T.C. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2025/1200 - 2025/376
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/1200
KARAR NO\t: 2025/376
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI\t: 2024/1130 Esas - 2025/5 Karar
KARAR TARİHİ\t: 06/01/2025
DAVACI\t:...
VEKİLİ\t:Av. ...
DAVALILAR\t:1-...
\t2-...
DAVA\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 29/12/2024
KARAR TARİHİ\t: 30/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 17/11/2025
Taraflar arasında görülen Tazminat davası sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik davalı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı Royal Makine'den 28/12/2020 tarihinde tarihinde HD20 Hidrolik Beton Dağıtıcı isimli makineyi 300.000,00.-TL bedelli olarak satın aldığını, makinenin firma tarafından 15/02/2022 tarihinde davacıya teslim edildiğini, söz konusu makinenin 05/10/2023 tarihli kiralama sözleşmesi ile davalı Salı Pazarı Perakende şirketine twen towers şantiyesinde kullanılması için kiralandığını, makine ve ekipmanlar ile boruları şantiyeye teslim sırasında tam ve sağlam olduğunu, makinenin kiracı şirket tarafından montaj aşamasında kule vince yanlış bağlanıp ve firmaca yanlış taşındığını, davacı şirkete ait makine davalı kiracı yanca kule vinçten düşürüldüğünü, kaza neticesi ile tamamen hasar aldığını, kullanılamaz ve tamir edilemez duruma geldiğini, 12/01/2024 tarihli çekişme konusu makinenin zayi oluşuna sebep kaza sonrası davacı tarafından 12/01/2024 tarihinde derhal Royal makineye kaza ve makinenin ayıplı olduğu davacı şirket tarafından bildirildiğini, bildirim neticesi ile aleyhinde tespit olunan Royal Makine personeli ...'ın 18/01/2024 tarihinde davacı şirket müdürü ... ile kaza yerine intikal ettiğini, makine enkazı 12.30-16.00 saatleri arasında yerinde incelendiğini, makinenin zayi olması akabinde makine enkazı söz konusu kazalı davalı şantiyesinden kaldırılmadan delil tespiti konulu dava ikame edildiğini, alınan bilirkişi raporunda makinenin üretici davalı Royal Makine tarafından gizli ayıplı olarak üretildiği, meydana gelen ve davacının zarara uğramasına sebep olan kazada davalı Royal Makine'nin % 70, davalı Salı Pazarı Perakende'nin ise % 30 kusurlu olduğunun rapor edildiğini, makinenin öz nitelikleri üretim yılına göre değişmemekte olup hidrolik beton dağıtıcılar kullanım ömürleri uzun makine olduğunu, bu makinelerin günümüz rayiç değerlerinin 1.600.000,00.-TL ve 2.000.000,00.-TL arasında değiştiğini, davacının kaza tarihinde üretim tarihi üzerinden 2 yıl dahi geçmemiş makinesinin piyasa değerinin bilirkişice belirlenen değer olmadığını. davacı tarafından makinenin gizli ayıplı olarak tespiti akabinde daha evvel yasal süresi içerisinde de ayıp bildirimlerinde bulunulmuş olduğundan Karşıyaka 3. Noterliği 23/02/2024 tarih ve 04032 yevmiyeli ihtarnamesi düzenlendiğini, ihtarnamede fazlaya dair her hak saklı tutularak makinenin ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istendiğini, talebin Denizli 9. Noterliği 01/03/2024 tarih 07447 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalı Royal Makine tarafından reddedildiğini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ve anlaşma sağlanamadığını, davalı ile davacı şirket arasında akdedilmiş sözleşme konusu makinenin kiracı yanca hatalı kullanılması kiracının sözleşmede yapılacağını taahhüt ettiği poliçenin kiracı yanca yaptırılmamış olması ve yaşanan kaza neticesi ile davacıya ait makinenin tamamen zayi olması sebebiyle kaza tarihi itibari ile kendiliğinden sona erdiğini, davacı firmaca haklı olarak bu makineyi usulüne uygun olarak sigortalattırmayan ve kullanmayan davalı firmaya ikame makine verilmediğini, açılan davanın kabulünü, makinenin davalı Royal Makine tarafından gizli ayıplı olarak üretilmiş olması nedeni ile makinenin ayıpsız misli ile değişimi ile taraflarca kusurları oranında hesaplanacak davacının kazadan ve makinenin zayi oluşundan kaynaklanan tüm menfi ve müspet munzam zararlarının hesaplanarak kaza tarihinden itibaren ticari faiz ile tazmini ile davacıya ödenmesini, taleplerinin Mahkemece kabul olunmadığı takdirde makinenin kazasız rayiç değeri ile davacının makinenin zayi oluşundan kaynaklanan tüm menfi ve müspet munzam zararlarının hesaplanarak kaza tarihinden itibaren ticari faiz ile tarafların kusurları oranında tazmini ile davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını arz ve talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; 6100 sayılı HMK' nın 2. maddesi uyarınca davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Gebze Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde davanın açılmamış sayılacağına ve bu hususta mahkememizce re'sen karar verileceğine, HMK 331/2 maddesi uyarınca davaya başka bir mahkemede devam olunacağından yargılama giderlerine bu aşamada hükmedilmemesine, karar verildiği görülmektedir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı Royal Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından görevsizlik kararı verilen davanın dava dilekçesi ve eklerinin kendilerine tebliğ edilmediğini, mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunu, ilk itirazlar ve ön incelemede sonuca bağlanacağını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerinde düzenlendiği üzere mahkemenin görevsizlik kararı verebilmesi için dava dilekçesinin tebliği ve sürelerin beklenmesinin zorunlu olduğunu, aynı kanunun 138. maddesi hükmünün bu zorunluluğunu ortadan kaldırmayacağını, Anayasanın 36. Maddesi Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin dilekçelerin tebliği ve sürelerin beklenmesi doğrultusunda verdiği kararlar neticesinde mahkeme tarafından savunma hakkının ihlal edildiğini, müvekkili ile davacı şirket arasında bir adet makinenin satışının 28/12/2020 tarihinde 300.000,00 TL ile yapıldığını, satışın her iki tarafının da tacir olması sebebi ile ticari bir iş olduğunu, kabul etmemek kaydıyla ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak makinenin ayıpsız misli ile değişimi ve tarafların kusurları oranında davacının menfi ve müspet zararlarının ödenmesi terditli olarak talep kabul olmaz ise makinenin kazasız rayiç değeri ile tarafların kusurları oranında davacının zararlarının ödenmesine ilişkin olduğu, burada müvekkili yönünden görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olması gerektiğini, yine davacı tarafından davalı şirketten başka bir makineyi satın aldığını, söz konusu makinenin 05/10/2023 tarihli kiralama sözleşmesi ile diğer davalıya kiralandığını, makine kiracı olan diğer davalı şirket tarafından yanlış taşıma ve montaj sebebi ile hasar alarak kullanılamaz hale geldiğini, davacı ve diğer davalı arasında yapılan kiralama sözleşmesinde makinenin şantiye kırılma sigortasına dahil edileceği belirtilmesine rağmen dahil edilmediği ve aralarındaki sözleşmenin sona erdiği, söz konusu davada davacı şirket ile diğer davalı kiracı şirket arasındaki kiralama sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklı olarak zarar tazmininin konu aldığını, bu durumda müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında akdedilen kira sözleşmesi ve yükümlülüklerine ilişkin davalının sorumluluğu bulunmadığını, bahsi geçen iki davanın tefrik edilerek ayrılması gerektiği şeklindeki istinaf sebepleriyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkemece dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin 6100 sayılı HMK'nun 115/1 ve 138'inci maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca mümkün olduğu şeklindeki beyanlarıyla davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kira sözleşmesi, tapu kayıtları,ihtarname, tanık beyanı, vs.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İlk derece mahkemesince toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre, ileri sürülen istinaf nedenleri ve HMK 355/1 maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin yapılan inceleme sonucunda;
Dava; maddi, menfi, müspet ve munzam zararların tazmini istemine ilişkin olup mahkemece görevsizlik karar verilmesi üzerine karar davalı Royal Makine Sanayi Ltd.Şti. Vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili, Hidrolik Beton Dağıtıcı makinesinin davalı Salı Pazarı Perakende Şirketinin kullanımında iken 12/01/2024 tarihinde kule vinçten düştüğü ve zayi olduğundan bahisle davalı Salı Pazarı Perakende Şirketinden makinenin hatalı kullanılması, kira sözleşmede yapılacağını taahhüt edilen poliçenin yaptırılmamış olması ve yaşanan kaza neticesi ile makinenin tamamen zayi olması sebebiyle oluşan zararların tazmini, diğer davalı Royal Makine tarafından gizli ayıplı olarak üretilmiş olması nedeni ile makinenin ayıpsız misli ile değişimi ile kazadan ve makinenin zayi oluşundan kaynaklanan tüm menfi ve müspet munzam zararlarının hesaplanarak kaza tarihinden itibaren ticari faiz ile tazmini, taleplerinin Mahkemece kabul olunmadığı takdirde makinenin kazasız rayiç değeri ile davacının makinenin zayi oluşundan kaynaklanan tüm menfi ve müspet munzam zararlarının hesaplanarak kaza tarihinden itibaren ticari faiz ile tarafların kusurları oranında tazmini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket, davalı Salı Pazarı Perakende Şirketi ile arasında 05/10/2023 tarihli kiralama sözleşmesi bulunduğunu beyan etmiş ise de diğer davalı Royal Makine Sanayi Ltd.Şti. ile arasında kira ilişkisi iddiası bulunmadığı, davalı Royal Makine Sanayi Ltd.Şti. nin davaya konu Makinenin satıcısı olduğu, davacı ile Royal Makine Sanayi Ltd.Şti. arasında kira ilişkisi bulunmadığı, davacı ile davalı Royal Makine tacir olup, dava konusu makine tarafların ticari işi kapsamında ve uyuşmazlık ticari satımdan kaynaklanan ticari dava olduğuna göre bu uyuşmazlıkta görevli Mahkemece Asliye Ticaret Mahkemesidir.
Mahkemece davacı ile davalı Royal Makine Sanayi Ltd.Şti. arasında kira ilişkisi bulunmadığından bu yönden görevsizlik kararının yerinde olmadığı, davacı tarafça diğer davalı Salı Pazarı Perakende Şirketine kira sözleşmesi kapsamında dava açıldığına göre davalı Salı Pazarı Perakende Şirketi yönünden davanın tefrik edilerek davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine ait olması nedeniyle tefrik edilen dosya yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken tüm dava yönünden görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından; davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahalli mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden bir karar verilmesi için dosyanın mahalline gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
Davalı Royal Makine Sanayi Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca KABULÜNE,
Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/01/2025 tarih 2024/1130 Esas - 2025/5 Karar
sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,
İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
İstinaf kanun yoluna başvuranın yaptığı istinaf giderlerinin kararın niteliği gereği ilk derece mahkemesinde yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
Kararın taraflara 6100 sayılı HMK'nın 359/3.maddesi gereğince Mahkemesince tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353/1-a-3 ve 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/10/2025
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır