T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/609 Esas
KARAR NO\t: 2025/1283
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/10/2022
NUMARASI\t: 2021/768 E. - 2022/713 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... INC arasında Ankara 10. Noterliğinin 22/05/2013 tarihli ... yevmiye numaralı ... kiralama sözleşmesinin imzalandığını, davalının sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, ödenmeyen borçların tahsili amacıyla İstanbul 31. İcra Dairesi ...esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı şirketin asıl kiracı sıfatının bulunduğunu, henüz tahakkuk etmeyen bir borcun kefilden talep edilemeyeceğini, davacının talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin bir borcunun bulunmadığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2021/768 esas, 2022/713 karar sayılı, 26/10/2022 tarihli kararı ile; ''Gümrük Kanuna göre Özel Yat Kayıt Belgesi ile beyan yapıldığından vergi ve para cezaları bakımından beyan sahibi “Davacı ... ... Kiralama A.Ş” nin sorumlu olacağı, cezanın doğuşu, tahakkuku, itirazlar, vergi mahkemesi kararı ve davacının vergi barışından faydalanarak cezayı ödemesinin vergi kanunları usul ve uygulamalarına uygun silsile ile ilerlediği, cezanın “Gümrük Mevzuatı”na uygun olmayan fiilden kaynaklanması sebebiyle “Gümrük Mevzuatı” çerçevesinde olayın değerlendirilmesi gerekeceği belirtilmiştir. Kesinleşen vergi mahkemesi kararına ve alınan son heyet raporuna göre, yukarıda belirtilen gerekçelerle davaya konu para cezasından davacının sorumlu olduğu, kiracının Gümrük Kanunu kapsamında donatan ve malik olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmekle gümrük mevzuatı gereğince davacının sorumluluğundaki bu hususta, ... sözleşmesinin 3. maddesi kapsamında kiracının sorumluluğuna gidilemeyeceği kanaatine varılmakla davanın REDDİNE, davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE\" karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... INC. “... Marine Inc arasında Ankara 10. Noterliği’nin 22.05.2013 tarih ve ... yevmiye sayılı ... Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve kiracıya kiralama konusu yat teslim edildiğini, davacı ... kiralama şirketi ile dava dışı kiracı arasında davalı ...’in kefaleti ile akdedilen ... kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince Fethiye Gümrük Müdürlüğü’nce sözleşmeye konu yat nedeniyle tanzim edilen para cezasının ödenmesi için 24.09.2021 tarih ve ... Sıra Seri Numaralı Tekne Ceza Yansıtma Faturası düzenlenerek dava dışı kiracıya gönderildiğini, dava dışı kiracı ... ile davalı/kefil ..., müvekkili şirket tarafından ödenen ceza bedelinin davacı kiralayan müvekkiline ödenmesinden müteselsilen sorumlu olduğunu, dava dışı ... Turizm A.Ş.’nin TERKİN edildiği 01.10.2021 tarih ve 10421 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilmesi nedeniyle ... kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için, sicilden terkin edilen kiracı ... takip dışı bırakılarak, İstanbul 31. İcra Müdürlüğü’nün 2021/ ... E. sayılı dosyası ile ... aleyhine ilamsız haciz yolu ile takip başlatıldığını, davalı/borçlu ... İstanbul 31. İcra Müdürlüğü’nün 2021/ ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takipte borcun tamamına itiraz ettiğini, davaya konu icra takibinin dayanağı davacı/kiralayan ile dava dışı kiracı arasında davalının kefil sıfatıyla akdettiği ... kiralama sözleşmesi ve ... kiralama sözleşmesine konu yat kapsamında yapılan işlem nedeniyle verilen para cezası olduğunu, ... Kiralama Sözleşmesinin 3. maddesi uyarınca kiracıdan ödediği tutarı tahsil talep hakkını kullanarak fatura tanzimi ile neticede icra takibi başlatarak davalıdan ödediği tutarı talep etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek, istinaf talebinin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne; karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava; ... kiralama sözleşmesi kapsamında davacı tarafça ödenen gümrük para cezasının müteselsil kefil sıfatı ile davalıdan tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dosyasının içerisinde bulunan Ankara 10. Noterliğinin, 22.05.2013 tarih ve ... yevmiye nolu ... kiralama sözleşmesi incelendiğinde; “Kiralayan” tarafın davacı ... ... Kiralama A.Ş , “Kiracı” tarafın dava dışı ... INC. olup sözleşmenin konusunun ... isimli yatın kiralama yolu ile temin edilmesine ilişkin olduğu, davalının sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı görülmüştür. Sözleşme ilişkisi tarafların kabulünde olup 22.09.2021 tarih ve F03968 seri sıra numaralı Gümrük Vergi Tahsil Alındısı ile davacı tarafça ödenen para cezası nedeni ile davacı kiralayan ... ... Kiralama A.O. tarafından düzenlenen 24.09.2021 tarih ve ... sıra seri numaralı 21.755,92-TL bedelli fatura bedeline dayalı olarak davaya konu icra takibinin başlatıldığı, davalının itirazı üzerine itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin Fethiye Gümrük Müdürlüğünce sözleşmeye konu yat nedeniyle tanzim edilen para cezasının ödenmesi için 24.09.2021 tarih ve ... sıra seri numaralı Tekne Ceza Yansıtma Faturası düzenlenerek dava dışı kiracıya gönderildiğini, dava dışı kiracı ... ile davalı/kefil ...'in davacı şirket tarafından ödenen ceza bedelinden müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.Bu kapsamda somut olaydaki uyuşmazlığın; Fethiye Gümrük Müdürlüğünce ... kiralama sözleşmesine konu yat nedeniyle tanzim edilen ve davacı tarafça ödenen para cezasından davalı/ müteselsil kefilin sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Dosyanın tetkikinde; Fethiye Gümrük Müdürlüğünün 22.04.2020 tarihli, 20070900CK000269 sayılı “Ceza Kararı” ile; ABD bayraklı KIDA isimli yatın yükümlüsünce beyan edilen 06.08.2016 tarihli C0176681 sayılı transitlog belgesinde beyan edilen adresinden yükümlünün Türkiye’de ikamet etmesi nedeniyle 15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 16.maddesindeki yurtdışındaki ikamet şartlarının ihlali nedeniyle G.K. 238/1-b maddesinin uygulandığı ve kiralayan davacı “... ... Kiralama A.Ş’ne 43.511,83-TL. “Para Cezası” uygulandığı, davacının 27.04.2020 tarihli dilekçesi ile “Fethiye Gümrük Müdürlüğü”ne, cezanın kaldırılması için başvuru yaptığı, başvurunun kabul edilmediği, davacının para cezasını 7326 sayılı Yasadan faydalanarak, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Mahkemesindeki davayı geri çekerek indirimli olarak ... Bankası-Taşdelen/İstanbul Şb. 22.09.2021 tarih, F03966 nolu dekont ile 21.755,92 TL. olarak ödediği ve kiracıdan tahsilinin talep edildiği, dava dışı kiracı Tasfiye Halinde ... tarafından davacıya gönderilen Ankara 10. Noterliği 27.09.2021 tarih, 17352 yevmiye nolu ihtarname ile; davacı tarafından 24.09.2021 tarihli EAR202100001662 nolu tanzim edilen e-faturaya istinaden 21.755,92 TL’lik 85585 nolu ... kiralama sözleşmesi gereğince “Tekne Ceza Yansıtma Faturası” başlıklı tanzim edilen faturayı “kendileri ile alakalı böyle bir tekne cezası olmadığı, gelirler idaresi sistemine, fatura henüz düşmediği için “iptal” talebinin sistem üzerinden yapılamadığı belirtilerek faturaya itiraz edip, fatura aslını iade ettiklerinin ihtar edildiği görülmüştür. Kefilin kanundan doğan sorumluluğunun kapsamı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 581 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup kefil; alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumludur. Davalı, ... kiralama sözleşmesini müteselsil kefil sıfatı ile imzalamış olup TBK'nın 586. maddesi gereğince alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilecektir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekmektedir. 19.06.2017 tarih ve E179098242 tescil numarası ile tescil edilen ... kiralama sözleşmesinin devri ve kiracı değişikliği sözleşmesiyle ... INC’nin kiracılık sıfatı ve sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinin dava dışı ... Turizm A.Ş.’ye devredildiği ve sözleşmede müteselsil kefil olan ..., ... ve ...'nun müteselsil kefaletten doğan sorumluluğunun davalı ...’e devredildiği, davacı tarafından dava dışı borçlu kiracı şirkete yapılan ihtarın sonuçsuz kaldığı, her iki ... kiralama sözleşmesinde, davalı müteselsil kefilin kendi el yazısıyla müteselsil kefil sıfatıyla borçlu olduğu miktar belirtilmek suretiyle imzasının alındığı, böylece geçerli ve usulüne uygun bir kefaletnamenin bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca taraflar arasındaki ... kiralama sözleşmesinin 3. maddesinde kiracının hukuki/mali borç ve yükümlülükleri düzenlenmiş olup işbu madde kapsamında; “İşbu sözleşmeye ve işbu sözleşmenin imzalanmasına, yürürlüğe girmesine, uygulanmasına, sona ermesine, feshine, infisahına, tasfiyesine; veya kiralanan’ın aynına bağlı olarak veya faaliyete geçirilmesine, çalıştırılmasına, işletilmesine, kullanılmasına, her türlü tasarrufuna; veya kiralanan’ın satıcı veya imalatçıdan iktisabına; veya kira ilişkisinin tasfiyesine kiralanan’ın iade ve teslimi ile kiralanan’ın ibrasına ilişkin olarak: bütün resmi ve/veya özel kuruluşlardan hangi sebep ve gerekçe ile olursa olsun alınması gereken her türlü izin, onay, tasdik ve yapılması gereken tescil, belge, ruhsat, şerh, terkin, kayıt ve bunların temdit edilmesi, yenilenmesi, devredilmesi, tashihi, kiralayan’a ibrazı, tevdi ve teslimi zamanında tam ve gereği gibi bütün mevzuata usul ve esaslara uygun olarak kiracı tarafından icra ve ifa edilecektir. kiracı; sözleşmenin akdinden önceki ve/veya sonraki herhangi bir dönemde, hangi sebep, şekil ve gerekçe ile olursa olsun, ödenmesi gereken ve malın aynına bağlı olsun ya da olmasın her tür ve kategoride vergi, harç, katılma payı, fon, prim, aidat, teslim masrafları, noter masrafları, sigorta bedelleri, navlun ardiye, demontaj ve montaj giderleri, ordino ücretleri, bunlara ait tazminat, ceza ve faizleri veya benzeri giderleri, ödememe protestosu keşide etmesi nedeni ile yaptığı avukatlık ve dava masrafları, kiralama bedelini tahsil etmek için yaptığı her türlü haberleşme ve ulaşım masrafları, harçlar, kiralayana maliyet yükleyecek tüm maliyet farkları, resmi merciler tarafından veya adli makamlarca kararlaştırılan her türlü asli/fer’i borç, ceza, tazminat ve giderler ve sözleşme ve her türlü evrağın suret tasdiğine ilişkin masraflar ve harçlar kiracı tarafından ödenecektir. Ancak kiralayanın tamamen kendi tercihine bağlı olarak söz konusu ödemeleri yapmak ve bu ödemeler için kiracı’ya rücu hakkına sahip olduğunu kiracı kabul eder…” şeklinde düzenlemenin tarafları bağlayıcı olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla her ne kadar ilk derece mahkemesi tarafından Gümrük mevzuatı kapsamında değerlendirme yapılarak kiracının sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de tarafların özgür iradeleri ile oluşturup, içeriğini serbestçe belirledikleri sözleşmenin kurulmasından sonra sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmaları temel kural olup bu kurala “Ahde vefa (söze bağlılık)” ilkesi denilmektedir. İşbu ilke ışığında somut olayın değerlendirilmesi gerekmekte olup davalı müteselsil kefilin TBK'nın 581 vd. maddeleri ile taraflar arasındaki sözleşmenin 3 vd. maddeleri kapsamındaki sorumluluğunun mevcut olduğu ve alacağın likit olduğu da anlaşılmakla; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken isabetsiz gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.Tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulü ile, davalı tarafın İstanbul 31.İcra Dairesinin ...sayılı icra dosyasına vâki itirazının iptaline, takibin devamına, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak 21.755,92 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2-İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/10/2022 tarih, 2021/768 E, 2022/713 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın KABULÜNE,Davalı tarafın İstanbul 31.İcra Dairesinin ...sayılı icra dosyasına vâki itirazının iptaline, takibin devamına, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak 21.755,92 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.486,14 TL karar harcından peşin alınan 272,31 TL'nin mahsubu ile 1.213,83-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 59,30 TL başvurma harcı, 272,31 peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 2.950,00 TL bilirkişi ücreti, 76,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 3.366,61 TL'nin, davanın kabul edilmiş olması sebebiyle, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,4/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 21.755,92- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 130,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 622,00TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2025