T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/299
KARAR NO\t: 2025/1269
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 19/10/2023 (Karar)
NUMARASI\t: 2015/478 Esas, 2023/769 Karar
DAVA\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 30/12/2013 günü sürücü ...'in yönetimindeki ... plakalı araç ile müvekkili ...'un kullanmış olduğu ... plakalı araca çarpması sonucu davacıların kalıcı sakatlığa sebep olacak şekilde yaralanmasına sebebiyet verildiğini, kazanın oluşumunda ...'in asli tam kusurlu olduğunu, müvekkili ...'un ise tali kusurlu olduğunu, müvekkillerinin tamamının inşaat işçisi olduğunu, işe gelirken kaza geçirdiklerini, kazaya bağlı olarak müvekkillerinin bedenlerine gelen zararlardan dolayı ruh sağlıklarının bozulduğunu, çalışamaz hale gelerek uzunca sıkıntılar geçirdiğini beyanla maddi tazminat tutarı belirlenerek işleten sürücü yönünden olay tarihinden; sigorta şirketi yönünden kusura isabet eden tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faiziyle, sorumluluk sınırlarına göre yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsilini, manevi tazminata hüküm kurulduğu takdirde ilgili sigorta şirketinden istenmesi manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme işleten ve sürücüye ödetilmesine, sigorta şirketi dışındaki davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacılar vekilinin 25.05.2016 tarihli dilekçesiyle HMK 31. Maddesi uyarınca tazminat taleplerini açıkladığı görülmüştür.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların maluliyetinin söz konusu olmadığının veya maluliyeti ile kaza arasında uygun illiyet bağının olmadığının tespiti ile müvekkili şirket hakkında davanın reddini, müvekkili yönünden sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, poliçe teminatı dışında kalan manevi tazminat talebinin reddini, olay tarihinden itibaren faiz talebinin reddini, faiz türü ticari olarak ileri sürülen talebin reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini, aleyhlerine masraf, faiz ve avukatlık ücretine hükmolunmamasına karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; usulsüz ve haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; \"...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava 30.12.2013 tarihinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç ile davacılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu gerçekleşen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplidir. Davacılardan ..., ..., ..., ... davacı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta yolcu konumundadır. Davalılardan ... Sigortanın yetki itirazına haksız fiilin meydana geldiği yer itibariyle itibar edilmemiştir. Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 14/12/2017 tarihli kusur raporunda özetle; davalı sürücü ...'in %75 oranında kusurlu olduğunu, diğer sürücü davacı ...'un %25 oranında kusurlu olduğu...\" gerekçesiyle
\"...Davacı ...'un davasının kısmen kabulüne, 4.087,36-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
Davacı ...'ın davasının kısmen kabulü ile, 1.289,45-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
Davacı ...'ın davasının kabulü ile, 1.266,18-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacı ...'un maddi tazminat talebinin davalı ... ve davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davalı ... yönünden esastan reddine,
Davacı ...'un tazminat davasının reddine,
Davacıların manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,...\" karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu raporundan önce sağlık kurumlarından alınan raporlardan da anlaşılacağı üzere müvekkillerinin kaza sebebiyle rahatsızlıkları ile şikayetlerinin devam ettiğini ve herhangi bir iyileşme olmadığını, hesap bilirkişisi tarafından tespit edilen bedelin altında maddi tazminata hükmedilmediğini, reddedilen miktarlar üzerinden karşı tarafa ödenen avukatlık ücreti ile müvekkillerine yüklenen mahkeme masraflarının müvekkilleri lehine hükmedilen tazminat miktarından çok fazla olduğunu belirterek kararın müvekkilleri aleyhine olan kısımların kaldırılmasını, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; davalı ... şirketleri tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alınan, (diğer davalının işleteni ve sürücüsü konumunda olduğu) araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacıların uğradığı cismani zarardan kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne/manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, davacılar vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355.addesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) 6098 sayılı TBK 56. maddesi \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.\" hükmünü haizdir.
Zarar görene tanınmış olan manevi tazminatın amacının; kişinin hukuka aykırı eyleminden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüştürülmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir. Manevi tazminat kişinin çekmiş olduğu manevi acıları dindirmeyi, hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır. Manevi tazminatta takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.
2-) Somut olayda 30.12.2013 tarihinde meydana gelen kazada davalı sürücü ...'in %75, bir kısım davacıların içerisinde yolcu olarak bulundukları araç sürücüsü davacı ...'un %25 oranında kusurlu olduğunun ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan rapor dahilinde sabit olduğu, huzurdaki davanın her iki aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan sigorta şirketlerine ve davalı sürücüye karşı ikame edildiği, davacıların celbedilen hastane tedavi dosyaları ile (davacı ... dışındaki) ATK'dan alınan maluliyet raporları nazara alındığında kalıcı maluliyete düçar olmamakla birlikte cismani zarara uğradıkları sabittir.
Bu bağlamda, davalı sürücü ...'in ... dışındaki davacılara KTK 88. maddesi hükmünce müteselsil sorumluluk esasıyla, davacı ...'a yönelik olarak kusuru oranında haksız eylemi sabit olup, davacılar lehine bu husus gözetilerek mevcut ATK raporları ve celbedilen hastane evrakları tetkik edilerek uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, manevi tazminat isteminin tümden reddi usul ve yasaya uygun olmamıştır.
3-) İlk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13-(3) maddesi; \"maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.\" hükmünü haizdir.
Gerekçeli kararda bu kurala aykırılık oluşturacak şekilde davalı ... lehine fazladan vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacılar vekilinin manevi tazminata ve (maddi tazminat yönünden) yargılama giderine ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, sair istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin manevi tazminat ve yargılama giderine ilişkin istinaf itirazının KABULÜ ile mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, sair istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran tarafa iadesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
5-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 362-(1)/g maddesi gereğince kesin olmak üzere 13/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.