T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/2013 - 2025/2299
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/2013
KARAR NO\t: 2025/2299
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
\t K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 12/04/2023
NUMARASI\t\t: 2022/352 E. - 2023/191 K.
DAVANIN KONUSU\t: Markanın Kullanılmama Nedeni İle Kısmen İptali
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/04/2023 tarih ve 2022/352 E. - 2023/191 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin 80 yılı aşkın bir süredir sağlık temizlik, kozmetik ve gıda güvenliği konularında hizmet veren dünya çapında lider bir firma olduğunu, müvekkilinin çok sayıda markasının yanı sıra temizlik sektöründe kullanılmak üzere ürettiği ve tüm dünyada satışa sunduğu “...” markasını kullandığını, davacının bu markanın gerçek hak sahibi olduğunu, bu markanın müvekkilinin kardeş şirketi olan ... adına 11.04.1998 tarihinde 103828 sayı tahtında tescil ettirilmiş olduğunu, ancak bu markanın süresi içerisinde yenilenmediğinden 2018 yılında hükümden düştüğünü, müvekkilinin 03. Sınıfa giren emtiada bu markayı tekrar tescil ettirmek üzere 2020/46604 sayı ile başvurduğunu, başvurunun ilanına davalının dava konusu edilen markasını mesnet göstererek dosyaladığı itirazları üzerine müvekkilinin marka başvurusunun bütünüyle reddedildiğini, halbuki davalının söz konusu markasını tescili kapsamına giren 03 ve 05. Sınıflardaki emtianın çoğunluğunda kullanmadığını, davalının “...” markasını sadece 05. Sınıfa giren gıda takviyelerinde kullandığını, dava konusu edilen markanın 19.01.2016 olan tescil tarihi üzerinden 5 yılı aşkın bir süre geçtiğinden davalının bu markasını kullanma zorunluluğu olduğunu, ayrıca davalının markasının kullanmama nedeniyle iptale konu edilebileceği ilk tarihten itibaren, yani geçmişe etkili olarak iptalinin gerektiğini, “kullanmama” halinin ispatı çoğu zaman mümkün olamayacağından markasını kullandığını ispat külfetinin davalının üzerinde olduğunu, davalının 03. Sınıfta kullanmadığı markasına dayalı olarak müvekkilinin tescili yönünde yaptığı başvuruyu engellemiş olması nedeniyle müvekkilinin huzurdaki davayı açmada hukuki yararının bulunduğunu, ayrıca davalının iddialarının aksine davacının 2020/46604 sayılı “...” marka başvurusunu dosyaladığı 05.05.2020 tarihinde davalı şirketin yayına itirazına gerekçe gösterdiği 19.01.2016 tarihli ve 2015 18416 sayı ile tescilli “...” markasının henüz kullanmama def’ine muhatap olamayacağını, böyle bir def’inin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ileri sürülmemiş olmasının, müvekkilinin huzurdaki davayı açmasını usulen engelleyen bir durumunun da bulunmadığını, davalının dava konusu markasını huzurdaki davanın kapsamı dışında tutulan gıda takviyelerinde kullandığı yönündeki iddialarının da markanın tescilli olduğu diğer emtia yönünden korunmasını gerektirecek bir durum yaratmadığını ileri sürerek, davalı adına tescilli 2015 18416 sayılı markanın tescili kapsamına giren, 03. Sınıftaki; “Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.” ve 05. Sınıftaki; “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler. Zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri. Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar” bakımından kullanmama sebebiyle kısmen iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin \"...\" markalı alkali mineral sitrat, koenzim Q10 ve D vitamini içeren ürünlerini yaygın bir kullanıma eriştirerek idrar alkalizasyonu, rekürrens oranının azaltılması gibi amaçlara hizmet ettiğini ve geniş bir kitleye hitap eder hale geldiğini, davacının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde, davalının dosyalamış olduğu itirazlara karşı bir aylık yasal süresi içerisinde kullanım ispatı talebinde bulunmamış olmasına rağmen, iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olarak huzurdaki davayı ikame ettiğini, kaldı ki bir markanın kullanılmadığı mal veya hizmetler tespit edilirken sınırlandırmanın makul ölçekte tutulması gerektiğini, zira Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın, markanın sadece belirli ürünlerde kullanılmasının o sınıfın tamamı bakımından kullanma sayılıp sayılamayacağını değerlendirirken, tescilli sınıfın kapsamının geniş ya da dar olmasına göre farklı kararlar verdiğini, eğer markanın tescil edildiği sınıf zaten yeterince dar ve belirli şekilde ifade edilmiş ise bu durumda markanın bu sınıfta kullanıldığından bahsedebilmek için dar kapsamdaki mal veya hizmetlerin tamamını kapsayacak şekilde kullanıldığının ispatının yeterli olduğunu, davalının \"...\" markasının tescilli olduğu her iki marka sınıfı dahilinde de kullanılmakta olduğunu, zaten 05. Sınıfın kapsamının darlığının da somut uyuşmazlıkta dikkate alınması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının 2015/18416 sayılı \"...\" ibareli markasının 19.01.2016 tarihinde tescil edildiği, iş bu tescil tarihi ile dava tarihi arasında beş yılı aşkın süre bulunduğu, dolayısıyla, davalının söz konusu markasını tescilli olduğu ve iş bu davaya konu edilen emtia bakımından kullanma külfeti altında olduğu, davalının 19.01.2016-23.09.2022 dönemine ilişkin ticari defterleri ile bu defterlerin dayanağını oluşturan alış/satış faturaları, makbuzlar, davalının satış hasılatları ve tanıtım evrakları gözden geçirilmiş olup, davalının “...” markası altında bahsi geçen dönemde “Alkali Mineral Sitrat Koenzim Q10 ve Vitamin D” içeren “takviye edici gıda” ürünlerinin üretimini, satışını ve pazarlamasını gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, davalının dava dosyasına sunduğu deliller ve yerinde incelemede tespit edilen bulgulara göre, davalının \"...\" görselli markasının, davalı tarafından, Türkiye sınırları içerisinde, tesciline uygun olarak, 19.01.2016-23.09.2022 tarihleri aralığında, markasal hüviyette ve ciddi bir pazar payı oluşturacak biçimde “takviye edici gıda” emtiasında kullanıldığının yeterli nitelikte, nicelikte ve içerikte delil ile tevsik edilebildiği, davalı yanın markasını kullandığını ispatladığı \"takviye edici gıda\" emtiasının iş bu davanın konusu dışında tutulduğu, davacı yanın, davaya konu markanın \"takviye edici gıda\" emtiasına karşılık gelen “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” emtiası bakımından iptal talebinde bulunmadığı, ancak; dava konusu edilen markanın kapsamına giren, 03 ve 05. Sınıftaki, “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” haricinde kalan emtia yönünden davalıya ait markanın kullanıldığına ilişkin herhangi bir delilin de ortaya konulmadığı, davalının markasını kullandığını tevsik edebildiği emtianın, markanın tescili kapsamına giren sadece “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” emtiası ile örtüştüğünden, davalının dava konusu edilen markasının tescili kapsamına giren bu emtia dışında kalan emtia yönünden kullanmama nedeniyle markanın iptali koşullarının oluştuğu, iptal koşulunun oluştuğu ilk tarihin; tescil tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitimini müteakip ilk gün olan; 20/01/2021 tarihi olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile; davalıya ait 2015/18416 sayılı markanın tescili kapsamında yer alan \"3.SINIF:Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. 5.SINIF:İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler. Zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri. Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar.\" emtiası bakımından 20/01/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kullanılmaması nedeniyle kısmen iptaline ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacı yan tarafından kullanım ispatı talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, kullanım ispatı talebinin itiraza ilişkin başvuru sahibine karşı görüş sunması için verilen bir aylık süre içerisinde yapılması gerektiğini, 03 ve 05. marka sınıfları müvekkili şirketçe kullanılmakla birlikte, ilgili marka sınıflarının (05 marka sınıfının) kısmen iptalinin talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, eğer markanın tescil edildiği sınıf zaten yeterince dar ve belirli şekilde ifade edilmiş ise bu durumda markanın bu sınıfta kullanıldığından bahsedebilmek için dar kapsamdaki mal veya hizmetlerin tamamını kapsayacak şekilde kullanıldığının ispatının gerektiğini, markanın, bir kategoriyi yeterince temsil eden belirli ürünlerde kullanıldığının ispatının yeterli kabul edildiğini, müvekkili tarafından \"...\" markası her iki marka sınıfı dahilinde de kullanılmakla birlikte sayın mahkemede aksi kanaat oluşması halinde 05 marka sınıfının dar olduğunın gözetilmesi ve buna göre sınıfa ilişkin tescilin kısmen iptalinin mümkün olmadığı gözetilerek karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket nezdinde \"markanın ciddi kullanımı\"nın bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, markanın kullanılmama nedeni ile kısmen iptali istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafın iş bu davayı açmada hukuki yararının olduğu, davanın, davalının markasının kullanılmama sebebiyle iptaline ilişkin olduğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9/1. maddesinde yer alan “Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir” şeklindeki düzenleme ile Kanun Koyucunun Markalar Sicilini kullanılmayan markalardan arındırma amacını güttüğü, 6769 sayılı SMK'nın 26. maddesi uyarınca kullanmama nedeniyle markanın iptali yetkisi Türk Patent ve Marka Kurumuna ait ise de, bu hükmün SMK'nın 192/1. maddesi uyarınca kanunun yayım tarihinden itibaren 7 yıl sonra yürürlüğe gireceği için, 6769 sayılı SMK'nın geçici madde 4. maddesi uyarınca, SMK'nın 26. madde hükmü yürürlüğe girene kadar, iptal yetkisinin mahkemeler tarafından kullanılacağı, SMK'nın markanın kullanım külfetine ilişkin 9. maddesi hükmü uyarınca davalı markasının tescil edildiği tarihten sonraki tüm zaman sürecinde kullanım külfetinin bulunduğu, bu kullanımının SMK'nın 7. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen şekilde, yine 7. maddenin 3. fıkrası ve SMK'nın 9. maddesinin 2 ve 3. fıkrasında belirlendiği şekilde gerçekleşmesi gerektiği, davalının dava konusu edilen 2015/18416 sayılı \"...\" ibareli markasının tescil tarihi ile iş bu dava tarihi arasında beş yılı aşkın süre bulunduğu için davalının markasını tescilli olduğu emtia bakımından kullanma külfetinin bulunduğu, diğer taraftan davacının markanın kullanılmadığına yönelik defiyi Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ileri sürmemiş olmasının bu davayı açmasına engel teşkil etmeyeceği, davalının dava dosyasına sunduğu delillere göre, dava konusu edilen markanın kapsamına giren, 03 ve 05. Sınıftaki, “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” haricinde kalan emtia yönünden davalıya ait markanın kullanıldığına ilişkin herhangi bir delilin de ortaya konulmadığının belirlendiği, davalının markasını kullandığını, markanın tescili kapsamına giren “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” emtia yönünden ispat edebildiği, davalının dava konusu edilen markasının tescili kapsamına giren bu emtia dışında kalan emtia yönünden kullanmama nedeniyle markanın iptali koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 269,85-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı uhdesinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 28/11/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/12/2025
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.