T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1945
KARAR NO\t: 2025/1797
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/08/2025 tarihli D.İş kararı ve 17.09.2025 tarihli ek karar
NUMARASI\t: 2025/473 D.İş. - 2025/476 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına ihtiyati hacze itiraz eden... vekilince yapılan itirazın reddine dair verilen 17.09.2025 tarihli ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan değişik iş dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t
İhtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; 2.000.000,00 TL bedelli, 30.07.2025 tarihli, 5655918) sayılı çekin verildiğini, çeke istinaden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/459 D.İş sayılı kararı ile 100.000 TL değerinde ihtiyati haciz kararı alındığını, bu defa 1.000.000,00 TL bakımından ihtiyati haciz başvurusu yapma gereği hasıl olduğunu, iş bu başvuru tarihi itibariyle 2.000.000,00 TL bedelli 1 adet çekten doğan alacağa istinaden ödeme yapılmadığını, alacaklı tarafından çekin bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız olduğunun görüldüğünü, çek arkasına işlendiğini, alacağın hiçbir teminata bağlı bulunmadığını, borç da vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini ileri sürerek, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, İstanbul 37 . İcra Dairesinin ... Esas dosyasından infazına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 25.08.2025 tarihli değişik iş kararında; \" ...Talep konusu alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla; 1.000.000,00\t TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 150.000,00 TL teminat karşılığında İİK”nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE...\" karar vermiştir.Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu... vekilli tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu... vekili, itiraz dilekçesinde özetle; müvekkili... çekin vade/keşide tarihi olarak kabul edilen tarihte 2.000.000 TL'den fazla nakit bulunduğunu, muhatap banka sahtecilik nedeniyle ödeme yapmadığını, vadesi gelmiş bir borçtan söz edilemeyeceğini, muhatap bankanın ödeme yapmamasının çekin karşılıksız olduğundan değil de üzerindeki sahteciliğin tespit edildiğinden kaynaklı olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden tarafın aynı çek dayanak gösterilerek İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/459 D.İş sayılı dosyası üzerinden de ihtiyati haciz kararı aldığını, işbu talebin mükerrer talep olduğunu, ihtiyati hacze konu edilen çekin kambiyo vasfında olmadığını, sahte olduğunu, imzanın müvekkiline ait olmadığını, icra dairesinin yetkisiz olduğunu, İstanbul 43. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2025/541 Esas sayılı davasının açıldığını, mahkemece verilen 27/08/2025 tarihli tensip ara kararı ile birlikte İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin borçlu... açısından takibin durdurulmasına karar verildiğini, çekin bedel hanesindeki 1.000.000 TL tutarının 2.000.000 TL’ye çıkarıldığını, düzenleme tarihindeki 30/06/2025 ifadesinin 30/07/2025’e çevrildiğini kambiyo senedinde asli unsurları ortadan kaldıran vahim bir sahtekârlık olduğunu, muhatap banka ...'ın Beylikdüzü Şubesi’nin 11/08/2025 tarihli resmi yazısında ve çek arkasına yazdığı yazısında, çek üzerinde keşide tarihi ve bedelde tahrifat yapıldığını, bu tahrifata ilişkin parafların keşideci imzası ile uyuşmadığının açıkça belirtildiğini, müvekkilinin çek hesabında 2.003.227,40 TL nakit bulunduğunu, çekin karşılıksız olmadığını, icra takibinde yetki, borçlunun yerleşim yeri veya senedin ödeme yeri olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin İstanbul dışında olduğunu, Tokat'ın Turhal İlçesi olduğunu, takibe konu evrakın muhatap bankasının da ... Turhal şubesi olduğunu, İstanbul yetki çevresi dışında olduğunu, İstanbul 37. İcra Dairesinin yetkisiz olduğunu, bu nedenle mahkemenin de yetkisiz şekilde ihtiyati haciz kararı verdiğini ileri sürerek itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 17.09.2025 tarihli ek kararında;\"...Mahkememizin 25/08/2025 tarih ve 2025/473 D.İş Esas ve 2025/476 D.İş Karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararına konu ... Turhal/TOKAT şubesine ait, 30/07/2025 Keşide Tarihli, 5659918 Seri Numaralı, 2.000.000,00 TL Bedelli Çek Aslı istinaden ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İİK.265.maddesine göre, Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. İhtiyatî haczin dayandığı sebepler İİK 257.maddesinde belirtilen alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olmasıdır.Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına karşı itiraz edilmesi üzerine İİK 265/4. maddesi gereğince itirazın duruşmalıolarakdeğerlendirilmesine karar verilmiş, 17/09/2025 tarihinde murafaa duruşması yapılmıştır.Talep, takibe konu ... Turhal/TOKAT şubesine ait, 30/07/2025 Keşide Tarihli, 5659918 Seri Numaralı, 2.000.000,00 TL Bedelli Çek Aslı nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkindir.İhtiyati haciz, İİK'nin 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK'nin 257. maddesinde; \"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği,\" 258. maddesinde; \"Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği,\" hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir. İcra ve İflâs Kanunu’nun 258. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu ya da itiraz eden vekilinin yapmış olduğu itirazlar, İİK'nın 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz kararına konu ... Turhal/TOKAT şubesine ait, 30/07/2025 Keşide Tarihli, 5659918 Seri Numaralı, 2.000.000,00 TL bedelli çek aslı incelendiğinde, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususunda kanaat uyandırıcı nitelikte olduğu ve bu haliyle de İİK'nın 257/1. maddesindeki şartların mevcut olduğu ve 258. maddesindeki yaklaşık ispat koşullarının da oluştuğu sonucuna varılarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir.İtirazın ihtiyati haczin dayandığı nedenler, mahkemenin yetkisi ve teminat ile sınırlı olarak incelenmektedir. Yapılan yetki itirazında açıkça yetkili olduğu belirtilen mahkeme/icra dairesi itiraz eden tarafından bildirilmediğinden yetki itirazı incelenmemiş, çek üzerinde tahrifat iddiası ve imzaya yönelik itiraz ile kötü niyete ilişkin itirazın açılması muhtemel davanın konusu oluşturması, ihtiyati haciz kararına itiraz nedeni olarak düzenlenmemiş olması nedeni ile itirazın reddine karar verilmiştir.\" gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; ihtiyati haciz talep eden tarafın kararı icra etmediğini, mahkemece öngörülen teminatı da yatırmadığını, kararın icrası için gerekli olan teminat yatırılmadığından ve ihtiyati haciz kararı 10 gün içerisinde icra edilmediğinden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, çekin karşılıksız çıkmadığını, çekteki tahrifat nedeniyle bankada yeteri kadar mevduat olmasına rağmen çekin banka tarafından ödenmediğini, bununla beraber, ihtiyati hacze konu çek İstanbul 37. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz ile birlikte takibe konu edilse de bu takibin de İstanbul 43. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/541 Esas sayılı davası üzerinden alınan ara karar ile durdurulduğunu, alacağın varlığı ve muacceliyetinin gerçekleşmediğini, çekin düzenleniş tarihi ve bedeli üzerinde silinti, kazıntı ve değişiklikler olduğunu, bedel hanesindeki 1.000.000 TL tutarın 2.000.000 TL'ye çıkarıldığını, düzenleme tarihindeki 30/06/2025 ifadesinin 30/07/2025'e çevrildiğini, çekin asli unsurlarının ortadan kaldırıldığını, sahtekârlık bulunduğunu, muhatap bankanın da 11/08/2025 tarihli yazısıyla ''keşide tarihinde ve bedelde tahrifat yapıldığı ve bu tahrifata ilişkin parafların keşideci imzası ile uyuşmadığı'' gerekçesiyle çek bedelini ödemekten imtina ettiğini, bu haliyle çekin kambiyo vasfının ortadan kalktığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, talep edenin de meşru hamil olmadığını, ciro silsilesinin muntazam olabilmesi için ilk cironun senedin lehtarı tarafından yapılması gerektiğini, senedin lehtarı tarafından yapılmayan ciro ve ondan sonraki ciroların geçersiz olacağını, çekin ön yüzünde keşidecisi...'nın, çekin arka sayfasında ilk ciranta da... olarak göründüğünü, bu nedenle ilk cironun senedin lehtarı olan kişi tarafından yapılmadığını, ...'nın cirosunun da kim tarafından silindiğinin belli olmadığını, yine bu hususların yargılamayı gerektirmesi sebebiyle ihtiyati haciz kararının haksız olduğunu, talebin yetkili icra dairesinde yapılmadığını, İİK m.50 uyarınca icra takibinde yetki, borçlunun yerleşim yeri veya senedin ödeme yeri olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin İstanbul dışında, Tokat'ın Turhal ilçesinde olduğunu, kaldı ki takibe konu evrakın muhatap bankasının da ... Turhal şubesi olduğunu, İstanbul yetki çevresi dışında olduğunu, bu nedenle takibin açıkça yetkisiz dairede başlatıldığını, takip dayanağı çek olduğundan, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinin yetkili olduğunu, ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösterilmemiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içermekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesinin yetkili olduğunu, o yer icra dairelerinde takip yapılabileceğini, somut olayda, muhatap banka ... Turhal Şubesi, yine takibe konu evrak üzerinde düzenleme ve dolayısıyla da ödeme yeri Turhal İlçesi olduğu açıkça yazdığından İstanbul 37. İcra Dairesinin yetkisiz icra dairesi olduğunu, bu nedenle yetkili yerin Turhal İcra Daireleri olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Talep, İİK'nın 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine; istinaf ise ihtiyati hacze borçlu...'nın yaptığı itirazın reddi ek kararına ilişkindir.İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına borçlu... vekilince yapılan itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, borçlu... vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut olayda, mahkemece talep konusu 1.000.000 TL'lik alacak yönünden 25.08.2025 tarihli karar ile %15 (150.000 TL) oranında teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlu... vekilince bu karar karşı yapılan itirazın ise 17.09.2025 tarihli ek karar ile reddine karar verildiği görülmektedir. Borçlu... vekilince sunulan 16.09.2025 tarihli talep dilekçesinde, alacaklının İİK'nın 261.maddesi uyarınca teminat yatırarak kararı infaz ettirmediğinden ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ettiği, ancak alacaklı vekilinin bu talebine ilişkin bir karar verilmediği, bu konuda bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, 17.09.2025 tarihinde itirazın reddine karar verildiği görülmektedir. Bu durumda mahkemece, borçlu... vekilinin 16.09.2025 tarihli dilekçesinde de ileri sürmesine rağmen, alacaklının teminat yatırarak kararı infaz ettirip ettirmediği husunda araştırma yapılmadan eksik incelemeye dayalı karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın yukarıdaki açıklamalar ışığında yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;\t
1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu 17.09.2025 tarihli ek kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında borçlu... itirazının yeniden değerlendirilmesi için dosyanın ek kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu... tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince iadesine,4-Yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince verilecek kararda değerlendirilmesine,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine dair;HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.13.11.2025
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a hükmü uyarınca karar kesindir.