T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
\"T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/1836
KARAR NO\t: 2025/1786
KARAR TARİHİ\t: 04/12/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 19/02/2020
KARAR TARİHİ\t\t : 17/09/2025
NUMARASI\t\t : 2025/101 Esas - 2025/497 Karar
ASIL DAVA
DAVACI \t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVALI \t: ... - ... ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... - ...
\t Av. ... - ...
BİRLEŞEN 2021/7 ESAS SAYILI DAVA
DAVACI\t: LASTİK İŞ SENDİKASI TÜRKİYE PETROL KİMYA VE LASTİK SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
\t Av. ... -...
DAVALI\t: BBS PROJE MÜŞAVİRLİK İNŞAAT TAAHHÜT TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ....
VEKİLİ\t: Av. ... -...
DAVA\t: Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, birleşen dava, aynı sözleşmeden kaynaklı eksik ayıplı işler bedeli ile cezai şart alacağının tahsili talepleri
HÜKÜM\t: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN\t: Taraf vekilleri
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, birleşen dava, aynı sözleşmeden kaynaklı eksik ayıplı işler bedeli ile cezai şart alacağının tahsili talepleri nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ASIL DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 19/09/2014, 20/11/2014, 03/02/2016, 17/04/2017 ve 25/10/2017 tarihi Körfez Mah. Liman Cad. No:98 Başiskele/ Kocaeli adresinde 219 Ada, 2 Parsel üzerinde 5 yıldızlı Otel yapım işleri ve işi ifası sırasında ortaya çıkabilecek bağlantılı ek işlerin termin planına uygun bir şekilde anahtar teslimi olarak yüklenici tarafından üstlenilmesi açısından 5 adet sözleşme imza altına alındığını, vekil eden sendika adına yapılan 5 yıldızlı otel için isim hakkının kullanılacağı Wyndham Otel Zinciri yönetiminin talebi üzerine 32 adet ilave oda 5. Kata ilave mutfak ve bunlar ile ilgili elektrik ve mekaniksel ilave işler yapılmasına karışlık davalı ile 1.700.000,00 TL + KDV bedel üzerinden anlaşıldığını, davalı tarafından öngörülen işin yarım bırakıldığını, davalı tarafından yapılan işlerin eksik ve hatalı olduğu gibi davalının yükümlülüğünde iken yarım kalan işlerin tamamırır da vekil eden tarafından karşılandığını, davalı tarafın dava konusu otelin yapımında birçok yönden müvekkili üzerinden haksız kazanç elde ettiğinin tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL cezai şart taleplerinin hak edildiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek banka avans faizi ile birlikte tahsilini, davalı taraf adına kayıtlı taşınmazlara gerektiğinde ihtiyati tedbir koyulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında 5 adet sözleşme imza altına alındığını, 03/02/2016 tarihli sözleşmede bulunan işveren işi %20 eksiltebilir yada arttırabildiğini, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarın yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde alacaklı hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabileceğini, mahkeme aksi kanaatte ise taraflarınca kabulü olmayan tamamen yasadan ve gerçeklikten uzak olduğu tespit edilen Kocaeli 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/2 D.İş dosyasının davacı tarafça huzura delil olarak sunulduğu dikkate alınarak 10.000,00 TL değerinin hacının tamamlanarak 6.268.476,72 TL'ye çıkarılması gerektiğini, davacının basiretli tacir olarak yaptığını iddia ettiği işlere ilişkin fatura düzenlemediğini, vekil edenin fatura tebliğ etmediğini, davacının asıl alacak taleplerinin yanısıra faiz taleplerinin de ayrıca reddi gerektiğini, ticari alacaklarda fatura düzenlenmeksizin alacak talep edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını, 19/09/2014, 20/11/2014, 03/02/2016, 17/04/2017, 25/10/2017 tarihli 5 adet sözleşmede davacı hiçbir suretle ek iş yaptığından bahisle alacak talep etmediğini, aynı işin davamı niteliğindeki sözleşmelerde dahi yapıldığı iddia edilen ek işlerin konu edilmediğini, taraflar arasında imza altına alınan geçici kabul tutanağı ve iş bitirme tutanaklarında yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin şerh mevcut olmadığını, davacı şirket yetkilisi imzası ile sunulan 30/03/2018 tarihli talep yazısında otel projesinin ufak eksikler dışında tamamlanış olduğunu beyan ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 19/09/2014, 20/11/2014, 03/02/2016, 17/04/2017 ve 25/10/2017 tarihi Körfez Mah. Liman Cad. No:98 Başiskele/ Kocaeli adresinde 219 Ada, 2 Parsel üzerinde 5 yıldızlı Otel yapım işleri ve işi ifası sırasında ortaya çıkabilecek bağlantılı ek işlerin termin planına uygun bir şekilde anahtar teslimi olarak yüklenici tarafından üstlenilmesi açısından 5 adet sözleşme imza altına alındığını, ayrıca müvekkili sendika adına yapılan 5 yıldızlı otel için isim hakkının kullanılacağı Wyndham Otel Zinciri yönetiminin talebi üzerine 32 adet ilave oda 5. Kata ilave mutfak ve bunlar ile ilgili elektrik ve mekaniksel ilave işler yapılmasına karışlık davalı ile 1.700.000,00 TL + KDV bedel üzerinden anlaşıldığını, vekil edenin iş bu sözleşmeler kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülükleri, davalıya yapılacak avans ödemeleri de dahil olmak üzere tüm ödemeleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen davalının sözleşmeler kapsamında yükümlülük ve sorumluluklarını yerine getirmediğini, davalı tarafın dava konusu otelin yapımında birçok yönden vekil eden üzerinden haksız kazanç elde ettiğinin tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL cezai şart taleplerinin hak edildiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek banka avans faizi ile birlikte tahsilinİ, davalı taraf adına kayıtlı taşınmazlara gerektiğinde ihtiyati tedbir koyulmasına, dosyanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/105 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden firma tarafından davacı işletmeye karşı Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/105 Esas sayılı dosyası ile 19/02/2020 tarihinde ödenmeyen hak edişlerin tahsilini teminen alacak davası açıldığını ve bu davada deliller toplanarak dava keşif ve bilirkişi incelemesi aşamasına geldiğini, davanın uzatılması nedeniyle iş bu davayı açtığını, iddiaların hiçbirisinin kabullünün mümkün olmadığını, müvekkilinin üstlendiği işe TRYPBYWYNDHAM standardına göre tüm kontrolleri yapılmak suretiyle teslim ettiği ve garanti süresi içerisinde en küçük bir hasar bildirimi olmadığından davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazları nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, davanın görev ve zamanaşımı itirazlarını ve esastan reddine, iki davanın tefrikine, iş bu dava açısından taraflarınca açılan davanın bekletici mesele yapılmasına, masraf ve vekillik ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''
-Asıl davanın kısmen kabulü ile;
5.935.175,77 TL alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 5.925.175,77 TL'sine ıslah tarihi olan 24/04/2024 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Birleşen 2021/7 Esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulü ile;
45.000,00 TL'nin birleşen dosya dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Yerel mahkeme tarafından bam kaldırma kararı dikkate alınmadan,keşif yapılmadan , aynı bilirkişilere dosya tevdi edilerek, hatalı kök rapor üzerinden eksik inceleme sonucu düzenlenen ek raporlar doğrultusunda hatalı ve hukuka aykırı kararlar verildiğini, davacı tarafın, vekil eden ile yapılan sözleşmelerde belirtilen işin ana kısmı dışında talep edilen ilave işleri tamamladıkları ve vekil edene teslim ettiklerini, bu ilave işlere ilişkin tespit dosyası ile bilirkişi raporu alındığını ve vekil edenin temmerrüde düşürüldüğünü, arabuluculuk anlaşmama tutanak tarihi belirtilerek temerrüte düşürüldüğü beyanı ile inşaat ve mobilya işlerinden 4.350.777,121 TL, elektrik ve avize işlerinden 1.235.868,23 TL, mekanik tesissat işlerinden 681.831,27 TL olmak üzere KDV hariç 6.268.476,72 TL davalı müvekkilden faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş olduğunu, 5.935.175,77 TL alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 5.925.175,77 TL'sine ıslah tarihi olan 24/04/2024 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, şeklinde karar verdiğini, taraflar arasındaki protokol hükümleri uyarınca davacının alacak hakkı mevcut değildirTaraflar arasında 19.09.2014, 20.11.2014,03.02.2016,17.04.2017,25.10.2017 tarihli 5 adet sözleşme imza altına alındığını, taraflar arasında protokol imza altına alındığını, ilgili prokolde davacının sadece 32 adet ilave oda,5.kata ilave mutfak ve bunlala ilgili elektirik ve mekaniksel ilave iş yaptığını, yapılan ilave işlerin toplam bedelinin 1.700.000,00 tl +kdv olduğunu, bu tutar haricinde hiçbir ücret talebinin olmayacağı kararlaştırıldığını, yerel mahkeme ilamına yönelik asıl dava ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı istinaf başvuruların kabulü ile asıl davaya ilişkin ilamın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, birleşen davaya ilişkin ilamın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı birleşen davalı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Yapı kullanma izninin alınması ile iş ek işler dahil bitirilmiş bulunmakla alacağın tamamı açısından yapı kullanma izninin alındığı 24.04.2018 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, o tarih itibariyle iş tamamlandığını ve davacı borçlarını bilebilecek durumda olduğunu, yerel mahkemesi kararının faiz yününden kaldırılması ile faiz açısından kararın yeniden düzenlenmesi gerektiğini, faiz başlangıcının tesbit raporunun tebliği yada en azından arabuluculuk tutanağının anlaşmama olarak tutulma tarihinin olması gerekirken ilk derece mahkemesinin faizin islah tarihinden itibaren başlamasına dair karara yerinde olmadığını, yerel mahkemenin vekil eden alacak miktarı olan 6.268.476,00 TL nin 5.593.175,00 TL ye indirilmesi ile karara bağlanması temin edilmiş olup kararın bu kısmının da istinaf incelemesi aşamasında kaldırılması ile ilk talepleri miktarındaki kısmın tazminat/alacak olarak tahsiline karar verilmesi taleb edildiğini, hatalı kullanımdan kaynaklanan bir durum olduğunu ispatlamış bulunduğunu, 45 bin TL nin vekil eden firmadan ayıplı imalat gerekçesi ile tahsiline karar verilmesinin de hatalı olduğunu, faizin uygulanma tarihi yönünden de kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talebimiz doğrultusunda gerek ana para ve gerekse islah edilen kısım olan 6.258.476,72 tl dahil 6.268.476,72 TL'ye yapı kullanma izninin alındığını, olmadığı taktirde arabuluculuk anlaşmama tarihi olan 23.12.2019 tarihinden itibaren faizin avans faizi olarak işletilmesini,davalı/birleşen davacı lehine hükmedilen tazminat açısından da kararın kaldırılması ile birleşen davanın usul ve esas açısından tümü ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, birleşen dava, aynı sözleşmeden kaynaklı eksik ayıplı işler bedeli ile cezai şart alacağının tahsili talepleri istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, birleşen dava, aynı sözleşmeden kaynaklı eksik ayıplı işler bedeli ile cezai şart alacağının tahsili taleplerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesinin 2020/105 E. 2024/250 K. sayılı ilamı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesi üzerine taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuş, vaki istinaf başvurusu nedeniyle dairemizin 2024/1745 E, 2025/219 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK.353/1-a-6 maddesi uyarınca eksikliklerin giderilmesi amacıyla kaldırılmasına karar verilmiştir.
\tDairemizin 2024/1745 E, 2025/219 K sayılı kararında;
‘’….Bu durumda mahkemece, hükme dayanak raporu düzenleyen bilirkişilerden alınacak ek raporla veya gerektiğinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle, “cephe ve doğrama işleri”, “diğer işler” “mutfak ekipmanları”, “ilave kamera ve internet erişimi işleri”, “avize işleri” imalatları için tespit edilen ilave işlerin bedeline ilgili imalatların yapıldığı tarihteki piyasa rayiçleri ile piyasa fiyatları içerisinde KDV ve müteahhit karı da bulunduğundan ayrıca bu kalemler eklenmeksizin bedelinin tespit edilmesi, davalı birleşen dosya davacı tarafın eksik ve ayıplı işlerle ilgili savunmaları doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılması, özellikle Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/55 D.İş dosyasındaki yaptırılan delil tespit raporundaki bilgi ve bulgular gözetilerek havuz yapımında ayıplı ifa olup olmadığı, olmuşsa ayıp giderim bedelinin tespit tarihindeki mahalli piyasa rayiçleriyle miktarının ne olduğu yönlerinde denetime elverişli rapor alınmalı, davalının eksik ve ayıplı ifa ile cezai şart alacağına ilişkin birleşen davadaki talepleri hakkında taleplerin kabul ya da reddi yönünden karar gerekçesinde değerlendirme yapılarak bu taleplerle ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmelidir.…’’ Denilerek mahkeme kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, eksik deliller toplanıp bilirkişi incelemesi yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş, hükme karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı birleşen dosya davalı vekili; taraflar arasında imzalanan 19/09/2014, 20/11/2014, 03/02/2016, 17/04/2017 ve 25/10/2017 tarihli sözleşmeler ile müvekkilin 219 Ada, 2 Parsel üzerinde bulunan 5 yıldızlı Otel yapım işlerini üstlendiğini, ayrıca 32 adet ilave oda 5. Kata ilave mutfak ve bunlar ile ilgili elektrik ve mekaniksel ilave işler yapılmasına karşılık davalı ile 1.700.000,00 TL + KDV bedel üzerinden anlaşıldığını, müvekkilin kararlaştırılan sözleşmeler kapsamında edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilin üstlendiği işler kapsamında davalının isteği üzerine ilk projenin değiştirilmesi sonucunda müvekkilince protokol gereği hesaplanan 1.700.000,00 TL + KDV bedelli ilave işler dışında ciddi ilave işler yapıldığını, bu konuda Kocaeli 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/2 D.İş dosyasında delil tespiti yaptırdıklarını ve yapılan tespitle müvekkilin 6.268.476,72 TL ilave iş yaptığının belirlendiğini beyanla şimdilik 10.000 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 6.268.476,72 TL olarak bildirmiştir.
Davalı birleşen dosya davacı vekili; taraflar arasında imza altına alındığı sözleşmelerde yapılması taahhüt edilen işlerin parasının eksiksiz ödendiğini, proje değişikliği olmuş ise de ilk proje için kendisine verilen ödemelerin mahsubu gerektiğini, ilave işlere ilişkin 1.700.000,00 TL + KDV bedelli protokol düzenlendiğini ve ilgili protokoldeki bedelin davacıya ödendiğini, taraflar arasında imza altına alınan geçici kabul tutanağı ve iş bitirme tutanaklarında yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin şerh mevcut olmadığını talep edilen ilave işlerin sözleşme kapsamındaki işler olduğunu beyanla davanın reddini savunmuş, birleşen dava ile, davacının sözleşmeye aykırı olarak eksik ve ayıplı imalatları ortaya çıktığını, yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının eksik işlerini bizzat müvekkili sendika tarafından karşılandığını, özellikle otel havuzu yapımındaki eksik ve hatalı imalatlar sebebiyle meydana gelen sızıntıların, kaçakların tespiti açısından Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/55 D.İş dosyası ile delil tespit yaptırdıklarını, tespit raporunda havuz yapımındaki imalatların eksik yapılmasından kaynaklı olarak oluşan zarar ile yeniden yapılma bedelinin 379.500,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, davacının üstlendiği işleri zamanında teslim etmemesi nedeniyle kararlaştırılan sözleşmeler gereği müvekkiline gecikme cezası ödemesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafça yapılması gereken hafriyat ve temel kazı işlerinin Kocaeli Belediyesi tarafından yapıldığından dolayı davacının bu masraflardan kurtulduğunu ve haksız kazanç elde ettiğini beyanla eksik ayıplı işler nedeniyle 10.000 TL, cezai şart alacağı olarak 10.000 TL olmak üzere şimdilik 20.000 TL nin davacı birleşen dosya davalısından tahsilini talep etmiştir.
Davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici, davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibidir.
Taraflar arasında 219 Ada, 2 Parsel üzerine otel yapımına dair kaba inşaat işleri için KDV dahil 9.500.000 TL bedelli 19/09/2014 tarihli, zemin iyileştirme ve ilave kazık işleri için KDV dahil 1.180.000 TL bedelli 20/11/2014 tarihli, ince işler yapımına ilişkin KDV hariç 19.047.901,64 TL bedelli 03/02/2016 tarihli, sabit ve hareketli mobilya işleri için KDV hariç 3.980.715,27 TL bedelli, otopark ve çevre düzenlemesi işleri için KDV hariç 2.050.000 TL bedelli sözleşmeler düzenlendiği, ayrıca bila tarihli protokolle 32 adet ilave oda 5. Kata ilave mutfak ve bunlar ile ilgili elektrik ve mekaniksel ilave işler yapılmasına karşılık davalı ile 1.700.000,00 TL + KDV bedel üzerinden anlaşmaya varılmıştır. Kararlaştırılan sözleşmelerde sözleşme ekinde yer alan birim fiyatların esas alınacağı, sözleşme konusu işlerde sözleşme toplam bedelinin %20 si oranında ilave veya eksiltme yapılacağı, birim fiyatların arttırma veya eksiltme halinde sabit olacağı, işin gecikmesi halinde yüklenicinin gecikme cezası ödeyeceği yönünde düzenlemelere yer verildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, kararlaştırılan sözleşmelerdeki bedeller birim fiyatlı götürü bedel olup, birim fiyatlı götürü bedelli sözleşmede, sözleşme ve ekinde kararlaştırılan metraj ve miktardaki işler için götürü ücret kararlaştırılmış olup belirlenen metraj ve miktarlardan fazla iş yapıldığının iddia ve ispat edildiği durumlarda fazla işin bedelinin tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyada yer alan kayıtlardan; 28.10.2014 tarihinde otel binası yapımına dair yapı ruhsatı alındığı, yapının inşası sırasında tadilat projesi düzenlendiği, ilgili belediye tarafından 24.4.2018 tarihinde yapı kullanım belgesi düzenlendiği, 2.4.2018 tarihinde geçici kabul tutanağı ve sonrasında iş bitirme tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece dairemiz kaldırma kararı öncesinde toplanan deliller ve hükme dayanak 19.9.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporu incelendiğinde; anılan raporda Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/55 D.İş dosyasında tespit edilen hususların yerinde yapılan incelemelerde uygun olduğu belirlenerek tespit raporundaki hesaplamalara paralel hesaplama yapıldığı, ilgili tespit raporuna ekli yerinde yapılan imalatların 1. Ve 2. Projedeki iş artış ve azalış metrajları ve sözleşme birim fiyatlarıyla oluşan hakediş hesaplamalarını içerir kayıtlar incelenmiş, yapılan hesaplamada 1. Proje olarak kararlaştırılan sözleşmelerin eklerinde yer alan imalatlar ve metrajları ile mevcut durumda değişen projeye göre yapılan imalatlar ve metrajları karşılaştırılarak fark metrajlarının çıkarıldığı, iş azalışlarının ilk sözleşmede ilgili imalat için belirlenen toplam bedelden düşüldüğü, iş artışının ise ilk sözleşmede belirlenen bedelden farkının ilave iş bedeli olarak hesaplandığı, bu şekilde 1. Ve uygulama projesi arasındaki farkların tespit edildiği, bununla birlikte taraflarca kararlaştırılan ilave işlere ilişkin 1.700.000,00 TL + KDV bedelli protokol gereği alınan bedelin toplam bedelden düşülerek neticeten inşaat ve mobilya işleri için 4.350.777,12 TL elektrik ve avize işleri için 1.235.868,23 TL, mekanik tesisat işleri için 681.831,37 TL olmak üzere toplamda 6.268.476,72 TL ilave iş bedeli tespit edilmiştir. Esasen 19.9.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporundaki hesaplama yöntemi doğru bulunduğundan dairemizce de aynen benimsenmiştir.
Buna karşılık 19.9.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, “cephe ve doğrama işleri”, “diğer işler” “mutfak ekipmanları”, “ilave kamera ve internet erişimi işleri”, “avize işleri” imalatları için tespit edilen ilave işlerin bedeline %25 müteahhit karı eklenerek sonuca gidildiğinden, belirtilen imalatların yapıldığı tarihteki piyasa rayiçleri ile piyasa fiyatları içerisinde KDV ve müteahhit karı da bulunduğundan ayrıca bu kalemler eklenmeksizin bedelinin tespit edilmesi konusunda inceleme yapılması yönünde dairemiz kaldırma kararı sonrasında mahkemece aynı bilirkişi kurulundan 27.5.2025 tarihli ek rapor aldırılmıştır.
Mahkemece bilirkişi kurulundan aldırılan 27.5.2025 tarihli ek rapor incelendiğinde; işin yapımı devam ederken projede yapılan değişiklikler ve sözleşmede olmayan ilave iş kalemlerinin yapıldığı, projede yapılan değişikliklerin ve sözleşmede olmayan iş kalemlerinin ilk ana sözleşme dışı işler olduğundan iş artışının %20 artışı içerisinde olmadığı, kaldırma konusu yapılan imalatlardan “cephe ve doğrama işleri” imalatı için bilirkişilerce piyasa araştırması ile bu işlerin bedeli (her ne kadar 2.555.864 TL yazılmışsa da raporun bütünlüğü açısından 2.255.864 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla) 2.255.864 TL olarak belirlenerek sözleşme bedeli olan 900.000 TL den mahsupla ilave iş bedeli 1.355.864 TL olarak belirlenmiş, kaldırma konusu yapılan diğer imalatların bedelleri de piyaza rayiciyle hesaplanarak önceki kök raporda hesaplanan tutardan mahsup edilerek neticeten kaldırma sonrası kaldırma kararında belirtilen imalatlar yönünden piyasa rayici ile yapılan hesaplama ile düşülmesi gereken tutarın 95.946,57 TL olduğu, bu miktarın bilirkişi kök raporu ile hesaplanan toplamda 6.268.476,72 TL ilave iş bedelinden mahsubu ile davacı yüklenicinin 6.172.530,15 TL ilave iş alacağı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacı yüklenicinin ilave iş bedelinden 3.2.2016 tarihli ince işler sözleşmesi kapsamında düzenlenen ve davalı tarafça ödemesi yapılan faturaların sözleşmeye göre olması gereken tutardan 238.300,95 TL fazla kesildiğinden bu miktarın iş bu dava konusu olduğu ve bedelinin de bu davada hesap edilmiş olduğundan hesaplanan bedelden mahsubunun yerinde olduğundan neticeten mahkemece 5.935.175,77 TL yönünden davanın kısmen kabulü kararı yerindedir. Dava öncesinde davacı tarafça davalının usulünce temerrüde düşürülmediğinden dava dilekçesinde talep edilen alacağa dava ve ıslahla arttırılan kısma ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.
Her ne kadar davalı tarafça ilave işlere ilişkin 1.700.000,00 TL + KDV bedelli protokol düzenlendiğini ve ilgili protokoldeki bedelin davacıya ödendiğini ve davacının başkaca alacağı kalmadığı savunulmuşsa da, dava konusunun 1.700.000,00 TL + KDV bedelli protokol dışındaki imalatlara ilişkin olduğu, yukarıda da izah edildiği üzere tespit edilen ilave iş alacağından 1.700.000,00 TL lik kısmın da mahsup edildiği anlaşıldığından davalının bu yönlü savunmaları yerinde görülmemiştir. Öte yandan, talebin dayanağının ilave iş alacağına ilişkin olması nedeniyle zamanaşımı süresi de henüz dolmadığından bu yönlü istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.
Birleşen dava yönünden yapılan incelemede; dava konusu işin tamamlandığının 24.4.2018 tarihli yapı kullanım belgesi, 2.4.2018 tarihli geçici kabul tutanağı ve sonrasında düzenlenen iş bitirme tutanağı ile sabit olduğu, bu halde, işin yüklenici tarafından tamamlandığı karinesi karşısında davalı iş sahibinin işin eksik bırakılıp üçüncü kişilere tamamlattırıldığı yönündeki iddialarını yasal delillerle kanıtlaması gerektiği, iş sahibince yaptırılan delil tespiti ile havuz yapımındaki imalatların eksik ve ayıplı olduğunun ispatlandığından mahkemece kaldırma kararı sonrası aldırılan bilirkişi raporuna göre 45.000,00 TL havuz onarım bedeline hükmedilmesinin yerinde olduğu, bunun dışındaki eksik ve ayıpların iş sahibince ispatlanamadığından iş sahibinin bu yöndeki fazlaya dair taleplerinin reddi kararının yerinde olduğu, davacı tarafça yapılması gereken hafriyat ve temel kazı işlerinin Kocaeli Belediyesi tarafından yapıldığı iddiasıyla alacak talep edilmişse de, bu yönde iş sahibinin bir zararı bulunmadığı gibi koşullarının varlığı halinde bu yöndeki talep hakkının işi yaptığı öne sürülen dava dışı idareye ait olduğundan iş sahibinin bu istek kaleminin de reddi gerektiği, öte yandan, dava konusu sözleşmelerde işin süresinde teslim edilmemesi halinde ceza ödeneceğine ilişkin yapılan kararlaştırmaların ifaya ekli cezai şart niteliğinde olduğu ve iş sahibinin işi teslim alırken bu yöndeki hakkının saklı tutulduğuna ilişkin ihtirazi kaydı bulunmadığından cezai şart da istenemeyeceği gibi ilave işler yönünden cezai şart hakkının da bulunmadığının anlaşılmasına göre mahkemece birleşen dava yönünden verilen karar yerindedir.
Açıklanan nedenlerle; mahkeme kararı yerinde görüldüğünden, davacı ve davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurularının HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı-birleşen dosya davacısının asıl davaya ilişkin istinafı yerinde görülmediğinden asıl dava yönünden alınması gereken istinaf karar harcından başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 304.073,45 TL nin adı geçenden tahsili ile hazineye irat kaydına,
İlk derece mahkemesince yazılan 17/09/2025 tarih ve 2025/550 nolu harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenmesine,
3-Davalı-birleşen dosya davacısının birleşen dosyaya ilişkin istinafı yerinde görülmediğinden birleşen dosya yönünden alınması gerekli istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafın birleşen davaya ilişkin istinafı yerinde görülmediğinden birleşen dava yönünden alınması gereken istinaf karar harcından başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 2.306,95 TL nin adı geçenden tahsili ile hazineye irat kaydına,
İlk derece mahkemesince yazılan 17/099/2025 tarih ve 2025/550 nolu harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenmesine,
5-Davacı tarafın asıl davaya ilişkin istinafı yerinde görülmediğinden asıl dosya yönünden alınması gerekli istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
\t6-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına,
\t7- Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 04/12/2025
\t\t * \t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır