T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2316
KARAR NO\t: 2025/1912
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/09/2022
NUMARASI\t: 2021/483 Esas 2022/559 Karar
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/12/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/11/2025
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... Tekstil Tuz. Tic. AŞ'nin Malezya'daki alıcıya sattığı ve alıcıya ulaştırılmak üzere davalının taşımayı üstlendiği emtiaların emtia nakliyat sigorta poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, davalının taşımayı parsiyel şekilde üstlendiğini, söz konusu hasarın müvekkiline ihbarı üzerine eksper incelemesi yapıldığını, müvekkilinin sigortalısına 12.526,70-TL ödediğini, ardından davalıya icra takibi başlatıldığını, davalının hasardan taşıyıcı olarak bizzat sorumlu olduğunu, konşimentoya göre emtianın davalıya sağlam olarak teslim edildiğini, boşaltma limanında emtiaların hasarlı olduğunun tespit edildiğini, 11.11.2020 tarihli ithalat kontrol formu ve fotoğraflarda kolilerin kapaklarının açık olduğunun ve kolilerin yırtılıp ezildiğinin tutanak altına alındığını, bu hasara ilişkin eksper incelemesi neticesinde hasar bedelinin sovtaj düşülerek tespit edildiğini, sigortalıya 12.526,70-TL ödendiğini belirterek davalının İstanbul Anadolu 6. İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptali ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili; müvekkili şirketin davacı tarafından söz edilen hasardan dolayı herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, 80 koli seccadenin müvekkilinin sorumluluğu altındayken zarara uğradığına dair dosyaya sunulan kanıt bulunmadığını, kolilerin 10/10/2018 tarihinde teslim alındığını, ... Tekstil ...AŞ tarafından dava konusu kolilerin hasarlı olduğuna yönelik ihtarnamenin 18/10/2018 tarihinde Aktif Ekspertiz’e karşı çekildiğini, dava dışı şirketin eşyanın hasarlı olduğunu gördüğünde hem ambar sahasında hasar tespit tutanağı tutturması gerektiğini hem de aynı gün hasar bildirimi yapması gerektiğini, dava dışı şirketin kolileri teslim aldıktan sonra ambarda hasar teslim tespit tutanağı tutturmadığını, aynı gün herhangi bir hasar bildiriminde de bulunmadığını, davacı şirketin sigortalısının dava konusu kolileri özenli bir şekilde ambalajlamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI\t: Mahkemece; davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, dosyada bulunan satım faturasına göre satım şeklinin ... olarak belirlendiği, hasarı alıcı yüklenmiş ise de sigortalının defterlerinin incelenmesinde zarar miktarı olan 1.500-USD bedelin aynı alıcının bir sonraki siparişinden düşüldüğü, bu durumda sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, 05/05/2021 tarihli ödeme belgesi kapsamında davacının yaptığı ödeme oranında TTK 1472 maddesi gereği halefiyet yolu ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, davalının taşımayı gerçekleştiren olarak pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, dava konusu emtiaların parsiyel yük olarak taşındığı ve konteyner içine yüklemenin davalı tarafından yapıldığı, dosyada bulunan ekspertiz raporunda her ne kadar hasarın \"istifleme ve sabitlemenin eksik yapılması, nakliye sırasında oluşan sarsıntılar sonucu ve/veya ürünlerin üzerine ağır bir cismin konulması\" olarak belirtilmişse de, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda hasarın esas nedeninin kötü paketleme ve deniz taşımasına uygun olmayan ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığının belirtildiği, bu kapsamda ekspertiz raporundaki tespitler ile bilirkişilerin tespitlerinin birbiri ile çeliştiği, hasarın üç gün içerisinde usule uygun olarak yapıldığı, bu kapsamda dosyada hasarın davalı sorumluluğunda meydana gelmediği hususunda ispat yükünün davalının üzerinde olduğu, dosyaya davacı vekilince ilk kez bilirkişi raporuna yönelik itiraz dilekçesi ekinde sunulan fotoğraflar incelendiğinde ekspertiz raporundaki tespitin aksine dava konusu emtiaların üzerine ağır bir yük konulmadığı, dava konusu seccadelerin yalnızca karton kolilere konularak ve koliler koli bandı marifeti ile bantlanarak yüklemeye hazır edildiği, bu kapsamda deniz taşımasına uygun ambalajlama yapılmadığı, zira konteyner içerisine karton kolilerin dik bir şekilde yüklenmesine ilişkin bir kaydın kolilerde bulunduğunun ileri sürülmediği gibi fotoğraflardan da böyle bir kaydın görülmediği, hasarın deniz taşımasına uygun ambalajlama yapılmamasından kaynaklandığı, davalının sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF\tSEBEPLERİ : Davacı vekili; taşıyana ait konşimentoda ... kaydı bulunduğunu, parsiyel yükleme şeklinde taşınacak emtiaların yükleme terminalinden boşaltma terminaline kadar taşıyanın sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle istiflemeden taşıyanın sorumlu olduğu, somut olayda da hasarın yükleme ve istiflemeden dolayı meydana geldiğini, bilirkişiler hasarın ambalajlama yetersizliğinden kaynaklandığını ileri sürmüşler ise de kolilerin üst üste sıkışık ve yan yüklenmesi nedeniyle taşıma sırasında patladığını, hasarın ambalajlamadan kaynaklanması halinde tüm emtianın hasarlanmış olması gerektiğini, oysa emtiaların sadece bir kısmının hasarlandığını, mahkemenin karton kolilerin dik bir şekilde yüklenmesine ilişkin kayıt bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığını, davalının taşınan emtia içeriğinden haberdar olduğunu, ayrıca mahkemenin hem ambalajlama hatası hem de istifleme kapsamındaki farklı gerekçelere yer vermesinin çelişkili olduğunu, ambalajın hatalı olması halinde dahi davalının basiretli taşıyıcı olarak gerekli uyarıları yapmakla yükümlü olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmesi şartıyla sorumludur.TTK'nın 1185/1 uyarınca; ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şart olup, ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Eşyanın ziya veya hasarı süresinde bildirilmediği takdirde, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Ancak bu karinelerin aksinin ispatı mümkündür.Somut olayda; davacının sigortalısı ... Tekstil ...AŞ tarafından Malezya'da yerleşik alıcı firmaya satılan 80 koli emtianın alıcıya parsiyel olarak denizyolu taşıması işinin akdi taşıyan sıfatıyla davalı tarafından üstlenildiği, gümrük beyannamesine göre emtiaların 05/10/2020 tarihinde yurt dışı edildiği, emtianın varış limanında tahliyesi sırasında 11/11/2020 tarihinde hasarlı olduğunun tespit edildiği, 13/11/2020 tarihinde hasar ihbarında bulunulduğu, davacı tarafından sigortalısına % 10 ilave bedel ile birlikte 12.526,70-TL hasar ödemesinin 05/05/2021 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.Teslim şekli ... olarak kararlaştırılan satışlarda emtianın nakliyeciye teslimi ile hasar alıcıya geçmekte ise de sigortalı tarafından dava dışı müşteriye yapılan bir sonraki satışta, hasarlı ürünlere denk gelen tutar düşülerek hesabın kapatıldığı bilirkişi incelemesinde tespit edilmiştir. Bu halde sigortalı ile müşteri arasında ... satış nedeniyle hasar alıcının üzerinde doğmuş ise de mal bedeli bir sonraki satıştan düşülmekle sigortalının hasarı, emtianın alıcıya teslime kadarki süreci üstlendiği, mal üzerinde menfaati bulunan sigortalıya hasar ödemesi yapan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.Taşıma davalı taşıyıcı tarafından parsiyel olarak üstlenilmiştir. Parsiyel taşımalarda birden çok emtianın aynı konteyner ile taşınması söz konusu olduğundan, yükleme, istifleme ve konteyner içi sabitleme işleri parsiyel taşıma yapan taşıyana aittir. Bu yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmeyen taşıyan, özensiz davranışları sonucu meydana gelen hasarlardan sorumludur. Somut olayda da taşımayı parsiyel olarak üstlenen davalı taşıyan, parsiyel taşıma yaptığı halde emtiaları mevcut haliyle taşımaya kabul etmiş olup, taşımanın başında ambalaj yetersizliğine dayalı olarak taşıtana uyarıda bulunduğuna ve yükü çekinceli olarak teslim aldığına dair bir delil sunulmamıştır. Emtiaları parsiyel taşımaya mevcut hali ile kabul eden davalı taşıyıcının taşıma sırasında meydana gelebilecek riskleri üstlendiğinin kabulü gerekir. Emtiaların kirlenme şeklinde hasarlandığı tespit edilmiştir. Ekspertiz raporunda hasarın \"istifleme ve sabitlemenin eksik yapılması, nakliye sırasında oluşan sarsıntılar sonucu ve/veya ürünlerin üzerine ağır bir cismin konulması\" olarak belirtilmiştir. Parsiyel taşıma sürecine sigortalı dahil olmadığından emtianın deniz yolculuğuna uygun şekilde istifi sabitlenmesi davalı taşıyıcının sorumluluğundadır.Emtiaların konteyner içinde taşınacağı;tekstil emtiasının karton koliler içinde bulunduğu ;eğer taşımaya uygun değilse uygunluğun sağlanmasına ilişkin uyarıları yaptığına ilişkin delil sunulmamıştır. Amabalj yetersizliği halinde emtiaların tamamının hasarlanması gerekirse de ;kolilerin bir kısmının hasarlandığ anlaşılmasına göre hasarın konteyner içi istifin düzgün yapılmaması nedeniyle oluştuğu sonucuna varılmaktadır.Hasar bedeli 11.388-TL olup, %10 ilave bedel ile birlikte davacı tarafça sigortalısına 12.526,80-TL ödeme yapılmıştır. Hasarın oluşumda davalı taşıyıcının ağır kusurlu olmadığı sabit olmakla, davalının sorumluluğu TTK'nın 1186/1 maddesi gereğince hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 ÖÇH veya hasarlı emtianın brüt ağırlığının her bir kilogramı için 2 ÖÇH ile sınırlı olup, somut olayda hasarlı 19 koli emtianın hasar bedeli sorumluluk sınırının altındadır. Rücu istemli davada ancak gerçek zarar talep edilebilecek olup, sigortalı ile sigortacı arasındaki kararlaştırılan ve sözleşmenin nispiliği kuralı gereğince, sözleşmeye taraf olmayan davalıyı bağlayıcı niteliği bulunmayan sigorta sözleşmesi hükmü gereği, sigortalıya ödenen %10 ilave bedelden davalı sorumlu değildir. Bu nedenle mahkemece gerçek zarar miktarı 11.388-TL üzerinden davalının itirazının iptali gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekir (Yarg. 11. HD. 11.09.2017 gün 2016/11810 E. 2017/4156 K.). Davacı tarafça 11.388-TL hasar bedelinin ödendiği 05.05.2021 tarihinden takip tarihine kadar 524,56-TL faiz alacağı hesaplanmıştır. Buna karşılık takip ve dava konusu alacak, taşıyıcının sorumluluğuna dayalı hasar bedeli istemine ilişkin tazminat niteliğinde olduğundan, likit sayılamayacağından koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebi yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle;Davanın gerçek zarar oranında kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davalının itirazının 11.388-TL asıl alacak ve 524,56-TL işemiş faiz yönünden kısmen iptaline, fazla talebin reddine, koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. \t
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/09/2022 Tarih, 2021/483 Esas - 2022/559 Karar sayılı kararın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; \"Davanın kısmen kabulüne; İstanbul Anadolu 6. İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında davalının itirazının 11.388-TL asıl alacak ve 524,56-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.912,56-TL alacak bakımından iptali ile takibin 11.388-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;\"Alınması gereken 813,74-TL karar harcından davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 158,17-TL, icra veznesine yatırılan 65,48-TL olmak üzere toplam 223,65-TL harcın mahsubu ile kalan 590,90-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yatırılan 282,95-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 3.600-TL bilirkişi ücreti ve 90,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.690,60-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 3.360-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine takdir olunan 11.912,56-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı lehine takdir olunan 1.183,25-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.201-TL'sinin davalıdan, 119-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,\" Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,Davacı tarafından yapılan 79-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 67-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/11/2025