T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/716
KARAR NO\t\t: 2025/1705
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13.03.2023
NUMARASI\t\t: 2022/509 Esas 2023/205 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 01.12.2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 01.12.2025
\tİzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.03.2023 tarih 2022/509 Esas 2023/205 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ...... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Davacı vekili, 07/12/2021 tarihinde davacıya ait .... plakalı araç ile davalı ....Sigorta A.Ş. nezdinde ZMSS poliçesi ve davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde kasko poliçesi bulunan... plakalı araçla çarpışması sonucu hasarlandığını, araçta ekspertiz incelemesi ile 50.761,13 TL tutarında hesaplandığını, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı aracının onarımının orijinal parça kullanılmadan yaptırıldığını, davacının gerçek zararının orijinal parça kullanılmamak suretiyle eksik ifa edildiğini, 2.000,00 TL çekici gideri ile 896,80 TL eksper ücreti ödediklerini, davacının gerçek zararından davalı ... Sigorta A.Ş.nin poliçe limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Sigorta A.Ş.nin ZMSS poliçe limitini aşan kısmı için sorumlu oldukları beyan edilerek şimdilik 100,00 TL hasar bedeli, 50,00 TL çekici giderinin ve 896,80 TL eksper ücretinin de yargılama giderleri kapsamında davalılardan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
\tCEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş, sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacı aracının onarımı için 32.846,23 TL ödeme yaptıklarını, sorumluluklarını yerine getirdiklerini, davacının eksik ödeme yapıldığı iddiasının dayanaksız olduğunu, çekici ücretinin teminat dışında kaldığını, davacı tarafın yaptırdığı ekspertiz incelemesinde tespit edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, kusur incelemesi yapılmasını, hesaplamanın KDV hariç yapılmasını, hasarın iskontosuz hesaplanmaması gerektiğini, ekspertiz giderinden sorumlu olmadıklarını, faiz sorumlulukları bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta A.Ş, davacı aracındaki hasardan öncelikle kasko poliçesi ile sorumlu olduğunu, kaza tarihinde ZMSS teminatının 43.000,00 TL olup davalı ... Sigorta A.Ş.nin ödediği miktarın teminat limitini aşmadığını, onarım bedelinin iskontolu hesaplanması gerektiğini, KDV hariç hesaplama yapılması, çekici gideri ve ekspertiz giderinin makul giderler kapsamında bulunmadığını, dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 07.12.2021 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı aracın davacıya ait ve kendisinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesiyle, davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde ise İMMS poliçesiyle sigortalı olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olduğu, kırmızı ışıkta beklediği sırada kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü davacının kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, bilirkişi raporunda davacıya ait araçta 66.140,53 TL hasar bedeli hesaplandığı, 2.000,00 TL çekici ücretinin uygun olduğunun tespit edildiği, 66.140,53 TL hasar bedeli tazminatına ilişkin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 32.846,23 TL'nin mahsubu ile bakiye hasar bedelinin 33.294,30 TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limiti 43.000,00 TL ile sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye teminat limitinin 10.153,77 TL olduğu, bakiye 25.140,53 TL yönünden davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu, kazaya sebebiyet veren sigortalı aracın kullanım amacının ticari olması nedeniyle avans faiz uygulanması gerektiğinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
\tKarara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ:Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, kusur oranlarının tespiti için yetkili merciden rapor alınmadığını, müvekkili tarafından ödenen tutarların poliçe teminat limitinden tenzil edilmediğini, bilirkişi raporuna itirazlarını içeren dilekçede ve 25.01.2023 tarihli değer artırım talebine itiraz dilekçesinde de belirtildiği üzere müvekkili şirket tarafından yapılan ödemeler neticesinde ZMMS poliçesi araç başına teminat limitinden yalnızca 3.153,77 TL bakiye limit kaldığını, 3.153,77 TL bakiye poliçe limiti dahilinde hüküm kurulması gerekirken 10.153,77 TL maddi tazminat talebinin kabulüne karar verildiğini, çekici ücreti talebinin zmms genel şartları uyarınca teminat dışı olup mükekkil şirketin trafik poliçesi dahilinde herhangi bir sorumluluğu kesinlikle bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kaza meydana geldiği esnada alkollü içki ve/veya uyuşturucu madde etkisinde olup olmadığı, geçerli sürücü belgesinin bulunup bulunmadığının incelenmediğini, denetime elverişli ek rapor veya konusunda uzman olan bir heyetten rapor alınması gerektiğini, tedarikçi firmalara toplam 32.846,23 TL, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 22/06/2022–2022.E.228680
sayılı dosyası kapsamında bilirkişi raporuna istinaden asıl alacak bakımından davacıya 7.000 TL, ferileri ile birlikte 14.136,84 TL ödeme yapıldığını, 17/12/2022–K-2022/327689
sayılı karar ile başvurunun konusuz kaldığını, bu ödemeler neticesinde, zmms poliçesi teminat limitlerinden 3.153,77 TL bakiye limit kaldığını, dosyanın sigorta hukuku bilirkişisine tevdi edilmesi gerektiğini, parça fiyatları ve işçilik ücretinin raporda son derece fahiş olduğunu, fatura ibraz edilmediği ve araç onarımının yapılıp yapılmayacağı yahut kdv ödenip ödenmeyeceği belirsiz olduğundan kdv hariç hesaplama yapılması gerektiğini, aracın model yılı tedarik ve servis iskontolarımızı uygulanmamış olup 2016 parça fiyatları üzerinden iskontosuz bir şekilde hesaplanma yapılması gerektiğini, ilam vekalet ücretinin asıl alacağı geçemeyeceğini, azami poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere karar verilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin 3.153,77 TL'yi geçemeyeceğini, müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sorumlu tutulabileceğini belirtmiştir.
\tDavalı ... Sigorta A.Ş vekili, Anayasa Mahkemesi iptal kararında trafik sigortası genel şartlarını ortadan kaldırmadığını, bu kapsamda ZMMS Genel Şartları dikkate alınarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken aksi yönde rayiç değer üzerinden hesaplama yapılmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalı aracın kasko poliçesi ile sorumlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ZMMS poliçe limitinin dolması halinde kasko poliçesine başvurulabileceğini, ZMMS poliçe limiti olan 43.000 TL limitin dolmadığını, somut uyuşmazlıkta iskonto edilerek hesaplama yapılması gerekmekte olduğundan orijinal parça ve iskontosuz taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil-şirket tarafından başvuruya konu hasar bedelinin başvuru öncesinde ödenmiş olduğundan haksız ve mükerrer talepleri içeren davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça yaptırılan ekspertiz ve çekici ücreti makul giderler kapsamında bulunmadığından bu talebin reddi gerektiğini, ekspertiz için ekspere ödenen ücretin yargılama gideri olmadığını, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
\tGEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin ZMMS ve İMMS poliçeleri kapsamında davalı sigorta şirketlerinden tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\t2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K )
\tMotorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
\tBahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD'sinin 2019/1797 E-2020/8207 K sayılı kararı)\t
\tSigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır.(Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. sayılı ilamı) Yine, hasar bedeli, araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir.(Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 E. - 2016/6047 K. sayılı ilamı)
\tSomut olayda, kazaya karışan karşı aracın ticari vasıfta olduğu, bu nedenle asıl alacak yönünden reeskont faizine hükmedilesinde isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan davalı ... Sigorta A.Ş vekilince sunulan 25.01.2023 tarihli dilekçe ekinde sunulan 19.10.2020 tarihli dekont örneğinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 22/06/2022–2022.E.228680 E sayılı dosyasına değer kaybı ve ekspertiz ücreti için 7.000 TL, ile yargılama gideri, vekalet ücreti ile faiz ve feriler için toplam 14.136,84 TL ödendiği, bu şekilde ZMMS poliçe limiti olan 43.000 TL'den davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ödenen 32.846,23 TL ile Sigorta Tahkim Komisyonu'nu kararına istinaden ödenen 7.000 TL'nin mahsubu ile sigorta şirketinin bakiye 3.153,77 TL ile sorumlu tutulması gerekirken, 19.10.2020 tarihli dekont örneğinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 22/06/2022–2022.E.228680 E sayılı dosyasına istinaden ödenen 7.000 TL'nin ve ekspertiz ücretinin mahsup edilmemesinde isabet bulunmadığı, davalı taraf vekillerinin istinaf itirazının bu yönüyle haklı ve yerinde olduğu, ancak iş bu hususun da yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği değerlendirilmekle HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalı vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜ ile İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.03.2023 tarih 2022/509 Esas 2023/205 Karar Sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
\tDavanın KISMEN KABULÜ ile; 33.294,30 TL bakiye hasar bedeli ve 2.000,00 TL çekici ücreti olmak üzere toplam 35.294,30 TL'nin (bakiye ZMMS poliçe limiti olan 3.153,77 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ... Sigorta A.Ş den 22/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
\t33.294,30 TL bakiye hasar bedeli ve 2.000,00 TL çekici ücreti olmak üzere toplam 35.294,30 TL'den yukarıda belirtilen bakiye ZMMS poliçe limiti tüketildikten sonra kalan miktar yönünden davacının talebiyle bağlı kalınarak bakiye 25.140,53 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş'den (İMMS poliçe limiti olan 43.000 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ... Sigorta A.Ş'den 22/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
\tEkspertiz ücretinin Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 22/06/2022-2022.E. 228680 E başvuru sayılı dosyasına istinaden dava tarihinden önce 19.10.2020 tarihli dekontla ödendiği anlaşılmakla, ekspertiz ücreti talebinin reddine,
\t492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.410,95-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan 80,70-TL harç ve 601,04-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 681,74-TL'nin mahsubu ile 1.729,21-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 216,92-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,
\tDavacı tarafından başlangıçta peşin olarak yatırılan 80,70-TL peşin harç ve 601,04-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 681,74-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 85,52-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
\tDavacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 68,50-TL posta ve tebligat gideri ve 1.600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.760,70-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 1.411,49-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 177,06-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
\tDavalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
\tDavacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 28.294,30-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 3.153,77-TL'sinden, kalan miktardan davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu tutulmasına,) alınarak davacıya verilmesine,
\tDavalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 7.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
\tZorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 195,69-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,
\tTaraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
\t3-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan 492,00-TL istinaf yoluna başvuru harcı ve 40,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 532,00-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
\t5-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan 492,00-TL istinaf yoluna başvuru harcından oluşan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibarıyla kesin olmak üzere 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
\t\t\t\t