T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/337 Esas
KARAR NO\t: 2025/1304
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/12/2023
NUMARASI\t: 2021/261 Esas, 2023/231 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ... yazılımının dünyada ve Türkiye'de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı şirketin müvekkiline ait bu yazılımı lisanssız olarak kullandığını, Bursa 2.SHM'nin 2018/58 D.İş sayılı dosyasında tespit edildiğini, müvekkilinden herhangi bir şekilde satın alınan lisans bulunmadığını, dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartını yerine getirdiklerini, bu davada taleplerinin FSEK'nin 22 ve 68. maddelerine dayandıklarını ileri sürerek şimdilik 311.131,80 TL Maddi tazminatın tespit tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, ayrıca davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara dava değeri miktarında hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davaya konu edilen ... isimli yazılımın mahkemenizce FESK kapsamında eser olduğunun ve davacının hak sahibi olduğunun tespiti halinde dahi huzurdaki davanın husumetten reddi gerektiğini, davacı tarafın yazılımının tespit edildiği iddia edilen bilgisayarlar müvekkil şirketin bilgisayarları olmayıp şirket demirbaş listesinde şirket defterlerinde kayıtlı bulunmadığını, bahse konu bilgisayarların müvekkili şirket yetkililerinin şahsi bilgisayarları olduğunu, davalı şirket yetkililerinin şahsi bilgisayarlarında davaya konu yazılımın yüklü olduğunun varsayılması halinde dahi davalı şirketin hizmetlerinin ifası amacıyla ve ifası sırasında kullanılmayan yazılımın salt davalı şirket yetkililerinin bilgisayarlarında tespit edilmesi davalı şirkete husumet yöneltilmesi için yeterli olmadığını, Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/303 E. 2020/1136 K. Sayılı dava dosyası tarafının da müvekkili şirket olmadığını, ceza dosyası içeriğinden dahi husumetin yöneltilmesi gerekenin bilgisayar sahipleri gerçek kişiler olduğunun sabit olduğunu, bilgisayarlarda yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanacak rapor ile müvekkili şirket bilgisayarlarında bahse konu ... yazılımın hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılmadığı ve bu şekilde bir gelir sağlanmadığı tespit edileceğini savunarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"
İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/261 Esas, 2023/231 Karar 19/12/2023 Tarih\"...Davacı tarafından delil olarak dayanılan Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/58 Değişik İş dosyası içeriğindeki rapor içeriğine göre, davalıya ait 2 adet bilgisayarda, davacının hak sahibi olduğu ... isimli yazılımların lisanssız olarak yüklü olduğu, programlara ilişkin 17.05.2018 ve 04.05.2018 tarihli çizim dosyalarının bulunduğu, davalı işyerinde Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/58 Değişik İş dosyasındaki tespitin 11.06.2018 tarihinde gerçekleştiği, söz konusu çizimlerin davalı işyerinde yazılım tespiti için gidilmeden yaklaşık 1 ay önce bir zamana tekabül ettiği anlaşıldığı, “...” isimli bilgisayarda 8968 adet çizim dosyasının bulunduğu, “BURAK” isimli bilgisayarda 3163 adet çizim dosyasının bulunduğu tespit edildiği, davalı bilgisayarlarındaki işletim sistemi ve teknik verilerinin güncel ve programı çalıştırabilir olduğu anlaşılmış olup; Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/303 E. 2020/1136 K. Dosyası gerekçeli karar içeriğinde bu hususun ayrıca tartışıldığı, bu haliyle değişik iş dosyası, ceza kovuşturma dosyası ve kök rapor içeriklerine göre davalının, davacıdan alınan bir lisans/izin belgesi olmaksızın, lisanssız yazılımları bilgisayarına yüklediği, ticari amaçla kullandığı ve bu fiillerin, FSEK md.22 kapsamında düzenlenen, eser üzerindeki mali haklardan olan çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğuna kanaat getirilmiştir. FSEK m.68/I hükmüne göre; “Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir”. Dosya kapsamındaki denetime açık rapor içeriğine göre 2 adet ... Premium yazılımının emsal telif bedelinin yazılım tespit tarihi 11.06.2018 itibariyle 103.588,14 TL olduğu, dava konusu ... Premium yazılımının FSEK m.2 kapsamında ilim ve edebiyat eseri kapsamında korunan eserlerden oluştuğu, Bu eser üzerinde davacının hak sahipliği sıfatının bulunduğu, davalının, davacıdan alınan bir lisans/izin belgesi olmaksızın, lisanssız yazılımları bilgisayarına yüklediği, ticari amaçla kullandığı ve bu fiillerin, FSEK md.22 kapsamında düzenlenen, eser üzerindeki mali haklardan olan çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, FSEK 68.naddesi gereğince rayiç bedel 103.588,14-TL olarak kabul edilmek suretiyle ve takdiren üç kat hesabıyla 310.764,42-TL telif tazminatının 11.06.2018 tarihinden itibaren hesaplanarak Merkez Bankası avans faizini aşmayacak biçimde reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,1-Davanın kısmen kabulü ile, FSEK 68.naddesi gereğince rayiç bedel 103.588,14-TL olarak kabul edilmek suretiyle ve takdiren üç kat hesabıyla 310.764,42-TL telif tazminatının 11.06.2018 tarihinden itibaren hesaplanarak Merkez Bankası avans faizini aşmayacak biçimde reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,...\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Davaya konu yazılımın tespit edildiği bilgisayarların davalı şirket bilgisayarı olmadığını, şirket demirbaşında kayıtlı olmadığını, ceza mahkemesi dosyaında davalı şirketin taraf olmadığını, husumete yönelik itirazlarını tekrar ettiklerini, davaya konu yazılımın ticari amaçla kullanılmadığını, bundan bir kazanç elde edilmediğini, FSEK 68. Maddesine dayalı olarak tazminatın fahiş olduğunu, piyasa rayiç bedelinin üç katı tutarının üst sınırından takdir edilmesinin yerinde olmadığını, kusur varsa kusurun ağırlığının dikkate alınması gerektiğini, Bilirkişi raporlarında varsayımsal sözleşme bedeli belirlenirken somut olayın özelliğine göre, eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak hak sahibinin izinsiz kullanan ile sözleşme yapması hâlinde, bu sözleşme gereğince isteyebileceği bedel ve bunun faizi FSEK’in 68. maddesi gereğince açılacak davada dikkate alınacağını, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.03.2002 tarihli ve 2002/11-176 E, 2002/214 K), Ayrıca benzer bir mali hak kullanımı için daha önce yapılmış emsal sözleşme örnekleri ile indirimli satışlara ait bilgilerin ve faturaların da varsayımsal sözleşme bedeli belirlenirken gözetilmesi gerektiği, Ancak belirleme yapılırken emsal sözleşme örneklerinin somut olaya uygunluğu tartışılmalı, farklılıkları ortaya konulmalı ve somut olaya uyarlanıp gerekçeleri de açıklanarak varsayımsal sözleşme bedeli tespit edilmesi gerekirken somut olaya ilişkin değerlendirme koşulları gözetilmeden yapılan dayanaksız varsayımsal sözleşme bedel tespitine dayanarak hüküm kurulmasının yerinde olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. \t
GEREKÇE:
Dava; Eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüz iddiasına dayalı maddi tazminat istemlerine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davanın kısmen kabulüne karar vermiş verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı işyerinde yapılan delil tespiti neticesinde bilişim uzmanı tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda \" davalı işyerinde kullanılan iki farklı bilgisayarda davaya konu \"... Premium\" programının tam sürüm şeklinde aktive edilerek kullanıldığının, uyuşmazlığa konu yazılım ve eklenti yazılımlarının çalışır durumda olduğunun, program kullanılarak çeşitli çizimler yapıldığının ve bir bilgisayarda 8968 adet ve diğerinde ise 3163 adet çizim dosyasının bulunduğunun \" tespit edildiği, yargılama sırasında FSEK uzmanı ve bilgisayara mühendisinden oluşan heyetten alınan kök ve ek rapor ile davalı itirazlarının giderildiği, sunulu raporlar ile ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunmadığı ve sunulu raporun denetime uygun olduğu, yapılan ceza yargılamasında davalı şirket yetkililerinin suçu sabit görüldüğü ve neticede HAGB kararı verildiği, uyuşmazlık konusu yazılımın FSEK gereğince eser niteliğini haiz bulunduğu, davacının dava konusu eser üzerinde hak sahibi olduğu, davalı tarafından kullanıma ilişkin bir lisans/izin belgesi, fatura ibraz edememesi karşısında lisanssız yazılımların bilgisayara yüklenerek ticari amaçla kullanılmasının FSEK md.22 kapsamında düzenlenen eser üzerindeki mali haklardan olan çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, FSK 68. Madde kapsamında yazılımın ihlal tarihindeki piyasa rayiç bedeli üzerinden tespit edilen emsal telif bedeli üzerinden tazminat tutarının tespit ve takdir edilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.\t
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 21.228,31 TL harçtan, peşin alınan 5.307,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.921,23 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.23/10/2025