırasında meydana gelmiş olduğunun anlaşıldığı, hasarın ... taşıma evrakında bildirilen araç dışında bir araçta meydana gelmesi sebebi ile müvekkili şirketin ... Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminatı dışına çıkmış olduğunun aşikar olduğunu, davacı yan rücu talebine dayanak olduğunu iddia ettiği Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası hakkında hiçbir zaman müvekkili sigorta şirketine ihbarda bulunmadığını, dava dışı ... Sigota tarafından sigortalısına lütuf ödemesinde bulunulmuş olduğunu, davacıya rücu edilmiş olan bedelin hukuki bir temeli bulunmadığını, ispatlanamayan hasar sebebi ile dava dışı ... Sigorta tarafından ...'na yapılmış ve müteakiben davacıya rücu edilmiş olan tazminat ödemesinin bir lütuf ödemesinden ibaret olduğu ve hukuki temelinin bulunmadığının açık olduğunu, hukuken ödeme yükümlülüğü bulunmadığı halde gerçekleştirilen lütuf ödemesinin rücu edilmesinin ve huzurdaki davada ileri sürülmesinin mümkün olmadığı izahattan vareste olduğunu, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi hükmünün müvekkile savunma imkanı tanınmamış olması sebebiyle huzurdaki davada emsal teşkil etmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...... numaralı karayolu ile yapılan uluslararası eşya taşımaları taşıyıcı sorumluluk sigorta (...- sorumluluk sigortası) poliçesini VII. Beyan ve ödeme yükümlülüğü kısmında sigortalının uluslararası taşımacılıkta kullanılan araçların plakalarını sigorta acentesine bildireceği ve listeye kaydedilmeyen araçların sigorta teminatının bulunmadığı düzenlenmiştir. Bilirkişi heyeti raporu ile tespit edildiği üzere ... çekici ile ... plakalı araçlar davalı ... şirketinin acentesine yazılı olarak bildirilmemiştir bu nedenle bu araçta oluşan zarar poliçe kapsamında değildir.. Bu nedenle bu araçlardaki eşyaların zararı ile ilgili davacı şirketçe davalı ... şirketinden poliçe hükümleri nedeniyle rücuen zarar tazmin talebinde bulunulamaz. 12632478 numaralı davacı ve davalı arasında akdedilen taşıyıcı sorumluluk sigortası poliçesine dayalı olarak da davacı tarafça rücuen zarar tazmin talebinde bulunulmuştur. Bu sigorta poliçesi yönünden geçerli olan 01/01/1953 tarihli Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları'nın 4. Maddesi uyarınca Yağmur suyundan oluşan rizikolar teminat dışı bırakılmıştır. Ayrıca taraflar arasındaki sigorta poliçesinde bu teminat dışı bırakılan halin teminat kapsamına dahil edildiğine dair bir madde de bulunmaktadır. Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/770 E. 2014/520 K. sayılı dosyasında hükmedilen tazminata konu olayın tentedeki açıklık neticesine yağmur sularının sızması ve taşınan kolileri ıslanması olarak değerlendirilebileceğinin bilirkişi heyeti ek raporun bildirildiği bu zararın oluş şekli dikkate alındığında teminat dışı kalan hal olduğu ve taşıyıcı sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davalı ... şirketinin tazmin yükümlülüğünün bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle her iki sigorta poliçesi kapsamına da girmeyen hal nedeniyle davanın sübuta ermediği kanaatine varılarak davanın reddine,\" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin yargılama süresince ve hükmünü oluştururken “ adil yargılanma hakkına aykırı “ bir şekilde davalı tarafın iddiaları ile bağlı kaldığını, “ silahların eşitliği prensibini” hiçe sayarak eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayanarak hüküm teşkil ettiğini, sigorta poliçesi kapsamında olan taşımadan kaynaklanan ve dava dışı ... Sigorta A.Ş. 'ye ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin bozmayı gerektirdiğini, Yerel mahkemece yapılan yargılama sırasında ... numaralı ...-Sorumluluk Sigortası poliçesi tahtında yapılan değerlendirmede uluslararası taşımacılıkta kullanılan araçların plakalarının sigorta acentesine bildirilme yükümlülüğüne aykırı olarak taşımayı gerçekleştiren ... plakalı çekici ile ... plakalı dorsenin acenteye yazılı olarak bildirilmediğini, dolaysıyla oluşan zararın sigorta poliçesi kapsamında olmadığının tespit edildiğini, davacı şirketin sahibi olduğu tüm araçların plaka bilgilerinin davalı ... şirketine bildirildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava; uluslararası taşıma esnasında meydana gelen zararı, yükün sahibi ... A.Ş. Ye nakliyat sigorta poliçesi kapsamında ödeyen ... Sigorta A.Ş'nin, ... A.Ş hakkında açtığı Bakırköy 3. ATM kararı ile hüküm altına alınan tazminatı icra dosyasına ödeyen taşıyıcının, kendi Karayolu ile Yapılan Uluslararası Eşya Taşımaları Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi (... sorumluluk sigorta poliçesi) ve ayrıca Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçelerini düzenleyen sigortacısından ödediği bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/770 E., 2014/520 K. Sayılı dosyası ile aynı olaya ilişkin yapılan yargılama ile hasarın \"araç kusuru-tentede açıklık veya açık taşıtla taşıma risklerinden meydana geldiğinin kabul edilebileceği\" şeklinde tanımlandığı, ve eldeki davanın davacısının 24.111.70 TL tazminatı faiziyle ödemesine karar verildiği, bu gerekçe ile verilen hükmün derecattan geçerek kesinleştiği, alacağın takibe konulması ile davacı tarafından dava dışı alacaklı sigorta şirketine İstanbul 18. İcra müdürlüğünün ... E. Dosyasına icra harç ve giderleri ile birlikte 03/08/2015 tarihinde 42.441,20 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davaya konu taşıma Belçika-Türkiye arasında gerçekleştiğinden somut uyuşmazlığın ... Konvansiyonu hükümlerin sigorta hükümlerince çözümlenmesi gerekmektedir.Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Yine HMK’nın 190/1. maddesine göre ise, ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Öte yandan ispat yüküyle ilgili kanunda açık bir hüküm bulunması halinde öncelikle ona bakılmalıdır. Sigorta sözlemelerinde teminat kapsamında bir rizikonun gerçekleştiğini ispat yükü sigortalı/lehdara aittir. Bu husus ispatlandıktan sonra sözleşmede öngörülen risklerden herhangi birinin yada bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat külfeti sigortacıya aittir. (TTK 1409/2) Bu durumda rizikonun sözleşmede belirtilen istisna kapsamına kaldığı veya sözleşmede himayenin sınırlanmasına ilişkin belirlenen hallerin gerçekleştiğini sigortacının ispat etmesi gerekir. Ancak sigortacıdan talepte bulunan kişinin beyan yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ispat yükü yer değiştirir. ( Prf.dr. Emine Yazıcıoğlu, Prf.dr. Zehra Şeker Öğüt Sigorta hukuku 4, baskı sayfa 173) (EmsalY.17 hd 2014/ 23577 E.2017/5650 K.)İstinafa konu uyuşmalık temelde; meydana gelen hasarın poliçe teminatları kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır. Davcının dava dış ... ... A.Ş. Ait yükün Belçika Ülkesinden - Cendere Yolu Pırnal Keçeli Bahçesi Aayzağa İstanbul adresine taşınması işinin yapıldığı, yükün davacının gümrük antreposuna kadar taşıma işinde herhangi bir hasar meydana gelmediği anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında bilirkişi heyetince de rizikonun \"Emtianın Gümrük Antreposundan dava dışı ... ...'e ait - Cendere Yolu Pırnal Keçeli Bahçesi Ayazağa İstanbul adresinde ... (... çekici) plakalı araç ile nakliyesi sırasında yağan yağmur sularının araç tentesinden sızması sonucu alt kısmına istiflenmiş bulunan kapaklı karton kolilerin ıslanması nedeniyle muhteviyatı serum torbalarının ve bağlantı elemanlarının ıslanmak, nemlenmek suretiyle hasarlanmış olabileceği\" şeklinde gerçekleştiğinin değerlendirildiği, bu haliyle rizikonun yağan yağmur sularının araç tentesinden sızması sonucu oluştuğu anlaşılmaktadır. ... numaralı karayolu ile yapılan uluslararası eşya taşımaları taşıyıcı sorumluluk sigorta (...- sorumluluk sigortası) poliçesini VII. Beyan ve ödeme yükümlülüğü kısmında sigortalının uluslararası taşımacılıkta kullanılan araçların plakalarını sigorta acentesine bildireceği ve listeye kaydedilmeyen araçların sigorta teminatının bulunmadığı düzenlenmiştir. \t... taşıma senedinde ... plaka bilgisinin yer aldığı, Belçika'dan Gümrük Antreposu'na kadar ... plakalı araçla emtianın taşındığı, ... no.lu ... poliçesinin açıklamaları dikkate alındığında, sigorta ettiren, kendisi veya alt taşıyıcı tarafından taşımada kullanılan araçlara ait plakaların acenteye veya sigorta şirketine verilmesi gerektiği, yükün Gümrük Antreposundan dava dışı ... ...'e ait - Cendere Yolu Pırnal Keçeli Bahçesi Ayazağa İstanbul adresine gerçekleştirilen taşımasının (alt taşıyıcı/diğer sigortalı Transrutin firmasına âit olduğu belirtilen) ... (... çekici) plaka ile yapıldığı, bu plaka bilgisinin sigortacı veya acenteye verilmediği, davacı verildiğini iddia etmiş ise bu vakıadan kendisi hak elde ettiğinden bu araç plakasının verildiği husususun ispat yükünün davacı da olduğu bu hususun ispatlanmadığı anlaşılmakla davalı tarafça rizikonun poliçe kapsamında kalmadığı hususu ispatlanmış durumdadır. 01/01/1953 tarihli Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları'nın 4. Maddesi; \" sigorta aksine sözleme olmadıkça, aşağıdaki rizikoları temin etmez, şöyle ki; a) yağmur suyu.. İleri gelen tekasüf\" bu durumda genel şartlar uyarınca Yağmur suyundan oluşan rizikolar teminat dışı bırakılmıştır. Ayrıca taraflar arasındaki sigorta poliçesinde bu teminat dışı bırakılan halin teminat kapsamına dahil edildiğine dair bir madde de bulunmaktadır. Dosyada toplanan deliller ile oluşan rizikonun yağmur suyundan kaynaklı olduğu sabittir. Bu durumda rizikonun taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesinin teminatı dışında kaldığı hususu davalı tarafça ispatlanmış durumdadır. Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunduğu e-mail çıktısı bir ödeme vaadi olmadığı gibi rizikonun teminat kapsamında kaldığını da gösterir bir evrak olmamakla davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 17/11/2025
\t