T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1914 - 2025/2173
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1914
KARAR NO\t: 2025/2173
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 17/11/2022
NUMARASI\t\t: 2022/186 E. - 2022/390 K.
DAVANIN KONUSU\t: YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17/11/2022 tarih ve 2022/186 E. - 2022/390 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:Davacı vekili, müvekkili şirketin 2007/32835, 2013/9468, 2013/29479, 2013/32392, 2013/60855, 2018/18599, 2018/18606, 2018/18610, 2018/18616 sayılı \"...\", \"... ...\" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki \"...\" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere diğer davalı Kuruma başvurduğunu, 2020/09837 kod numarasını alan başvuruya müvekkilince yapılan itirazın, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edildiğini ve bir kısım malların başvuru kapsamından çıkarıldığını, bu kez davalı Şirketin bu karara itiraz ettiğini, YİDK'in davalı itirazını yerinde görerek, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılmasına karar verdiğini, anılan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu marka başvurusu ile müvekkiline ait \"...\" ibareli markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, müvekkiline ait markaların tanınmış ve seri markalar olduğunu, iltibas değerlendirmesinde bu hususun da dikkate alınması gerektiğini, müvekkili markalarının tek bir unsurdan oluşması sebebiyle ilgili işaretlerin zayıf marka statüsünde olduğuna ilişkin yapılan itirazların dinlenmemesi gerektiğini, dava konusu başvurunun tescili halinde müvekkili markalarının arasına sızacağını, bu durumun iltibasın ortaya çıkmasına sebebiyet vereceğini, davalı şirketin, tamamen kötü niyetli bir şekilde, müvekkiline ait \"...\" markalarına \"...\" ibaresini ekleyerek tescil ettirmeye çalıştığını, müvekkil şirket markalarının tüketiciler nezdinde yarattığı güven ve haklı ünden faydalanma kastı ile hareket ettiğini, davalının marka olarak seçebileceği ve kullanabileceği milyonlarca seçenek varken müvekkiline ait \"...\" markaları ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olan işaretleri/ibareleri kendi adına tescil ettirmesinin tesadüf eseri olamayacağını ileri sürerek, YİDK'in 2022-M-2497 sayılı kararının iptaline ve 2020/09837 sayılı \"...\" ibareli markanın tescil edilmesi halinde 05. sınıfta yer alan “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” malları ile 29. ve 30. sınıf mallar, 35. sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görebilmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler ile 29. ve 30. sınıflara ilişkin tüm alt gruplar mallarının bir araya getirilmesi mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacıya ait “...” ibaresini taşıyan itiraz konusu markaların, ayırt edici niteliğinin düşük bulunduğunu, başvuru konusu markanın yardımcı unsuru olarak nitelendirilebilecek “...” kelimesi sebebiyle markaların benzer olduğundan söz edilemeyeceğini, bu nedenlerle taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacının diğer iddialarının da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
\tDavalı Şirket vekili, davacı her ne kadar kendisine ait markalarda yer alan “...” ibaresinin ayırt edici niteliğinin yüksek olduğunun yargı kararları ile sabit hale geldiğini iddia etmekte ise de güncel yüksek mahkeme kararları bu durumun tam aksini gösterdiğini, müvekkiline ait marka ile davacıya ait mesnet markaların gerek görsel gerekse işitsel olarak birbirine benzemediğini, müvekkili başvurusunun kötü niyetli olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, 05. sınıfın 02. alt grubu kapsamındaki “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” malları ile 29 ve 30. sınıflardaki malların tamamının ve bu malların satışına özgü 35/05. sınıf hizmetlerin, davacının itirazına mesnet 2013/60855, 2018/18599 , 2018/18606 , 2018/18610 , 2018/18616 sayılı markaların kapsamlarındaki mal ve hizmetlerle aynı veya benzer olduğu, dolayısıyla 6769 sayılı SMK m.6/1 hükmünün uygulanması açısından, mal ve hizmetlerin benzerliği koşulunun oluştuğu, davaya konu başvurudaki “...” ibaresi önce yer almakta ve vurgu bu ibare üzerinden başlamakta ise de taraf markalarının kompozisyonlarında, “...” ibaresinin konumlandırılması ve bu bağlamda taraf markaların göz ve hafızada bıraktığı etkinin bu kelime olacağı hususları dikkate alındığında, taraf markaların benzer olduğu, taraf markaları arasında bağlantı kurulması tehlikesinin doğacağı, tüketicilerin yanılgıya düşmeleri muhtemel olduğundan işaretler arasında 6769 sayılı SMK m.6/1 anlamında benzerlik bulunduğu, “...” ibareli davacı markasının 6769 sayılı SMK m.6/5 anlamında “tanınmış marka” olduğu iddiasının ispatlanamadığı, davalı şirketin kötü niyetli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK’nun 2022-M-2497 sayılı kararının taleple bağlı kalınarak 29 ve 30. sınıfın tamamı ile 05. sınıf “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” emtiaları ile sınırlı olarak iptaline, 2020/09837 sayılı markanın taleple bağlı kalınarak 29 ve 30. sınıfın tamamı ile 05. sınıf “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” emtiaları ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili, davacıya ait \"...\" ibaresini taşıyan itiraz konusu markaların, ayırt edici niteliğinin düşük bulunduğunu, dolayısıyla başvuru konusu markanın yardımcı unsuru olarak nitelendirilebilecek \"...\" kelimesi sebebiyle markaların benzer olduğundan söz etmenin imkansız olduğunu, \"...\" ibaresinin, başında yer alan \"...\" kelime unsuru ile birlikte bambaşka bir kompozisyon ve içerikte kullanıldığını, tüketicilerin, davalı markasındaki \"...\" ibaresini hiçbir zaman münferit olarak seçip algılamayacaklarını, \"...\" ibaresini bir bütün olarak algılayacaklarını, başvuru konusu markanın ihtiva ettiği unsurların tamamıyla anlamlı bir bütün oluşturduğunu, markalar arasında bütünsel izlenim açısından benzerlik bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı Şirket vekili, taleple bağlılık kuralı aşılarak ve müvekkilinin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilen 35. sınıfın tüm alt emtialarını kapsayıcı genel ifadelerin de terkinine karar verilmesinin emredici düzenlemelere aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun çelişkilerle dolu olup hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, davacıya ait markalarda yer alan \"...\" ibaresinin ayırt edici olmadığını, müvekkiline ait marka ile davacıya ait mesnet markaların gerek görsel gerekse işitsel olarak birbirine benzemediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE\t:Dava, YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “Kamu Düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir (6100 sayılı HMK'nın 114 - 115. maddeleri).
\tDava konusu uyuşmazlığa uygulanması gereken 5000 sayılı Kanun'un 15/C maddesinde, ...'in nihai kararının YİDK tarafından tesis edilen karar olduğu, bu kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir. Burada öngörülen süre hak düşürücü nitelikte olduğu gibi Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10/03/2014 gün ve 2014/3072 E.-4547 K. sayılı, 01/06/2015 gün ve 2015/2531 E.-7355 K. sayılı emsal kararlarından anlaşılacağı üzere bu husus, dava şartıdır. Buna göre, iptali istenen YİDK kararının davacıya 10.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın ise iki aylık hak düşürücü süre dolduktan sonra 16.05.2022 tarihinde açıldığı gözetildiğinde, YİDK kararının iptali yönünden süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece, işin esasına girilmesi doğru görülmemiştir.
\tYukarıda açıklanan gerekçelerle, özel kanunda dava şartı olarak düzenlenen süre yönünden YİDK kararının iptaline yönelik davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince işin esası incelenmeden kararın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, kararın niteliğine göre hükümsüzlük davasında kurulan hükme yönelik istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 17/11/2022 gün ve 2022/186 E. - 2022/390 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
\t3-Davalıların diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
\t4-Davalılar tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 269,85'er-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalılara ayrı ayrı iadesine,
\t5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\t6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
\t7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 20/11/2025 tarihinde HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/11/2025
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.