T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/578
KARAR NO\t: 2025/1514
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/12/2021
NUMARASI\t: 2018/1189 Esas - 2021/907 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/10/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket alacağının tahsili amacıyla İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, borçlunun süresi içerisinde borca, faize ve tüm ferilere itiraz ederek takibi durdurduğunu, müvekkili ile borçlu arasında ticari ilişki sebebiyle cari hesapta kalan bakiye bedel olan 20.0000,00-TL'nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı tarafın hiçbir belge sunmadan itiraz ettiğini, iddiaların farazi olduğunu, alacağın ticari kayıtlarda mevcut olduğunu, beyan ederek, itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yana 20/11/2017 tarihinde 415,80-TL bedelli iade faturası kesilerek teslim edildiğini, 14/11/2017 tarihinde 25.000,00-TL bedelli bir adet çekin cirolanarak davacıya verildiğini, davacının da çeki dava dışı ... Gıda San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti'ne ciroladığını, keşideci tarafından adı geçen şirkete 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, geri kalan 5.000,00-TL'ye yönelik ise davacının İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile takip başlatarak tahsil ettiğini, 21/12/2017 tarihinde 16.689,00-TL bedelli çekin cirolanarak davacıya verildiğini, söz konusu çekin bankadan tahsil edildiğini, 30/06/2018 tarihinde 21.108,00-TL bedelli çekin müvekkili tarafından cirolanarak davacıya verildiğini, davacı tarafından İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve tahsil edildiğini, davacıya cari hesaptan kaynaklı alacaklarının tümünün bu şekilde ödendiğini beyan ederek davanın reddini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" , ...Davadaki uyuşmazlık da bahse konu çek nedeniyle yapılan ödemenin davalıyı borcundan kurtarıp kurtarmadığı noktasında toplanmıştır. Mezkur 25/03/2018 tarihli 25.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde; keşidecisinin ... Turizm İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu, davalı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine düzenlendiği, çekin arka yüzünde sırasıyla davalı şirketin, davacı ... Genel İhtiyaç Gıda ve Temizlik Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin ve ... Gıda San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin cirosunun bulunduğu görülmüştür. Davacı şirket tarafından çeke dayalı olarak bakiye 5.000,00 TL alacağın ferileriyle birlikte tahsili amacıyla keşideci ve davalı şirket aleyhine İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasından icra takibi başlatılmış ve dosya infazla kapatılmıştır. Çekteki ciro silsilesiyle sabit olduğu üzere çek davalı şirketten geçerli bir ciro ilişkisiyle davacı şirkete geçmiştir. Çek bedelinin tahsil edildiği ihtilafsız olmakla ve çek bir ödeme aracı olmakla, davalı kendisi veyahut kendisinden önceki çek ilgilileri tarafından yapılan ödemeyle davacıya karşı ödenen miktarda borcundan kurtulacaktır. Davacı vekilince, ödemenin çek keşidecisi tarafından yapılması nedeniyle borcun virman işlemiyle keşidecinin davacı şirket nezdindeki cari hesabından düşüldüğü, davalının borcunun devam ettiği iddia edilmişse de, davalının davacı tarafça tek taraflı yapılan bu kayıt işlemine rızasını ve/ veyahut onayını gösterir elverişli delil ibrazında bulunulmadığından davacının iddiaları ve bu bağlamda alacak istemi yerinde görülmemiş, davalının çek bedeli kadar borcundan kurtulduğu kabul edilmiştir. Öte yandan davalı yanca kötüniyet tazminatı isteminde bulunulmuşsa da taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunun sabit olması karşısında ve cari hesap borçlarına istinaden davalı tarafça davacıya verilen bir kısım çek bedellerinin karşılığının bulunmaması, bedellerinin icra takipleri başlatılmak suretiyle tahsil edilebilmiş olması ve çek ilgilileri arasında karşılıklı ticari ilişki de bulunması nedeniyle davacının takip yapmakta kötüniyetli olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılmış, davanın reddine\" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik ve hatalı incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edildiğini, dosyada, dava dışı ... Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yine dava dışı firmanın borcu sebebiyle yapılan ödemelerin davalı borçlu firma tarafından yapıldığı düşünülerek hatalı bilirkişi rapor tanzim edildiğini, bu raporun yerel mahkeme tarafından hükme esas alındığını, davacı şirketin hem ... hem de ... şirketleri için farklı cari hesap kaydı bulunduğunu, dava dışı ... Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi cari ekstresi ve borçlu şirketin 2017-2018 cari ekstresi birlikte incelendiğinde hatalı tespitin nereden kaynaklandığının açıklığa kavuşacağını, davalı tarafın haksız ve mesnetsiz olarak borca itiraz ettiğini, davalının herhangi bir delil sunmadığını ve iddiasını ispatlayamadığını, bu durum ile haksız bir şekilde itiraz edilerek icra takibinin durdurulduğunu icra inkar tazminatına hükmedilmesi için dosyanın tüm şartlara haiz olduğunu, davalı taraftan alacağın likit olduğunu, başlatılan icra takibine haksız bir şekilde itiraz edilerek davacı alacağının kısa sürede tahsil edilmesinin engellendiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :\t
Eldeki dava, taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklanan bakiye açık hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesinde dosyaya alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa konu uyuşmazlık temelde; davalı tarafça davacıya ciro edilerek teslim edilen 25.03.2018 tarihli 25.000,00 TL bedelli çekin 20.000 TL lik kısmının çek keşidecisi ... Ltd. Şti tarafından, davacının çeki ciro ettiği ... Ltd.Şti ye ödenmiş olmasının davacının açık hesabından düşülüp düşülemeyeceği noktasındadır. Davacı tarafça davalı hakkında İstanbul 35. icra müdürlüğünün ... esas dosyası ile\" cari hesap \"borcun sebebi gösterilerek 20.000 TL asıl alacak ve 1.469,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.469,18 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine eldeki itirazın iptaline ilişkin davanın açıldığı görülmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 133. Maddesine göre; yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi, ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur. Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.Borçlunun temel borç ilişkisine dayalı bir borcun ödenmesi amacı ile kambiyo senedi düzenleyerek alacaklısına vermesi halinde temel borç ilişkisi varlığını devam ettirecek, buna karşılık kambiyo senedinin ifa uğruna değil de ifa yerine geçmek üzere düzenlenmesi halinde borcun yenilendiği kabul edilecektir. Kambiyo senedinin ifa uğruna düzenlemesi durumunda ise birisi temel borç ilişkisinden diğeri de kambiyo ilişkisinden doğan iki ayrı talep hakkı ortaya çıkacaktır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu davacının alacak iddiasının davalı tarafça davacıya ciro edilerek teslim edilen 25.03.2018 tarih 25.000,00 TL bedelli çekin 20.000 TL lik kısmının çek keşidecisi ... Ltd. Şti tarafından, davacının çeki ciro ettiği ... Ltd. Şti ye ödendiği, davacı tarafça önce bu meblağın davalının açık hesap borcundan düşüldüğü, bilahare çeki ödeyen kişinin davalı olmayıp ... Ltd. Şti. olduğu gerekçesiyle bu sefer davalının cari hesabından yapılan işleminin virman muhasebe kaydıyla davalıya borç kaydedilerek dava dışı ... Ltd. Şti. nin borcundan düşülmesinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Davalı tarafından davacıya teslim edilip verilen ve uyuşmazlık konusu ... Şirinevler Şubesine ait çekin, keşidecisi ... Turizm İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., 25/03/2018 tarihli, ... seri numaralı, 25.000,00 TL bedelli, lehdar ve ilk cirantasının davalı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti, sonraki cirantanın davacı ... Genel İhtiyaç Gıda ve Temizlik Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin ve sonraki cirantanın ... Gıda San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin cirosunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı şirket tarafından çeke dayalı olarak bakiye 5.000,00 TL alacağın ferileriyle birlikte tahsili amacıyla keşideci ve davalı şirket aleyhine İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasından icra takibi başlatılmış eldeki takip tarihinden önce 30/08/2018 2.500 TL ve 31/08/2018 tarihinde yapılan 3.150 TL ödeme yapıldığı bakiyenin bilahare ödendiği anlaşılmakta olup bu miktar yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık söz konusu değildir. Davacıya verilen çekin borcun yenilenmesi amacıyla verildiğine dair tarafların açık iradelerini gösteren bir belge veya delilin davalı tarafça dosyaya ibraz edilmediği görülmektedir. Bu durumda borcun yenilendiğinden bahsedilemez. Alacaklı tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla hem temel ilişkide hem de kambiyo yoluyla alacağını talep edebilir. (Yargıtay 19. HD. 2016/14978 e. 2018/1132 K. Sayılı ilamı) Kaldı ki çek bir kıymetli evrak olup, ifa uğruna verilmektedir. Ancak çekin karşılığının ödenmiş olması halinde borç ifa edilmiş sayılır. (Yargıtay11. H.D.'nin 28/02/2018 Tarih, 2016/10878 Esas ve 2018/1532 Karar sayılı İlamı).Davacı tahsilde tekerrür olmamak üzere ister çeke dayalı isterse açık hesap kaynaklı olarak takip yapması mümkündür. Uyuşmazlık konusu çekin lehdarının davalı olması ve onun cirosu ile davacıya teslim edilmesi, bilahare çekin davacı tarafça ... Ltd. Şti. ne ciro edildikten sonra artık çekin keşideci yada davalı tarafından ödenmesinin bir önemi yoktur. Davacı tahsil ettiği çek miktarı kadar davalıdan alacağını tahsil etmiş olmakla davalının borcundan düşülmesi gerekir. Zaten ilk aşamada davacı da davalının hesabından düşmüş, bilahare kendisine davalı tarafça verilmiş herhangi bir talimat/muvafakat bulunmadığı halde virman yaparak ödenen bedeli dava dış keşideci ... Ltd. Şti. nin borcundan mahsup etmesi mümkün olmadığından ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı tarafın istinaf talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şeklide karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 546,70 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 30/10/2025