T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/288 Esas
KARAR NO\t: 2025/1818 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI\t: 2018/1088 Esas- 2021/828 Karar
TARİH: 26/10/2021
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/11/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; meşru hamili davacı şirket olan ... numaralı çekin iptali için İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile iptal davası açılmış olduğunu, talep üzerine teminat karşılığı ödemeden men kararı alındığını, çek davası görülmekte iken mahkeme tarafından çek hamilinin ortaya çıkmış olduğundan bahisle ihtiyati tedbir talepli istirdat davası açılmasına dair muhtıra tebliğ edildiğini, davalı ... şirketinin İstanbul 7.İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyası ile çek keşideci yetkili hamil müvekkili şirket ve müşterisi hakkında ihtiyati haciz kararı almak suretiyle takip başlattığını, davalı şirket çekin yasal hamili olmadığı için takibe de yetkili olmadığını, müvekkili şirketin ara ciranta ... Asansör San.ve Tic.A.Ş ile hiçbir hukuki ilişkisi olmadığını beyanla dava konusu çekin davalıdan istirdatına, faiz, masraf , vekalet ücreti ile tüm yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... Asansör San ve Tic AŞ ile davalı arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalıya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında dava konusu Türkiye ... Bankası AŞ Ankara Şubesine ait 339960 seri nolu, 100.000 TL bedelli çekin,100.000 TL bedelli faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ile teslim alındığını, davalının, yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, dolayısıyla davalıya herhangi bir kusur isnadının mümkün olmadığını, davacı tarafça öne sürülmüş olan kişisel nedenler ve defilerin davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, davalının çekin yetkili hamili olduğunu, davacının her ne kadar kendisine ait çekin zayi olduğunu iddia etmişse de bu çekin ne şekilde elinden çıktığını açıklayamadığını, buna ilişkin inandırıcı bir kanıt da sunamadığını, çekin kaybolmasına ilişkin yasal mericelere şikayet hakkını da kullanmadığını, davacının haksız olup, davalının iyi niyetli hamil olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi'nin 26/10/2021 tarih 2018/1088 Esas- 2021/828 Karar sayılı kararında;\"...Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya talimat yolu ile rapor tanzimi için bilirkişiye gönderilmiş olup, bilirkişi SMMM ...tarafından tanzim olunan 08/02/2021 tarihli raporunda; dava konusu olan 0339960 numaralı çekin, 16/01/2018 tarihinde davacı şirkete çek giriş bordrosu ile giriş yapıldığını, 16/01/2018 tarihli 691 yevmiye maddesi ile yevmiye defterinde kayıtlı olduğunu, 20/04/2018 tarihli çek çıkış bordrosu ile ... çıkışı yapıldığını, 20/04/2018 tarihli 5128 yevmiye maddesi ile yevmiye defterinde kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, çek çıkışı yapılırken ...l tarafından düzenlenen 20/04/2018 tarihli tahsilat makbuzu incelendiğinde, teslim alınan çekin çek numarası 0339958 yazdığını, tahsilat makbuzunun arkasında 339958 numaralı çek fotokopisi olduğunun tespit edildiğini, çekin ön yüzünde \"Avalimdir...yazdığı ve imzalandığı\" görüldüğünü, ...'in tahsilat makbuzunda 0339958 numaralı çeki aldığını beyan ettiğini, tahsilat makbuzu 0339958 numaralı çeki teslim alalım şeklinde düzenlendiğini, makbuzun arkasında da 0339958 numaralı çekin olduğunun görüldüğünü, davacının sehven muhasebe kayıtlarına 0339960 numaralı çeki ... vermiş gibi çek çıkış bordrosu düzenlendiğinin kabulü halinde, dava konusu olan 0339960 numaralı çekin davacı şirketin bünyesinde kalmış olabileceği kanaatine varıldığını, TTK ve Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre ciro yoluyla dava konusu çeki devralan davalı ... şirketine karşı davacının çek keşidecisine mesnet teşkil eden borç ilişkisine ait defileri ileri süremeyeceğini, davalı ... şirketinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, dava konusu çeki iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığını, bu nedenle davacının talebinin kabulüne olanarak bulunmadığını belirtmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiştir.Dava, kıymetli evrakın istirdadı davasıdır.Dava devam ederken ... Faktoring A.Ş tarafından davaya konu edilen çekten kaynaklı alacak davalıya temlik edilmiş olup davacı tarafından davaya temlik alan davalıya karşı tazminat davası olarak devam edilmiştir.Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK 792. Maddesidir. TTK 792. Madde de; \"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yetkili hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu taktirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.\" hükmü düzenlenmiştir. Yasal düzenlemeden anlaşılacağı üzere ispat yükü davacıda olup, davacı öncelikle çekin rızası dışında elinden çıktığını ve ardından da davalının çeki iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu kanıtlamakla yükümlüdür.(bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 23/02/2021 tarihli 2020/1945 Esas -2021/1627 Karar sayılı kararı)Bu kapsamda ;mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde istirdatı talep edilen çeke konu alacak temlik aşamasında fatura ile tevsik edildiğinden faktoring firmasının yeterli istihbat çalışmasını yaptığı, eski davalı ... firmasından bunun dışında bir araştırma yapılmasının beklemeyeceği, aksi halin ticari faaliyetleri çekilmez hale getireceği, dosya kapsamı ile olağan seyrinde gelişen bu ilişki itibari ile ... A.Ş'nin çekleri temlik alırken TTK m.792 kapsamında kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu ve paralel nitelikteki 6361 sayılı FKFFŞK'nın 9/3 maddesi kapsamında faktoring şirketinin iadesi talep olunan çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ispat edilemediği kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...\"gerekçesi ilec''Davacının davasının sübut bulmadığından REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin müvekkili şirket hakkında haksız ve hukuka aykırı olarak; müvekkil şirket aleyhine başlatılan İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyası nedeniyle ikame ettikleri istirdat davasını herhangi bir kanuni gerekçeye dayanmayarak ve kanuna aykırı şekilde reddettiğini, işbu mahkeme kararı hukuka aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini;Davalının çekin yasal hamili olmadığı için icra takibi yapmaya yetkili olmadığını, davalı şirketin çek iptal davasının görüldüğü... E. sayılı dosyasına hitaben yazdığı muhtırasında; \"...söz konusu çeki aldığı ara ciranta ... Asansör San. ve Tic. A.Ş'nin müşterisi olduğunu, aralarında sözleşme yapılmış olduğunu bu nedenle bu çekin meşru hamili bulunduğunu...\" ifade ettiğini, davalı şirketin, çekin yasal hamili olmadığını, zira, 6331 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrası uyarınca çeke konu borcu devir alamayacağından çekin yasal hamili olmadığını, bu nedenle çeke konu borcun ödenmesi için icra takibi başlatmaya da yetkili olmadığını, yani faktoring şirketlerinin devir aldığı alacak, bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa bile alacağı doğuran temel ilişkiye ait fatura veya benzeri belgelerle bunu tevsik etmesi gerektiğini, bu hükmün emredici bir hüküm olması nedeniyle aksine düzenleme yapılamayacağını, dolayısıyla, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacaklar alınamaz amir hükmüne ve davalı şirket ile çeki aldığı şirket arasında temel hukuki ilişki bulunmamasına rağmen davalı şirketin hükme aykırı davrandığını;Müvekkili şirketin Ara Ciranta ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile hiçbir hukuki ilişkisi olmadığını, müvekkili şirketin zayi olan çekinin ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından hukuksuz bir şekilde edinildiğini, davalı ... şirketinin de işbu çeki ... Asansör'den aldığını, gelinen noktada faktoring şirketi meşru hamil sıfatı taşımadığından mütevellit müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatmasının da hukuken mümkün olmayacağını, bu nedenle davalı yanın müvekkili şirket hakkında dayanağı olmayan kanunsuz tutum ve davranışlarda bulunduğunu;Söz konusu çekin keşidecisi ... Tic. A.Ş. ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, işbu çekin bu ticari ilişkiye binaen düzenlendiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkiyi kanıtlar nitelikteki sözleşme ve çek örnekleri deliler olarak İlk derece mahkemesine sunulmuş olsa dai delillerin değerlendirilmediğini, müvekkili şirket aleyhine işbu hukuki mesnetten yoksun mahkeme ilamının oluşturulduğunu,;Borca ilişkin olduğu ileri sürülen faturanın gerçek bir fatura olmadığını, 04.02.2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenen 4, 5, 6, 9 maddeleri uyarınca, davalının işbu fatura ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı ifadelerinin işbu maddelerde karşılığı olmayan afaki ifadeler olduğunu, özetle; sadece faturanın düzenlenmiş olmasının hukuki ilişkinin gerçekleştiği anlamına gelmediğini, söz konusu Yönetmelik'te e-arşiv ve e-fatura gibi tanımlar eklenmiş olup, fatura bilgilerinin merkezi fatura sistemine kaydedilmesi suretiyle faturanın mükerrer kontrolü yapılarak e-fatura ve e-arşiv uygulamalarının Gelir İdaresi Başkanlığından teyit edileceğini, işbu faturanın gerçek bir borç ilişkisine dayanıp dayanmadığının incelemesini yapmayan İlk derece mahkemesi eksik hukuki inceleme yaptığından hukuka uygun olarak karar vermediğini;Fatura alacaklısına karşı ileri sürülebilecek her def'i ve itirazın faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceğini, yargılama boyunca davalının kendisine faturaya ilişkin hiçbir defi ve itirazın ileri sürülemeyeceğini hukuki mesnetten yoksun olarak iddia ettiğini ve hükmün de bu iddia doğrultusunda kurulduğunu, oysa ki, çeke dayalı alacağın varlığı ve faktoring şirketinin iyi niyetli olup olmadığının İlk derece mahkemesince incelenmesi gereken hususlar olduğunu, müvekkili şirket ... Asansör fiması ile hiçbir ticari ilişkiye girmemişken ve bu husus müvekkilinin ticari defterlerinde de sabitken verilen kararın hukuka uygun olmadığını;213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer alan faturanın tarifi ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin uyumu ve doğruluğunun kontrol edilmesi, iç kontrol sisteminin temlik alınan faturanın gerçekliğine ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak şekilde oluşturulması gerektiğini, gerçek olmayan bir fatura sonucu \"temlik alınan faturaların gerçekliğine ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlama\" sorumluluğunu yerine getirmeyip müvekkili şirkete söz konusu borcun yükletilmesinin hakkaniyete aykırı sonuçlar doğmasına neden olduğunu, müvekkilinin geçen bu sürede kendisine ait olmayan bir borcu icra takip dosyasına ödediği için mali olarak zor durumda kaldığını, oysa ki davalı ... iç kontrol, muhasebe, raporlama ve bilgi işlem sistemlerini gözden geçirme, gerekli ilave tedbirleri alma zorunluluğunu yerine getirmiş olsaydı, işbu zarara uğramayacağını, genel hukuk ilkelerinden olan \"Hiç kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemeyeceği...\" ilkesi gereğince davalı ... şirketinin kendi üzerine düşen hukuki sorumlulukları yerine getirmemesi sebebiyle, maddi bir zarara uğramışsa da bu zararın müvekkili şirket kusuruyla ortaya çıkmaması sebebiyle işbu borcun ödenmesi sorumluluğunun müvekkili şirkete yüklenmesinin temel hukuk prensiplerine de ayrı bir sonuç doğurduğunu, nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.11.2020 tarih, 2017/3-1043 Esas ve 2020/915 Karar sayılı kararında da bu hususta hükme varıldığını;Bilirkişi incelemesinin eksik ve hatalı yapıldığını, bu durumun müvekkilinin savunma hakkının ihlaline neden olduğunu, bilirkişi raporu çekin son numarasındaki hatalı kaydın aynı firmadan ... Tic. A.Ş.'den 4 adet vade tarihi ve tutarları da aynı (100.000,- TL) çekler arasında yer alan dava konusu çekin sehven iki numarasının farklı yazılmasının önemsiz olduğuna kanaat ettiğini, işbu çekin müvekkili şirkette olduğu iddiasını ileri sürdüğünü, bilirkişi raporunda esas alınan muhasebe kaydı incelemesi, dosyada bilirkişi inceleme talepleri olmasına rağmen müvekkili şirket merkezinde yapılmamış olup bilirkişinin e-posta adresine gönderilen kayıtlar üzerinden kısmi olarak yapıldığını ve bu nedenle hatalı sonuçlara varıldığını;Bunun yanında bilirkişinin raporunda mahkeme kararlarına da yer vererek hukuki yorumlarda bulunduğunu ve bu doğrultuda hüküm kurduğunu, bu durumun HMK madde 279 fıkra 4'e aykırı olmasına rağmen Yerel mahkemece bu durumun dikkate alınmadığını, davanın reddine ilişkin hüküm kurulduğunu, o kadar ki bilirkişi raporunda \"...davalının iyi niyetli hamil olduğu, dava konusu çeki iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığı, bu nedenle davacının talebinin kabulüne olanak bulunmadığına...\" denilerek adeta hüküm kurulduğunu, bu durumun açıkça müvekkili şirketin savunma hakkının ihlal edilmesine neden olduğunu, Anayasa madde 36'ya aykırı sonuçlar doğurduğunu, adil yargılanma hakkı elinden alınan müvekkili şirketin davacı olduğu işbu davada gerektiği gibi yargılama yapılmadığını beyanla İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 26.10.2021 tarih ve2018 / 1088 E., 2021/828 K. sayılı kararının yapılacak istinaf incelemesi neticesinde davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK'nın 792. maddesi kapsamında çekin istirdadı talebine ilişkindir.Davacı taraf, dava konusu ... Bankası, Gaziosmanpaşa Şubesi'ne ait 31/07/2018 keşide tarihli, 100.000 TL bedelli, keşidecisi ... İnşaat Turizm Yat. Dan. Dış Tic. A.Ş., lehtarı kendisi olan çekin rızası dışında elinden çıktığını, davalının çekin yetkili hamili olmadığını, bu nedenle başlattığı takibin de haksız olduğunu iddia ederek çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf çeki, 6391 sayılı Kanunda yer alan tüm yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle devraldığını ve çekin yetkili hamili olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür. 6361 Sayılı Kanunun 9/2. fıkrası \"Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.\" hükmünü amirdir.Aynı Kanunun 9/2. fıkrası ise; \"bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.\" hükmünü içermektedir. 04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 8/1. maddesinde; \"faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir\" düzenlemesine yer verilmiş, aynı yönetmeliğin \"İstihbarat Çalışması\" başlıklı 5. madesinde ise; ''Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir. İstihbarat çalışması;a)Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi,b)İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması,c)Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur.'' hükmü düzenlenmiştir.Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; dava konusu çekin lehtarının davacı olduğu, çekteki ilk cironun davacıya ait gözüktüğü, davacının cirosundan sonra dava dışı ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin cirosunun bulunduğu, davalının çeki bu şirketten devraldığı ve dosyaya devre esas olmak üzere dava dışı ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından davacı adına düzenlendiği anlaşılan 01/02/2018 tarihli, \"Asansör Paket Malzemeleri\" açıklamalı ve 100.000 TL bedelli fatura ile 09/02/2018 tarihli alacak bildirim formu/ödeme araçları tevdi bordrosunu sunduğu, Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alındığı, alınan raporda; çekin davacının ticari defterlerine 16/01/2018 tarihinde giriş kaydının, 20/04/2018 tarihinde ise dava dışı Sistem Metal Şirketi'ne çıkış kaydının yapıldığı, ancak... Şirketi tarafından düzenlenen tahsilat makbuzundaki çek numarasının dava konusu çeke ait olmadığı, ekindeki çekin de farklı bir çek olduğu, davacı yetkilileri tarafından dava konusu çekin kayıtlardan çıkışının yapılmadığı, başka bir çekle ilgili sehven yanlış kayıt oluşturulduğunun beyan edildiği, buna göre çekin davacının kayıtlarında kalmış olabileceği, davalı şirket tarafından dava dışı ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne 89.400 TL ödenmesi yönünde talimat verildiğinin tespit ve mütalaa edildiği, raporda davacının ticari defterlerinde, davalı tarafından sunulan 01/02/2018 tarihli, \"Asansör Paket Malzemeleri\" açıklamalı ve 100.000 TL bedelli faturanın kayıtlı olup olmadığı, çekin bu fatura kapsamında adı geçen şirkete çıkış kaydının yapılıp yapılmadığı hususunda herhangi bir inceleme yapılmadığı, Mahkemece; davacı tarafın, davalının çekin devrine dayanak olarak sunduğu faturanın gerçek bir fatura olmadığı iddiası kapsamında, dava dışı ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin fatura tarihindeki BA kayıtları getirtilmek ve hatta dava dışı şirketin ticari defterleri üzerinde HMK'nın 221. maddesi uyarınca inceleme yaptırılmak suretiyle sunulan faturanın defterlerde kayıtlı olup olmadığı yönünde bir araştırma yapılmadığı, davacı tarafın, temlik eden davalı ...Ş.'nin çekin iktisabında kötü niyetli/ağır kusurlu olduğu iddiası yönünden, 6361 Sayılı Kanunun 9/2. maddesi, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 8/1 ve 5. maddesi, Çeklerde Karekod Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümleri de nazara alınarak çek ile ilgili olarak karekod uygulamasından çekle ilgili verilmiş olan tedbir kararının öğrenilip öğrenilemeyeceği, temlik eden davalı ...Ş.'nin çeki temlik alırken kendi müşterisinin beyanı ile yetinip yetinmediği, çeke dayanak gösterilen ticari ilişkinin gerçekliği hususunda herhangi bir istihbari araştırma yapıp yapmadığı, maruz kalması muhtemel risklerin önlenmesi için gerekli tedbirleri alıp almadığı, diğer yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, dava dışı şirkete verilen talimat uyarınca temlik alınan çek nedeniyle ödeme yapıp yapmadığı (banka hesaplarına ödemenin geçip geçmediği) ve temlik eden davalı ...Ş. tarafından başlatılan İstanbul 7. İcra Dairesi'nin...esas sayılı icra dosyası kapsamında çek bedelini tahsil edip etmediği hususlarında araştırma yapılarak, davaya konu çeke dayalı alacağın sahih fatura ile tevsik edilip edilmediği, temlik eden davalı ...Ş.'nin çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma, inceleme ve gerekçe ile davanın reddine karar verildiği ve verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmış, davacının istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi, açıklanan eksiklikler tamamlanarak bir karar verilmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2021 tarih, 2018/1088 Esas ve 2021/828 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 06/11/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.