T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1763 - 2025/1957
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t : 2024/1763
KARAR NO\t : 2025/1957
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 05/12/2023
NUMARASI\t\t: 2022/130 Esas 2023/683 Karar
DAVACI\t: ... - \t
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t:... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
İLİŞKİLİ KİŞİ\t:... ... PERAKENDE BAHARAT ŞUBESİ
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ\t : 23/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t:23/12/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/12/2023 tarih ve 2022/130 Esas - 2023/683 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... tesisat numarasına ait aboneliğine elektrik hizmetinin verilmesini, aksi takdirde tutanak mümzi görevliler hakkında usulsüz işlem yaptıklarından bahisle suç duyurusunda bulunacaklarını ve şirket aleyhinde dava açacaklarını ihtaren davalı şirkete bildirdiklerine rağmen, müvekkilinin kullanmış olduğu abonelik hizmetine elektrik verilmediğini ve herhangi bir şekilde de taraflarına cevap da bildirilmediğini, öncelikle ve ivedi olarak, müvekkilinin elektrik hizmeti alamamasından kaynaklı olarak telafisi güç ve imkansız üretim zararı doğacağından bahisle, tedbiren müvekkilinin kullanmakta olduğu aboneliğe elektrik hizmetinin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesine özetle: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Adana Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olması,\tdavanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebiyle mahkemenizin görevsizliğine ve davanın usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, kötü niyetli davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, teminatsız olarak verilmiş 13/10/2020 tarihli ihtiyati tedbir\tkararına karşı itirazlarımızın kabulü ile usul ve yasaya aykırı\tihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece\".... Tüm dosya kapsamının incelenmesi sonucu; davacının ... tesisat numarasına ait aboneliğine elektrik hizmetinin verilmesini, aksi takdirde tutanak mümzi görevliler hakkında usulsüz işlem yaptıklarından bahisle suç duyurusunda bulunacaklarını ve şirket aleyhinde dava açacaklarını ihtaren davalı şirkete bildirdiklerine rağmen, davacının kullanmış olduğu abonelik hizmetine elektrik verilmediğini ve herhangi bir şekilde de taraflarına cevap da bildirilmediğini, öncelikle ve ivedi olarak, davacının elektrik hizmeti alamamasından kaynaklı olarak telafisi güç ve imkansız üretim zararı doğacağından bahisle, tedbiren davacının kullanmakta olduğu aboneliğe elektrik hizmetinin verilmesinin gerektiğini beyan etmiş, alınan 19.07.2023 tarihli bilirkişi raporu değerlendirme kısmında özetle “kaçak tutanağında geçen ifadenin tam olarak “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edildiğini, L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiğini, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi Mühür telleri gergin değil oynama var” şeklinde olduğu, mühür (bozma) fekkinin, bir şeyin muhafazası veya varlığının mevcut olduğu şekilde korunması için yetkili makamlar tarafından konulan mührün kaldırılmasıyla meydana geldiği, söz konusu müdahalenin gerçekleşebilmesi için teknik ve fiziki olarak mührün bozularak pano kapağının açılması gerekmekle birlikte, davaya konu somut olayda yine davalı idare görevlilerince mühürün kırık olduğu, açıldığı, mevcut olmadığı vb. tespiti de bulunmadığı” yönündeki kanaate olan itirazları ile ilgili olarak da gerek dosya kapsamında öncesinde gerekse de davalı vekilince yapılan itiraz dilekçesi ile birlikte, detaylı açıklanan belge harici herhangi bir ek (teknik olarak yapılan tespit, açıklama, değerlendirme ve kanaati değiştirecek ve itirazı ispat eder ve destekler) belge dosyaya ibraz edilmediğini, detaylı yapılan tespit, açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde; gerek davalı vekilinin açıklandığı şekilde yapmış olduğu itiraz, gerek yine ilgili yönetmelik çerçevesinde ve mevcut durum ve tespitlere göre gerekçe, dayanak ve detayları ile yapılan açıklama, gerekse de dosya kapsamında ve bilirkişice düzenlenen 19.07.2023 tarihli bilirkişi kök raporunda tekraren yapılan inceleme ve kontrol neticesinde, davalı vekilinin itirazı doğrultusunda 19.07.2023 tarihli bilirkişi kök raporunda değiştirilecek ve/veya eksik, hatalı bir husus olmadığı tespit edildiği anlaşıldığından bilirkişi raporu hükme esas alınarak açılan davanın kabulü ile, 11/01/2021 tarihli ... seri numaralı kaçak tutanağı ile bu tutanağa istinaden düzenlenen 11/01/2021 tarihli ve 26/01/2021 son ödeme tarihli 250.274,15 TL bedelli kaçak elektrik tutanağının iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Açılan davanın KABULÜ İle;11/01/2021 tarihli ... seri numaralı kaçak tutanağı ile bu tutanağa istinaden düzenlenen 11/01/2021 tarihli ve 26/01/2021 son ödeme tarihli 250.274,15 TL bedelli KAÇAK ELEKTRİK TUTANAĞININ İPTALİNE,....\" karar verilmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Müvekkili şirket, elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliğine göre karşı tarafın kaçak elektrik kullandığını tespit ettiğini ve bu hususu kanıtlar nitelikte somut belgeler sunduğunu, müvekkili kurum tarafından, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre, karşı tarafın kaçak kullanımına yönelik olarak 11/01/2021 tarih ve ... seri nolu kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı tutulduğunu, tutanak incelendiğinde; kullanıcının ölçü bölümüne müdahale ederek L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiğini, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu ve mühür tellerininde gergin olmayışından oynama olduğununu tespit edildiğini, Karşı tarafın hileli davranışlarla ve profesyonelce hareket ederek ölçü bölümüne müdahale ettiğini tespit eden müvekkili kurum Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca işlemleri yaptığını ve elektrik arzını sonlandırdığını, 19.07.2023 tarihli bilirkişi kök raporunun hükme esas teşkil etmesi ve mahkemece yalnızca işbu kök rapor doğrultusunda karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosyada dinlenen davacı tarafın tanıklarının beyanları birbiriyle çelişmekte olup davacının mesnetsiz iddialarıyla mahkemeyi yanıltma gayesinde olduğunu, kaçak elektrik tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli resmi belgelerden olduğunu ve bu konularda ki ispat külfeti karşı tarafta olduğunu, davacı/borçlu tarafça ölçü bölümüne müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, bu durumu ortaya koyan belgelerde mevcut olup yerel mahkemece bu hususun dikkate alınması gerekmekte iken davacının haksız davasının kabulüne dair karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/ 130 E.- 2023/683 K. Sayılı dosyasından verilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun kararın kaldırılarak davanın \t\treddine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı ... personelleri tarafından davacı hakkında 11.01.2021 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının düzenlendiği, davacının kaçak elektrik kullanmadığı gerekçesi ile tutanağın iptali istemi ile açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih ve 2022/130 Esas-2023/683 Karar sayılı karar ile \"1-Açılan davanın kabulü ile; 11/01/2021 tarihli ... seri numaralı kaçak tutanağı ile bu tutanağa istinaden düzenlenen 11/01/2021 tarihli ve 26/01/2021 son ödeme tarihli 250.274,15 TL bedelli kaçak elektrik tutanağının iptaline,\" karar verildiği, davalı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu 11.01.2021 tarihli tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde;
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ... tarafından dosyaya sunulan 19/07/2023 tarihli bilirkişi raporu ile özetle; \"Yukarıda verilen kaçak tutanağı öncesinde ise; davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlilerince, 07.09.2020 tarihinde ... tesisat numarasına “Sayın Müşterimiz kaçak elektrik tüketim kaynaklı dağıtım borcunuzu zamanında ödemediğiniz için Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri doğrultusunda enerjiniz kesilerek kesme noktası mühür altına alınmıştır.” gerekçesiyle ... sipariş numaralı “Borçtan Kesme ve Mühürleme Tutanağı” düzenlendiği, tutanakta kullanıcının ..., kullanım amacının ticarethane, adresin ... Mahallesi ... köy yolu ..., sayacın ... ... marka-model ve ... seri numaralı, sayaç çarpanının 120, imal tarihinin 2018, endeks bilgilerinin ise, T1-465,957 T2-240,553 ve T3-479,366 (Toplam-1.185,876) olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.
C) Dava dosyasında mevcut ve yukarıda verilen kaçak tutanağı fatura tahakkukuna esas olan “Kaçak Elektrik Tahakkuk Hesap Detayı” incelendiğinde; davalı idarenin kaçak tutanağının düzenlendiği 11.01.2021 tarihinden 126 gün geriye giderek kaçak başlangıcını borçtan kesme tutanağının düzenlendiği 07.09.2020 tarihi kabul edip, 400 kW kurulu güç (240 kW bağlantı gücü) ve 8 saat (yönetmelik gereği ticarethane) çalışma saatine göre hesaplanan tüketim üzerinden 08.09.2020 ile 10.12.2020 arası 94 günlük ek tahakkuk ve 11.12.2020 ile 11.01.2021 tarihi arası 32 günlük kaçak tahakkuk olmak üzere ve davacının öncesinde kaçak kullanımı olması nedeniyle ceza katsayısını 2 alarak kaçak tahakkuku oluşturduğu, buna göre de davacı adına 11.01.2021 tarihli ve 26.01.2021 son ödeme tarihli 250.274,15 TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu olan sayaçlar ve benzeri sayaçların, aboneliklerde tüketilen ve ödemeye esas olarak kaydettiği değer, güç olup, sayaçlar tarafından kWh birimi ile kaydedilmektedir. Sayaçlar çekilen gücü direkt olarak ölçerek kaydetmezler. Elektriksel olarak Güç, P (Güç) “ I (Akım) x V (Gerilim) değerlerinin çarpımı ile hesaplanmaktadır. Elektrik sayaçları ise kendilerine gelen akım ve gerilim değerlerini çarparak sonucu, yani tüketimi kaydetmektedirler. Ölçümün teknik olarak sağlıklı yapılabilmesi açısından fazlara ait gerilimler ve akımların polaritelerinin doğru bağlanması gerekir. Örnek olarak akımların doğru bağlanıp gerilimin bir tanesinin polaritesinin ters bağlanması durumunda, elektrik sayacı o anki işletme çalışma şartları ile aktif ve reaktif güç talebine de bağlı olmak kaydıyla aktif gücü düşük ve orantılı bir şekilde reaktif gücü de fazla gösterecektir. Elektrik sayacının tüketimi doğru kaydedebilmesi için bağlantı şemasına uygun montajının yapılması ve/veya akım ve gerilim faz sıralarının değiştirilmemesi gerekmektedir.
Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, mevcut durumu değerlendirmek ve yukarıda İNCELEME madde 4 de verilen yönetmeliğin 42. (madde 42-1-9) 44. ve 45. Maddeleri gereği, tutanakta belirtildiği şekilde L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu durumunda davacının kaçak tutanağı öncesi ve sonrası tüketimleri yönünden kaçak kullanım olup olmadığı, var ise bu kullanımın ne zaman başlamış olacağının tespiti açısından dava dosyasında mevcut dava konusu tesisata ait tüketim ekstresi incelenmiş, yapılan bu inceleme sonucunda davacının abone kaydının bulunduğu (12.03.2020) tarihten itibaren oluşturulan aylık aktif ve reaktif tüketimleri gösterir tüketim tablosu ve buna göre de dönemsel tüketim grafiği oluşturulmuş olup aşağıda sunulmuştur.
....
Yukarıda verilen tablo ve grafik incelendiğinde; 11.01.2021 tarihli kaçak tutanağından sonra 11.01.2021 ile 31.08.2021 tarih aralığı 8 aylık dönemde reaktif tüketimin aktife göre olması gereken sınırda yani ortalama %19 olarak gerçekleştiği, davalı idarece kaçak dönemi olarak kabul edilen 07.09.2020 ile 11.01.2021 tarih aralığı 4 aylık dönemde reaktif tüketimin aktife göre olması gerekenden oldukça fazla ve ortalama %65 olarak gerçekleştiği ve hatta 11.12.2020 ile 11.01.2021 tarih aralığı son dönemde %112 olarak gerçekleştiği görülmektedir.
Davalı idarece kaçak kullanım olarak kabul edilen dönem öncesi ve davacı abonelik başlangıcı olan 12.03.2020 ile 09.09.2020 arası 6 aylık dönemde davalı idarece kaçak dönemi olarak kabul edilen 07.09.2020 ile 11.01.2021 tarih aralığı 4 aylık dönemde reaktif tüketimin aktife göre kaçak dönemindeki kadar olmasa da olması gerekenden bir miktar fazla ve ortalama %33 olarak (farklı olarak abonelikten itibaren ilk üç ay %50 civarında olmakla birlikte kaçak dönemine yakın olan son üç ay içerisinde ise reaktifin göreceli olarak oldukça düşük ve %20 civarında) gerçekleştiği görülmektedir.
Yukarıda tüketime dayalı yapılan inceleme, analiz ve açıklamalar çerçevesinde ve sonuç olarak; kaçak tutanağının düzenlendiği 11.01.2021 tarihinden önceki borçtan kesme tutanağının düzenlendiği 07.09.2020 tarih aralığı olan ve kaçak dönemi olarak alınan dönem reaktif tüketimlerin, kaçak tutanağının düzenlendiği 11.01.2021 tarihinden sonraki dönem tüketimler ile yine 07.09.2020 tarihli borçtan kesme tutanağı öncesi dönem olan tüketimlerine göre oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Başka bir anlatımla, davacı reaktif tüketimleri kaçak dönemi yüksek, kaçak dönemi öncesi ve sonrası ise düşük miktarda gerçekleştiği, açıklanan sebeplerle de ve teknik olarak tüketim profilinin bu şekilde gerçekleşmiş olmasının davalı idarece kaçak tutanağında belirtildiği şekilde (L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı) olması nedeniyle gerçekleştiği görüş ve kanaatine varılmaktadır. Yukarıda İNCELEME bölümü madde 4 de verilen ilgili yönetmeliğince kaçak tanımının davaya konu somut örnekle ilgili olarak yönetmelikte 42-1-c maddesinde “e) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,” şeklinde düzenlendiği, davacının davaya konu kaçak tutanağının düzenlendiği 11.01.2021 tarihinde perakende satış sözleşmesi bulunduğu, yani abone kaydı olduğu, davalı idarenin dava konusu kaçak tutanağınında “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. LI ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi. Mühür telleri gergin değil oynama var\" şeklinde tespitinin olduğu, mevcut durumu değerlendirmek ve yukarıda İNCELEME madde 4 de verilen yönetmeliğin 42. (madde 42-1-0) 44. ve 45. Maddeleri gereği, tutanakta belirtildiği şekilde Li ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu durumunda davacının kaçak tutanağı öncesi ve sonrası tüketimleri yönünden kaçak kullanım olup olmadığı, var ise bu kullanımın ne zaman başlamış olacağının tespiti açısından dava dosyasında mevcut dava konusu tesisata ait tüketim ekstresi incelenerek davacının abone kaydının bulunduğu (12.03.2020) tarihten itibaren oluşturulan aylık aktif ve reaktif tüketimleri gösterir tüketim tablosu ve buna göre de dönemsel tüketim grafiği oluşturulduğu, söz konusu tablo, grafik ve konuyla ilgili tüketime dayalı olarak yapılan tüm detaylı analiz, değerlendirme ve açıklamaların yukarıda DEĞERLENİRME bölümünde A maddesinde mevcut olduğu, buna göre ve sonuç olarak; davacı reaktif tüketimlerinin kaçak dönemi yüksek, kaçak dönemi öncesi ve sonrası ise düşük miktarda gerçekleştiği, açıklanan sebeplerle de ve teknik olarak tüketim profilinin bu şekilde gerçekleşmiş olmasının davalı idarece kaçak tutanağında belirtildiği şekilde (LI ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı) olması nedeniyle gerçekleştiği görüş ve kanaatine varılmaktadır. Yukarıda yapılan tüm bu tüketim analizleri, teknik tespitler ve açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde ise; dava konusu kaçak tutanağınında belirtilen özetle “L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu” şeklindeki tespitin davacı tüketimlerine dayalı yapılan analiz ve inceleme neticesinde reaktif tüketimin kaçak dönemi içerisinde oldukça fazla gerçekleştiği ve söz konusu tüketimin davalı idarece kaçak tutanağında belirtilen faz gerilimlerinin yer değiştirildiği tespiti ile örtüştüğü, bununla birlikte ölçünün bulunduğu kısmın mühürlü olduğu, gerek teknik gerekse de fiziksel olarak yukarıda açıklandığı şekilde bir müdahalenin gerçekleşebilmesi için, yani sayaca giren faz gerilimlerinin yerinin değiştirilebilmesi için ölçüye ait pano kapağının açık olması gerektiği, pano kapağının açılabilmesinin ilk yolunun mühürlere dokunmadan, kırmadan pano içerisine ulaşabilmek için pano kapağını menteşeden boşandırmak olduğu, bununla ilgili keşif esnasında yerinde yapılan inceleme neticesinde ve yukarıdaki verilen görsellerden de görüleceği üzere menteşelerde bununla ilgili hiçbir iz, zorlama belirtisi ve deformasyon olmadığı, nitekim davalı idarenin de tutanakta bununla ilgili bir tespitinin de bulunmadığı, bir diğer yolun ise mühürleri kırıp pano kapağını açmak olduğu, yine teknik ve fiziki olarak mühürü kırmadan, panoyu kapağını kastırarak, aralayarak kaçak tutanağında belirtildiği şekilde sayaca giren faz gerilimlerinin yerinin değiştirilebilmesi mümkün olmadığı, konuyla ilgili olarak kaçak tutanağında geçen ifadenin ise tam olarak “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. LI ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi. Mühür telleri gergin değil oynama var” eklinde olduğu, mühür (bozma) fekkinin, bir şeyin muhafazası veya varlığının mevcut olduğu şekilde korunması için yetkili makamlar tarafından konulan mührün kaldırılmasıyla meydana geldiği, detaylı açıklandığı şekilde, söz konusu müdahalenin gerçekleşebilmesi için teknik ve fiziki olarak mührün bozularak pano kapağının açılması gerekmekle birlikte, davaya konu somut olayda yine davalı idare görevlilerince mühürün kırık olduğu, açıldığı, mevcut olmadığı vb. tespitinin de bulunmadığı; sonuç olarak ise yapılan tüm bu tespit ve açıklamalar çerçevesinde, söz konusu L1 ve L2 fazlarındaki gerilimlerin yer değiştirilmesi şeklindeki müdahalenin davacı tarafça yapılmadığı, yukarıda detaylı verilen tüketime dayalı analiz ve açıklamalara göre de anormal seviyede sayılabilecek reaktif tüketim başlangıç döneminin davalı idarece borçtan kesme işleminin yapıldığı tarih ile örtüşmesi nedeniyle davalı idarece yanlışlıkla gerçekleşmiş olma ihtimali yönünde yüksek kanaat oluşturduğu, açıklanan sebeplerle de davacının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. Maddesi gereği kaçak elektrik kullanımının bulunmadığı, bu sebeple de 11.01.2021 tarih ve ... seri numaralı kaçak tutanağı ile bu tutanağa istinaden düzenlenen 11.01.2021 tarihli ve 26.01.2021 son ödeme tarihli 250.274,15 TL bedelli kaçak elektrik tahakkukunun iptal edilmesi gerekeceği görüş ve kanaatine varılmaktadır.\" kanaati bildirilmiştir.
Davalı vekilinin itirazları doğrultusunda sunulan ek raporda ;\" Ayrıca davalı vekili dilekçesi ekinde sunularn 4 sayfa şeklindeki 4 adet resim incelendiğinde davalı vekilince de ifade edildiği üzere söz konusu pano mühürlü ve açık hallerinin resimlerinin sunulduğu görülmüştür. Bununla birlikte resimleri incelendiğinde hangi resmin önce alındığı ile ilgili bir tespitin de mevcut olmadığı görülmüştür. Başka bir ifade ile davalı görevlileri panoya gelip oynanan mühürleri sökerek ölçüye ulaştıktan sonramı mühürsüz bölümün resminin alındığı, ya da mühürsüz panoya gelerek söz konusu tespiti yaptıktan sonra panoyu mühürleyip, resim aldıkları söz konusu görsellerden anlaşılamamaktadır. Bununla birlikte davaya konu tutanakta “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. L1 ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi. Mühür telleri gergin değil oynama var” şeklindeki tespit göz önünde bulundurulduğunda, davalı görevlilerinin panoya gelip oynama olduğu iddia edilen mühürleri sökerek ölçüye ulaştıktan sonra mühürsüz bölümün resimlerini aldıklarını yönünde kanaat oluşmaktadır. Yukarıda yapılan tüm bu tespit ve açıklamalara ek olarak 19.07.2023 tarihli bilirkişi raporu DEĞERLENDİRME kısmında özetle “kaçak tutanağında geçen ifadenin tam olarak “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. LI ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi Mühür telleri gergin değil oynama var” şeklinde olduğu, mühür (bozma) fekkinin, bir şeyin muhafazası veya varlığının mevcut olduğu şekilde korunması için yetkili makamlar tarafından konulan mührün kaldırılmasıyla meydana geldiği, yukarıda detaylı açıklandığı üzere, söz konusu müdahalenin gerçekleşebilmesi için teknik ve fiziki olarak mührün bozularak pano kapağının açılması gerekmekle birlikte, davaya konu somut olayda yine davalı idare görevlilerince mühürün kırık olduğu, açıldığı, mevcut olmadığı vb. tespiti de bulunmadığı” yönündeki kanaate olan itirazları ile ilgili olarak da gerek dosya kapsamında öncesinde gerekse de davalı vekilince yapılan itiraz dilekçesi ile birlikte, yukarıda detaylı açıklanan belge harici herhangi bir ek (teknik olarak yapılan tespit, açıklama, değerlendirme ve kanaati değiştirecek ve itirazı ispat eder ve destekler) belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Yukarıda detaylı yapılan tespit, açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde; gerek davalı vekilinin yukarıda açıklandığı şekilde yapmış olduğu itiraz, gerek yukarıda yine ilgili yönetmeliği çerçevesinde ve mevcut durum ve tespitlere göre gerekçe, dayanak ve detayları ile yapılan açıklama, gerekse de dosya kapsamında ve tarafımca düzenlenen 19.07.2023 tarihli bilirkişi kök raporunda tekraren yapılan inceleme ve kontrol neticesinde, davalı vekilinin itirazı doğrultusunda 19.07.2023 tarihli bilirkişi kök raporunda değiştirilecek ve/veya eksik, hatalı bir husus olmadığı tespit edilmiştir.\" şeklinde kanaat bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde, davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlilerince, 11.01.2021 tarihinde yapılan kontrolde; ... tesisat numarasına “Ölçü devresine müdahale edilerek tüketimin doğru tepit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. LI ve L2 fazlarında gerilimlerin yer değiştirildiği, akım ve gerilim uyuşmazlığı olduğu tespit edildi. Mühür telleri gergin değil oynama var” tespit ve gerekçesiyle ... numaralı “Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı” düzenlendiği, tutanakta kullanıcının ..., kullanım amacının ticarethane, adresin ... Mahallesi ... köy yolu ..., sayacın ... ... marka-model ve ... seri numaralı, sayaç çarpanının 120, imal tarihinin 2018, endeks bilgilerinin ise, T1-757,892 T2-318,952 ve T3-575,539 (Toplam-1.652,383) olarak belirtildiği ve tutanakta davalı idare adına iki adet görevlinin imzasının bulunduğu, müşteri veya temsilcisi olan kısımda ise “K. Ulaşılamadı” notunun bulunduğu, dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile de belirtildiği üzere aynı tesisata ilişkin birden fazla kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiği anlaşıldığı ve bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme süresini de kapsayan süre içerisinde davacının kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle elektrik enerjisinin kesildiği anlaşıldığı, ancak dosyaya sunulan bilirkişi raporunda bu hususunun irdelenmediği, sunulan raporun anlaşılabilir, denetlenebilir ve nitelikte olmadığı, bu kapsamda mahkemece dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek tutanak silsilesi ve tüketim değerleri de değerlendirilmek suretiyle, davacının kaçak enerji enerji kullanımının bulunup bulunmadığına dair gerekçeli, nedenlerini açıklayıcı, hüküm kurmaya ve yüksek mahkeme denetimine elverişli rapor aldırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması usul ve yasa bakımından doğru görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih ve 2022/130 Esas-2023/683 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Kanunun 353/1-a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalıdan tahsil edilen 4.274,06 TL İstinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
4-Dosya üzerinden inceleme yapılması nedeniyle davalı vekili lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Temyizi kabil olmayan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkartılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,
7-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5.fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.23/12/2025
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır