T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2024/613 Esas
KARAR NO\t\t: 2025/860
DAVA\t\t: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ\t\t: 20/08/2024
KARAR TARİHİ\t: 21/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... kooperatifin ... tarihli genel kurulunda kooperatif ana sözleşmesinin üyelerin ihracını düzenleyen 9. Maddesindeki: 'bunların dışındaki nedenlerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.' açıklamasına dayanarak (diğer koşullara göre ihraç yapamadıklarını kabulle) davacı hakkında kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdiği, KK m. 16'ya göre; ''Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.\", genel kurul ihraç kararında İhraç nedeninin açıkça yazılmadığı, KK m. 98 atfı ile TTK m.336 gereği ihracına karar alınmıştır, denildiği, dayanak yapılan maddelerin ihraçı düzenleyen koşulları bulunmadığı, m. 336 da hiçbir şekilde kooperatif üyeliğinden ihracın düzenlenmediği, ihraç kararının yok hükmünde olduğu, bakanlık temsilcisinin kararın yasaya aykırılığını belirterek şerh düştüğü, ihraç kararının davacıya tebliğ dahi edilmediği, davacının durumu haricen öğrendiği, davacının kooperatif üyeliğinden ihracından sonra uzun bir süre aidatlarını düzenli ödemeye devam ettiği, ihraç edilen üyelerden ...'nin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... E sayılı dosyası ile açılan işbu dava ile aynı konulu 'Genel kurul tarafından alınan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali' konulu davanın kabul edildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Kooperatif Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının ... tarihli genel kurulda kooperatif ana sözleşmesi üyelerin ihracını düzenleyen 9. maddesi \"bunların dışındaki nedenlerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür\" uyarınca üyelikten çıkarıldığı, davacının ihracı için yeterli ve geçerli sebepler bulunduğu, davacının kooperatifi ve diğer kooperatif üyelerini zarara uğrattığı, hakkında açılmış olan ceza ve hukuk davalarının olduğu, icra takiplerinden anlaşıldığı, davacının da üyesi olduğu eski yönetim kurulu üyeleri ile davalı kooperatif arasında ceza - hukuk davaları ve icra takipleri bulunduğu, ana sözleşmede yer alan madde uyarınca ve davacı yanın kooperatifi zarara uğratmasından kaynaklı olarak ihracına karar verildiğinden bahisle davanın reddini talep ve cevap vermiştir.
Kooperatif Hukuku Uzman bilirkişisi ...'in ... tarihli raporunda özetle; Dosyada bulunan bilgi ve belgeler uyarınca davalı kooperatifin 2021 yıllına ait ... tarihli genel kurul toplantı gündemi ve çağrısını içerir posta listesi bulunduğu, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağına göre kooperatife kayıtlı 92 üyeden 39 ortağın asaleten 15 ortağın vekâleten olmak üzere 54 ortağın toplantıya katıldığı, toplantı ve karar yeter sayılarının kanun ve anasözleşme hükümlerine uygun olduğu, toplantı tutanağının bakanlık temsilcisi tarafından imzalandığı, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağı 9.maddesinde alınan karara karşı davacının red oyu verdiğinin yazılı olduğu, ... tarihli ana sözleşme 9.maddede “Bunların dışındaki haklı sebeplerle de, ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.” Hükmü bulunmakla birlikte bunun dışındaki haklı nedenlerin anasözleşmede yer almadığı, ne var ki ... tarihli ana sözleşmenin 14. maddesinde ise “Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” Hükmünün bulunduğu, her koşulda Kooperatifler Kanunu m.16/1: “Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” Düzenlemesi bulunduğu, kanun maddesinin emredici düzenleme olduğunun kabulü halinde alıntılanan Yargıtay 15. HD., 2021/659E., 2021/1758K. kararı gereği yok hükmünde sayılması hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Dava; ... tarihinde yapılan genel kurul ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın yok hükmünde olduğunun tespiti, olmadığı takdirde de kararın iptaline yöneliktir.
Dava; 1163 sayılı kanunun 16.maddesi uyarınca üyelikten ihraç kararına itirazı genel kurulda reddedilen davacı tarafından ihraç kararının yok hükmünde olduğunun tespitine ilişkin davadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ihraç kararı verilen davacı üyenin,kooperatifler kanunun KK m. 16'ya göre; ''Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.\", genel kurul ihraç kararında İhraç nedeninin açıkça yazılmadığı, KK m. 98 atfı ile TTK m.336 gereği ihracına karar verilmesinin yok hükmünde olup olmadığı hususundadır.
Yok hükmünde olan bir kararın iptali için KK m.53 de öngörülen süre şartı aranmaksızın ortaklar her zaman dava açabilirler.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun, \"ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz\" başlıklı 16.maddesinde; \"Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.\" düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyada bulunan ... tarihli genel kurulu toplantı tutanağında; \"eski Yönetim Kurulu Başkanı ... ..., Yönetim Kurulu Üyesi ... ve Görevini yapmayan Denetim Kurulu Üyesi ...'in Kooperatiften İhraç Edilmesi Konusunda; \" \"Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında defter ve belgelerin teslim edilmemesinden kaynaklı ceza davasının açıldığı halen derdest olduğu, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... E. Sayılı dosyasında genel kurulu zamanında yapmama nedeniyle 1163 Sayılı Kanuna Muhalefetten Ceza aldığı ve şuan istinaf aşamasında olduğu, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi’nin .../... E. Sayılı dosyasında kooperatife ait arsanın satışına ilişkin usulsüzlükten dava açıldığı ancak beraat kararı verildiği ancak istinaf aşamasında olduğu ayrıca arsa satışından elde edilen satış bedelini hukuka aykırı bir yönetim kurulu kararıyla kendilerince yaptıkları bir hesap uyarınca 20 üyeye ... TL olarak ödendiği buna ilişkin açılan Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E sayılı dava ile arsa satışına ilişkin bedelin dağıtılamayacağına ve kooperatife iadesine karar verildiği ancak dosyanın istinaf aşamasında olduğu, yine kooperatiften arsa satışına ilişkin bedel talepli açılan davalarda gelen bilirkişi raporlarında da dağıtımın usulüne uygun olmadığı yönünde görüşler bulunduğu, yine eski yönetim döneminde alınan birçok ihraç ve diğer kararlarda 1163 sayılı kanuna aykırı davranılarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, yine eski yönetim kurulu üyelerince kendilerinden şikayet edilmesi neticesinde tazminat davaları açıldığı ve bu davaların (Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... E. Ve Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... E.) anayasal şikayet hakkı kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle reddedildiği ayrıca kooperatife ait arsanın satışına dair satış bedeline ilişkin gerekli vergiler ödenmediğinden ve vergi dairesine bildirimleri yapılmadığından kooperatifin vergisel anlamda cezaya çarptırılacağı da göz önüne alınmalıdır.\" dedi. ... ... söz aldı, Kooperatif anasözleşmesi 9.maddesinde 'Bunların dışındaki haklı sebeplerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür\" yazılı olduğunu ve \"... ... ..., ... ...'in Genel Kurul'un kendilerine vermiş olduğu yetkiyi kötü niyetli olarak kullanmışlardır. 1163 sayılı genel kurul 98. Maddesi Türk Ticaret Kanununun 336 Maddesine aykırı hareketlerinden ve bir kısım üyelerin arasında ayrımcılık yaptıklarından dolayı çıkarılma için haklı nedenler oluştuğundan ihraç edilmeleri gerektiğini söyledi, yazılı dilekçe ve iki sayfa ekini divan heyetine teslim etti. Yapılan oylama sonucunda, ... ..., ... ve ... ...'in. ... ..., ..., ... ...'ın (üç) ret oyuna karşılık yukarıda yazılı neden ve gerekçelerle oyçokluğu ile kooperatiften ihraçlarına karar verildi. Ayrıca: Bakanlık temsilcileri olarak uyarmamıza rağmen alınan karar kanun ve anasözlesmeye aykırıdır. Bakanlık temsilcileri Kooperatifler Kanunu Anasözleşmesinin 5.fikrasina göre \"ortaklıktan çıkarma kooperatifin para mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolay mahkum olanlar\" denilmektedir hükmüne göre kesinleşmiş mahkeme kararının olmamasından dolayı genel kurulun ihraç ettiği (... ..., ..., ... ...) üyelerin ortaklıktan çıkarılması kanuna ve anasözleşmeye aykırıdır diyerek şerhlerini koyduklarını belirttiler.” şeklinde yer aldığı, davacı hakkında açılan ve sonuçlanan ceza yargılaması sonucunda verilen beraat kararının kesinleşmiş olması ve anasözleşmenin 9.maddesinde “Bunların dışındaki haklı sebeplerle de, ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.” hükmü bulunmakla birlikte bunun dışındaki haklı nedenlerin anasözleşmede yer almadığı gibi ana sözleşmenin 14. maddesinde ise “Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” hükmünün bulunduğu, bu durumda Kooperatifler Kanunu m.16/1: “Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” hükmüne aykırı olarak davacının kooperatiften ihracına karar verilmiş olması nedeni ile Yargıtay 15. HD., 2021/659E., 2021/1758K. Ve Yargıtay 23. HD., 2015/9980E., 2018/2708K ilamları dikkate alındığında Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul kararı ile davacı ...'un kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın emredici hükümlere aykırılık teşkil etmiş olması nedeni ile yok hükmünde olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul kararı ile davacı ...'un kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın yok hükmünde olduğunun tespitine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken ...-TL harçtan daha önceden ödenen ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı, ...-TL Tebligat, Bilirkişi, ATK Faturası, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/11/2025
Başkan ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Katip ...
¸ e-imzalıdır