T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/353 Esas
KARAR NO: 2025/1447 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/11/2023
NUMARASI\t: 2020/304 E. - 2023/98 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin ...grup şirketlerinden biri olup, kesme ve kaynak malzemeleri alanında uzmanlaştığını, 13 yıllık bir tecrübeye sahip olan ...grubunun; ..., PLAZMA ile LAZER kesim ve ... kaynak sarf malzemelerinin tasarımını ve üretimini yaptığını, Şirketler grubunun Çek Cumhuriyeti’nde bulunan şirketinin DHL ... İhracat Ödülü'ne hak kazandığını, ...grup şirketlerinin, inovasyona ve kaliteye oldukça önem veren, her daim daha iyi olmak için gayret gösteren saygın bir grup olup, piyasada önemli bir yere sahip olduğunu, müvekkili şirketin Türkiye’de ticari faaliyetlerini sürdürdüğü süreçte; davalı şirketin 2012 09482 tescil numaralı \"Kontak İle Başlangıç Yapan ... İçin Elektrot ve Bu Tip Elektrotları Kullanan Kontak İle Başlangıç Yapan ....\" isimli patentinin esasında SMK'nın 82 ve 83. maddeleri kapsamında patentlenebilirlik şartlarını haiz olmamasına rağmen TPMK nezdinde tescilli olduğunu, kendisine karşı davalı şirket tarafından haksız olarak açılan ve halen derdest olan patent hakkına tecavüz davası ile durumu fark ettiklerini ve işbu hükümsüzlük davasını açma zorunluluğunun hâsıl olduğunu, TPMK nezdinde davalı şirket adına tescilli 2012 09482 tescil numaralı ve \"Kontak İle Başlangıç Yapan ... İçin Elektrot Ve Bu Tip Elektrotları Kullanan Kontak İle Başlangıç Yapan ...\" isimli patent (AVRUPA PATENTİ YAYIN NUMARASI B1: ...) patentlenebilirlik şartlarını taşımadığını ve hükümsüz kılınması gerektiğini, davalı Hypertherm Inc. Şirketi adına tescilli dava konusu patentin aslen buluş basamağını haiz olmaması sebebiyle tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığını, davalı adına tescilli patente konu buluşun sanayide bilinen ve uygulanan bir yöntem olduğunu, dolayısıyla tescil başvuru tarihi itibari ile yeni bir yöntem olmadığını ve tescilli patentin tekniğin bilinen uygulamasını aştığından ve yenilik içerdiğinden bahsetmenin mümkün olmadığını belirterek, davanın kabulü ile 2012 09482 tescil numaralı \"Kontak İle Başlangıç Yapan ... İçin Elektrot Ve Bu Tip Elektrotları Kullanan Kontak İle Başlangıç Yapan ....\" isimli patentin (Avrupa Patenti Yayın Numarası B1: ...) yargılama sonucunda verilecek karar kesinleşene kadar 3. kişilere devrinin önlenmesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesine, 2012 09482 Tescil Numaralı \"Kontak İle Başlangıç Yapan ... İçin Elektrot Ve Bu Tip Elektrotları Kullanan Kontak İle Başlangıç Yapan ....\" isimli patentin (Avrupa Patenti Yayın Numarası B1: ...) 1, 7, 13, 16 istemlerinin 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 129 ve devamı maddeleri uyarınca hükümsüz kılınmasına ve sicilden terkinine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, 1968 yılında kurulduğunu, metal kesiminde plazma, lazer ve su jeti sistemleri, yazılımları, hareket kontrolleri ve sarf malzemeleri teknolojisi konusunda öncü şirketlerden biri olduğunu, müvekkili şirketin bu teknolojilerle ilgili dünya genelinde ve ülkemizde tescilli birçok patenti olduğunu, sektöründe öncü müvekkili şirketin huzurdaki davaya konu patentinin bir Avrupa Patenti olduğunu, Türkiye'nin yanı sıra birçok ülkede tescilli bir patent olduğunu, müvekkili şirketin, davacı şirketin B220842, ... kodlu ürünlerinin davaya konu TR 2012 09482 T4 numaralı patentin koruma kapsamına düştüğünün tespiti için İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/3 D. İş sayısı ile 25.01.2019 tarihinde tespit talebinde bulunulduğunu, davacı şirket tarafından davaya konu patentin koruma kapsamına düşen ürünlerin üretildiğinin ve satışa arz edildiğinin tespit edildiğini, daha sonra, müvekkili şirket tarafından, davacı şirkete karşı İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/91 E. numarası ile 25.06.2019 tarihinde ihtiyati tedbir talepli olarak \"Müvekkilin patent haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ve tazminat\" talepli bir dava açıldığını, söz konusu davada, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin, davacı şirketin davaya konu ürünlerin üretim ve satışının önlenmesine\" yönelik ihtiyati tedbir kararı verdiğini, davacı şirketin, ihtiyati tedbir kararına karşı istinaf yoluna başvurduğunu ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf talebinin reddine karar verildiğini, davacı şirketin, İzmir'de gerçekleşen bir fuarda tedbire konu ürünleri sergilediğini ve satışa arz ettiğini, müvekkili şirketin bu durumun tespiti için, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/219 D. İş sayılı bir tespit talebinde bulunduğunu, davacı şirketin, son derece kötü niyetli olarak tam bir yıl sonra huzurdaki hükümsüzlük davasını ikame ederek İzmir'de aleyhine bilirkişi raporları alınan davaları bekletmek amacı ile huzurdaki davayı açtığını, patentlenebilirlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin dava konusu patentin ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan 551 sayılı PatKHK hükümlerine göre yapılması gerektiğini, TR 2012 09482 T4 numaralı Türk Patentinin, 17.02.2006, US774451 rüçhan tarihi ve numarası ile Avrupa aşamasına giren ve patent araştırması ve ön incelemesi EPO tarafından gerçekleştirilerek tescil edilen ... sayılı Avrupa Patenti'ne dayandığını, söz konusu patentin 06.06.2012 tarihinde EPO tarafından tescil edildiğini, davaya konu patentin, EPC hükümleri gereğince Türkiye'de geçerlilik kazandığını, ... sayılı Avrupa Patenti'ne EPO nezdinde herhangi bir itiraz dosyalanmadığını, patentin, şu anki istemleri ile geçerli bir patent olduğunu, söz konusu patentin geçerliliğine ilişkin beyanlarının, hali hazırda geçerli olan istemleri üzerinden yapıldığını belirterek tüm sair yasal hakları ile fazlaya dair haklarını talep ve dava etme hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın, davacının tüm talepleri bakımından reddine ve yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili tarafından 20/12/2021 tarihinde davanın ıslah edildiği, ıslah talebi ile davalı adına tescilli bulunan patentin 2,3,4,5,6,8,9,10,11,12,14,15,17 numaralı istemlerinin de hükümsüz kılınması ve terkinine ilişkin ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalının ıslaha ilişkin beyanlarını dosyaya ibraz ettiği anlaşılmıştır.
MAHKEME KARARI:İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 21/11/2023 tarihli 2020/304E. - 2023/98K. sayılı kararıyla; \"... Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TPMK nezdinde 2012/09482 tescil numaralı \" kontak ile başlangıç yapan ... için elektrot ve bu tip elektrotları kullanan kontak ile başlangıç yapan ...\" ibareli patentin davalı adına tescilli olduğu, tarafların iddia ve savunmaları ile patente ilişkin TPMK kayıtları dosya arasına alınarak, alınan bilirkişi raporunda davalı adına tescilli patentin patentlenebilirlik şartları ile yenilik ve buluş basamağı kriterlerine sahip olduğu kanaatinin bildirildiği, alınan bilirkişi raporunu yeterli ve denetime elverişli olduğu ve hükme esas alınması gerektiği anlaşılmakla davanın reddine...\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla, ilk derece mahkemesinin patentlenebilirlik şartlarına ilişkin değerlendirmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini,Öncelikle TR 2012 09482 T4 belge numaralı patentin US 3,004,189 (D1) Dokümanı, US5, 886, 315 A (D2) ve US4, 791, 268 A (D3) bakımından yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu, Bilirkişiler tarafından dosyaya sundukları ıslah dilekçesinin değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun dosyanın içeriği ile bağdaşmadığını,Dava konusu patentin hükümsüzlüğüne yönelik ... Temyiz Kurulu'nun verdiği kararın da ilk derece mahkemesince hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, ... Sınai Mülkiyet Ofisi'nin 11 Ekim 2021 tarihinde EP 1992206 numaralı patentin kısmen hükümsüzlüğüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini,Söz konusu kararda D1 ve D3 belgeleri değerlendirilerek sonuca varıldığını,Söz konusu kararda, tıpkı dava dilekçesinde ileri sürdükleri gibi D1 belgesinin yani US3004189 A numaralı patentin esasında plazma arkı torcu buluşunu dava konusu patentten çok daha önce ortaya koyduğu yönündeki iddialarını desteklediğini, zira davalının patentinin 1 ve 13 numaralı istemlerindeki özelliklerin, daha eski tarihli bir patent ile ortaya konulmuş olduğundan yenilik unsurunu taşımadığını,10.10.1961'de yayınlanan US 3004189 sayılı D1 patent dosyasının, 23.3.1999'da yayınlanan US 5886315 sayılı D2 patent dosyası, 13.12.1988'de yayınlanan US 4791268 sayılı D3 patent dosyasının dava konusu patentten önce kamuya açık hale getirildiğinin ... İlk Derece Makamı tarafından da tespit edildiği ve Temyiz Kurulu tarafından yenilik unsuru taşımadığı gerekçesiyle, itiraz edilen kısmi hükümsüzlük kararının hukuka uygun bulunduğunu,
Bu kapsamda, gerek dava dosyasındaki yazılı açıklamaları gerekse ... Temyiz Kurulu tarafından dava konusu patentin yurtdışında kullanımı ile alakalı olarak verilen karardaki değerlendirmelerin, dava konusu patentin yenilik ve buluş basamağı unsurlarını taşımadığını ve dolayısıyla hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu, hal böyleyken, ilk derece mahkemesinin, bu yöndeki açıklamalarını ve ... Temyiz Kurulu kararını hiçbir şekilde dikkate almadan ve bunları hangi gerekçeyle dikkate almadığını somut biçimde ortaya koymadan hüküm tesisinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, arz ve izah edilen ve Mahkemece re'sen göz önünde tutulacak nedenlerle; esasa ilişkin tüm itirazları kapsamında ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, tüm yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; 19/02/2007 başvuru, 22/10/2012 tescil tarihli, TR 2012 09482 T4 tescil, 19922006B1 EP numaralı, EP yayın tarihi 06/06/2012 olan patent belgesinin 19/02/2007 tarihinden itibaren 20 yıl koruma süresi ile davalı ... INC. adına tescilli olduğu, buluş başlığının \"kontak ile başlangıç yapan ... için elektrot ve bu tip elektrotları kullanan kontak ile başlangıç yapan ...\" olduğu, 17 istemi bulunduğu tespit edilmiştir.Buluş özetinin \"Kontakla başlangıç yapan ... için elektrot elektrik iletken malzemeden yapılan uzun elektrot gövdesi içerir. Elektrot gövdesi torca göre hareket edebilir. Plazma arkı torçunun pilot ark çalışması sırasında, pilot ark akımının hemen hemen tamamını güç kaynağı, güç kaynağıyla elektrik bağlantısı olan elektrik bağlantısı ve elektrot gövdesi arasında geçirmek için esnek eleman kullanılır. Elektrot ve torç, aktarılan ark modu sırasında, aktarılan ark akımının hemen hemen tamamını güç kaynağı ve elektrot gövdesi arasında geçirmek için elektrik kontağıyla elektrik bağlantısına sahip birinci yüzeye ve elektrot gövdesi tekabül eden kontak yüzeyiyle fiziksel temas ve elektrik bağlantısı için ikinci yüzeye sahip kontak elemanı içerir.\" olarak açıklandığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince makine mühendisi ve patent vekili ..., makine mühendisi ..., elektronik mühendisi ... ve endüstri mühendisi ...'dan alınan 12/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; \"...Dava konusu TR 2012 09482 T4 numaralı patent belgesinin, tekniğin bilinen durumu içerisinde yer alan D1-D3 belgeleri karşısında yenilik ve buluş basamağı kriterlerine sahip olduğu\" yönünde kanaat bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, patent hükümsüzlüğü davasıdır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde, davacı vekili bilirkişi raporuna ciddi itirazlarda bulunduğu halde bilirkişilerden ek rapor veya yeni bir heyetten yeniden rapor alınmadığı, ayrıca bilirkişi raporunun alındığı tarihten sonra 25/01/2023 tarihinde davacı vekilinin dosyaya sunduğu ... Sınai Mülkiyet Ofisi’nin ve ... Temyiz Kurulu’nun kararlarıyla ilgili gerekçeli kararda Mahkemece bir değerlendirme yapılmadığı tespit edilmiştir.551 sayılı KHK’nın 5. maddesinde belirtildiği gibi, yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar patent verilerek korunabilir. Yani patent belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise yeni değildir. Anılan düzenlemeden anlaşılacağı üzere, buluşun patent belgesine bağlanması için, Türkiye’de ve dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması, başka bir anlatımla mutlak yeni olması koşulu kabul edilmiştir. Bu husus kamu düzenine ilişkindir. Dolayısıyla patentin hükümsüzlüğü davasında yeni olup olmadığı hususu mahkemece resen dikkate alınmalı, tarafların bildirdikleri kanıtlarla birlikte 551 sayılı KHK’nın 5, 6, 7 8, 9 ve 10. madde hükümleri çerçevesinde araştırma yapılmalı ve gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü alınarak bu husus açıklığa kavuşturulmalıdır.İlk derece mahkemesince, davaya konu patentin rüçhan hakkının dayanağı olan EP ... B1 numaralı patentle ilgili olduğu belirtilerek dosyaya sunulan ... Sınai Mülkiyet Ofisi’nin ve ... Temyiz Kurulu’nun kararları da incelenerek, ayrıca davacı vekilinin rapora yaptığı ciddi itirazlarını karşılayacak şekilde bilirkişi heyetinden ek rapor alındıktan sonra değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davaya konu patentin rüçhan hakkına dayanak olan patentle ilgili olduğu belirtilerek dosyaya sunulan ... Sınai Mülkiyet Ofisi’nin ve ... Temyiz Kurulu’nun kararları da incelenmek suretiyle, davacı vekilinin rapora yaptığı ciddi itirazlarını karşılayacak şekilde bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak değerlendirme yapılması için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 21/11/2023 tarihli 2020/304 E. - 2023/98 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 13/11/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.