T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C.
\tKAYSERİ
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ....
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t: ...
VEKİLİ\t: Av....
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali, Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ\t:...
KARAR TARİHİ\t: ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: ...
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali, Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ... nolu üyesi iken, aidatlarını ödemediği iddiasıyla davalıca ihraç kararı verildiğini, ancak mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi yönündeki ihtarların ve ihraç kararının tebliğe çıkarıldığını sonradan öğrendiğini, zira ihtarların yasal ikametine ve usulüne uygun tebliğ edilmediğini, ayrıca davalının 10. Asliye Hukuk Mahkemesi ...-Esas ile tahliye davası açtığını, tahliyesi istenen taşınmazın (...Kocasinan/ Kayseri adresinde bulunan ve tapu da Kayseri İli Kocasinan İlçesi ... kooperatif üyeliği nedeniyle kendisine ait olduğunu, kooperatife olan aidatlarını pandemi başlayana kadar ödediğini, o tarihte annesinin hastalanması nedeniyle kooperatif yönetiminin ödeme yapmamasını söylediğini ancak gıyabında ihraç prosedürünü işlettiğini iddia ederek; davalı adına kayıtlı Kayseri İli Kocasinan İlçesi ...numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmazın üzerine 3. kişilere devrin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına ve davalı kooperatif yönetim kurulunun 19.08.2021 tarih ve...3 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmaya ilişkin kararın iptali ile Kayseri İli Kocasinan İlçesi... numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline ve davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple usulden reddi gerektiğini, hak düşürücü sürelerin de geçmiş olduğunu, zira kooperatif kanunu 16. madde uyarınca \"Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları, kesinleşir...\" denilmekle 3 aylık sürenin hak düşürücü süre olduğu belirtildiğini, 3 aylık süre içerisinde dava açmayan/itirazda bulunmayan davacının üyelik ihraç kararı kesinleşmiş olduğunu, davacının üyelikten çıkarılmasının kanuna, anasözleşmeye ve dürüstlük kurallarına uygun olduğunu, tapu iptal ve tescil talebinin de reddinin gerektiğini, zira davacının bizzat açıkça ikrar ettiği üzere birikmiş aidat borcu olduğunu, kooperatif tarafından davacıya ödeme yapmamasının söylendiğini iddia etmişse de böyle bir durumun olmadığını, aksine davacıya defaatle borçlarını ödemesinin söylendiğini, davacının ödeme yapmadığını, mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının taşınmaza yönelik olarak kazanmış olduğu herhangi bir hakkın mevcut olmadığını, davacı gibi mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin tapu iptal ve tescil taleplerinin reddi gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları olduğunu beyanla, davacının talebinin kabulü ile konulan ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasına, usul ve yasaya aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir. \t
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kayseri ili Kocasinan ilçesi ... numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmazın tapu kayıtları celp edilmiştir.
Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak... Esas sayılı dosyasından alınan rapor ile tüm Uyap kayıtları celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hukukçu bilirkişi ... ve muhasebeci-mali müşavir bilirkişi ... 01/07/2024 tarihli raporunda özetle;
\t1-Davacının, davalı kooperatifin 1048 numaralı üyesi olduğuna,
\t2-Davacının, dava tarihi itibariyle davalı kooperatife ödemiş olduğu toplam tutarın 110.150,00TL olduğuna,
\t3-Davacının, davalı kooperatife son olarak 31.01.2020 tarihinde 1.000,00TL aidat ödemesi yapmış olduğuna,
\t4-Davalı kooperatif kayıtlarına göre, davacının 451.336,40TL borcu olduğunun tespit edildiğine, bu borç içerisinde aidat haricinde ihtarname masrafı, kira bedeli ve kat sayı fark bedellerinin mevcut olduğuna,
\t5-Dosyada mevcut olan Tapu Kaydına göre, davaya konu edilen taşınmazın davalı kooperatif adına kayıtlı olduğuna,
\t6-Dosya kapsamında kura çekilişine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakta ise de, taraf beyanları, taahhütname ve ihtarnameler içeriğine bakıldığında, davaya konu edilen 12.Kat 48 bağımsız bölüm numaralı meskenin davacıya isabet etmiş olduğuna,
\t7-Davacının 19.08.2021 tarih ve 2021/3 sayılı Kooperatif Yönetim Kurulu kararı ile parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle ortaklıktan ve üyelikten ihraç edilmiş olduğuna, ihraç kararının Kayseri 13. Noterliği'nin 01.09.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı tarafa 04.09.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olduğuna, dosya kapsamında kooperatif ana sözleşmesinin, kooperatif genel kurul kararlarının mevcut olmadığına, davacı kooperatif üyesinin yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edilmiş olduğuna, ortada bu hususta yönetim kuruluna verilmiş bir yetki bulunmadığı anlaşılmakla, davacının üyelikten ihracının usule uygun olup olmadığı hususundaki hukuki değerlendirme ve takdir hakkının Mahkemeye ait olduğuna,
\t8-Davacının tapu iptal tescil talebi yönünden hukuki değerlendirme ve takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin beyan ve itirazlarını içeren dilekçe sundukları görülmüştür.
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kooperatife ait genel kurul kararları, esas sözleşme, yönetim kurul kararları vs. dahil tüm kayıtları celp edilmiştir.
Davalı Kooperatife ait kayıtlara dair davalının yerinde inceleme talep etmiş olduğu anlaşılmakla ilgili kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak davacının ihraç kararının usulüne uygun olup olmadığı konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, 22/01/2025 tarihli ek raporda özetle;
1-Kök raporda, mali yönden yapılan değerlendirme, tespit ve hesaplamalar yönünden kanaatimizde değişiklik olmadığına,
2-Mahkeme ara kararı doğrultusunda yapılan değerlendirmeler neticesinde, kök rapor sonrasında celp edilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler doğrultusunda, ana sözleşme ve genel kurul kararı doğrultusunda yönetim kurulunun üyelikten çıkarma hak ve yetkisinin bulunduğuna, üyelikten ihracın usulüne uygun olup olmadığı hususundaki hukuki değerlendirme ve takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davalı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Tarafların itirazları ve davacıya gönderilen ihtarname ile davacının kooperatife olan borcunun kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak uyumlu olup olmadığı, ihtarnamenin içeriği borçların ihtarnameden sonra ödenip ödenmediği konusunda, dosya içerisinde bulunan cd'nin incelenerek raporu veren bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş, 09/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporda özetle;
1-Davalı kooperatif tarafından, davacı tarafa gönderilen ihtarnamelerde belirtilen borç miktarı ile kooperatif kayıtlarındaki borç miktarlarının ihtarname tarihleri itibariyle örtüşmediğine, rapor içeriğinde bu uyumsuzlukların belirtilmiş olduğuna, ilgili ihtarnameler sonrasında davacının mutad ödemelerine devam etmiş olduğuna ve son ödemesini 31.01.2020 tarihinde 1.000,00-TL olarak yapmış olduğuna, yapılan mutad ödemelerin de rapor içeriğinde belirtilmiş olduğuna,
2-Dosya kapsamındaki CD' nin 22.01.2025 tarihli ek raporda incelenerek değerlendirmeye esas alınmış olduğuna, bu aşamada düzenlene ek rapora CD içeriğinin yenilik katacak nitelikte olmadığını bildirir yönde görüş ve kanaat sunulmuştur. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin beyan dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davaya konu talebin tapu iptal ve tescil davası olduğu anlaşılmakla Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasındaki raporu veren bilirkişiye dosyanın tevdi ile dava konusu taşınmazın eldeki dava tarihi itibari ile değerinin tespiti konusunda rapor düzenlemesi istenilmiş, inşaat mühendisi bilirkiş... 09/02/2025 tarihli raporunda özetle;
Konu taşınmazların bulunduğu yakın çevrede genellikle konut amaçlı yapılar bulunduğunu, yapılaşma yoğunluğu orta seviye olduğu bu bölgede sosyal yaşamın gereği olan alışveriş merkezleri, sağlık ocağı, okul, market, topluma taşıma bulunduğunu, Doğu Sanayi Bölgesi, İnşaat Malzemeciler sitesine, Kayseri doğu Terminali gibi yerlere yakın konumda olmasının bölgeye talebi artırdığını,
Taşınmazların alanı, imar durumu, ana yola mesafesi, ulaşım kolaylığı, teknik altyapı hizmetlerinden yararlanma durumu, çevresindeki taşınmazların serbest piyasa şartlarındaki alım-satım değerleri göz önüne alınması neticesinde taşınmazın bulunduğu semt ve mevki, emsal taşınmazların alım satım rayiçleri, inşa tarz ve evsafı, yüzölçümü, kent ve iş merkezlerine olan mesafesi, bina içindeki ve bölgedeki konumu, yıpranma payı, değerine tesir edecek tüm etkenler ile günün ekonomik koşulları da nazara alınarak, hak ve nesafet kurallarına göre hali hazır durumu itibariyle bilirkişi tarafında kamu bankalarına yapılmış banka ekspertiz raporu incelenerek dava konusu taşınmazın 17/07/2023 dava itibariyle değerlerinin tespit edildiğini,
Dava konusu Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ...², Ana taşınmaz niteliği “Üç Bloklu On Beş Katlı Betonarme Apartman ve Arsası” olan, ... nolu mesken nitelikli bağımsız bölümün mülkiyeti TAM hisse S.S. Işık Kent Siteleri Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı olup;
17/07/2023 dava tarihi itibariyle değeri; 1.600.000,00 TL, olacağı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacının talep sonucunda tapu iptal ve tescil talebi olduğu anlaşılmakla dava konusu taşınmazın tespit edilen değeri üzerinden eksik harcı yatırmak üzere davacıya 1 aylık kesin süre verilmiş, davacı vekilinin 02/06/2025 tarihli talep dilekçesi ile 27/05/2025 tarihli duruşmanın 1 nolu ara karardan rücu edilmesini talep ettiği, bu hususta mahkememizin 10/06/2025 tarihli ara kararının yazıldığı, \"1-Davacının tapu iptal ve tescil talebinin Yargıtay 23. HD'nin 2015/1272 Esas - 2015/4522 Karar sayılı ilamı gereği tefriki ile yeni bir esasa kaydının yapılmasına, 2- İş bu davanın tefrik edilen dosya yönünden bekletici mesele yapılmasına, 3-Mahkememizin 27/05/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararının tefrik edilen dosya üzerinden yerine getirilmesine,\" karar verildiği, iş bu ara kararın taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememiz iş bu dosyasından tefrik edilen dosyanın mahkememizin 2025/527 esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemli davadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde; \"Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.\" şeklinde hüküm yer almaktadır.
Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir.
Yargılama aşamasında dosyaya sunulan kooperatif yönetim kurulunun genel kuruldan aldığı yetki ile 19/08/2021 tarihli ve 2021/3 sayılı kararıyla, davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, Kayseri 3. Noterliği'nin 01/09/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihraç kararının davalı asilin kendisine 04/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafın çıkarma kararının tebliğinden itibaren 3 aylık yasal süre içerisinde dava açma ya da itiraz hakkını kullanmadığı, hak düşürücü sürenin geçtiği, anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Nitekim Yargıtay 23 Hukuk Dairesi Başkanlığı' nın 2015/4542 Esas 2016/570 Karar sayılı ilamında da aynı hususa yer verilmiştir.
Yukarıda izah edilen nedenlerle davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı anlaşılmakla usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın hak düşürücü süre yönünden USULDEN REDDİNE
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır