T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/950 - 2025/1956
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/950
KARAR NO\t\t: 2025/1956
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16/02/2024
NUMARASI\t\t: 2022/116 Esas - 2024/125 Karar
ASIL DAVA
DAVACI\t\t: AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVALI\t\t: PRODİNOX METAL MAKİNA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
İHBAR OLUNAN\t\t: ...
DAVA TÜRÜ\t\t: İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t\t: 11/02/2022
BİRLEŞEN DAVA\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2023/106 Esas
DAVACI\t\t: AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVALI\t\t: PRODİNOX METAL MAKİNA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
İHBAR OLUNAN\t\t: ...
DAVA TÜRÜ\t\t: İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t\t: 06/02/2023
KARAR TARİHİ\t\t: 19/11/2025
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 08/12/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin asıl dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında T-... sayılı 10/11/2019 başlangıç 10/11/2020 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ( Trafik Sigortası) imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde, poliçede belirtilen 41... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk, poliçe limitleri dahilinde müvekkil şirketçe teminat altına alındığını, 27/04/2020 tarihinde saat 09.04 sıralarında 41... plakalı sigortalı araç, Kocaeli İli, Çayırova İlçesi, ... Mah. ... ... Caddesi üzerinde Ekol Lojistik önünde, Sarmaşık Sokak istikametinden ... ... Caddesi istikametine doğru giderken sürücünün epilepsi nöbeti geçirmesi nedeniyle 34 ... plakalı araca çarpmış; sonrasında hareket etmeye devam ederek Ekol Lojistik A kapısı önünde park halinde bulunan 16... plakalı araca da çarparak savrulmanın etkisiyle karşı şeride geçmiş ve boş arazi üzerine 120 metre kadar ilerledikten sonra durduğunu, kazaya dair tespitleri içerir şekilde, Çayırova Trafik Denetleme Büro Amirliği'nce 2020/44 Kaza Sıra Numaralı ''Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'' düzenlendiğini, sigortalı aracın neden olduğu kaza neticesinde malul kalan 16 ... plakalı aracın yolcusu ... davacı şirketten tazminat talep etmiş olup yolcu ... için toplam 26.141,19-TL maluliyet tazminatı hesaplanmış ve trafik sigortası limitleri dahilinde zarar görene/vekiline 10/07/2020 günü toplam 26.141,19-TL tazminat ödendiğini, bu ödeme dışında kazada araçları zarar gören kişiler tarafından da davacı şirketten tazminat istenmiş olup 34 ... plakalı araç için 8.086,94-TL ve 16 ... plakalı araç için 30.400,00-TL tazminat ödendiğini, bu ödemelerin davalıdan tahsili için Gebze İcra Dairesi'nin 2021/1876 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını ve itiraz üzerine mahkemenin 2022/116 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, anılan ödemeler dışında, yolcu ... için sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri ile tedavi giderleri için ek talepte bulunulması üzerine Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın 2022/10695 sayılı, Adana Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/285 dosyası üzerine yapılan dava şartı arabuluculuk görüşmesi neticesinde başvurucu ...'a 6.000,00-TL maddi tazminat ödenmesi hususunda anlaşma sağlandığını, bu anlaşmanın gereği olarak başvurucu vekiline 17/03/2022 günü 6.000,00-TL tazminat ödendiğini, işbu davaya konu takibin dayandığı alacak, sadece 6.000,00-TL tutarlı ödemeye ilişkin olduğunu, somut olayda tazminatı gerektiren olay sigortalının ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ağır kusuru sonucunda meydana geldiğinden davalıya rücu edilmesi de mümkün olduğunu, epilepsi hastası birisinin ticari araç sürülmesine izin verilmesi aynı zamanda 6331
sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. Maddesinin ç) bendinde yer alan ''İşveren, çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.'' hükmüne aykırı davranıldığını ve davalının ağır kusurlu olduğunu gösterdiğini, davalı aleyhine Gebze İcra Dairesi’nin 2022/9138 Esas sayılı dosyası ile 11/04/2022 günü icra takibine geçildiğini, İcra dosyasından gönderilen ödeme emrini 16/04/2022 günü tebellüğ (Elektronik Tebligat) eden borçlu tarafından 13/04/2021 günü itiraz edilmiş ve takip dosyası durdurulduğunu, bu nedenlerle mahkemenin 2022/116 Esas sayılı dosya ile birleştirme taleplerinin kabulüne, davalarının kabulü ile davalının Gebze İcra Dairesi'nin 2022/9138 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, haksız itiraz eden davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin kaza yapan aracın maliki olmak dışında olayla hiçbir ilgisi ve kusurunun olmadığını, kaza yapan ve kaza tutanağında yüzde yüz kusurlu olduğu tespit edilen şahıs ile de hiçbir bağının olmadığını, davalı olarak gösterilmesine itiraz ettiklerini, davalı olması gereken şahsın ...'ın yerine davalı Şirkete dava açıldığını, bu yüzden öncelikle husumet yönünden davanın reddini talep ettiklerini, 27.04.2020 tarihinde; davalı Şirket aracının birlikte proje yapmakta olduğu Modcon Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. elemanı olan ...’ın da proje sahasına gitmek üzere aracın yolcu koltuğunda bulunduğu sırada davalı fabrikasına malzeme almak üzere geldiğini, fabrikanın içine girdiğini, park ettiğini, aracı kullanan çalışan ve yanında bulunan ...'ın araçtan indiğini, malzeme almak için şoförün ayrılmasından sonra kendisini beklerken ...'ın araca bindiğini ve hızla fabrikadan çıktığını ve biraz ileride direksiyon başında iken epilepsi krizi geçirdiğini, sözkonusu kazaları yaptığını, boş bir araziye giren aracın bir direğe çarparak durduğunu, davalı şirketin aracında çok büyük tutarda hasar meydana getirdiğini, müvekkili şirket tarafından aracın ZMSS ve kasko poliçesini yapan davacı Şirkete derhal kazanın ihbar edildiğini ve tüm evrakların teslim edildiğini, davacı Şirketin kendi sorumluluğunda olan kasko poliçesi nedeniyle hasarı ödemek yerine kazada suistimal şüphesi olduğunu, bu durumun araştırılması gerektiğini, beyan ile hasarın uyumsuz olduğunu, başvuruya konu talebin teminat dışı olduğunu beyan ettiğini, hasarı ödemeyi reddettiğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna dava açıldığını, yapılan bilirkişi incelemesini de içeren yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 2020.E.77350 Esas ve K-2021/6254 Karar sayılı karar ile davacı şirketin, davalı şirkete 32.679,13.-TL hasar bedelini avans faizi ile birlikte ödemesine karar verildiğini, davacı Şirketin bu karara itirazı üzerine dosya İtiraz Hakem Heyetine gitmiş, yapılan yargılama sonunda İtiraz Hakem Heyetinin 2021.İ.3532 Esas ve 2021/İHK-9686 Karar sayılı ve 07.04.2021 tarihli ilamı ile davacı şirketin tüm itirazlarının ayrıntılı olarak geniş bir gerekçeli karar ile reddedildiğini, davacının sorumluluğuna ve hasar bedelini ödemesine karar verildiğini, davalı şirkete karşı sorumluluğun yargı kararı ile kesinleştiğini, davacı şirket tarafından hasar bedelinin davalı şirkete ödendiğini, davacı şirketin basiretli bir tacirin yapması gerektiği gibi hiçbir ihbarda bulunmadan ve neye dayanarak ne talep ettiğini belirtmeksizin, davalı şirket ve ... hakkında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2020/120932 E sayılı dosyasından 28.12.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığını, yetkiye ve borca itiraz edildiğini, Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/1876 E. Sayılı dosyasından yine neye dayanarak ne talep ettiğini belirtmeksizin, yalnızca Rücu Dosya No:7500579. Kazanın oluşumunda 41... plakalı araç sürücüsü 2918 sayılı KTK’nun 56/1-a maddesini ihlal ettiğinden 100 kusurlu olduğunu, sigortacının rücu hakkına istinaden işbu takibin başlatıldığını, 67.495,22 TL borcun sebebi açıklaması ile davalı şirket ve ... hakkında yeniden icra takibi başlatıldığını, takibe ve borca 25.02.2021 tarihinde itiraz üzerine takibin durduğunu, davacı tarafından yüzde yüz kusurlu olduğu gerekçesi ile aleyhine icra takibi yaptığı ve zorunlu arabuluculuğa gittiği halde dava açmadığını ve davadışı bıraktığı ..., davalı şirket fabrikasının içinde bulunan şirket aracını bir anda aldığını ve son sürat fabrikadan çıktığını dışarıda sözkonusu kazaları yaptığını, davalı şirketin bu konuda hiçbir kusurunun olmadığını, davadışı bırakılan ..., davalı şirketin bazı projelerde birlikte çalıştığını, Modcon A.Ş. çalışanı olduğunu, olay günü de proje sahasına gitmek üzere malzeme almak için gelen müvekkili şirket aracı ile şoförle birlikte geldiğini, şoförü beklerken bir anda aracı aldığını ve hızla fabrikadan çıktığını, aracın fabrikanın içinde olduğunu, davalı hiçbir kusurunun olmadığını, Modcon şirketi de olayın ertesi günü 1,5 aydır çalışanı olan kendisini işten çıkarttığını, yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, tamamen haksız ve mesnetsiz davanın reddini, %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin asıl dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında T-... sayılı 10/11/2019 başlangıç 10/11/2020 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ( Trafik Sigortası) imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde, poliçede belirtilen 41 ... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk, poliçe limitleri dahilinde müvekkil şirketçe teminat altına alındığını, 27/04/2020 tarihinde saat 09.04 sıralarında 41 YN 884 plakalı sigortalı araç, Kocaeli İli, Çayırova İlçesi, Şekerpınar Mah. Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde Ekol Lojistik önünde, Sarmaşık Sokak istikametinden Rahmi Dibek Caddesi istikametine doğru giderken sürücünün epilepsi nöbeti geçirmesi nedeniyle 34... plakalı araca çarpmış; sonrasında hareket etmeye devam ederek Ekol Lojistik A kapısı önünde park halinde bulunan 16... plakalı araca da çarparak savrulmanın etkisiyle karşı şeride geçmiş ve boş arazi üzerine 120 metre kadar ilerledikten sonra durduğunu, kazaya dair tespitleri içerir şekilde, Çayırova Trafik Denetleme Büro Amirliği'nce 2020/44 Kaza Sıra Numaralı ''Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'' düzenlendiğini, sigortalı aracın neden olduğu kaza neticesinde malul kalan 16 KV 507 plakalı aracın yolcusu ... davacı şirketten tazminat talep etmiş olup yolcu ... için toplam 26.141,19-TL maluliyet tazminatı hesaplanmış ve trafik sigortası limitleri dahilinde zarar görene/vekiline 10/07/2020 günü toplam 26.141,19-TL tazminat ödenmdiğini, bu ödeme dışında kazada araçları zarar gören kişiler tarafından da davacı şirketten tazminat istenmiş olup 34 ... plakalı araç için 8.086,94-TL ve 16 KV 507 plakalı araç için 30.400,00-TL tazminat ödendiğini, bu ödemelerin davalıdan tahsili için Gebze İcra Dairesi'nin 2021/1876 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını ve itiraz üzerine mahkemenin 2022/116 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, anılan ödemeler dışında, yolcu ... için sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri ile tedavi giderleri için ek talepte bulunulması üzerine Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın 2022/10695 sayılı, Adana Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/285 dosyası üzerine yapılan dava şartı arabuluculuk görüşmesi neticesinde başvurucu ...'a 6.000,00-TL maddi tazminat ödenmesi hususunda anlaşma sağlandığını, bu anlaşmanın gereği olarak başvurucu vekiline 17/03/2022 günü 6.000,00-TL tazminat ödendiğini, işbu davaya konu takibin dayandığı alacak, sadece 6.000,00-TL tutarlı ödemeye ilişkin olduğunu, yargılamanın selameti ve aralarında hukuki bağlantı bulunması nedeniyle işbu davanın mahkememizin 2022/116 Esas sayılı dosyası ile işbu davanın birleştirilmesini talep ettiklerini,
sürücünün epilepsi nöbeti geçirdiği tespiti karşısında dava dışı araç sürücüsünün 41 ... plaklı aracı kullanması hukuken mümkün olmadığını, 26/9/2006 tarihli 26301 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik'in 9. Maddesinin (2) fıkrasının c) bendine göre ''Epilepsi hastalarına aşağıda sayılan hallerde sadece birinci grup sürücü belgesi sınıfları verilebilir. Bu sürücüler ambulans, resmi veya ticari araç kullanamazlar.'' hükmü bulunduğunu, dolayısıyla dava dışı sigortalı araç sürücününü sigortalı aracı kullanması hukuken yasak olup sürücünün gereken ehliyetnameye sahip olmadığı ortada olduğunu, dava dışı sürücünün epilepsi hastası olduğu yönündeki ikrarı mahkememizce yeterli görülmez ise dava dışı sürücü ...'a ait epilepsi hastalığına ait tıbbi kayıtların T.C. Sağlık Bakanlığı'ndan dosyaya celbini talep ettiklerini, somut olayda tazminatı gerektiren olay sigortalının ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ağır kusuru sonucunda meydana geldiğinden davalıya rücu edilmesi de mümkün olduğunu, epilepsi hastası birisinin ticari araç sürülmesine izin verilmesi aynı zamanda 6331
sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. Maddesinin ç) bendinde yer alan ''İşveren, çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.'' hükmüne aykırı davranıldığını ve davalının ağır kusurlu olduğunu gösterdiğini, bunun yanında davalı sigortalının dava dışı araç sürücüsü işçisinin hastalığını kendisinden sakladığı yönünde bir iddiada bulunması halinde de sigortalının eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ağır kusurundan sorumlu olduğu, bu ihtimalde de dava dışı sigortalı araç sürücünün ağır kusurlu olarak hastalığını gizlediği ve bunun sonucunda tazminata dayanak olayın yaşandığı söylenebileceğini, bu ihtimale göre de davalının sorumluluğu bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi, kanun ve genel şartlara göre sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran halleri zarar görene karşı ileri sürülemediğinden zarar gören işletenlere ve 3. kişilere ödeme yapmış olup yukarıdaki rücu nedenleri dikkate alındığında, sigortacının sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edilmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu, dava dışı sürücünün ehliyetinin yetersiz/ağır kusurlu olması ve kazada asli kusurlu olması nedeniyle sigortalının gerçekleşen hasardan kanun hükümlerine, sigorta poliçesine ve sigorta genel şartlarına göre anılan zarardan sorumludur.
Sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Gebze İcra Dairesi’nin 2022/9138 Esas sayılı dosyası ile 11/04/2022 günü icra takibine geçildiğini, İcra dosyasından gönderilen ödeme emrini 16/04/2022 günü tebellüğ (Elektronik Tebligat) eden borçlu tarafından 13/04/2021 günü itiraz edilmiş ve takip dosyası durdurulduğunu, bu nedenlerle Mahkememizin 2022/116 Esas sayılı dosya ile birleştirme taleplerinin kabulüne, davalarının kabulü ile davalının Gebze İcra Dairesi'nin 2022/9138 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, haksız itiraz eden davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Davanın ve Mahkememizin birleşen 2023/106 esas sayılı davasının KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/1876 Esas sayılı dosyasına ve Gebze İcra Müdürlüğünün 2022/9138 esas sayılı dosyalarına yaptığı itirazların iptaline, takiplerin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı asıl ve birleşen davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl ve birleşen davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya sebebiyet veren kişi ile davalı şirketin hiçbir bağının bulunmadığını, bu yüzden öncelikle husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yerel mahkeme tarafından husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, kaza yapan aracın davalı şirkete ait olmasının somut olayda tek başına davalı şirketin sorumlu olması için yeterli olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Asıl ve birleşen davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; tüm dosya kapsamı itibariyle; somut olaya ilişkin bilgi, belge, kayıt, tutanak, ekspertiz incelemeleri ve fotoğraflar ile tutarlı bilirkişi raporları doğrultusunda davalının maliki/işletenin mezkur trafik kazası sebebiyle %100 oranında 1. dereceden ve asli kusurlu olduğu ortada iken, davalı yanın istinaf başvurusuna konu aksi yöndeki soyut iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2024 Tarih - 2022/116 Esas - 2024/125 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava; ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takiplerine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı kabulüne karar verilmiş karara karşı asıl ve birleşen davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gebze İcra Dairesi'nin 2021/1876 Esas ve 2022/9138 Esas sayılı ilamsız icra takiplerini başlattığı, davalının ödeme emirlerine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki asıl ve birleşen davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı kabulüne karar verildiği, karara karşı asıl ve birleşen davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davacı sigorta şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu 3. kişilere ödenen tazminatın, sürücünün epilepsi hastası olması nedeniyle itirazın iptali yoluyla sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; \"Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir\" düzenlemesine yer verilmiştir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde sigorta ettirene rücu halleri düzenlenmiş olup, buna göre;
\"-Tazminatı gerektiren olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olması,
-Tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş olması,
-Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelmiş olması,
-Tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş olması,
-Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olması,
-Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğunun tespit edilmesi,
-Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halleri\" rücu sebebi olarak kabul edilmiştir.
Eldeki davada davacı rücu sebebi olarak sigortalısı araç sürücüsünün \"epilepsi hastası\" olmasına rağmen araç kullanması nedenine dayanmaktadır.
Somut olayda; Kazanın meydana geldiği yerin yerleşim yeri olduğu, kazanın oluşumunda Sürücü ...'ın bölünmüş iki şeritli Fevzi Çakmak caddesi üzerindeki sağ şeritte seyri esnasında, sol şeritte seyir halinde olan 34 ... plakalı aracın şeridine girerek aracın ön kısımlarına, aracının sol arka kısımları ile çarpması ve cadde üzerinde seyri esnasında aracının hızını kullandığı aracın teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığından yolun sağında park yasağının olmadığı yerde park halinde olan araca çarpmasının etken olduğu, meydana gelen kazada sürücünün, kazayı önleyecek her hangi bir tedbire başvurmadığı, trafiği kontrol etmeden, yola gerekli özen, dikkat ve yükümlülüklere uymayarak aracı kullandığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84. maddesinin asli kusur sayılan şeride tecavüz etme bendini ve aynı kanunun 52/1- Sürücüler; hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar maddelerini ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu, 34... plakalı araç sürücüsü Şahin Gümüş'ün kendi şeridinde seyir halinde olduğu, bu kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, park yasağının olmadığı Ekol Lojistik çıkışında park halinde bulunan 16 ... plakalı araç sürücüsünün de bu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı sigorta şirketinin, davalının sahibi olduğu aracın karıştığı kazada, davalı çalışanının tam kusurlu ve kazanın meydana geldiği sırada epilepsi hastalığının nüksetmesi nedeniyle davasını açtığı görülmektedir. Bunun yanında dava dilekçesi incelendiğinde davacının dilekçeler aşamasında, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 de düzenlenen herhangi bir rücu nedenine de dayanmadığı anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince, her ne kadar; \",...Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartları uyarınca sigortalı aracı kullanan ...'ın davalının maliki olduğu 41 ... plakalı aracı kullanırken %100 kusurlu şekilde kazaya sebebiyet verdiği kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda sabit olduğundan, rücu şartlarının oluştuğu kabul edilerek...\" şeklindeki gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmişse de, davacı tarafından ileri sürülen rücu şartının KMAZMSS Genel Şartlar B.4. maddesinde sayılan hallerden olmadığı mahkemece değerlendirilmeden, davacı tarafından dayanılan rücu sebebinin (araç sürücüsünün epilepsi hastası olması) tek başına davanın kabulü için yeterli olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış bu nedenle verilen kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden karar vermek gerektiği değerlendirilmiştir.
Gerekçeli karar başlığında dava alt başlıklarının \"Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan\" şeklinde yazılması gerekirken uyuşmazlığa uygun düşmeyecek şekilde \"Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle\" şeklinde yazılması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Bu nedenlerle; asıl ve birleşen davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Asıl ve birleşen davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2024 Tarih - 2022/116 Esas - 2024/125 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
A-)Asıl davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli maktu 615,40 TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 815,17 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 199,77 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalının yaptığı toplam 28,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi nedeniyle davacıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
B-)Birleşen davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 6.036,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi nedeniyle davacıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
C-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
1-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harçlarının hazineye irad kaydına,
2-İstinaf Karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davalıya iadesine,
3-Asıl ve birleşen davalı tarafından yapılan 2.338,8-TL (1.169,40 x 2) İstinaf Kanun yolu masrafı ile 358,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.696,80 TL'nin asıl ve birleşen davacıdan tahsili ile asıl ve birleşen davalıya verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Asıl ve birleşen davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davalıya iadesine,
6-2004 sayılı İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince Gebze İcra Dairesi'nin 2022/9138 Esas ve Gebze İcra Dairesi'nin 2024/9257 Esas sayılı dosyalarına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,
7-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/11/2025
\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*