T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/595 Esas
KARAR NO\t: 2025/1506
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/01/2024
NUMARASI\t: 2022/333 Esas, 2024/37 Karar
DAVANIN KONUSU: İstirdat
KARAR TARİHİ: 27/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:\t\t
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında davalı tarafça İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün..., İstanbul 37. İcra...E. İstanbul 24. İcra ... E dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkiline hukuk dışı borç yüklenmiş, ihtiyati haciz tehdidi altında zorla ödettirilmiş olduğunu, davalının icra takibi konusu çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığı şerhine rağmen bu çek ile ilgili ihtiyati haciz kararı alarak müvekkili şirkete hacze gelindiğini, müvekkili şirketin haciz tehdidi altında dava konusu çek bedelini ödemek zorunda kaldığını, icra takibi yapılan çeklerdeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığı gibi bahse konu çek koçanının da müvekkili şirket tarafından alınmamış olduğunu, takibe konu çeklerdeki imzanın taklit ve sahte olup, çekteki imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalarının kabülü ile 168.800-TL’nin ödeme tarihi tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte istirdadını talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın nispi harca tabi olup eksik harç nedeni ile davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin yasanın öngörmüş olduğu prosedürü eksiksiz olarak yerine getirmek sureti ile çeki devir almış olduğunu, davacının dava konusu çekteki imzayı inkar etmekte olduğunu, ancak çekin ne surette yetkisiz kişilerce imzalanarak piyasaya sürüldüğü konusunda herhangi bir beyanda bulunmadığını, dava konusu çekin ödeme aracı olarak verilen faktoring işlemine dayanak faturanın e-fatura olarak düzenlenmiş olup, davacının bu faturaya herhangi bir itirazının olup olmadığının da araştırılması gerektiğini, davacı tarafından iddia edilen hususların açıklığa kavuşabilmesi için belirli şartları sağlayacak incelemelerin yapılması gerekeceğini, dava konu çekin düzenlenme tarihinden önceki döneme ait mukayese belgelerin asıllarının celp edilmesi gerektiğini, müvekkilinin itiraz edilen imzanın sıhhatini bilme imkanı olmadığını, davacı tarafça aynı imzaları taşıyan ödenmiş çeklerin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tespit edilmesi halinde davacı tarafça borcun kabul edilmiş sayılacağını, Mahkememizin genel yetkili mahkeme olduğunu, alacağın var olup olmadığını incelemekle görevli olduğunu, müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddini, davacı borçlunun alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına ile takip konusu alacağın %10u oranında para cezasına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
\"...-Davacının davasının kısmen kabulü ile, -... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15/06/2021 keşide tarihli, 40.000-TL bedelli, 4099167 çek numaralı, keşidecisi ... Grup Mühendislik Mimarlık Metal İnş.Taah. San. Ve Tic.A.Ş. olan çek nedeniyle, İstanbul 24.İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına, ödenen 40.000-TL.’nın 29/06/2021 tarihinden, 17.000-TL.’nın 02/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,-... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15/06/2021 keşide tarihli, 40.000-TL bedelli, 4099168 çek numaralı, keşidecisi ... Grup Mühendislik Mimarlık Metal İnş.Taah. San. Ve Tic.A.Ş. olan çek nedeniyle, İstanbul 9.İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyasına, ödenen 40.000-TL.’nın 29/06/2021 tarihinden, 17.000-TL.’nın 27/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,-... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15/06/2021 keşide tarihli, 40.000-TL bedelli, 4099169 çek numaralı, keşidecisi ... Grup Mühendislik Mimarlık Metal İnş.Taah. San. Ve Tic.A.Ş. olan çek nedeniyle, İstanbul 37.İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyasına, ödenen 51.820-TL.’nın 05/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
-Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde; Mahkemenin hükme esas aldığı rapor eksik ve hatalı olup; rapora karşı itirazlar değerlendirilmediğinden; hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, Cevap dilekçesinde de belirttildiği üzere davacı şirket ile dava dışı ... arasındaki ticari ilişki ve çekin bu kişiye nasıl geçtiği hususunun yerel mahkemece araştırılmadığını, davacı ve dava dışı müvekkil şirket müşterisi ...'nun aralarındaki ticari ilişki ve verilen çeklerin davacı tarafından dava dışı ...'ya verilip verilmediğinin tespiti için ticari defterleri incelenmesi ve yine tarafların banka kayıtlarının incelenerek taraflar arasında para transferinin olup olmadığının tespiti talebinin değerlendirilmediğini, Çekin ödeme aracı olarak verilen faktoring işlemine dayanak fatura e-fatura olarak düzenlenmiş olup, davacının bu faturaya her hangi bir itirazının olup olmadığı da araştırılmadığını,Müvekkilinin yasal prosedürü yerine getirdiğini, iyi niyetli, meşru hamil sıfatını kazandığını, davacı tarafça aynı imzaları taşıyan ödenmiş çeklerin olup olmadığının araştırılması talebi de yerine getirilmediğini, cevap dilekçesinde davacı şirket yetkilisinin imza örneklerinin celbi için Nüfus Müdürlüğü ve Yüksek Seçim Kuruluna müzekkere yazılması talebi olmasına karşın bu talebin yerine getirilmediğini, eksik belgeler ile rapor alındığını, mukayese imzaların çoğunun çeklerin keşide tarihinden çok öncesine ait imzalar olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, istirdat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince imza incelemesine ilişkin alınan bilirkişi raporunda çeklerdeki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olup raporda yeterli evrak incelenmiş olmakla rapora ilişkin itirazların reddi gerekir.Dava konusu İstanbul 9.İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15.06.2021 Tarihli 40.000TL bedelli 4099168 seri nolu çekin suretinin incelenmesinde; davacının keşideci, dava dışı ...'nun lehtar ciranta, dava dışı ...'ın 2.ciranta, davalı faktoring şirketinin hamil konumunda olduğu, takibin de davacı ile dava dışı ... ve ... aleyhine başlatıldığı görülmektedir. Bu durumda 15.06.2021 Tarihli 4099168 seri nolu 40.000TL bedelli çek yönünden keşideci imzasının davacı eli ürünü olmadığı ispatlandığından bu çek yönünden yapılan ödemeye ilişkin istirdat isteminin kabulü yerindedir.Ancak, istirdat isteminin dayanağı olan İstanbul 37.İcra Dairesi'nin...Esas sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15/06/2021 keşide tarihli, 4099169 numaralı 40.000TL bedelli çekte davacı keşideci, dava dışı ... lehtar, davalı faktoring şirketi ise hamil konumundadır. Davalı, davaya cevabında çeklerin davacı yanca keşide edilen faturaya dayalı olduğunu ileri sürerek ticari defter incelemesi talebinde bulunmuş, istinafında da bu talebini yenilemiştir. Davacı ile dava dışı lehtar ... arasında borç ilişkisi olup olmadığı, faturaya dayalı alacak olup olmadığı iş bu davada incelenemeyecektir. Ancak, davalı faktoring şirketi temlik alan, dava dışı lehtar (faktoring müşterisi ...) temlik eden konumunda olup davalı şirket, dava dışı faktoring müşterisinin davacı keşideciye karşı ileri sürebileceği defileri fatura borçlusuna karşı ileri sürebilir. Bu durumda takibe konu çekin davacı ticari defterinde kayıtlı olup olmadığı ile sınırlı olmak üzere bilirkişi raporu da alınarak değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Davaya konu İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş., İstanbul/Dudullu Şb.’ne ait, 15/06/2021 keşide tarihli, 4099167 numaralı 40.000TL bedelli çekin arka yüzünün suretine dosyada ve Uyap'taki icra dosyasında rastlanmadığından bu çek yönünden ise istinaf istemi hakkında herhangi bir değerlendirme yapılamamıştır. Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE,\t2-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/01/2024 tarih, 2022/333 Esas, 2024/37 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 180TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.149,40TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 10TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.27/11/2025
\t