T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 05/01/2022
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 18/11/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; davacı ... Tar. Hay. İnş. En. Ür. Paz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... numaralı parselde 750 kwh kurulu gücünde güneş enerjisi üretim tesisi (\"Kuzören GES\") kurulduğunu, söz konusu tesisle ilgili olarak davacı ile davalı arasında \"Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması\" imzalandığını, sistem kullanım bedelleri bakımından dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında \"üretici\" ve \"lisanssız üretici\" şeklinde bir ayrım yapıldığını, elektrik piyasasında tarifeler yoluyla tahsil edilen bedellerin genel hukuk kurallarına göre yargılamaya tabi tutulmaları ve bu surette işbu uyuşmazlık konusu olayın 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu yanında özellikle TBK'nın 20 vd (genel işlem koşulları), TTK'nın 55/f (haksız rekabet) ve TMK'nın 2. maddeleri (dürüstlük kuralı) yönlerinden yargılamaya konu yapılması gerektiğini, uyuşmazlık konusu olayın Elektrik Piyasası Kanunu'na aykırı olduğunu, uyuşmazlık konusu olayda üretici ayrımı yapılması ve bu surette davacıdan oldukça fazla ve fahiş miktarda sistem kullanım bedeli alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacıya keyfi ve rekabete aykırı muamele yapılmasına gerekçe olacak herhangi bir teknik sebep olmadığını, uyuşmazlık konusu sistem kullanım bedeli, dağıtım sisteminin kullanılması karşılığı alınan bir bedel olup, dağıtım şirketi tarafından sunulan hizmet karşılığı olduğunu, lisanslı üretici ile lisanssız üretici olan davacının tamamıyla aynı hizmeti aldıklarını, alınan hizmetin tamamen aynı olduğu halde sırf lisanssız diye davacıdan daha fazla sistem kullanım bedeli alınmasının herhangi bir teknik veya mali/finansal sebebi olmadığını beyan ederek davanın kabulüne, uyuşmazlık konusu sözleşmenin 4/a/1 maddesine göre davacıdan alınan sistem kullanım bedelinin, davalı şirketin onaylı \"üreticiler için veriş yönünde tek terimli dağıtım tarifesi\"nde \"üretici\" için belirlenen oran üzerinden alınması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ve talebimiz ıslah edilmek üzere davacıdan işbu dava tarihine kadar fazladan tahsil edilen sistem kullanım bedelleri yanında bunlara işletilen KDV'lerle birlikte oluşan toplam tutar için şimdilik 20.000,00-TL alacağın davalıdan istirdatına ve davacıya verilmesine, istirdata konu bedellere, her bir faturada fazla ödenen tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek en yüksek ticari faiz (değişen oranda avans faizi) uygulanmasına, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; davacı şirketin, lisanssız elektrik üretim tesisi işlettiğini, davacının talebinin Elektrik Piyasası mevzuatına, Sistem Kullanım Anlaşmasına ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kurul Kararlarına aykırı olduğunu, yürürlükteki mevzuat düzenlemeleri veya Kurul Kararları iptal edilmedikçe uygulanmaya devam edeceğini, davanın görevli yargı yerinde açılmadığını, lisanssız elektrik üretimine ilişkin konuların idari yargının görev alanına girdiğini, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddialarının yerinde olmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm işlemlerin EPDK tarafından çıkartılan Elektrik Piyasası Mevzuatına ve EPDK Kurul Kararlarına uygun olduğunu beyan ederek davanın görevli yargı yerinde açılmaması nedeniyle reddine, davaya konu edilen işlemlerin tamamen mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilmiş olması, hukuka aykırılık bulunmaması nedenleri ile dayanağı bulunmayan davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, \"davacının lisanssız elektrik üreticisi olduğu ve davalı ... tarafından EPDK kurul kararları, ilgili mevzuat ve yönetmeliği uygun olarak dağıtım bedeli tahsil edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Taraflar arasındaki çekişme ilgili yönetmeliği göre lisanssız üretici olan davacıdan tahsil edilen bedelin dağıtım hattında lisanssız üreticinin ilave bir yük oluşturmaması ve ek bir masrafa neden olmaması nedeniyle lisanslı üreticiden tahsil edilen bedelden fazla olan kısmın davacıya iadesi gerekip gerekmediği noktasındadır. EPDK 'nin ülke genelinde enerji konusunda tek düzenleyici kurum olması, Elektrik dağıtım şirketlerinin EPDK tarafından belirli dönemlerde yayımlanan tarifeleri uygulaması ve davalı tarafça yapılan tahsilatların ilgili tarifeye uygun olarak yapıldığının aldırılan bilirkişi raporları ile tespit edilmesi karşısında davacının davasının reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusunun, lisanssız üreticilerin lisanslı üreticilere göre dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet yaratmadığı ve bu olmayan ek maliyete dayalı olarak yapılan fazla tahsilatın hukuka aykırı olduğu iddiasına dayandığını, davacıdan fazla tahsilat yapılabilmesinin yegane şartının dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturması olduğunu, bilirkişi incelemesiyle davacının ek maliyet oluşturmadığının tespit edildiğini, İlk Derece Mahkemesi'nin ise EPDK'nın tek düzenleyici kurum olması ve davalı tarafından yapılan tahsilatların ilgili tarifeye uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddetmesinin hatalı olduğunu, zira temel iddialarının tahsil edilen bedellerin tarifeye uygun olup olmamasından ziyade söz konusu tarifenin üst normlara aykırılık içermesi sebebiyle haksız şart niteliğinde olduğu ve bu haksız tarife dayanağı tahsil edilen bedellerin iadesi olduğunu, İlk Derece Mahkemesi'nin kararına dayanak olan kanun hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, adli yargının bu tür uyuşmazlıklarda görevli olduğunu ve bu nedenle tarifenin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerektiğini, ayrıca uyuşmazlık konusu fazla tahsilatların normlar hiyerarşisine ve mülkiyet hakkına aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin genel işlem koşulu niteliğinde olup fazla bedel tahsilinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu beyanla istinaf incelemesinin duruşmalı yapılarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulü ile yersiz alınan bedellerin faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, tacirler arası hizmet sözleşmesi sebebiyle yersiz tahsil edildiği iddia edilen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı yandan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedelinin dayanağı olan dava dışı idare kararı ile belirlenen tarifenin düzenleyici idari işlem niteliğinde olması ve idari yargıda açılan tüm iptal davalarının reddine karar verilmesine, davacıdan dava dışı idare kararı ile belirlenen tarife dışında fazladan bir tahsilatın yapılmamasına, lisanssız üretici konumundaki davacının, lisanslı üretici konumundaki dava dışı şirketler ile birçok kriter bakımından aynı standartlara tabi olmamasına rağmen dağıtım kullanım sistemindeki lisanslı üreticilere uygulanan tarifelerin kendisine uygulanması isteminin dayanaktan yoksun olmasına, dava dışı EPDK tarafından belirlenen tarifelerin halen daha yürürlükte bulunmasına, basiretli tacir konumundaki davacının belirlenen tarifeler ve imzalanan sözleşme bakımından genel işlem koşulları iddiasının dinlenmesinin mümkün bulunmamasına ve dava konusu sözleşmenin bahsi geçen EPDK kararından sonraki dönemde imzalanmış olmasına göre davacı yanın istinaf istemlerinin yerinde olmamasına, (aynı yönde Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/3891 Esas - 2025/585 Karar sayılı ve 2023/3223 Esas - 2024/4366 Karar sayılı ilamları), 6100 sayılı HMK'nın 355/1. maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40-TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktarı esas alınmak suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 18/11/2025
\t\t\t\t
....