T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/570
KARAR NO\t: 2025/1630
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2021
NUMARASI\t: 2020/186 Esas - 2021/946 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma sözleşmesinden Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/11/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Türkiye'de yerleşik dava dışı ... ... Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından, brüt 11.078,79 kg ağırlığındaki 33 palet 6 ünite özel yapım şömine bacası emtiasının, 13/12/2017 tarihli fatura ile dava dışı, müvekkili şirket tarafından sigortalanan, sigortalı şirket ... .... 'dan satın alındığını, sigortalı tarafından dava dışı ... ... Sistemleri'ne satılan soba sistemleri cinsi emtianın Slovakya'dan Türkiye'ye taşınması işini davalı ... Uluslararası Tic. Ve San. Ltd. Şti.'nin üstlendiğini, söz konusu emtiaların davalı ... firması sorumluluğunda davalı ... Uluslararası Nakliyat Ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı araca yüklendiğini, davalı firmaların sorumluluğunda nakliye işi gerçekleştirilen söz konusu emtiaların, alıcı firmaya hasarlı bir şekilde teslim edildiğini, hasar sonrasında dava dışı alıcı firma tarafından müvekkili sigortalısına zarar bedeline ilişkin olarak hasar talep yazısı gönderildiğini, bunun üzerine müvekkili şirkete başvuru sonrası poliçe kapsamındaki sorumluluk sınırları dahilinde sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanın tazmin edildiğini, eksper raporunda hesap edilen hasar tutarı olan 7.923,37 TL alıcı firmaya ödendiğini, 6102 sayılı TTK 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu, müvekkili bu ödeme neticesinde 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu ve \"kanuni halef\" sıfatını kazandığını, davalı ... firmasının, Slovakya'dan Türkiye'ye gerçekleşen taşımanın tamamını taahhüt ettiğini ve somut olaya konu taşımada \"akdi taşıyan\" olarak hareket ettiğiniden taşımanın tamamından sorumlu hale geldiğini, dava konusu zarara uğrayan emtiaların nakliyesinin, davalı ... Nakliyat firmasına ait... plakalı plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, davalı ... Nakliyat firmasının hem \"fiili taşıyan\" sıfatı ile hem de \"işleten\" sıfatı ile sorumluluğunun söz konusu olduğunu, davalılar aleyhine icra takibine başlandığını ancak davalıların takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle İstanbul Anadolu 12. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Uluslararası Nakliyat Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın reddi gerektiğini, taşıma sigorta sözleşmesinde, sigortalı ve taşıma sözleşmesinde gönderilen olan alıcının “yükte olan hasarı” usulüne uygun olarak taşıyan/taşıyıcıya bildirmesi gerektiğini, usulüne uygun yapılmayan bildirim nedeniyle taşıyan taşıyıcı lehine karinelerin doğmasına yol açacağını, böylelikle oluşan zararın taşıyan/taşıyıcıdan tazmin edilmesinin mümkün olmayacağını, sigorta sözleşmesinde sigortalı olan alıcının gönderilen sıfatına sahip olduğu durumda, taşıma hukuku kuralları gereği yapması gereken bildirimi yerine getirmemesi, rizikonun gerçekleşmesi sonucunda ona halef olan sigortacının, taşıyan/taşıyıcıdan zararı tazmin etmesini mümkün kılmayacağını, somut olayda rizikoya konu edilen emtianın, 03/01/2018 tarihinde alıcıya teslim edilmesine rağmen, alıcı tarafından emtiaya ilişkin “hasar ihbarı”nın davacı şirkete 15/01/2018 tarihinde yapıldığını, davaya konu emtianın alıcıya teslimi sırasında hasara ilişkin bir bildirimin müvekkili firmaya yapılmadığını, firma ile davacı sigorta şirketinin hukuksal sorumluluklarını yerine getirmeyip haksız bir dava ile karşı karşıya bırakıldıklarını, TTK m.889/1 gereği hasarın açık olarak görülüyor olması halinde eşyanın taşıyıcı tarafından teslim edildiği zamana kadar bu zayi ve hasarın bildirilmesi gerektiğini, aksi halde eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği kabul edileceğini, uluslararası karayolu taşımalarında ... m. 90 uygulanacağından, dıştan anlaşılamayan ziya ve hasara uğramış yükü teslim sırasında bildirimde bulunmaksızın kabul edilirse, aksi ispat edilinceye kadar yükün taşıma senedinde belirtilen haliyle teslim alınmış sayılacağını, ... m. 30/1 gereği dıştan anlaşılmayan ziya ve hasarın genel olarak 7 gün içinde yazılı olarak bildirilmesi gerektiğini, alıcı ... ... Sistemleri şirketi bahsedilen kanun maddelerine uymadan hareket ettiği halde HDİ Sigorta A.Ş firması yeterli araştırma yapmadan dosya üzerinden inceleme ile alıcının zararını karşılayarak müvekkil şirketi zarara uğrattığını, 03/01/2018 tarihli Gümrük Beyannamesi evrakının emtianın teslimi sırasında hasara dair bir kayıt tutulmadan alıcı tarafından kaşe ile imza altına alındığını, aksi ispatlanıncaya kadar gönderilen eşyayı taşıma senedinde yazılı şekilde teslim aldığının varsayılacağının kanuni bir karine olduğunu, raporun 4.sayfasında belirtilen Alıcı firma hasar beyanında bahsedilen “satın alınan ... Sistemlerinin ... işletmelerine geldiğini, Forklift firmasından boşaltma için destek alındığını, \"yan kapak açıldığı ve spanzetler gevşetildiğinde palet olduğu emine devrildi ve parçalandı\" fadelerinin tamamen gerçek dışı olduğunu, emtianın gönderici tarafından gerektiği gibi araç içerisine sabitleme işleminin gönderici firmaya ait olduğunu, dava süresinde ikame edilmediğinden zamanaşımı itirazları olduğunu, bu nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Uluslararası Nakl. Tic Ve San. Ltd. Şti.'ye usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" , ...Dosyada, davalı ... Uluslararası Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'nin zaman aşımı ve yetki itirazları ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın süresinde açıldığı ve takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuş, dosya, uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi, sigorta hukuku alınanda uzman aktüer bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 23.11.2020 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, hasar dosyası ışığında, davacı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalısı ... ... 'ya ait emtiaların, Slovakya'dan Türkiye'ye taşınması sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ...-7 numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, getirilen emtianın araçtan boşaltılması esnasında forkliften düşen 1 palet emtiada meydana gelen hasar nedeniyle dava dışı ... ... Sistemleri San. Ve Tic. Ltd.Şti 'ne hasar ödemesi yapıldığı, yapılan taşımanın uluslararası taşıma olduğu ve ... hükümlerine göre yerine getirilmesi gerektiği, olayda taşıma işini gerçekleştiren taşıyıcının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında fiil ve kusurlarından, keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının kusurlarından dolayı sanki bu kusurlu davranışı kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı, ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında malı kendi taşısın, ister bedelini ödemek suretiyle alt taşıyıcıya taşıtsın), Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da alt taşıyıcıya taşıttığı) eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi “yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunu taşıdığı ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan sorumlu olduğu, Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi 2. sayfasında \"cam, seramik mermer ve bunun gibi..(vb.) kırılabilir emtialarda her türlü kırılma riskleri teminat dışıdır\" denilmiş olmasına rağmen sigorta firması tarafından sigortalı firmaya 7.923,37 TL ödeme yapıldığı, davacının davalılardan iddia ve talep ettiği gibi rücu ile tazminat alacağının bulunmadığı, TTK gereği halefiyet ve rücu koşullarının gerçekleşmediği, davacı tarafın teslim evrakının üzerine hasar şerhinin düşmediği bu hususun emtianın sağlam bir şekilde ulaştığına karine teşkil edeceği rapor edilmiş olup, davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, sunulan ek raporda, bilirkişilerin kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüş, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle yeni bir rapor alınması cihetine gidilmeyerek, davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Öte yandan ... Uluslararası Nakliyat...Ltd. Şti. tarafından davacıdan kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş olup 2004 sayılı İİK'da yer alan yasal şartlar oluşmadığından talebin reddine,\" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, usulüne uygun olarak halef sıfatını kazandığını, TTK m. 1472 uyarınca kanunen halef olduğunu, davaya konu hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunu, bu sebeple kırılma hasarının teminat dışı olması sebebiyle davacının halefiyet hakkını kazanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, hasarın davalılar sorumluluğunda meydana geldiğinin ekspertiz raporu ve fotoğraflarla ispat edildiğini, buna rağmen davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, emtianın sağlam ulaştığı yönünde verilen yerel mahkeme kararı tümüyle hatalı olduğunu, hasarın, emtia halen taşıyıcının hakimiyeti altındayken araç içerisindeki sabitleyici spanzetlerin açılması sebebiyle emtianın devrilmesi neticesinde meydana geldiğini ve bu hususun hukuken delil niteliğini haiz ekspertiz raporu ile sübut bulduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava; emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında uluslararası taşıma esnasında meydana geldiği iddia edilen hasarı gönderilene ödeyen sigortacının akti ve fiili taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlattığı icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.İstinafa konu uyuşmalık temelde; davanın ispatlanıp ispatlanmadığı noktasındadır.Davaya konu taşıma Slovakya-Türkiye arasında gerçekleştiğinden somut uyuşmazlığın ... Konvansiyonu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında TTK hükümleri esas alınacaktır.6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. ... Konvansiyonun 17/1. maddesinde taşımacının, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar tam veya kısmi ziyadan, hasardan teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğu; 3. maddesinde taşımacının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden, sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı düzenlenmekle; 29. maddesi de aynen \"Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu dışlayan veya sınırlayan yahutta kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. 2. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından yahutta taşıma işinde kullanıldığı başka kişiler tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler, kişisel sorumlulukları yönünden birinci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar.\" düzenlemesi bulunmaktadır. 30. maddesinde; 1. Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.Bu durumda kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludurBu genel açıklamadan sonra somut olayda; Dava dosyasına taşıma senedi/... belgesinin sunulmadığı, davacı sigorta şirketinin sigortalısının yüke konu malın satıcısı ... trading ... adlı Slovak'ya da yerleşik şirket, gönderilenin ise alıcı ... ... Sistemli Ltd.şti. Olduğu anlaşılmaktadır. Gümrük giriş beyannamesine göre satışın FOB satış olduğu, navlun faturasının akdi taşıyıcı ... Ltd. Şti tarafından alıcı ... ltd. Şti. Ne tanzim edildiği, ... belgesi alıcıdan sigorta ekspertizi tarafından ısrarla istenmesine rağmen ekspertize verilmediği, dava dosyasına da sunulmadığı, hasara ilişkin alıcı ve taşıyıcının imzasını taşıyan bir tutanak tanzim edilmediği görülmektedir. Yükün alıcı adresine 03/01/2018 tarihinde ulaşıp boşaltma işleminin yapıldığı, boşaltma işlemine kadar herhangi bir hasar oluşmadığı, alıcının sigorta şirketine 15/01/2018 tarihinde ihbar edildiği, alıcı firmanın ekspertiz firmasına verdiği yazılı beyanında hasarın; \"malzemeye boşaltmak için forklift firmasında destek alındı. Boşaltma işlemine geçebilmek için yan kapak ve tente açıldı. Daha sonra spazetler gevşetildi, bu işlem yapılır yapılmaz palet olduğu gibi zemine devrildi ve parçalandı\" şeklinde hasarın oluş şekli anlatılmıştır. Fiili taşıyıcı ... Ltd. Şti. ise ekspere sunduğu beyanında \"araç boşaltma işlemini tamamladıktan sonra, müşteriye tahliyesi, esnasında forklitten paleti düşürüp kendi personelleri tarafından hasar verilmiştir.\" şeklinde hasarın oluş şekli anlatılmıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Yine HMK’nın 190/1. maddesine göre ise, ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Öte yandan ispat yüküyle ilgili kanunda açık bir hüküm bulunması halinde öncelikle ona bakılmalıdır. Somut olayda hasar açık hasar olup alıcı tarafından taşıyıcı ile birlikte ... belgesi üzerine hasara ilişkin bir kayıt düşülmediği gibi taraflarca başkaca hasara ilişkin bir tutanak tanzim edilmemiştir. Bu durumda yükün, sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığının kabulü gerekir. Aksinin davacı tarafça ispatı gerekir. Davacı tarafça yükün taşıma esnasında hasarlandığı ispatlanmamıştır. Yine poliçede \".. Seramik mermer ve bunun gibi kırılabilir emtialardan her türlü kırılma risklerin teminat dışındadır\" şeklinde kayıt bulunduğu, hasarlanan malzemenin alıcı beyanı ile seramik malzeme olduğu, bu haliyle hasarın poliçe kapsamında da kalmadığı, poliçe kapsamında yapılmayan hatır ödemesi nedeniyle TTK 1472 kapsamında halefiyet oluşmayacağı gibi alacağın temlikine ilişkin bir belge de sunulmadığı bu haliyle ispatlanmayan davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacının istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 534,7 TL istinaf karar harcının Davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 17/11/2025