T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/263 Esas
KARAR NO\t: 2025/1340 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/12/2023
NUMARASI\t: 2022/55 E. - 2023/258 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı yana ait .... Nezdinde 2021/002250 başvuru numaralı çoklu başvurunun 4 nolu tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine aykırı tescil edilmesi sebebiyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın dayanaktan yoksun kötü niyetli olarak açılmış olduğunu, Davalı firmanın, \"...\" markası adı altında kulp ve mobilya aksesuarları üretmekte ve satmakta olduğunu, davalıya ait ürünlerin sergilendiği www.....com internet sitesi de bulunmakta olduğunu, Davalının 2021 002250 çoklu tasarım tescil belgelerine konu tasarımların sahibi ve kullanıcısı olduğunu, davalı tasarım tescil belgesine uygun olarak, tescil belgesine konu ürünleri üretmiş ve kamuya sunmuş olduğunu, ürüne büyük talep gelmiş olduğunu, tasarım tescil belgesindeki, 4 rolü tasarım davacı tarafça üretilip satılmakta olduğunu, Buna ilişkin olarak İstanbul 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/18 D.İş dosyası ile mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ve ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplarına ve ürünlerine (mamul-yarı mamul) el konularak yediemine teslimi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş olduğunu, Dosya kapsamında mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve alınan bilirkişi raporu ile tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, genel görünüm ve detaylarla bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yaratacağı genel izlenimde karıştırılmaya sebebiyet verebilecek derecede, birebir benzer algılanacak nitelikte benzediğin var olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
\"...Davalı yanın dava konusu tasarımların farklı locarno sınıflarında bulunduğu ve bir tasarımın küpe diğerinin ise mobilya kulpu olduğu yönündeki itirazlarda bulunmuş ise de; söz konusu tasarımların aynılık derecesinde benzer olduğu, bilirkişi incelemesi ile tespiti yapılan söz konusu tasarımın 2013 yılından itibaren kamuya sunulmuş olması karşısında aynı tasarımın farklı amaçla kullanılması davalı yana tescil hakkı kazandırmayacaktır. Davacı yanın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2009/934 E. 2010/6875 karar sayılı ilamı ile onadığı İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2007/13 esas, 2008/253 karar sayılı kararında koruma alanında tescilli olan tasarımın korumasının tescilli olduğu alan ile sınırlı olduğu yönündeki sunmuş olduğu emsal karar huzurdaki dava konusuna emsal nitelikte olmadığı söz konusu tasarımlar salt sınıf olarak değil görünüş olarak da birbirlerinden farklar barındırmakta, bir tasarım diğer bir tasarımın bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Huzurdaki davaya konu tasarımlar ise görsel olarak birbirlerinin aynılık derecesinde benzerdir.Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile dosya kapsamına alınan birbiri ile aynı mahiyette hazırlanan iki ayrı heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait 2021/002250 no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesinde yer alan 4 nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı anlaşıldığından hükümsüzlüğüne ve yine aynı gerekçelerle davalı yanın İstanbul 3FSHM 2022/18 Değişik iş esası ile talep etmiş olduğu ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE, davacı yanın HMK329/1 maddesi kapsamındaki talebinin ise ilgili madde doğrultusunda vekalet ücreti kararı verilmesi için kötüniyetli dava açılması gerektiği ancak davalı yanın dava açan konumunda olmadığı, ilgili madde de kötüniyetli dava açılması yönünde ibare yer almakta olup, kötüniyet ile tespit talebinde bulunulmasına dair ibare yer almadığı gibi davalı yanın dava öncesi kötüniyet ile değişik iş talebinde bulunduğunun davacı yanca da ispatlanamadığı anlaşıldığından;-Açılan davanın kabulü ile;-davalıya ait 2021/002250 no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesinde yer alan 4 nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı anlaşıldığından hükümsüzlüğüne, -davacı vekilinin HMK 329/1 maddesine dayalı akdi vekalet ücreti talebinin reddine,-Davalı yanın İstanbul 3FSHM 2022/18 Değişik iş esası ile talep etmiş olduğu ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Davacı aleyhine delil tespit talebinde bulunulması nedeni ile bu davanın açıldığını, raporda küpe tasarımı ile müvekkilinin kulp tasarımının karşılaştırıldığını, ürünün küpe olduğuna da raporda yer verilmediğini, mahkemece alınan raporların hükme ve denetime elverişli olmadığını, bilirkişi heyetinin raporunda sektörel olarak yapılan incelemede davaya konu tasarımın uygulandığı kulpların görülmediğinin tespit edildiğini, raporda www.....com/...linkinde yer alan ürünlerin müvekkiline ait ürünler olduğunu, ... Mobilya'nın ürünü müvekkilinden satın aldığını, ilgili görselin 18.04.2021 olduğuna yer verildiğini, satış faturası olduğunu, SMK 57.maddesinin uygulanması gerektiğini, itirazların dikkate alınmadığını, tasarımların kullanım amaçlarına göre sınıflandırıldığını, küpe ve kulp tasarımının hitap ettiği bilgilenmiş kullanıcı sınıfının farklı olduğunu, denetime elverişli olmayan raporlara göre karar verilmesinin yerinde olmadığını, Y.11HD 2011/7165, 2012/13636 K Sayılı ilamın dikkate alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir.
G E R E K Ç E :
Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece aşamalarda iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup her iki raporda da usulüne uygun karşılaştırmalar yapılarak dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuruna haiz olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, tasarımda korunanın teknik işlev değil, görünüm olduğu da dikkate alınarak mevcut bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararından usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 164,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 23/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.