T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1117 Esas
KARAR NO\t: 2025/1602
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/01/2023
NUMARASI\t: 2019/428 E. - 2023/3 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/11/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul 5. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyası kapsamında müvekkil aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, keşidecisi müvekkil olarak görülen söz konusu kıymetli evraklar 20.12.2012 düzenleme tarihli, 23.05.2013 ve 30.05.2013 vadeli 20.500'er TL tutarında iki adet bono olduğunu, mezkur bonolara dayanılarak müvekkil aleyhine 46.004 TL tutarında icra takibi başlatıldığını, müvekkil mezkur bonoların düzenlendiği tarihte 19.06.2012 tarihinde geçirmiş olduğu ciddi bir trafik kazası nedeniyle 31.12 2012 tarihine kadar Kırşehir ilinde bulunan Kırşehir Devlet Hastanesi'nde yoğun bakım ünitesinde kaldığını, zira menfi tespitini talep ettiğimiz mezkur senetler düzenlendiğinde müvekkil hastanede yoğun bir tedavi altında bulunduğunu, müvekkilin sağlık durumu gözönüne alındığında müvekkilin mezkur bonoları bizzat kendisinin düzenlemesinin hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu, (EK-2 Müvekkilin Tedavi Evrakları) nitekim mezkur senetlerdeki imza müvekkile ait olmayıp senetlerin müvekkil tarafından keşide edilmediğini, her ne kadar İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2017/1002 E. sayılı dava ile menfi tespit talep etmiş ise de mezkur dava 2018/1371 K. Sayılı gerekçeli mahkeme kararında belirtildiği üzere nispi peşin harcı ve maktu harçların yatırılmadığı gerekçesi ile açılmamış sayılmasına karar verildiğini, öncelikle müvekkil aleyhine kötüniyetli ve haksız olarak başlatılan İstanbul 5. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibinin müvekkilin %49 engelli olduğu göz önüne alınarak durdurulmasına,davanın kabulü ile, mezkur icra takibine belirtilen takip tutarına, talep edilen faize ve takibin tüm ferilerine ilişkin olarak müvekkilin davalı yana İstanbul 5. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyası kapsamında bir borcu olmadığının tespitine,müvekkil tarafından yapıldığı iddia edilen kambiyo taahhüdü hükümsüzlüğünün tespitine ,müvekkilden cebri icra yoluyla tahsil edilen meblağın müvekkile iadesine,müvekkile karşı başlatılan icra takibi haksız ve kötüniyetli olduğundan davalı aleyhine takip tutarını %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı yana yükletilmek üzere karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu İstanbul 5.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konmuş bulunan 23/05/2013 vade tarihli 20.500,00-TL bedelli ve 30/05/2013 vade tarihli 20.500,00-TL bedelli iki adet bonoya dayalı borç için davacı söz konusu davayı ikame etmiş olup davaya konu bonolar ; davalı banka borçlusu ... Gıda İnş. İnş. Malz. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin bankanın Firuzköy şubesi ile imzalamış olduğu kredi sözleşmeleri uyarınca; ... Gıda İnş. İnş. Malz. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin tarafından dilekçemiz ekinde yer alan Çek-Senet Teslim Tutanağı'nda görüldüğü üzere Firuzköy şubesine cirolanıp verilmiş olan bonolar olduğunu, icra takibine konu 2 adet bono ... Gıda İnş. İnş. Malz. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti’ tarafından ... Firuzköy şubesine cirolanıp imzalanmış şekilde teslim edildiğini, davaya konu olan bonolar vade tarihlerinde ödenmemeleri sebebiyle 03/06/2014 tarihinde bono borçlusu ... hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icra takibine başlandığını, davacının haksız davasının reddine karar verilmesini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2019/428 esas, 2023/3 karar sayılı, 10/01/2023 tarihli kararı ile; \"Senet üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olmadığı tespit edilmesi üzerine icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava öncesi ve sonrasında davacıdan tahsil edilen para miktarı sorulmuş ve gelen yazı cevabı doğrultusunda istirdat talebine ilişkin miktarın belirli hale gelmesi nedeniyle davacı vekiline harç tamamlaması yaptırılmıştır. Buna göre, sahte olarak üretilen senetten dolayı davacının sorumlu olamayacağı HMK 209 maddesinde de açıkça düzenlendiğine göre, sahte olarak düzenlenen senedin hukuki işlemlerde esasa alınamayacağı, ayrıca sahtecilik eyleminin senet metninden anlaşılabilecek olması ve bu bağlamda senet metnine ilişkin sahtecilik eylemlerinin iyi niyetli yada kötü niyetli ayrımı olmaksızın 3.şahıslara karşı da ileri sürülebileceği anlaşıldığından, Davanın kabulü ile İstanbul 5.İcra Müdürlüğü'nün...E.sayılı dosyasında davacının davalıya borcu olmadığının tespiti ile bu icra takibine konu olan alacaklısı ... Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. olan 20/12/2012 düzenleme 30/05/2013 ödeme tarihli 20.500,00TL bedelli senet ile alacaklısı ... Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. olan 20/12/2012 düzenleme 23/05/2013 ödeme tarihli 20.500,00TL bedelli senetlere ilişkin borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasında davacıdan tahsil edilen 33.326,02TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kötüniyet tazminatının şartları oluşmadığından talebinin reddine\" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı itiraz ettiklerini, inceleme konusu olan senetlerin düzenlenme tarihinin 2012 yılı olup davacının dosyaya bilirkişi incelemesi için sunmuş olduğu evrakların çok daha sonraki tarihlere ait evraklar olduğunu, bu nedenle de aynı döneme ait mukayese evrak bulunmadığından senetlerde yapılan imza karşılaştırması doğru olmadığını belirterek mahkemeden yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini ancak taleplerinin reddedildiğini, bu nedenle mahkeme kararında hükme esas alınan raporun hatalı olduğunu, davacının dava konusu icra takibine ait ödeme emrini bizzat tebliğ aldığını ancak ne takibe ne de bonolardaki imzalara itiraz etmediğini, ancak icra dosyasından maaş haciz müzekkeresi gönderilince işbu davayı ikame ettiğini, imza incelemesi için dosyaya sunulan mukayese imza örneklerinin de davaların açıldığı yıllara ait olduğunu, bu nedenle sunulan mukayese imzaların incelemeye elverişli olmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu kıymetli evrakların düzenlendiği 20.12.2012 tarihinde müvekkilin 19.06.2012'de geçirdiği ciddi bir trafik kazası nedeniyle 31.12.2012 tarihine kadar Kırşehir Devlet Hastanesi yoğun bakım ünitesinde kalması sebebiyle, bu senetleri bizzat kendisinin düzenlemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, mezkur senetlerdeki imzanın müvekkile ait olmadığını ve bu hususun gerek yerel mahkeme gerekse savcılık tensipleri ile dava dosyasına kazandırılan bilirkişi raporuyla belirlendiğini, müvekkilin kimlik bilgileri kullanılarak aleyhine hukuka aykırı olarak bir borç yaratıldığını, icra takibinin başlatıldığı süreçte tedavi altında olması nedeniyle süresi içinde itirazlarını yöneltemediğinden takibin kesinleştiğini, ancak İİK m. 169 uyarınca menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu, müvekkiline ait olmayan bir imzayı içeren bonoların kambiyo senetleri hukuku bakımından hüküm ve sonuç doğurmayacağını, müvekkiline yüklenilen kambiyo borcunun geçersiz olduğunu ve bu mutlak defi niteliğindeki imza itirazını tüm ilgililere karşı ileri sürebileceğini, davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında icra takibine dayanak bono üzerindeki imza inkarına dayalı olarak menfi tespit, istirdat ve kötüniyet tazminatı istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür. Dosyanın tetkikinde; İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasına dayanak bonoların keşidecisinin davacı, hamilin davalı taraf olduğu, 20/12/2012 düzenleme tarihli, 30/05/2013 ödeme tarihli 20.500-TL bedelli bono ile 20/12/2012 düzenleme tarihli, 23/05/2013 ödeme tarihli 20.500-TL bedelli bonoya yönelik keşideci imzasının inkar edildiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlık imza inkarına dayalı olmakla hukuki ilişkinin varlığını, bono üzerindeki imzanın borçlu tarafa ait olduğunu ispat yükü davalı tarafın üzerinde olup “imzanın sahte olması” iddiası senetteki taahhüdün geçersizliğine yönelik mutlak def'i niteliğinde olmakla imzasını inkar eden tarafından, iyi niyetli olsa dâhi herkese karşı ileri sürülebilecektir.İmza incelemesi yönünden öncelikle kambiyo senedinin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler mukayeseye esas alınmak sureti ile bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin, istinaf ve temyiz kanun yolu denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle desteklenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte her ne kadar ilk derece mahkemesi tarafından İstanbul Adli Tıp Kurumunun 24/03/2022 tarihli, senetlerdeki basit tersimli borçlu imzaları ile davacı ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir kanaat raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de mukayese belgelerin bonoların keşide tarihlerinden sonrasına ait oldukları (2013, 2017, 2019, 2021 tarihli belgeler), davalı vekilinin bu yöndeki itirazlarının ilk derece mahkemesi tarafından reddedildiği, bu kez istinaf sebebi yapıldığı, davacının bonoların keşide tarihi olan 20/12/2012 tarihi ve öncesine ait belgelerinin bulunduğu mahallere yazılan müzekkereler tekit edilmeden adli rapor alındığı saptanmakla, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edilmesi isabetsiz bulunmuştur. Bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davacı/ keşidecinin imza inkarına konu bonoların keşide tarihi olan 20/12/2012 ve öncesine ait belgelerinin bulunduğu mahallere yazılan müzekkereler tekit edilerek bu yöndeki eksik evrak asılları tamamlandıktan sonra adli rapor alınarak neticesine göre değerlendirme yapılması için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/01/2023 tarih, 2019/428 E. 2023/3 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 27/11/2025