T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:07/12/2021
DAVANIN KONUSU:MENFİ TESPİT
İSTİNAF TALEP TARİHİ:08/04/2024
İSTİNAF KARAR TARİHİ:04/11/2025
KARARIN YAZIM TARİHİ:07/11/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından, müvekkili şirkete gönderilen 21.01.2020 tarihli ... sayılı yazıda, müvekkili şirkete ait ... Otel’in atık su numune analizi sonucunda çıkan değerlerin Kentsel Atık suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Limitleri Tablo II’de belirtilen deşarj limit değerlerini aştığının tespit edildiğini, yapılan hesaplamada 257.386,06TL kirlilik önleme payı, 46.329,49TL KDV olmak üzere toplam 303.715,55TL'nin müvekkili şirkete tahakkuk ettirildiğinin belirtildiğini, müvekkili şirketin davalı tarafından tahakkuk ettirilen 303.715,55TL kirlilik önleme payına ve 46.329,49TL KDV’ye itiraz ettiğini, arabuluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı tarafça tespit edilen müvekkil şirkete ait otelin atıksu numune analizi sonuçlarının hatalı olduğunu, otelin atıksularının Kentsel Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Limitleri Tablo II’de belertilen deşarj limitlerini aşmadığını, davacı şirkete ait otelden atıksu numune alınmasının, analizin, numuneleri alma şeklinin, saklama şeklinin ve tahlillerin yapılmasının gerekli sürelere ve kıstaslara uyma işlemlerinin kanun ve yönetmeliğe uygun olarak yapılmadığını, numune alma sırasında müvekkili şirkete alınan numunenin bir örneğinin teslim edilmediğini, kanun ve yönetmeliğe uygun olarak yapılmayan numune alma ve tahlil sonuçlarına göre, müvekkili şirkete kirlilik önleme payı tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı idarenin yönetmeliğe aykırı eyleminin müvekkili hakkında yapılan bu incelemenin güvenilirliğini yitirmesine yol açtığını, menfi tespit davası açılabilmesi için dava şartı olan zorunlu arabuluculuk aşamasındaki görüşmelerde davalı idarenin de, 21.01.2020 tarihli 303.715,55TL Kirlilik Önleme Payı tahakkukunun hatalı olduğunu ve iptal edildiğini kabul ettiğini, müvekkili şirkete tahakkuk ettirilen kirlilik önleme payı alacağının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; davalı idare tarafından düzenlenen 28.04.2020 tarih ve 49.420,30TL tutarlı Kirlilik Önleme Payı Tahakkukunda belirtilen 49.420,30TL’den dolayı müvekkili şirketin davalı idareye borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun kendi yayınlamış olduğu yönetmelikler gereğince dava konusu edilen işlemi uyguladığını, müvekkili kurumun İSKİ kanununa ve Tarifeler Yönetmeliği, Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği gibi kendi yayınlamış olduğu yönetmelikler doğrultusunda Su va kanalizasyona ilişkin hizmetlerini yerine getirdiğini, davacı şirkete ait ... Otel 04.06.2018 tarih ve ... sayılı Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) başvurusu ile BKKR almak için müvekkili idareye başvuruda bulunduğunu, 16.07.2018 tarihinde alınan numune sonucuna göre otele 06.08.2018 tarih ve ... sayılı BKKR'nin düzenlendiğini, 21.02.2019 tarihinde alınan numunenin limitler üzerinde çıkması üzerine davacı firmaya 14.03.2019 tarih ve ... sayılı yazı ile uyarıda bulunulduğunu, uyarı yazısında Kirlilik Önlem Payı'nın (KÖP) nasıl hesaplanacağının belirtildiğini, 26.12.2019 tarihinde tekrar numune alındığını ve bu numunenin sonucunun uygun çıktığını, KÖP yönergesine göre hesaplamalar yapıldığını ve davacı firmaya 21.01.2020 tarih ve 1930 sayılı yazı ile Kirlilik Önlem Payı'nın bildirildiğini, davacı firma tarafından yapılan itirazlar sonucunda ... sayılı Yönetim Kurulu Kararına istinaden numune aralığının işletmenin günlük su tüketimine göre 4 ay olarak alındığını ve ikinci numune tarihi 21.06.2019 olarak tekrar Kirlilik Önlem Payı Hesabı'nın yapılıp, yazı ile davacı firmaya bildirildiğini, davacı firmanın yönetmelik standartlarına aykırı olarak kirliliğe neden olduğu hususunda bir tereddüt bulunmadığını, müvekkili idare tarafından alınan her numunede Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinde belirtilen standartların üzerinde bir kirlilik tespit edilmiş olduğunu, müvekkili idare yetkililerince numune alındığını, yapılan deney sonuçlarında da standartların çok üzerinde bir kirlilik ortaya çıktığını, alınan numune ve tahlil sonuçlarına göre yönetmelikte belirlenen değerler dikkate alınarak müvekkili idare tarafından işlem yapıldığını, davacının iddialarının soyut iddialar olduğunu, somut gerekçeler ile dava konusu işlemin mevzuata aykırı olduğuna ilişkin bir delil ve açıklamaların bulunmadığı dilekçeden anlaşıldığını, bu sebeple müvekkili idare tarafından yapılan işlemin hukuka ve mevzuata uygun olması sebebiyle başvurunun esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 07/12/2021 tarihli kararı ile; \"... davacının kendisine ait otel için bağlantı kalite kontrol ruhsatı başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine davacıya ait otelin deşarj noktasından alınan atık su numune analiz sonucunda atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin tablo 2 de belirtilen deşarj limitlerinin aşıldığının tespit edildiği, bunun üzerine davacıya ilgili yönetmeliğin 25. Maddesi doğrultusunda 21/01/2020 tarihli KDV dahil 303.715,55.-TL davacının itirazı üzerine yeniden hesaplama yapılıp bu kez dava konusu 28/04/2020 tarihli KDV dahil 49.420,30.-TL tutarında kirlilik önlem payı tahakkuk ettirildiği, alınan bilirkişi raporuna göre tahakkukun dosya içerisinde mevcut analiz ve ölçüm sonuçları ile uyumlu olup hesaplanan tutarın yönetmeliğe uygun olduğu, numuneyi alan davalı bünyesindeki çevre koruma kontrol laboratuvarının Türk Akredisyon kurumu tarafından akredite olduğu ve çevre ve ölçüm analizleri yeterlilik belgesine sahip Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkili laboratuvarı olduğu, bu nedenle belirlenen laboratuvar sonuçlarına itibar edilmesi gerektiği, numune alma işleminin usulüne uygun olup yapılan tahakkukun da ölçüm raporları ile uyumlu olduğu, yine sonuç hesaplamanın yönetmelik hükümlerine uygun olduğu\" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ:Davacı vekili 08/04/2024 tarihli istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi ek ve kök raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, atık su numune alınması, analizi, numuneleri alma şekli, saklama şekli ve tahlillerin yapılması gerekli sürelere ve kıstaslara uyma işlemlerinin kanun ve yönetmeliğe uygun olarak yapılmadığına, numune alma sırasında müvekkiline numunenin bir örneğinin teslim edilmediğini, KÖP kat sayısı, süre ve diğer verilerin hatalı hesaplandığı, yüksek hesaplama yapıldığını, vekalet ücretinin fazla hesaplandığını, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava, kirlilik önlem payına(köp) ilişkin tahukkuk işlemine yönelik menfi tespit davasıdır.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
ASAT Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin;
16. maddesinde;\"Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) (1) Debisi 1 m3/gün den fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarının ve atıksu debisi 50 m3/gün üzerinde olan konvansiyonel parametre ihtiva eden işletmelerin kanalizasyon şebekesinden yararlanması ASAT’ ın yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları endüstriyel atıksu kaynaklarına ASAT' ça verilecek \"Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı\" nda belirlenir. Ruhsatta belirtilen koşullar dışında, kanalizasyon şebekesinden yararlanmak yasaktır. Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 37’ de tanımlanmış olan hususlarla ilgili \"çevre izni\" ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış kurum ve kurullarca verilir.
(2)Atıksu karakterini tespit edebilmek için, tesis çıkışından atıksu kaynağının faaliyet ve özelliklerine göre İdarece tespit edilecek şekilde numune alınır ve analiz gerçekleştirilir. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamamış ise, söz konusu kuruluşa deşarj limitlerini sağlayıncaya kadar KÖP uygulanır. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise, söz konusu kuruluşa \"Bağlantı Kalite KontrolRuhsatı\" verilir.
(3)Yeni kurulacak veya henüz ruhsat almamış endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynakların, Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak üzere ASAT' a başvurması mecburidir.
(4)Kanalizasyon şebekesine bağlıendüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar,tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler.
(5)Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı ile ilgili usul ve esaslar Yönergesinde belirtilmektedir.
(6)Ruhsat işlemlerinin tamamlanması ve onayı için belirlenmiş bulunan ruhsat ve kontrol harçları Tarifeler Yönetmeliğinde belirlenmiştir.
(7) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı işlemleri için işletmeden alınan tüm numunelerin analiz ücretleri ilgili işletmedentahsil edilir.
(8)Başvuru sahibi atıksu kaynağı, verilen süre içinde ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ASAT' a onaylatmak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak biçimde çalıştırmakla yükümlüdür.
(9) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alan işyerleri, ruhsatta belirtilen koşulları sağlamakla yükümlüdürler. Ruhsat sahibi olmak, koşulların sağlanmaması ile oluşacak cezai ve hukuki müeyyidelerden kurtulmayı temin etmez. Denetlemelerde aksi uygulamalar tespit edildiğinde ilgilisi uyarılır. Gerekirse ruhsat iptali yoluna gidilir ve endüstriyel atıksu üreten bölümün faaliyetinin durdurulması yetkili kurumdan talep edilir.
21. Maddesinde de; (1) Atıksu kaynağı, İdarenin isteğidoğrultusunda, ruhsata tabi tüm deşarjları için, deşarj yerinde, kolayca ulaşılabilen ve numune almaya müsait bir kontrol bacası inşaa eder. Kontrol bacasının yapısal özellikleri ASAT' ca belirlenir.(2) Ön arıtma veya arıtma tesisi yükümlülüğü olan atıksu kaynakları, ani dökülme ve deşarjların tespiti ve daha anlamlı numune alma işlemini sağlayabilmek üzere tesis çıkışında, deşarj veya kanala bağlantı öncesi bir kontrol veya dengeleme tankı yapmak ve işletmek zorundadırlar. Madde 13' te tanımlanan seyreltme yasağı bu tanklar içinde geçerlidir. Kontrol veya dengeleme tanklarının hacim vb. yapısal özellikleri yönergede belirlenir.(3) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatına tabi tüm atıksu deşarjlarının debi miktarlarına göre kontrol ve izleme tablosu aşağıdadır.
Debi Miktarına Göre Numune Alma ve İzleme Tablosu Debi (m3/gün)ASAT tarafından endüstriyel tesis denetime esas asgari numune alma sıklığı ASAT tarafından konvansiyonel parametreye sahip işletme denetime esas asgari numune alma sıklığı≤ 50Dört ayda bir-51-200İki ayda bir Altı Ayda bir 201-1000Ayda bir Dört Ayda bir1001-10000On beş günde birÜç Ayda bir> 10000Haftada ikiİki Ayda bir\"
Aynı yönetmeliğin 25. Maddesinde; (1) Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarKirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.
(2)Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.
(3)Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ yeuygun olmadığının tespiti halinde veya ASAT' ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder.
(4)BKKR başvurusu için yapılan tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak zorunda olup ruhsatını almayan kanalizasyon şebekesine bağlı debisi 50 m3/gün üzeri olan konvansiyonel parametreler içeren kirletici kaynaklarruhsat alıncaya kadar Kmax değeri 2 olacak şekilde, endüstriyel atıksu kaynakları ise Kmax değeri Tablo III’ teki değerler üzerinden kirlilik önlem payı öderler. Konuyla ilgili detaylar Yönergesinde belirtilmektedir.
(5)Kirlilik Önlem Payı ile ilgilihesap yöntemi aşağıdadır.a)KÖP=AxTxBxKxQ Bu formülde;KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.B = ASAT Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün) K = (C-Ct)olarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.CtBurada;C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.b)Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır.
(6)Kirletici kaynak tarafından gerekli tedbirlerin alınması süresince tahakkuk ettirilecek KirlilikÖnlem Payı'na ilişkin Kmax katsayıları Tablo III’ te verilmiştir. Buna göre;22K< Kmax ise; K=KK> Kmax ise; K=K max alınarak KÖP hesaplanır.
(7)Ön Arıtma veya Arıtma Tesisi yapmış olan firmalar için aşağıdaki formüle göre KÖP tahakkuku yapılır. Kirlilik Önlem Payı tahakkuku için Ka=(Ca-Ct)/Ct katsayısı esas alınır.Burada;KÖP=A x T x B x Q x Ka Ka = Ca-CtCtCa: Arıtma tesisi çıkışından uygunsuzluğa esas olan en yüksek Ca-Ctoranını veren parametrenin iki analizin ortalama konsantrasyon değeridir. CtKa< Kamax ise; Ka=Ka Ka> Kamax ise; Ka=Kamax olarak alınır.
(8)-a)Arıtma tesisinin yetersiz kaldığı veya arıtma tesisi revizyonun yapıldığı halde bir veya birkaç kirlilik parametresinin yönetmeliğin Tablo II' deki limit değerlerin altına indirilemediği durumlarda, İdarenin de uygun görmesi halinde, eşdeğer kirlilik yükü hesabı yapılmak suretiyle firmanın atıksu deşarjına izin verilebilir. Deşarj izni, KÖP uygulanmak suretiyle gerçekleşen atıksu debisi yerine eşdeğer debi dikkate alınarak yapılır. Eşdeğer debi hesabı aşağıdaki formülasyon kullanılmak suretiyle yapılır.Ct x Qt = Ca x QBu formülasyonda eşdeğer debiyi Qt ifade etmektedir. Dolayısıyla; Eşdeğer Debi: Qt = Ca x Qşeklinde hesap edilir. Ctb)ASAT Genel Müdürlüğü atıksu sisteminin herhangi bir kısmında eşdeğer debi uygulamasından dolayı olumsuz şartların oluşması durumunda, İdare tarafından bu uygulama sonlanır.c)Uygulamanın iptalinden dolayı işletmeler herhangi bir hak talep edemezler ve Tablo II’ deki deşarj limitlerini sağlamakla yükümlüdürler.
(9)Kirlilik önlem payı ile ilgili uygulama esasları Yönergesinde belirtilmektedir.\" şeklinde hükümler bulunmaktadır.
Somut olayda; davacı otelin 04/06/2018 tarihinde Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) almak için davalı kuruma müracaat ettiği, 16/07/2018 tarihinde alınan numune sonucuna göre davacıya 06/08/2018 tarih ve ... sayılı BKK ruhsatının verildiği, yukarıda açıklanan yönetmeliğe göre rutin numune alınmasına devam edildiği, 21/02/2019 tarihinde alınan numunenin limitler üzerinde çıkması üzerine firmaya 14/03/2019 tarih ve ... sayılı yazı ile; davalı tarafından davacıya uyarıda bulunulduğu, 26/12/2019 tarihinde numune alınmaya gidildiği, bu numunenin sonucunun uygun çıktığı, istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı ödenmesi gerektiği, davalı idare tarafından işletmenin günlük su tüketimine göre 4 aylık süre nazara alınarak hesaplama yapıldığı, numune alma işleminin mevzuata uygun olduğunun bilirkişiler tarafından belirlendiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli ve konuda uzman bilirkişiler tarafından düzenlendiği, mahkemece söz konusu bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, dava değerine göre nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, davacı aleyhine bir hesaplama söz konusu olmadığı anlaşıldığından, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından; HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, (Harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına)
3-İstinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 04/11/2025
...