T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/882
KARAR NO\t: 2025/1454
İNCELENEN EK KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 13/04/2023
NUMARASI\t: 2022/128 E. - 2023/74 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/11/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... İTHALAT TİC. LTD ŞTİ ile aralarında ticari ilişki sebebiyle dava konusu olan çekleri verdiğini, müvekkili tarafından avans olarak verilen ve bedelsiz kalan A- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çek B- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek C- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek D- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek E- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çekler hakkında icra takibi yapılmasının ve dava açılmasının veya açılmış ve açılacak icra takipleri ve davalarının DURDURULMASINA, A- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çek B- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek C- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek D- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek E- Keşidecisi ... BİGİ TEKNOLOJİLERİ İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çekler bankaya ibrazı halinde dava konusu çeke banka marifetiyle el konularak mahkeme kasasına alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek çeke el konulmasına bu kabul edilmez ise DAVALIDIR ve TEDBİRLİDİR şerhi konulmasına A- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çek B- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek C- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek D- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek E- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çekler iptali ile iptal edilen çeklerin tarafımıza istirdatına, müvekkilinin iş bu çekten dolayı borcu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili davaya cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"..Davalı ... Faktorin'in 5 adet çekten sadece 1 adetinin ... işlemi konusu olması ve 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi uyarınca davacının şahsi defini davalıya karşı ileri sürebileceği değerlendirilerek bu çek bedelinin iş bu davalıya ödenmesi nedeniyle menfi tespit talebinin bedel istirdatı talebine dönüştüğü değerlendirilerek bu tek çek yönünden çek bedelinin istirdatının kabul edildiği, diğer 4 adet çekte iş bu davalının cirosu olmadığından bu çekler yönünden menfi tespit davasının pasif husumet eksikliğinden reddedildiği, yine 5 adet çekten bir adetinin ödenme yapılması ile davalı uhdesinden çıkması, diğer dördününde davalı cirosu olmadığından davalı uhdesinde bulunmadığı değerlendirilerek çeklerin istirdatı talebi pasif husumet yokluğundan reddedilerek \"A-Açılan davada Davalı ... ... AŞ yönünden çek istirdatına ilişkin istemin;-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan, ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çekin ödenmesi nedeniyle iş bu davalı uhdesinde bulunmadığından pasif husumet nedeniyle reddine-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan, ... bankasına ait, 2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek,-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan, ... bankasına ait, 2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek,-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan, ... bankasına ait, 2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek ve -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan, ... bankasına ait, 2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek yönünden ise bu çeklerde davalı ... ... AŞ‘nin cirosu olmadığından çeklerin iş bu davalı uhdesinde bulunmadığından pasif husumet yokluğundan çeklerin istirdatı talebinin reddine, B-Açılan davada Davalı ... ... AŞ yönünden menfi tespite ilişkin istemin;-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çekten kaynaklı davacının iş bu davalıya borcu olmadığının tespiti ile davacı tarafça yapılan ödemenin iş bu davalıdan istirdatına-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek,-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek, -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek ve -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek yönünden ise bu çeklerde davalı ... ... AŞ ‘nin cirosu olmadığından pasif husumet yokluğundan menfi tespit talebinin reddine C- Açılan davada Davalı ... İthalat Ticaret Limited Şirketi yönünden çek istirdatına ilişkin istemin;- Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çek, -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek, -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek ve -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek yönünden ise davalı cirosundan sonra bu çeklerde başkaca şirketlere ilişkin ciro bulunması nedeniyle çeklerin iş bu davalı uhdesinde bulunmadığından pasif husumet eksikliğinden çek istirdatı talebinin reddine -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek yönünden davacının çek istirdatı talebinin kabulü ile iş bu çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine,D- Açılan davada Davalı ... İthalat Ticaret Limited Şirketi yönünden menfi tespit talebine ilişkin istemin;-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082747 seri nolu, 05/02/2022 tarihli 80.000 TLlik çek,-Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082748 seri nolu, 15/02/2022 tarihli 80.000 TL lik çek, -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082883 seri nolu, 06/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek, -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082884 seri nolu, 13/06/2022 tarihli 60.000 TLlik çek ve -Keşidecisi ... ...İÇ VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. Olan , ... bankasına ait,2082885 seri nolu, 20/03/2022 tarihli 60.000 TLlik çek yönünden kabulü ile davacı şirketin iş bu çekler nedeniyle davalı şirkete borcunun olmadığının tespitine,\" karar verilmiştir.İlk derece mahkemesince 13/04/2023 tarihli ek karar ile ;\"..Davalı ... ... Anonim Şirketi vekili her ne kadar 12/04/2023 günlü dilekçesi ile mahkeme dosyasından verilen 01/02/2023 günlü karara karşı istinaf talebinde bulunmuş ise de, adı geçen vekile gerekçeli kararın usulüne uygun şekilde 27/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu istinaf dilekçesinin 6100 sayılı HMK m.345/1 gereği verilen iki haftalık süre içinde sunulmadığı anlaşılmakla dosya ele alındı, Süresinde olmayan istinaf başvuru dilekçesinin HMK m.345/1 gereği REDDİNE\" karar verildiği anlaşılmıştır.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;-gerekçeli kararı içerir tebligatın taraflarına usulsüz olarak tebliğ edildiğini, tesliga kanunu 17.maddeye göre '' Tebliğ adresi dışında iş takibinde'' veya '' tebliğ adresinde iş takibinde'' şeklinde açık ve şüpheden uzak bir açıklama olmadığı sürece; tebliğ evrakına şerh düşülen '' muhatabın iş takibinde olduğu'' ibaresinden, tebligatı almaya muhatap olan vekilin adreste olup olmadığını tespit etmenin mümkün olamayacağını, tebliğ edilen evrakın bizzat vekile tebliği gerektiğini, çalışanların bu evrakların hukuki önemini bilemeyecekleri, dolayısıyla vekilin muhatap olarak adreste olmaması gibi zorunluluk hallerinde ancak daimi çalışana tebliğ yapılabileceğini,-2082747 SERİ NOLU 80.000 TL miktarlı çek açısından davanın reddi yerine kabul kararı verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkilinin, davaya konu çeklerden 2082747 seri nolu 80.000 TL miktarlı çekin hamili olup; diğer çeklerin hamili olmadığını, bu çek açısından bakıldığında; davacı ... BİLGİ ...ŞTİ'nin, diğer davalı ......ŞTİ'ye karşı ileri sürdüğü defileri (Borçsuzluk vd.) müvekkiline karşı ileri sürmesinin hukuken mümkün olmadığını,; ... işlemi ... müşterisi... ile yapılmış olmakla ve fatura borçlusu da diğer davalı .......ŞTİ olmakla; davacının ... işleminin üçlü tarafı(faktor, müşteri ve fatura borçlusu) arasında yer almadığını, müvekkili tarafından istihbarat çalışmasının eksik veya farklı şekilde yapılması, ... işleminde kötü niyetli davranıldığını veya bile bile davacının zararına hareket edildiğinin kabulü için yeterli olmadığını, Davaya konu maddi vakıalara bakıldığında; ... işlemine konu olan faturanın Mükerrer olmasının söz konusu olmadığını,-Yerel Mahkemenin, karara dayanak olarak '' ... müşterisi ...'ın aynı zamanda fatura borçlusu .......ŞTİ'nin yetkilisi olmasını'' olmasını da dayanak yapmışsa da; bu kabulün de yerinde olmadığını, müvekkili tarafından bakılığında; ... ile .......ŞTİ'nin haklarını kullanma, borçlarını ödeme ve diğer ticari-hukuki ilişkiler bakımın iki farklı kişilik (Gerçek kişi ve tüzel kişi) olduğunu, ...'ın .......ŞTİ ile ticaret yapmasında yada alacaklı olmasında hukuken hiçbir sorun bulunmadığını, ...'ın .......ŞTİ'nin yetkilisi olmasının bu kişiler arasında gerçekleşen hukuki-ticari ilişkileri geçersiz hale getirmeyeceğini, bir an için ...'ın .......ŞTİ arasında danışıklı bir ticari ilişki olduğunun kabulü halinde dahi, müvekkilinin kendisine sunulan belgelere(fatura, ticari kayıtlar vd) göre değerlendirme yapacağını, 6361 sayılı yasa md.9/2 hükmü açık olup; müvekkil tarafından, devralınan çeklerin ciro zinciri kontrol edilmiş, çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğran faturalar tevsik edilmiş, çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olup olmadığı, kontrol edilmiş, kanunun yüklediği yükümlülükler yerine getirilmiş olduğunu, -6361 sayılı yasa md.9/3 gerekse TTK.md.792 gereğince; elden çıkan bir çekin istirdatının talep edilebilmesi için çeki elinde bulunduranın çek iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu davranması veya bile bile borçlunun zararına hareket etmesi gerektiğini, müvekkilinin çekleri iktisap tarihinin 06.08.2021 olup; müvekkili davacının iddialarından ve Ödeme Yasağı Kararı'ndan haberdar olmadığı bir aşamada iyi niyetli şekilde iktisap ettiğini-Menfi tespit talebi açısından açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddi yerine kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 2082747 seri nolu 80.000 TL miktarlı çekin takas sisteminden tahsil edildiğini, çek bedeli tahsil edildiğinden ve çek müvekkili elinden çıktığından, hem Menfi Tespit istemi hem de çekin fiziken istirdatı isteminin konusuz kaldığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/128 E. 2023/74 K sayılı dosyasından 01/02/2023 tarihinde karar verilmiş 21/02/2023 tarihinde gerekçeli karar yazılmış ve anılan kararda gerekçeli karar davalı ... ... A.Ş vekiline 27/03/2023 tarihinde daimi çalışanına teslim edilmiş olduğunu, bu hususun tebliğ mazbatasında da belirtildiğini, gerekçeli karar 27/03/2023 tarihinde davalı ... ... vekilinin daimi çalışanına teslim edilmiş olup, davalı ... ...'in istinaf başvuru süresini kaçırdığının Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliği tarafından da tespit edilmiş olduğunu, Davalı tarafın açıkça süreci uzatmak adına işbu istinaf başvurusunu yaptığını, bu sebeple sayın ilk derece mahkemesinin davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının yerinde olduğunu, istinaf başvurularının reddine ilişkin istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Gerekçeli karar davacı vekiline tebliğe çıkartılmış, tebligat 27/03/2023 tarihinde daimi çalışan imzasına tebliğ edilmiştir.Mahkemece 13/04/2023 tarihli Ek Karar ile, davalı vekilinin yasal süre olan 2 hafta içinde istinaf başvurusu talebinde bulunmadığı anlaşıldığından HMK. nun 346/1. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvuru isteminin reddine karar verilmiş, davalı vekili tebligatta kanun yolu ve itiraz süresinin yazılı olmadığını, bu sebeple yapılan tebligatın eksik hazırlanıp tebliğ edildiğini, bu nedenle tebligatın usulsüz olduğunu beyanla ek karara karşı istinaf talep etmiştir. Gerekçeli kararın davalı vekiline daimi çalışan sıfatı imzasına tebliğ edildiği, tebligat üzerinde \"bu zarfta gerekçeli karar evrakı vardır\" açıklamasının yer aldığı, \"muhatabın iş takibinde olduğu'' ibarelerinin bulunduğu bu açıklamanın yetersiz olduğu ileri sürülmüş ise de, açıklamanın yeterli olduğu, vekilin nerede olduğunun sorulduğu, iş için dışarda olduğunun anlaşıldığı, bu haliyle tebliği yapılan gerekçeli kararda başvurulacak kanun yolu ve süresinin usule uygun olarak gösterildiği, Mahkemece aynı gerekçe ile HMK'nın 346/1 maddesi gereğince istinaf başvuru dilekçesinin süre yönünden reddine dair verilen ek kararda, hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Davalı vekilinin asıl karara karşı istinaf başvurusu süresinde olmadığından, esasa girilmeden reddedilmiş olduğundan istinaf başvurusunun ek karara yönelik esastan reddi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve 2022/128 E., 2023/74 K. Sayılı ek kararına karşı davalı ... ... Anonim Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davalı ... ... A.Ş.'den tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı ... ... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06/11/2025