T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/382 Esas
KARAR NO: 2025/1453 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/06/2023
NUMARASI: 2022/148 E. - 2023/137 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım ( Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :\tDAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yan adına TPMK nezdinde 2019/00890 (21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39 ve 40) sayı ile tescilli tasarımın tescil başvuru tarihi itibarıyla SMK’nın aradığı tescil edilebilirlik kriterlerine sahip olmadığını, mahkemenin 2021/52 D.İş ve Bakırköy 2. FSHHM’nin 2021/21 D.İş ve sayılı dosyalarında dava konusu tasarımların/ürünlerin gerek bizzat davalı yan, gerekse de dava dışı firmalar tarafından davalı yanın tasarım başvurularından önce kamuya arz edilmiş olduğunun tespit edildiğini, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığının davalı ile müvekkili arasındaki sair davalarda bizzat davalı tarafından delil olarak kullanılmış kataloglar kapsamında ve davalının kendi internet sitesindeki eski tarihli yayınlar karşısında da tespit edilebileceğini, tespit dosyalarında tarihlerin tespit edildiğini, katalogların yayın tarihlerinin tespit edilebilir durumda olduğunu ve davalı tarafından aynı fırınların her rengine veya sadece küçük değişiklikler gerçekleştirilerek her formuna ayrıca tescil alındığını iddia ederek, davalı adına 2019/00890 (21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39 ve 40) sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını gösterdiği belirtilen tüm görsellerin müvekkilinin tasarımları olduğunu, ancak müvekkilinin tüm tasarımları yeni ve ayırt edici olması nedeniyle TPMK nezdinde tescil edildiğini, sadece fırın değil müvekkilinin tüm tasarımlarının kataloglarda yer aldığını, dava dilekçesi açıklanmadığı sürece dava konusu her bir tasarım yönünden hangi tasarımsal özelliklerin yeni ve ayırt edicilik kattığına her bir katalogdaki her bir ürün için ayrı ayrı bakılmak zorunda kalınacağını, ayrıca müvekkilinin tüm tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu, bir kısmının tescil tarihinden sonra kataloglarda yer aldığını, bir kısmının ise 12 aylık süre içerisinde tescil amacıyla başvurusunun yapıldığını, dayanak gösterilen tüm katalogların incelendiğini ve tespit dosyalarında tespit edilen katalogların hiç birinde önceki tarihli görsele rastlanmadığını, internet sitelerindeki görsellerle katalogların tamamı için 28.02.2021 tarihindeki görsellerin tespitinin yapıldığını, tarafların üretim tesislerinin birbirine çok yakın olduğunu, davacının dava konusu tasarımların müvekkiline ait ve müvekkili adına tescilli olduğunu uzun yıllardır bildiğini, 5 yıldan sonra dava açmakla hakkını kaybettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 06/06/2023 tarihli 2022/148E. - 2023/137 K. sayılı kararıyla; \"...Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya taraf vekillerinin itirazlarını karşılar ek rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 10/05/2023 havale tarihli ek raporda sonuç olarak kök rapordaki görüşlerini değiştirir herhangi bir durumun olmadığını bildirmiştir. Rapor ve ek rapor dosya kapsamıyla uyumlu ve teknik yönden yeterli görüldüğünden itibar edilmiştir. Tasarım hukukuna hakim olan ilkelere göre (SMK 56/4-a ve b maddeleri) daha önce piyasada satılan, üretilen ve dağıtımdaki herhangi bir tasarımla sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bu nedenle ürünler arasındaki farklılıkların küçük ayrıntı olup olmadığını ortaya çıkarmak gereklidir. Ayırt edici niteliğe sahip olmak ise, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yaratığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. (SMK 56/5-a ve b maddeleri) Dışarıdan gözlemlenebilecek farklılık ve benzerlikler bilgilenmiş kullanıcı bilgisiyle tespit edilebilecekken önem taşıyan husus, farklılıkların genel görünümde yenilik yaratıp yaratmada yeterli olup olmadığıdır. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır. (6769 Sayılı SMK 58/2)
Buna göre, davacı tarafça sunulan deliller ve davanın mahiyeti gereği resen yapılan araştırmaya göre, dava konusu tasarımların tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu, bu haliyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, davanın kabulü ile hükümsüzlüğe karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli 2019/00890 (21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39 ve 40 ) nolu tasarımların tescil başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadıkları anlaşılmakla hükümsüzlüğüne, sicilden terkinin..,\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrarla, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğunu, Mahkemece rapora yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, 2021/42 D.İş, 2021/21 D.İş ve 2021/22 D.İş sayılı dosyalarda alınan bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, delil tespitindeki bilirkişilerce dosyalara koyulan katalogların tarihleri ile görsellerinin yayın tarihlerinin belli olmadığını, İşbu davada ise bilirkişilerin D.İş dosyasındaki tarihleri doğru kabul ederek değerlendirme yaptıklarını,Bilirkişi heyetinin SMK'nın 57/2. maddesindeki 12 aylık hoşgörü süresini dikkate almadan görüş bildirdiklerini, müvekkillerinin tasarımlarının 12 aylık hoşgörü süresi içinde tescil başvurularının yapıldığını, Bilirkişilerin bilgilenmiş kullanıcının kim olduğunu rapora yazmadıkları için kendilerini bilgilenmiş kullanıcı yerine koymada kıyaslama yaptıklarını, fırın tasarımları için bilgilenmiş kullanıcı ev hanımlarının tasarımların farklı olarak algılayacaklarını,Bilirkişilerin dava konusu tasarımlar ile 2016 tarihli müvekkiline ait katalogdaki ürünleri karşılaştırdığını, ancak yalnızca fırın bölgelerine bakıldığını, ocak kısımlarına bakılmadığını, fırın bölgelerine bakarken de bilirkişilerin tasarımcının seçenek özgürlüğünü dikkate almadıklarını, tasarımların farklı olduklarını belirterek farklılıklarını açıklamış, arz ve izah edilen, inceleme sırasında re'sen nazara alınacak nedenlerle, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/148 Esas, 2023/137 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi sonucunda ortadan kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; 2019/00890 tescil numaralı çoklu tasarımın 11/02/2019 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy 2. FSHHM’nin 2021/21 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ...Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı ...'ndan bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda \"...tespit dilekçesinde belirtilen 116 adet link ekran görüntüleri alınmış, ekran görüntüleri yukarıda sunulmuş, yabancı dil olan sayfaların/linklerin hem yabancı dil hem de Google Otomatik çeviri ile Türkçe'ye çevrilerek, gerek ekran görüntüsü olarak yukarıda, gerek hem ekran görüntüsü hem de her link ayrı olmak üzere sayfa/sayfaların tamamı pdf uzantısı ile ve yine her link için ayrı klasör oluşturularak katalog/kataloglar da dahil olmak üzere EK'te bulunan DVD içerisinde sunulmuştur...\" denildiği tespit edilmiştir.Bakırköy 2. FSHHM’nin 2021/22 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ...Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı ...’ten 06/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda \"...dosyaya sunulan tespite konu bahsi geçen internet sitelerinde toplam 36 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayda \"Katalog\" ve çok sayıda \"Video\" bulunduğundan rapora eklenmiş olan ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulmuştur...\" denildiği tespit edilmiştir.Bakırköy 1. FSHHM’nin 2021/52 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ...Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı İsmail Keklik’ten 06/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda \"...tespite konu bahsi geçen internet sitelerine ait toplamda 26 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayıda “Katalog” bulunduğundan rapora eklenmiş ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulmuştur...\" denildiği tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ..., sınai mülkiyet uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 27/02/2023 tarihli raporda ve aynı heyetten alınan 15/05/2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; 2019/00890 (21, 22 , 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40) tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11/02/2019 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığını bildirmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, tasarım hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davaya konu tasarımlar fırın tasarımı olduklarından, bilirkişilerce davalıya ait kataloglardaki ürünlerin ocak kısımlarıyla karşılaştırma yapılmaması ve yalnızca fırın tasarımlarıyla karşılaştırma yapılması yerindedir.Mahkemece uzman bilirkişilerin yer aldıkları bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında davaya konu tasarımların tescil başvuru tarihinden önce davalıya ait katalogda yer alan ve 2016 tarihinde kamuya sunulan ürünlerin tasarımları ile benzer oldukları, aralarındaki farkın buton ve kulp biçimleri olduğu, bu farklılıkların da küçük ayrıntılar olduklarına dair görüş bildirildiği, raporlarda görsellere de yer verilmekle denetime uygun oldukları anlaşılmakla, Mahkemece bu raporlara itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmişti.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.