T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/1780 - 2025/2099
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1780
KARAR NO\t: 2025/2099
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 27/12/2022
NUMARASI\t\t: 2020/278 E. - 2022/444 K.
\t
DAVANIN KONUSU\t: Marka ile ilgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/12/2022 tarih ve 2020/278 Esas - 2022/444 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalı şirketin 2019/65773 sayılı ve \"...\" ibareli marka başvurusuna müvekkilinin 91/003841 sayılı ve \"...\" ibareli, 93/005440 sayılı ve \"...\" ibareli ve 2000/10838 sayılı ve \"...\" ibareli markaları mesnet göstererek yaptıkları itirazın diğer davalı ... 2020-M-8979 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa başvurunun müvekkilinin markalarına iltibasa sebebiyet verecek derecede benzediğini, başvurunun müvekkili markalarının tescilli olduğu emtia sınıflarında gerçekleştirildiğini, davalı şirketin önceki tarihlerde sürekli \"...\" ve \"...\" ibareli başvurular yapmasının ve bu başvurulara ilişkin davalar devam ederken işbu davaya konu marka başvurusunu gerçekleştirmesinin kötüniyetini gösterdiğini, müvekkilinin tescilli markalarının hakim ve ayırt edici unsurunun \"...\" ve \"...\" ibaresi olduğunu, kötüniyetli olarak hareket eden davalı yan tarafından müvekkiline ait markalara tali unsurlar eklenerek sınıf genişletilmesi yapılmaya çalışıldığını, bu durumun amacının hukuku dolanmak ve kazanılmış hak sahibi olunduğu iddiasını temellendirmek olduğunu ileri sürerek, davalı ... YİDK kararının iptalini ve tescil edilmiş olması halinde diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı Şirket vekili, taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, davacının 2000/10838 sayılı markasına karşı (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) Kütahya 1. AHM'nin 2018/56 Esas sayılı dosyasında açtıkları kullanmama nedeniyle iptal davasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, ayrıca mesnet markalar için kullanım ispatı talep ettiklerini, müvekkilinin \"...\" markasının tanınmış olduğunu, dava konusu markanın karıştırılma ihtimali yaratmayacağını, davacı markalarından kolayca ayırt edilebileceğini, \"...\" kelimesinin ayırt ediciliğinin de zayıf olduğunu, müvekkilinin ... ürettiği ürünlerine dikkat çekmek için markasında \"...\" ibaresini kullandığını, davacının itirazında kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalı tarafından davaya cevap dilekçesinde ve marka işlem dosyasındaki karşı görüş formunda
davacının 126813, 144025 ve 2000/10838 tescil numaralı markaları için kullanım ispatı talebinde bulunulduğu, buna göre marka işlem dosyası ve dava dosyası incelendiğinde, davacının 126813 tescil numaralı
markası yönünden 21. sınıf, 144025 markası yönünden yine tescilli olduğu tek 21. sınıf ve 2000/
10838 markası yönünden ise 11, 19 ve 21. sınıf mallarında kullanma ispatı değerlendirmesinde; 21. sınıfta yer alan \"düz tabak, çukur tabak, çorbalık, kayık tabak, komposto kasesi, çay, kahve, fincan ve
tabakları haricinde kalan 11.,
19. ve 21. sınıftaki diğer emtiaların davacı tarafından ciddi ve pazar payı yaratmaya elverişli
kullanımını ispata yarayan yeterli düzeyde delile dayanılmadığı, \"kullanımı ispat edilen 21. sınıftaki \"düz tabak,
çukur tabak, çorbalık, kayık taban, komposto kasesi, çay, kahve, fincan ve tabakları\" yönünden YİDK karar i
ptali ve hükümsüzlük talebi yönünden değerlendirildiği; tarafların emtia gruplarına bakıldığında; kullanımı ispat edilen davacının 21. sınıftaki emtia ile davalının dava konusu markası kapsamında yer alan 21. sınıftaki \"“servis takımları, kap-kacak\" mallarının aynı, aynı tür olduğu; yine davalının 35.05 kapsamında 21. sınıftaki \"servis takımları, kap-kacak\" mallarının satışına ilişkin perakendecilik hizmeti ile davacının 21. sınıftaki
emtiaları arasında birbirlerini tamamlayıcı niteliği ve genellikle aynı yerlerde kullanıcıları sunulmaları
nedeniyle benzerlik ve ilişki bulunduğu; şu hâlde, SMK'nın 6/1. maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan birinin belirtili emtialar yönünden gerçekleştiği; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve 2014/11-696 E.- 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli markalar ile davalının \"...\" ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının \"...\" markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı, taraf markaları arasında iltibas bulunmadığı, iltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının uygulama alanı bulmayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraflar arasında sürmekte olan davalar mevcutken dava konusu başvuruyu gerçekleştirmesinin kötüniyetini gösterdiğini, müvekkilinin \"...\" ve \"...\" ibareli markalarını yemek ve çatal-bıçak takımlarından yıllardır kullandığını, taraf markalarının benzer ürünlerde kullanılmakta olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, marka ile ilgili kurum kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.\t
\tİşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şirketin, \"...\" ibaresinin, 11, 21 ve 35. sınıf mal ve hizmetlerde tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının \"...\", \"...\" ve \"...\" ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas, tanınmışlık ve kötü niyet iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı yaptığı itirazın da, YİDK'nın 2020-M-5979 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 29.12.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
\tİlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu \"...\" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet \"...\", \"...\" ve \"...\" ibareli markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı ve dava konusu başvurunun kötü niyetli olup olmadığı noktasındadır.
\t6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez. Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir. İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.
\tBu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvurunun 11, 21 ve 35. sınıf mal ve hizmetlerde tescili talep edilmiş olup, dava konusu markanın kapsamı ile davacının mesnet markalarının kullanımının ispatlandığı \"düz tabak, çukur tabak, çorbalık, kayık tabak, komposto kasesi, çay, kahve, fincan ve tabakları\" malları karşılaştırıldığında, başvuru kapsamındaki 21. sınıf \"yemek servis takımları, kap-kacak\" malları ile 35/05. sınıfta bu malların satışı hizmetlerinin benzer olduğu, emtia benzerliğinin kısmen gerçekleştiği anlaşılmıştır.
\tTaraf markaları arasındaki işaret benzerliği değerlendirmesine gelince; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.09.2025 tarih ve 2025/1045-5611 E.-K. sayılı kararı dikkate alındığında davacının mesnet markalarından 2000/10838 sayılı ve \"...\" ibareli markası ile dava konusu \"...\" ibaresini içeren markanın benzer olmadığı sonucuna ulaşılmış ve benzer değerlendirmesi davacının 91/003841 ve 93/005440 sayılı markaları esas alınarak yapılmıştır. Bu hale göre yapılan değerlendirmeye göre, davacının mesnet markalarının esas unsuru olan \"...\" ibaresinin dava konusu markada da yer aldığı, davalı markasındaki \"gerçek\" ibaresinin ise \"...\" kelimesini tanımladığı, bu nedenle dava konusu markayı mesnet markalardan yeterince uzaklaştırmadığı, \"...\" ibaresinin ise davalının çatı markası olması nedeniyle benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı, açıklanan nedenlerle, davacının \"...\" ibareli mesnet markalarıyla davalı şirketin \"...\" ibareli başvuru markası arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu sonucuna ulaşılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü isabetli bulunmamıştır. Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08.01.2024 tarih ve 2022/4089 E.-2024/34 K. sayılı kararıyla \"...\" ibareli markayla davacının mesnet markalarını benzer bulmayan ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu esastan reddeden Dairemiz kararı \"tüketici nezdinde markalar arasında somut bir karıştırılma halinin meydana gelmesinin şart olmadığı, taraf markalarının aynı asli ve baskın unsuru içerdiği, buna bağlı olarak görsel, fonetik ve kavramsal açıdan yüksek benzerlik taşıdığı bir halde, benzer emtia gruplarında her iki marka ile karşı karşıya kalan tüketicinin ilk anda markalar arasında bu bağlamda bir ilişki kurmasının karıştırılma ihtimalini doğurabileceği, dava konusu başvuru ile davacı markalarını gören ve işiten tüketicinin sonraki markanın davacı yanın tescilli markalarının yeni bir serisi olarak algılayabileceği, bu durumun ise aralarında iktisadi bir bağ olduğu yanılgısını doğurabileceği ve imaj transferine yol açabileceği, o halde davalının \"...\" ibareli marka başvurusu ile davacıya ait markaların benzer görüldükleri emtialarda iltibasa neden olabilecek düzeyde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bir benzerliğin bulunduğu, aynı veya benzer mal ve/veya hizmetlerde kullanılması halinde o mal ve hizmetlerin aynı teşebbüsten ya da bağlı teşebbüsten geldiği yönünde iltibasa sebep olabileceğinin kabul edilmesi gerektiği...\" gerekçesiyle ortadan kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve 2014/11-696 E.- 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.
\tHer ne kadar, davalı şirket, davacının 2000/10838 sayılı markasına karşı hükümsüzlük davası açtıklarını beyan ederek söz konusu davanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de, yukarıda açıklandığı üzere, davacının 2000/10838 sayılı markasına karşı açılan davanın sonucunun eldeki hükümsüzlük davasının sonucuna bir etkisinin bulunmadığı kanaatine varılmış; yine davacı vekilinin kötüniyet iddiaları da somut delillerle ispatlanmadığından isabetli bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu marka ile davacının \"...\" ibareli mesnet markaları arasında emtia benzerliğinin gerçekleştiği mal ve hizmetler açısından SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunması nedeniyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse \"düzelterek yeniden esas hakkında\" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 27/12/2022 gün ve 2020/278 Esas - 2022/444 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t2-Davanın KISMEN KABULÜNE,\t
3-... 2020-M-8979 sayılı kararın 21. sınıf \"yemek servis takımları, kap-kacak\" malları ve 35. sınıf \"Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için yemek servis takımları, kap-kacak mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir\" yönünden KISMEN İPTALİNE,
4-Dava konusu 2019/65773 sayılı markanın 21. sınıf \"yemek servis takımları, kap-kacak\" malları ve 35. sınıf \"Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için yemek servis takımları, kap-kacak mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir\" yönünden KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE.
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 561,00-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 55.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
\t7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan ve davalılarca istinaf yoluna başvurulmadığından, ilk derece karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 15.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Davacı tarafından ilk derece yargılaması sırasında yapılan 2.250,00-TL bilirkişi ücreti, 89,00-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 256,00-TL tebligat ve posta gideri, 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 3.087,00-TL yargılama giderinin, davanın kabul ve ret oranı takdiren 1/10 kabul edilerek bu orana tekabül eden 308,70-TL'ye 54,40-TL başvurma harcı, 54,40-TL peşin harç tutarı eklenerek oluşan toplam 417,50-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından ilk derece ve istinaf yargılaması sırasında herhangi bir gider yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, \t
\t10-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
\t11-Davacı vekilli tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 179,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, \t
\t12-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 07/11/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
\t
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 30/11/2025
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.