T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1950
KARAR NO: 2025/2051
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/03/2025
NUMARASI: 2022/1424 E. - 2025/297 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/11/2025\t
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 25/03/2025 tarih ve 2022/1424 E - 2025/297 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurt dışına satmış olduğu malların taşınmasına yönelik olarak davalı ile anlaşma yapıldığını, bu kapsamda davalıya 117.350,40 USD ödeme yapıldığını, davalının navlun bedeline ilişkin faturayı düzenlediğini, ancak davalının taşıma işini yapacağı ... isimli geminin tutuklandığını ve yük taşıması yapılamadığını, satışı yapılan ürünlerin dava dışı ... isimli gemi ile taşındığını, davalının üstlenmiş olduğu taşıma borcunu yerine getiremediğini, davalının almış olduğu peşinatın iadesini yapmadığı için Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalı itirazının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek yapılan 117.350,40 USD ödemenin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının mallarının taşınması için ... adlı geminin kiralandığını, bu geminin ...'nın ... Limanında iken yükünde hasar olması nedeniyle tutuklandığını, ... gemisinin tutuklanması nedeniyle taşıma işi için ... isimli gemiyi 11/11/2021 tarihinde davacı firmaya bildirdiklerini, davacı firmanın ilgili gemi ile geç görüşmesi neticesinde ... adlı geminin de başka bir firmayla anlaşması nedeniyle davacının yükünü taşıyamadığını, yine davalının ... tarihinde ... isimli geminin davacı firmaya nomine edildiğini, adı geçen gemi ... günü davacının talep ettiği limana gelerek ... tarihinde ise davacının 5.394,500 ton yükünün taşındığını, ... gemisinin ton başına 180 dolar navlunla kiralandığını, yükleme evrakından davacının yükünün davalı tarafından ... gemisiyle taşındığının görüldüğünü, ... gemisinin kendileri tarafından kiralanmasının ana amacının davacı firmaya katkı sağlamak olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında; \"...Davacı, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir. İİK'nun 67/2.maddesine göre \"Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın \"yüzde yirmisinden\" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.\" Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. İcra inkar tazminatına, döviz üzerinden talep edilen alacağın takip tarihindeki “Türk Lirası” karşılığı üzerinden hükmedilebilir. (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 2012/11766 E. 2012/14589 Karar sayılı ilamı) Somut olayda alacağın cari hesaptan kaynaklı likit bir alacak olması ve davacının talebi gözetilerek, itirazın iptaline karar verilen 117.350,40 USD nin takip tarihindeki karşılığı olan (1 USD = 17,4051 TL) 2.042.495,45-TL'nin takdiren % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında, davalının 117.350,40 USD asıl alacağın USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya yönelik talebin reddine, Asıl alacak niteliğindeki 117.350,40 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, İtirazın iptaline karar verilen 117.350,40 USD'nin takip tarihi olan 27/06/2022 tarihindeki karşılığı olan 2.042.495,45-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... isimli geminin yük evrağında ihracatı yaptıkları dilovası gümrük müdürlüğünün bu gemiye ait taşımanın ... tarafından yapıldığını teyit ettiğini, teyidin o dönemde davacı şirket tarafından da kabul edildiğini, yani bu yük şirketi tarafından taşındığını, yerel mahkemenin kararına esas aldığı bilirkişi kök ve ek raporlarının yeterli inceleme sonucu tutulmadığını, davacının iddiasına konu afaki muhasebe inceleme ve yorumlara dayandığını, istinafa konu kararda da bu raporların esas alındığını, ...nin davacı şirketle olan cari muhasebe kayıtlarının dikkate alınmadığını, önemli olan bu yükün şirketleri veya onun gurubunun diğer bir şirket tarafından taşınmasının davacının ayrıca bir taşıma ücreti ödememesi olduğunu, davacının ödediği taşıma ücretini geri talep ederek sebepsiz haksız zenginleşmeyi amaçladığını, açılan davanın hukuki dayanağının olmadığını, kabul anlamında olmamak üzere taşımacılık sürecinde davacı şirketin müterafik kusurunun olup olmadığı tartışılıp varsa buna göre tenkise de gidilmediğini, bilirkişi raporlarının bu yönüyle de gerçeği yansıtmadığını, müddei davasını ispatla mükellef olduğunu, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini, ispat yükünün adeta ters çevrildiğini, şirketlerine yüklendiğini, bu bağlamda davacı şirketin de tüm faaliyetini gösterir defter ve belgelerinin incelenerek iddiasına konu taşıma giderinin kim tarafından kime ne zaman nasıl ödendiğini, davacının iki kez taşıma ücreti ödeyip ödemediğinin inceleme konusu yapılması gerekirken sadece davacının icra taleplerine konu kalemlerin muhasebe ve faiz incelemesiyle yetinilmesinin esas konusunda davacı şirket ve ... yönünden bir araştırma ve değerlendirme yapılmamasının usule ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının tüm kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı şirkete yüklenmesine, davacının icra takibinde kötü niyetli olduğundan dava konusu değerin %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporlarının haklılıklarının desteklediğini, ...’ın tutuklanmasının davalının iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, faiz taleplerinin reddinin hukuki hata olduğunu, davalının istinaf başvurusunun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu ileri sürerek davalı tarafın istinaf taleplerinin usulden ve esastan reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava itirazın iptali davasıdır.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının bir suretinin celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklının ... A,Ş, borçlunun ... ve ... Limited Şirketi olduğu, 117.350,40 USD anapara ve 12.947,93 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 130.298,33 USD üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak cari hesap ekstresi borç bakiyesi talebi 117.350,40 USD\" olarak gösterildiği davalı tarafından \"Söz konusu ödeme emrinin tamamına veya bir kısmına ve ferilerine itiraz ediyoruz. Borcun kaynağı olarak gösterilen belgede söz konusu firma adına cari hesap olarak çalıştığımızdan dolayı henüz kendilerine tahsilat yapmaksızın 30.09.2021 tarihinde ... isimli gemiye yapmış oldukları ... İhracatında 106.071,25 USD Doları ve 19.10.2021 tarihinde ... isimli gemiye yapmış oldukları ... ihracatında da 70.662,90 USD doları yani toplamda 176.734,15 USD doları gemi sahiplerine tarafımızca ödeme yapılmıştır. ... isimli gemide 133.312,50 doların sadece 62.649,60$ dolarını ödemişlerdir. \"şeklinde itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
Davacı dava dilekçesinde; davalı ile satmış oldukları malların taşınmasına ilişkin anlaşma sağlandığını bu amaçla davalı şirkete taşıma öncesi 117.350,40 USD peşinat ödendiğini bu kapsamda davalı tarafından navluna yönelik fatura da tanzim edildiğini davalı şirketin, ... isimli gemi ile taşımayı gerçekleştireceğini beyan etmesine rağmen taşımayı gerçekleştirmediğini bu olay sonrası kendilerince ... isimli gemi ile taşıma işinin yapıldığını belirterek davalıya ödediği bedelin iadesini talep etmiştir.
Davalı, davacıya ait yükün ... isimli gemi ile taşındığını bu taşıma işleminin kendilerince organize edildiğini, ... gemisinin 180 dolar navlunla kiralanarak taşıma işleminin gerçekleştiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Somut olayda ispat külfeti davalı tarafta olup davalı davacıya ait yükün kendisi tarafından bulunan ... gemisi tarafından taşındığını, taşıma işi yapan firmaya ödemenin kendisi tarafından yapıldığını yine ödeme emrinde belirtilen itiraz nedenlerinin gerçekleştiğini ispat külfeti altındadır.
... Gümrük Müdürlüğü tarafından mahkemeye gönderilen cevabi yazı incelendiğinde; \"söz konusu özet beyanın taşıyıcı firması ... ve ... Limited Şirketi olduğu kayıtlarımız tetkikinden anlaşılmış olup ... sayılı özet beyan yazımız ekinde sunulmuştur.\" şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.
Davalı şirket istinaf dilekçesinde; yükün şirketin sahibi olan ...'e ait olan diğer bir şirket olan ... şirketi tarafından taşındığını beyan ettiği görülmüştür.
Davalı taraf cevap dilekçesinde davacı firma ile olan yazışmaları sunmuş olup mahkemece aldırılan 04.10.2024 tarihli raporda; \" 2. Gerek ... ve gerekse ... gemilerine ilişkin davalı ve davacı arasında navlun sözleşmelerinin noter onaylı Türkçeye çevrilmiş hali temin edilmeli. Bu talebe cevaben EK2'de sunulan ... tarihli e-mailllere ilişkin olarak; sayfa 1'de gemiye teyit verildiğini içerenbir mail vardır ancak gemi adı yazmamaktadır, sayfa 2'de gemi adı bulunmamaktadır, sayfa 3'te gemi adı yer almakta fakat bu gemiye teyit verildiğini gösteren bir yazışma bulunmamaktadır. Bu talebin asıl konusu olan davalı ve davacı arasındaki ilişkiyi gösterir navlun sözleşmesi de dosya kapsamında sunulmamıştır.
3. Davalı ve davacı arasında gelişen tüm olayları belirten e-mail yazışma zinciri tarih sırasıyla temin edilmeli. Ek 3 olarak sunulan yazışmalarda da davacının, davalının yükünü ... gemisi ile taşımasına olan onayına rastlanmamıştır.
4. ... gemisinin kiralanmış olduğunu gösterir sözleşme ve yükleme evrakı. Ek 4 olarak sunulan evraklarda ... gemisinin kiralanmış olduğunu gösterir sözleşme ve yükleme evrakına rastlanmamıştır.\" şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.
İspat külfeti davalıda olup davanın mahiyeti gereği davalının tüm delillerini cevap dilekçesi ile sunması, dilekçesinde sunamadığı ancak başka yerlerde bulunan deliller var ise bu delillerin olduğu yerleri bildirmesi gerekmektedir. Davalının dilekçesinde yazışma örnekleri sunmuş olup bilirkişi tarafından incelenen yazışmalarda sayfa 1'de gemiye teyit verildiğini içerenbir mail vardır ancak gemi adı yazmamaktadır, sayfa 2'de gemi adı bulunmamaktadır, sayfa 3'te gemi adı yer almakta fakat bu gemiye teyit verildiğini gösteren bir yazışma bulunmamaktadır.\" şeklinde tespitlere yer verilmiş olunup davalının iddialarını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İstinafa konu incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı tarafça yargılama aşamasında ileri sürülmeyen taşıma işinin davalı şirketin sahibi olan ...'e ait olan diğer bir şirket olan ... şirketi tarafından taşındığı savunmasının istinaf aşamasında yeni bir iddia/vaka olarak ileri sürülmüş olunmasına ve bu nedenle de HMK 357/1 md uyarınca istinafta incelenemeyecek olmasına, davalının itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü hususları ispata yarar yazılı delil sunmamış olmasına göre istinaf dilekçesinde ileri sürülen yukarıda yazılı istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 25/03/2025 tarih ve 2022/1424 E - 2025/297 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 150.248,54 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 37.562,15 TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 112.686,39 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/11/2025