T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/371 Esas
KARAR NO\t: 2025/1456 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/06/2023
NUMARASI\t: 2022/967 E. - 2023/536 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, takip konusu bono hakkında imzaya itiraz davasının icra mahkemesinde derdest olduğunu, savcılık tarafından düzenlenen raporda icra takibine konu çek ile işlem yapan alacaklı davalının çekte imzasının ve yazısının olmadığının belirlendiğini, bu sebeple çekin kambiyo vasfını yitirdiğini belirterek, İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğünün ... .E sayılı dosyasına konu çekin (... Bankası ... seri 16.08.2020 keşideli ve 1.860.000,00 TL bedelli) son hamil imza ve yazısı olmaması sebebiyle kambiyo vasfında olmadığının tespitine, mezkur icra dosyasının durdurulmasına, icra takibinin iptaline ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf cevap vermemiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul Anadolu 8.Asliye Ticaret Mahkemesi 21/06/2023 tarihli 2022/967E. - 2023/536 K. sayılı kararıyla; \"...Davacı mahkememizde açtığı davada ise kendi imzasına yönelik bir itiraz ileri sürmemiş, çeki takibe koyan son hamil durumundaki davalının çekte isim ve imzasının olmadığını ileri sürmüştür. Çek incelendiğinde çekte davalının son ciranta olarak ad-soyad ve imzasının bulunduğu görülmüştür. TTK677 maddesinde imzaların istiklali düzenlenmiş prensibi düzenlenmiş olup davacı ancak kendi imzasının sahteliğine dayanabilir. Davacının böyle bir iddiası bulunmamaktadır. Dava konusu çekteki ciro silsilesi düzgün olup davacı tarafça aksi ispatlanamadığından davanın reddine...\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkili aleyhinde İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğünün ... .E sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, takibin usulsüz tebligat ile kesinleştiğini, müvekkili yurt dışında olduğu halde imza örnekleri de konsolosluk aracılığıyla verildiği sabit olduğu halde, tebligatın Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre yapıldığını, Mahkemenin resen tebligatı da gözeterek inceleme yapması gerektiğini,Takip konusu bono hakkında imza itiraz davası İcra Mahkemesinde derdest olmakla birlikte, Savcılığın raporunda icra takibine konu çek ile işlem yapan alacaklı davalının çekte imzasının ve yazısının olmadığı, bu sebeple kambiyo vasfını yetirdiğinin tespitiyle kıymetli evrakın iptaline karar verilmesinin talep edildiğini,Çekte oynama yapıldığını, kambiyo vasfında olmadığından iptali gerektiğini, zira alacaklı tarafın yasal hamil sıfatının da bulunmadığını, dosyaya mübrez Savcılık raporunun da bunu gösterdiğini,Duruşma zaptında da davanın menfi tespit olduğunun zapta geçtiğini,Müvekkilinin üzerinde yasal hamil imzası bulunmayan kişiye borçlu olmadığını, kambiyo vasfının tespitinin Ticaret Mahkemesinin yetkisinde olduğunu, zira bu durumun İcra Hukuk Mahkemesinde tespit edilmediğini, Savcılık raporuyla tespit edildiğini belirterek, arz ve izah edilen nedenlerle ve Mahkemece resen gözetilecek sebeplerle birlikte hem menfi tespit, hem de çek iptali ret kararının kaldırılmasına, Asliye Ticaret Mahkemesinin kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu 11 İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalının... , ... Otomotiv Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı ... hakkında 1.860.000,00 TL alacak için 23/09/2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsup haciz yolu ile icra takibi başlattığı, takip dayanağının 16/08/2020 günlü, 45109 seri numaralı, 1.860.000,00 TL bedelli çek olarak belirtildiği, davacının imzaya itiraz ederek İcra Hukuk Mahkemesine dava açtığı tespit edilmiştir. Takibe dayanak çek incelendiğinde; ... Bankası A.Ş.'nin Sultanbeyli Şubesi'ne ait 045109 seri numaralı, 1.860.000,00 TL.bedelli, 16/08/2020 keşide tarihli, keşidecisi ...Yapı Otomotiv Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., lehtar ve ilk cirantası davacı olan çek olduğu, davacının cirosundan sonra... ile davalı ...'un cirolarının bulunduğu, çekin bankaya 21/08/2020'de ibrazı ile karşılıksız işlemi yapıldığı, çekin tüm şekli unsurları taşıdığı anlaşılmıştır.İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/63672 sayılı soruşturma dosyası incelendiğinde; davacının davalı ve çekte adı geçen diğer şahıs hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık eylemlerinden ötürü şüphelilerin cezalandırılmasını talebiyle şikayetçi olduğu, çekteki 1.cironun sahte hazırlanıp düzenlendiği iddiası bakımından soruşturma yapılıp çekteki ciro imzasının davacıya ait olduğu belirlenip, çekteki diğer ciranta ifadelerine göre de çekin davacı tarafından kullanılmış olduğu anlaşılmakla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 31/01/2023 tarihli, 2020/544 Esas, 2023/69 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; davacının, işbu davaya konu icra takibinin dayanağı olan senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla 15/12/2020 tarihinde takibin iptali için davalıya karşı dava açtığı yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, istinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 12/06/2023 tarihli, 2023/1228 Esas, 2024/2148 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 18/12/2024 tarihli, 2024/6492 Esas, 2024/10745 Karar sayılı kararı ile temyiz talebinin reddine karar verilerek 18/12/2024 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava; İİK.nun 72.maddesinde düzenlenen icra takibinden sonra açılmış kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekili istinaf aşamasında icra dosyasında müvekkiline usulüne uygun tebligat yapılmadan takibin kesinleştirildiği ve takibe konu çek üzerinde davalının imzası bulunmadığından icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur.Dosya incelendiğinde; davacı tarafça icra takip dosyasında müvekkiline usulüne uygun tebligat yapılmadığı iddiasında bulunmuşsa da, İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesinde imzaya itiraz davasının 15/12/2020 tarihinde açıldığı, davacının en geç 15/12/2020 tarihinde icra takibinden haberdar olduğu halde yasal süre içinde icra dairesine ya da icra hukuk mahkemesine tebligatın usulsüz olduğuna dair bir şikayette bulunmadıkları, Dairemizin önüne gelen işbu davanın ise 08/12/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, usulsüz tebligata ilişkin istinaf talebi kabul edilmemiştir.Davacı vekilinin diğer istinaf talepleriyle ilgili yapılan incelemede; takibe konu çekte lehtar ve ilk ciranta olan davacı kendi imzasına itiraz etmemiştir. Çekte son ciranta imzasının çek hamili olan davalıya ait olmadığını iddia ederek takibin iptalini talep etmişse de, takibe konu çekin kambiyo senedi niteliğinde olduğu, imzaların istiklali prensibi uyarınca davacının çekin son cirantası ve hamilinin imzasının sahte olduğu iddiasıyla borçlu olmadığının tespitini talep edemeyeceği, çekteki imzasından dolayı sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbir ve istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,3-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.